Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.4°C / 16.1°C
    3 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.7°C
    4 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.8°C / 18.9°C
    2 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.9°C / 17.0°C
    3 BF
    42%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    47%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 18.0°C
    1 BF
    22%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    22%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.1°C / 18.9°C
    2 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 15.6°C
    3 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    36%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    4 BF
    58%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    2 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    59%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 17.8°C
    4 BF
    48%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 18.3°C
    3 BF
    36%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 17.2°C
    4 BF
    39%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.7°C / 16.1°C
    3 BF
    41%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 13.0°C
    2 BF
    67%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    64%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    22%
#MeToo και ισχύς

Τζοάννα Μπέρκ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

#MeToo και ισχύς

  • A-
  • A+
Η ευρύτατη δημοσιοποίηση της έκτασης της σεξουαλικής κακοποίησης στις κοινωνίες μας μεταφέρει το μήνυμα ότι τα θύματα είναι παντού! Δημιουργεί μια προβολή που καθιστά την εσωτερίκευση των αξιών των υποστηρικτών του τραύματος λιγότερο πιθανή.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ο χολιγουντιανός μεγιστάνας Χάρβεϊ Γουάινστιν είναι η ενσάρκωση του ισχυρού άνδρα που χρησιμοποιεί την τρομερή επιρροή του για να απειλήσει σεξουαλικά, να κακοποιήσει, να προσβάλει και να βιάσει κορίτσια και γυναίκες στη σφαίρα επιρροής του. Οπως και στην Ελλάδα, οι σκληροί άνδρες στις Τέχνες και στον Αθλητισμό έχουν επίσης βρεθεί στο επίκεντρο των περιστατικών σεξουαλικής κακοποίησης.

Η πιο διαβόητη διασημότητα του αθλητισμού που αποκαλύφθηκε ως σεξουαλικό αρπακτικό είναι ο Larry Nassar, γιατρός στην αμερικανική ομάδα γυμναστικής, ο οποίος κακοποίησε σεξουαλικά τουλάχιστον 125 αθλήτριες!

Η δύναμη, η εξουσία και όχι η επιδίωξη της σεξουαλικής ικανοποίησης είναι ο βαθύτερος λόγος μιας τέτοιας δράσης. Ακριβώς γι’ αυτό, συνήθως ο δράστης δεν ξεχωρίζει φύλο: και τ’ αγόρια και οι άνδρες μπορούν επίσης να κακοποιηθούν σεξουαλικά.

Το πιο σκανδαλώδες παράδειγμα των ΗΠΑ είναι η σεξουαλική κακοποίηση που πραγματοποιήθηκε κατά δεκάδες νεαρών παικτών ποδοσφαίρου από τον προπονητή Jerry Sandusky του Κρατικού Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, ο οποίος κακοποιούσε νεαρούς επί 15 χρόνια (από το 1994 έως το 2009). Το ανδρικό στερεότυπο και το «τι σήμαινε να είσαι άνδρας» ειδικά τη δεκαετία του ’90 αλλά και μετά, σήμαινε ότι χρόνια οι καταγγελίες αγνοήθηκαν ή υποτιμήθηκαν. Το κίνημα #MeToo έδωσε σε αυτά τα θύματα μια παγκόσμια φωνή.

Ποιος ήταν αυτός που ξεκίνησε αυτό το κίνημα; Η «πρόγονός» του ήταν η Αφροαμερικανή ακτιβίστρια Ταράνα Μπερκ (Tarana Burke). Είχε γεννηθεί στο Μπρονξ το 1973 και μεγάλωσε σε ένα πρόγραμμα στέγασης. Ως κορίτσι και νεαρή γυναίκα είχε βιαστεί και κακοποιηθεί σεξουαλικά.

Ταράνα Μπερκ

Η Μπερκ διοχέτευε το τραύμα της κάνοντας έργα για την κοινότητα. Το 2003 ίδρυσε το «JustBe», έναν οργανισμό για τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας των Μαύρων Κοριτσιών («Girls of Colour»). Το 2006, ένα νεαρό κορίτσι τής είπε ότι είχε κακοποιηθεί σεξουαλικά από τον φίλο της μητέρας της. Αρχικά, η Μπερκ παρέμεινε αδρανής, μέχρι που συνέλαβε το «Me Too» ως έναν τρόπο έκφρασης της ενσυναίσθησης/υποστήριξης. Το σλόγκαν ήταν να αλλάξουμε τον κόσμο!

Το κύριο μήνυμα της Μπερκ ήταν ότι ο πόνος και η ντροπή της σεξουαλικής κακοποίησης δεν χρειάζεται να κατατρώει τις ζωές των θυμάτων. «Δεν περπατάμε όλοι μας συνεχώς, δεν συνεχίζουμε να ζούμε όλοι μας με πόνο και πόνο», τόνιζε.

Η θυματοποίηση δεν ήταν μια μόνιμη ταυτότητα, στιγματίζοντας ανεξίτηλα τη ζωή ενός ατόμου. Αντίθετα, οι επιζώντες θα μπορούσαν να παρηγορηθούν από το γεγονός ότι «δεν είναι μόνοι». Η Μπερκ παρατήρησε ότι «η επούλωση αναδίνεται αποτελεσματικότερα στην κοινότητα. Και υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που περιμένουν και είναι έτοιμοι και διαθέσιμοι για να υποστηρίξουν τα θύματα».

Ο ακτιβισμός υπέρ των πολιτικών δικαιωμάτων της Μπερκ, καθώς και η ηγετική της θέση ως προς αυτό, ήταν γνωστές στην κοινότητά της. Ωστόσο, μετά βίας έγινε δεκτή σε λευκούς ακτιβιστικούς κύκλους! Αυτό άλλαξε στις 24 Οκτωβρίου 2017, όταν, στον απόηχο των αποκαλύψεων για τις συνεχείς σεξουαλικές κακοποιήσεις που διέπραττε ο Γουάινστιν, η λευκή ηθοποιός Αλίσα Μιλάνο έκανε tweet το #MeToo.

Ζήτησε από τους οπαδούς της να αναδημοσιεύσουν με retweet το hashtag αν κάποιος από αυτούς είχε επίσης υποστεί σεξουαλική παρενόχληση ή επίθεση. Μέσα σε μία μέρα, το #MeToo είχε δώδεκα εκατομμύρια φορές χρησιμοποιηθεί στο Twitter και είχε δημιουργήσει 12 εκατομμύρια θέσεις ή σχόλια στο Facebook. Στη συνέχεια, το #MeToo έγινε σύνθημα σε τουλάχιστον 85 ακόμη χώρες.

Η δύναμη του #MeToo έγκειται στον τρόπο που προσδιορίζει την εξουσία και μια περιστασιακή ανδρική αίσθηση του δικαιώματος κυριαρχίας πάνω στη γυναικεία σεξουαλικότητα - ή ακόμη και τη βασική ισότητα! Επιτρέπει στα θύματα να ακουστούν – πράγμα που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, δεδομένου ότι οι φωνές αυτές απορρίπτονται συστηματικά από την αστυνομία, τα συστήματα δικαιοσύνης και τα μέσα ενημέρωσης.

Επιτρέποντας στα κορίτσια και στις γυναίκες να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι οι μόνες που έχουν βιώσει σεξουαλική βία και κακοποίηση, το #MeToo συνέβαλε καθοριστικά στο να μειωθούν τα αδικαιολόγητα αισθήματα ντροπής που βιώνει το θύμα. Το hashtag είναι επίσης ένα ισχυρό όπλο για να εξευτελίσει τις αρχές και τους δημόσιους θεσμούς και να τους εξαναγκάσει (υπό την κοινωνική πίεση πλέον) να ανταποκριθούν στον ρόλο τους.

Πού είναι η παγίδα!

Φυσικά, ένας «hashtag φεμινισμός» δεν είναι αρκετός. Ο online ακτιβισμός μπορεί μεν να είναι ένα «εργαλείο» του ατόμου που ανήκει σε μία διαρκώς κακοποιημένη κοινότητα.

Ωστόσο, με την άνοδο των νέων, υψηλά αμειβόμενων, φεμινιστικών «influencers» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο ανταγωνισμός και όχι η συμπόνια είναι ο κανόνας. Ιστορίες πόνου γίνονται «επώνυμα» εμπορεύματα, με κάποια από τα θύματα να συναγωνίζονται για τον μεγαλύτερο αριθμό «likes». Η αποκάλυψη ιστοριών σεξουαλικής κακοποίησης μπορεί να γίνει μια μορφή νεοφιλελεύθερης αυτό-μόδας και όχι μια φεμινιστική στρατηγική για τον κοινωνικό μετασχηματισμό.

Από την άλλη, καθώς το #MeToo αμφισβητεί τη δύναμη των κυρίαρχων αρσενικών ελίτ, ο online ακτιβισμός ενθαρρύνει και την «off-line δράση». Η δύναμη του συγκεκριμένου hashtag κινητοποιεί φεμινίστριες ώστε να συνεργαστούν με τις δικές τους κοινότητες η κάθε μία και να στρέψουν την προσοχή του κοινού παγκοσμίως στους άνδρες που κάνουν κατάχρηση της εξουσίας.

Η ευρύτατη δημοσιοποίηση της έκτασης της σεξουαλικής κακοποίησης στις κοινωνίες μας μεταφέρει το μήνυμα ότι τα θύματα είναι παντού! Δημιουργεί μια προβολή που καθιστά την εσωτερίκευση των αξιών των υποστηρικτών του τραύματος (δηλαδή της σιωπής και της ντροπής από τη μεριά των θυμάτων) λιγότερο πιθανή. Αν «hashtag φεμινισμός» σημαίνει κάτι, αυτό είναι ότι «δεν είμαστε μόνοι».

Ο κόσμος της ντροπής δεν είναι αναπόφευκτος, ούτε μονόδρομος. Μπορεί να αλλάξει. Τα θύματα που «επιζούν» του τραύματος που φέρουν αποκτούν επιτέλους ισχυρή φωνή, χωρίς φόβο και ντροπή.

*Καθηγήτρια Ιστορίας στο Birkbeck, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου (LSE). Συγγραφέας του βιβλίου «Παγκόσμια Ιστορία για τη σεξουαλική βία» («Global history of sexual violence», υπό έκδοση από το Princeton Univercity Press)

Μετάφραση - Επιμέλεια: Νόρα Ράλλη

ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια πανδημία χωρίς εμβόλιο
Στοιχεία της πρόσφατης έκθεσης για τη βία κατά των γυναικών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας συγκλονίζουν καθώς περιγράφουν τις ζωές εκατομμυρίων γυναικών στον πλανήτη.
Μια πανδημία χωρίς εμβόλιο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μετά τον βιασμό έρχεται ο λεκτικός βιασμός
Η αποκάλυψη της Σοφίας Μπεκατώρου και ο τρόπος με τον οποίο επικρίθηκε -σε πρώτο χρόνο η σιωπή της και σε δεύτερο χρόνο το κίνητρο της εξομολόγησής της υπενθυμίζει τον καθοριστικό ρόλο της γλωσσικής...
Μετά τον βιασμό έρχεται ο λεκτικός βιασμός
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Σεξιστικό είναι το ασυνείδητό μας»
Ο κοινωνιολόγος Νίκος Παναγιωτόπουλος στο νέο του βιβλίο μιλά για την έμφυλη βία στην Ελλάδα και τα βήματα που γίνονται με αφορμή τις πρόσφατες καταγγελίες και αποκαλύψεις.
«Σεξιστικό είναι το ασυνείδητό μας»
Η ΑΠΟΨΗ ΤΗΣ «ΕΦ.ΣΥΝ.»
Το ένοχο μυστικό του αθλητισμού
Ξυλοδαρμοί, εξευτελισμοί, ταπεινώσεις, υποσιτισμός, σεξουαλικές παρενοχλήσεις. Τα γεγονότα που περιγράφουν 22 αθλήτριες και αθλητές στην επιστολή που έστειλαν στην ΠτΔ και στον πρωθυπουργό δεν είναι μεμονωμένα...
Το ένοχο μυστικό του αθλητισμού
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Να κρατήσουμε το θέατρο ζωντανό»
Η ηθοποιός Ελπίδα Σταθάτου μιλά στην «Εφ.Συν.» για την παράσταση της με τίτλο «Στεγόσαυρος», τα σχέδια της και το ελληνικό θέατρο.
«Να κρατήσουμε το θέατρο ζωντανό»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας