Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.3°C
    2 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 13.9°C
    3 BF
    71%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 19.0°C
    4 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 6.7°C / 14.0°C
    1 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    4 BF
    41%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 12.8°C
    1 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 10.6°C
    1 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 2.8°C / 19.0°C
    4 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.3°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    2 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.3°C
    3 BF
    52%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    90%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    3 BF
    48%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 12.0°C
    3 BF
    62%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 7.2°C / 14.4°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 11.7°C / 16.1°C
    3 BF
    62%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.0°C
    3 BF
    33%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    1 BF
    66%
...που έχει μάτια έξυπνα είναι και μοδιστρούλα!

Σε πολλές παλιές φωτογραφίες βλέπουμε νεαρά κορίτσια να συμμετέχουν σε μαθήματα μοδιστρικής και κεντητικής, που διοργάνωνε η εταιρεία ΣΙΓΓΕΡ. Εδώ, μοδίστρες του νομού Ηλείας

https://www.patrisnews.com/
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

...που έχει μάτια έξυπνα είναι και μοδιστρούλα!

  • A-
  • A+
Οι μοδιστρούλες εργάζονται καθημερινές και εορτές χωρίς ωράριο από το πρωί έως το βράδυ. Οι μαθητευόμενες ηλικίας από 9 έως 14 ετών συνήθως, οι «μικρές», όπως τις λέγανε, δεν πληρώνονται καθόλου κατά την εκπαίδευσή τους/
Ακολουθήστε μας στο Google news

Πρόποδες Λυκαβηττού, Νεάπολη, Εξάρχεια, Κουκάκι στις παραδοσιακές γειτονιές της Αθήνας όλο και πληθαίνουν τα εβγατζίδικα και τα ψιλικατζίδικα με την ταμπέλα στη βιτρίνα «Επιδιορθώσεις ενδυμάτων».

Εποχή Covid, η κατανάλωση παγώνει, γίνεται απαγορευτική σχεδόν, καθώς μεγάλα τμήματα της κοινωνίας οδηγούνται στη φτωχοποίηση, ενώ ακόμη και αυτοί που διαθέτουν χρήματα βρίσκονται αντιμέτωποι με το απαγορευτικό στην κατανάλωση, με το λουκέτο στα μαγαζιά λιανικής και τα ρολά κατεβασμένα στα καταστήματα-παγκόσμιες αλυσίδες ενδυμάτων. Πρακτικές, νοοτροπίες από το παρελθόν επανέρχονται. «Οσο βαθαίνει η κρίση τόσο δουλεύει η ραπτομηχανή», το επάγγελμα της μοδίστρας, το πιο δημοφιλές από τα επαγγέλματα της βελόνας επανέρχεται στο προσκήνιο.

Στο τέλος του 19ου αιώνα εμφανίζονται στις ελληνικές πόλεις οι πρώτες μοδίστρες, που είναι κυρίως προσφυγοπούλες της Κρητικής Επανάστασης του 1867. Νεαρές κοπέλες που ενδιαφέρονται να επενδύσουν χρόνο για να μάθουν την τέχνη ολοένα και προσελκύονται. Στις εφημερίδες και στα γυναικεία περιοδικά μέχρι και τη δεκαετία του 1960 παρουσιάζεται με άρθρα και διαφημίσεις όλο το φάσμα των εργατριών της βελόνας.

Ας μεταφερθούμε πίσω στον χρόνο για να ανακαλύψουμε όψεις του επαγγέλματος της μοδιστρικής: υπάρχουν οι μοδίστρες που πηγαίνουν στα σπίτια με μεροκάματο. Μια αστή-νοικοκυρά καλεί δύο ή τρεις φορές τον χρόνο μοδίστρα στο σπίτι της.

Οι πελάτισσες τους παραχωρούν τη ραπτομηχανή και το χαρακτηριστικό κουτί με τα υλικά της ραπτικής. Αλλες φορές η μοδίστρα αγοράζει η ίδια τα υλικά (φόδρες, καρφίτσες, κλωστές, βελόνες), βγάζοντας κάποια μικρή προμήθεια από τον έμπορο που της τα πουλάει σε τακτική βάση. Οσον αφορά την αμοιβή εκτός από το μεροκάματα, η μοδίστρα εξασφαλίζει και τη διατροφή της. Οι μοδίστρες που εργάζονται στα σπίτια αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της εποχικής ανεργίας, κυρίως το καλοκαίρι που θεωρείται νεκρή εποχή.

Στην Αθήνα, στην οδό Ερμού και στις παρόδους της, στις οδούς Στουρνάρη στα Εξάρχεια, Σίνα στις παρυφές του Κολωνακίου και στη Φωκίωνος Νέγρη, συναντάμε τα περισσότερα εργαστήρια-ατελιέ ραφής γυναικείων φορεμάτων, ανδρικών ενδυμάτων, ασπρορούχων, καπέλων, παιδικών ενδυμάτων και βαπτιστικών. Οι μοδιστρούλες εργάζονται καθημερινές και εορτές χωρίς ωράριο από το πρωί έως το βράδυ.

Οι μαθητευόμενες ηλικίας από 9 έως 14 ετών συνήθως, οι «μικρές», όπως τις λέγανε, δεν πληρώνονται καθόλου κατά την εκπαίδευσή τους, που φθάνει ανάλογα με την ευσυνειδησία της υπεύθυνης, και τα τρία χρόνια. Στο διάστημα αυτό, ούτε καν πιάνουν στα χέρια τους βελόνα. Ασχολούνται με το συγύρισμα, το σφουγγάρισμα του εργαστηρίου, πηγαίνουν στον μπακάλη για να ψωνίσουν, στους εμπόρους για ν’ αγοράσουν είδη ραπτικής, στα σπίτια των πελατισσών για να παραδώσουν τα ετοιμοραμμένα ρούχα.

Στα μεγάλα εργαστήρια επικρατεί ο καταμερισμός εργασίας, οι κοπέλες αποκτούν εξειδίκευση σε μια συγκεκριμένη εργασία, πράγμα που καθιστά ατελή την τεχνική τους κατάρτιση. Απασχολούνται στο στρίφωμα, στη συναρμολόγηση και στη συρραφή των αχναριών του φορέματος, στο ράψιμο των μανικιών, στην κατασκευή του μπούστου του κορσάζ, που είναι από τις δυσκολότερες εργασίες και που δίνει ιδιαίτερη χάρη και γούστο στο ένδυμα. Λόγω της έλλειψης συστηματικής εκπαίδευσης, αρκετές μοδίστρες είναι λίγο-πολύ αυτοδίδακτες.

Το ημερομίσθιο των εργατριών της βελόνας είναι πολύ λιγότερο και από αυτό που παίρνουν οι ανειδίκευτες εργάτριες των εργοστασίων. Στο εργαστήριο μοδιστρικής η εργοδότρια δεν κρατά μισθολογικές καταστάσεις για να πληρώνει τις εργάτριες. Ολα βασίζονται στη «διά στόματος» συμφωνία. Οι εργάτριες της βελόνας αναγκάζονται οι ίδιες να πληρώσουν το φαγητό τους, ψωμοτύρι και κανένας κεφτές ως σπάνια απόλαυση το μεσημέρι.

Όλες ανεξαιρέτως οι εργαζόμενες, μόλις μάθουν τα βασικά της τέχνης, βιάζονται να φύγουν, παίρνοντας μαζί τους και λίγους βοηθούς για να δημιουργήσουν το δικό τους εργαστήριο ή για να εργαστούν μόνες τους ακόμα και στο σπίτι τους.

Οι μοδίστρες βρίσκονται κοντά στις αστές, αγγίζουν το σώμα τους και ασκούν εξουσία πάνω του. Ενστερνίζονται μέσα από το επάγγελμά τους νέες συνήθειες. Υιοθετούν την περιποίηση, την καθαριότητα και την κίνηση του σώματος μέσα από τον συγχρωτισμό τους με τις πελάτισσές τους, καθώς και τρόπους καλής συμπεριφοράς που επιβάλλεται να ακολουθούν.

Ποια πελάτισσα δεν κρέμεται από τα χείλη της μοδίστρας της, προκειμένου να βελτιώσει την εικόνα της; Αν σκεφτούμε ότι το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα της εμφάνισης μιας γυναίκας εξασφαλίζει καλό γάμο, είσοδο σε ανώτερα κοινωνικά κλιμάκια και εν γένει την αποδοχή της από τον κοινωνικό περίγυρο, τότε μπορούμε να κατανοήσουμε την «πολιτισμική αξία» μιας μοδίστρας. Ομως αυτή η εξουσία που ασκεί η μοδίστρα στο σώμα της πελάτισσας τρομάζει, γιατί δεν λειτουργεί αμφίδρομα. Οι μοδίστρες από τη μια και οι αστές φεμινίστριες από την άλλη, δημιουργούν ένα δίπολο στο πεδίο της απελευθέρωσης του γυναικείου φύλου. Το σώμα της μοδίστρας γίνεται το σύμβολο μιας σωματικής-αισθησιακής απελευθέρωσης του γυναικείου φύλου στο φαντασιακό πεδίο.

«Η μοδιστρούλα» από την οπερέτα του Ν. Χατζηαποστόλου, που γράφτηκε στα 1925 (Εικονικό Μουσείο Αρχείου Παναγιώτη Κουνάδη) αποτυπώνει τα ερωτικά σκιρτήματα που γεννάει η φυσιογνωμία της.

Οι τσαχπίνικες ματιές σου μοδιστράκι
Με κρεμάσαν στο λαιμό σου χαϊμαλί
Το φρου-φρου του φουστανιού και το γοβάκι
Μου ραγίσαν την καρδιά σαν το γυαλί…

Οταν μπήκε στη ζωή μας το prêt à porter, στη δεκαετία του 1970 οι μοδίστρες χάθηκαν από το προσκήνιο. Μέχρι τότε το ρούχο της μοδίστρας ήταν το καλό και το «ετοιματζίδικο» ήταν το παρακατιανό. Σιγά σιγά όμως αντιστράφηκαν τα πράγματα. Οι γυναίκες προτιμούσαν τις μπουτίκ και τα ρούχα στα πολυκαταστήματα.

Με την οικονομική κρίση τα πράγματα άλλαξαν. Τα μαθήματα μοδιστρικής-ραπτικής έγιναν δημοφιλή όχι μόνο για τις γυναίκες που επιθυμούσαν να γίνουν μοδίστρες αλλά και γι’ αυτές που ήθελαν να φτιάξουν μόνες τους την γκαρνταρόμπα τους. Τα παλιά ρούχα ανασύρθηκαν από την ντουλάπα, το fashion recycling με τα βαμβακερά, μεταξωτά υφάσματα, τα φλοράλ, τα ριγέ, τα πιε-ντε-πουλ, έγινε θεσμός για να αντιπαραταχθεί στα κινέζικα μαγαζιά που εξαπλώνονταν σαν τα μανιτάρια στις ελληνικές πόλεις.

*Δρ οικονομολόγος-ιστορικός

ΝΗΣΙΔΕΣ
Επαγγέλματα τον νέο αιώνα στην Ελλάδα
Ποια είναι η εξέλιξη των επαγγελμάτων στην Ελλάδα τις δυο τελευταίες δεκαετίες, και ποια θα είναι η εξέλιξή τους την επόμενη δεκαετία. Στη διεθνή βιβλιογραφία τέσσερις βασικοί παράγοντες θεωρείται ότι επιδρούν...
Επαγγέλματα τον νέο αιώνα στην Ελλάδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Amazon συνδικαλίζεται
Η δυναμική Σάρον Γκράχαμ είπε στο BBC ότι ήρθε η ώρα ο γίγαντας λιανικής πώλησης στο διαδίκτυο «να μοιραστεί τα κέρδη του με τους εργαζόμενους που τον βοηθούν να τα αποκτήσει»
Η Amazon συνδικαλίζεται
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Να κρατήσουμε το θέατρο ζωντανό»
Η ηθοποιός Ελπίδα Σταθάτου μιλά στην «Εφ.Συν.» για την παράσταση της με τίτλο «Στεγόσαυρος», τα σχέδια της και το ελληνικό θέατρο.
«Να κρατήσουμε το θέατρο ζωντανό»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Δεν έχετε σε προτεραιότητα τον εαυτό σας»
Προτεραιότητα σημαίνει: διασφαλίζω τον εαυτό μου για να αντέχω, για να διαθέτω βασικά δεδομένα δύναμης, ανθεκτικότητας και υγείας, ώστε να μην καταφεύγω σε κλοπή δεδομένων, σε κλοπή τροφής, δηλαδή σε πρόσκαιρη...
«Δεν έχετε σε προτεραιότητα τον εαυτό σας»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας