• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 6.4°C / 11.9°C
    2 BF
    79%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.5°C / 7.4°C
    4 BF
    60%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.7°C / 9.4°C
    1 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 1.9°C / 5.0°C
    1 BF
    79%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 6.9°C
    3 BF
    75%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.9°C / 5.0°C
    0 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C 1.4°C / 1.4°C
    3 BF
    64%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 4.1°C / 4.1°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.4°C / 12.8°C
    4 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 9.0°C
    1 BF
    87%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 8.8°C / 12.4°C
    2 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    3 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.2°C / 11.2°C
    1 BF
    71%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.5°C / 4.9°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 3.5°C / 8.8°C
    1 BF
    78%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 13.8°C
    1 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 4.8°C / 11.0°C
    0 BF
    84%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 6.6°C
    2 BF
    91%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.6°C / 6.7°C
    1 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 2.6°C / 2.6°C
    2 BF
    73%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κρίση για το νερό και η σημασία των υγροτόπων

  • A-
  • A+
«Υγρότοπος» καλείται η περιοχή η οποία κατακλύζεται μόνιμα ή εποχικά από νερό ή το έδαφός της είναι υγρό για μεγάλο διάστημα του έτους.

H Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων έχει καθιερωθεί κάθε χρόνο στις 2 Φεβρουαρίου, την ημέρα που το 1971 στην πόλη Ραμσάρ του Ιράν υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους Διεθνούς Σημασίας, γνωστή και ως «Σύμβαση Ραμσάρ».

Η Σύμβαση αποσκοπεί στη διατήρηση και τη συνετή χρήση των υγροτόπων και των πόρων τους, μέσω τοπικών και εθνικών δράσεων και διακρατική συνεργασία, συμβάλλοντας στην αειφόρο ανάπτυξη. Η Κύπρος την επικύρωσε το 2001 και η Αλυκή της Λάρνακας έχει περιληφθεί στον κατάλογο ως ο 1.081ος υγροβιότοπος διεθνούς σημασίας μαζί με την Αλυκή Ακρωτηρίου.

Η έννοια «υγρότοπος» είναι συνδεδεμένη με το νερό. Οι περισσότεροι θα συμφωνούσαν ότι είναι πολύτιμο αγαθό, απαραίτητο για τη ζωή και την κοινωνική ευημερία. Πόσο, όμως, ενημερωμένοι είμαστε και πόσο ανησυχούμε για την κατάσταση των υγροτόπων, των οικοσυστημάτων δηλαδή που, ουσιαστικά, αποτελούν την πηγή για το πόσιμο νερό; Και βεβαίως, τι γνωρίζουμε για τη σημασία των υγροτόπων και την αξία τους; Κι ακόμη, σε τι κατάσταση βρίσκονται οι υγρότοποι της Κύπρου;

Εννοια και αξία των υγροτόπων

Με απλά λόγια, «υγρότοπος» καλείται η περιοχή η οποία κατακλύζεται μόνιμα ή εποχικά από νερό ή το έδαφός της είναι υγρό για μεγάλο διάστημα του έτους. Το είδος του εδάφους και η υγροτοπική βλάστηση αποτελούν σημαντικά χαρακτηριστικά οικοσυστήματος.

Οι υγρότοποι αποτελούν πολύτιμα οικοσυστήματα και συγκαταλέγονται ανάμεσα στα πιο απειλούμενα του πλανήτη. Στηρίζουν μακριές τροφικές αλυσίδες, οι οποίες σχηματίζουν πολύπλοκα τροφικά πλέγματα και αποτελούν περιοχές με τεράστια αξία για τη βιοποικιλότητα.

Οι υγρότοποι στην Κύπρο παρέχουν ενδιαίτημα (χώρο διαμονής) σε μεγάλο αριθμό ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας, πολλά από τα οποία είναι ενδημικά ή σπάνια και απειλούνται με εξαφάνιση. Ταυτόχρονα, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην επιβίωση μεταναστευτικών πουλιών (το νησί φιλοξενεί περισσότερα από 15.500 υδρόβια πουλιά παρέχοντάς τους καταφύγιο από τον παγερό Βορρά), ως ενδιάμεσοι σταθμοί στις μεγάλες ετήσιες αποδημίες τους και ως τόποι διαχείμασής τους.

Οι υγρότοποι παρέχουν, επίσης, πολύτιμες υπηρεσίες στον άνθρωπο, όπως είναι η βελτίωση της ποιότητας του νερού, ο εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφορέων, η βελτίωση καλλιεργούμενων φυτών και αγροτικών ζώων μέσω της βιολογικής ποικιλότητας, η παραγωγή αλιευμάτων, η συντήρηση θηραμάτων, η προστασία του εδάφους από τη διάβρωση, η μείωση των επιπτώσεων των ακραίων καιρικών φαινομένων (π.χ. έλεγχος πλημμυρών, ξηρασίες) κ.ά. Εχουν, όμως, και τεράστια πολιτιστική αξία, διότι προσφέρονται για δραστηριότητες αναψυχής και παρατήρησης της φύσης και έχουν ερευνητικό και εκπαιδευτικό ενδιαφέρον.

Οι υγρότοποι στην Κύπρο και οι αιτίες υποβάθμισής τους

Στην πρόσφατη απογραφή των υγρο­τό­πων της Κύπρου αναφέρεται η παρουσία 373 υγροτοπικών περιοχών στο νησί (οι 315 είναι τεχνητές και οι 58 θεωρούνται φυσικές). Με βάση την ίδια πηγή, είναι, δυστυχώς, ξεκάθαρο το γεγονός ότι οι περισσότεροι των υγροτόπων είναι υποβαθμισμένοι και αντιμετωπίζουν διάφορες πιέσεις, όπως: 1) η οικιστική ανάπτυξη, ιδιαίτερα σε τουριστικές/παραθαλάσσιες περιοχές, 2) ο τρόπος κατασκευής των φραγμάτων που σταματά ή περιορίζει τη ροή κατάντης τους, 3) η απουσία ή κακή εφαρμογή νομοθετικού πλαισίου για την προστασία της βιοποικιλότητας των υγροτόπων και 4) η έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών για τη σημασία των υγροτόπων, ακόμη και των αρμόδιων για τη διαχείρισή τους κρατικών τμημάτων.

Η παγκόσμια κρίση για το νερό, η κλιματική αλλαγή και οι υγρότοποι

Είναι αυταπόδεικτο ότι διανύουμε μια παγκόσμια κρίση σε ό,τι αφορά τη διαθεσιμότητα σε πόσιμο νερό («water crisis») και το θέμα της διαχείρισης των πόρων γλυκού νερού και άρα των υγροτόπων είναι στο επίκεντρό της.

Παρ’ όλο που η Γη συχνά αναφέρεται ως «μπλε πλανήτης», λόγω της έντονης παρουσίας του νερού, ένα πολύ μικρό ποσοστό του (περίπου το 1% και από αυτό το περισσότερο βρίσκεται σε υγροτόπους) είναι άμεσα διαθέσιμο στον άνθρωπο (το 97% του νερού στον πλανήτη είναι αλμυρό, βρίσκεται στους ωκεανούς ή είναι εγκλωβισμένο στους πάγους ή βαθιά στο έδαφος).

Με βάση τα υπάρχοντα στοιχεία, η ημερήσια κατανάλωση στον πλανήτη ανέρχεται σε 10 δισ. τόνους πόσιμου νερού, ενώ οι προβλέψεις εκτιμούν ότι θα χρειαζόμαστε ημερησίως το 55% της ποσότητας αυτής το 2050, με τον παγκόσμιο πληθυσμό να φτάνει τα 10 δισ. άτομα. Η απαιτούμενη ποσότητα είναι, λοιπόν, πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που μπορεί να ανανεωθεί με φυσικό τρόπο.

Επιπρόσθετα, η κλιματική αλλαγή αναμένεται, ειδικά στην περιοχή μας, να οδηγήσει σε μείωση της ετήσιας βροχόπτωσης και σε αύξηση των απωλειών νερού με την εξάτμιση λόγω της αύξησης της θερμοκρασίας. Αυτό σημαίνει ακόμα λιγότερο νερό. Οι υγρότοποι, όμως, προσφέρουν φυσικές λύσεις για τον μετριασμό αυτών των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και έχει, επομένως, καταστεί πιο πιεστική από ποτέ η ανάγκη για προστασία των υγροτόπων.

Σε αυτά τα συμπεράσματα καταλήγουν και εμπειρογνώμονες σε σχετική έκθεση για την περιοχή της Μεσογείου.

*Εργαστήριο Διαχείρισης Χερσαίων Οικοσυστημάτων, Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Διαχείριση και Προστασία Περιβάλλοντος», Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου

Χαρτογράφηση των οικοσυστημικών υπηρεσιών των υγροτόπων στην Κύπρο

Το Εργαστήριο Διαχείρισης Χερσαίων Οικοσυστημάτων στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου (καθ. Γιάννης Βογιατζάκης (φωτ.), δρ Παρασκευή Μανωλάκη, δρ Βασίλης Λίτσκας) εργάζεται για την ανάδειξη και την προστασία των υγροτόπων της Κύπρου.

Πρόσφατα, σε συνεργασία με το Τμήμα Περιβάλλοντος, προχώρησε σε σειρά μελετών για τη μεθοδολογία, ποσοτικοποίηση και χαρτογράφηση των Οικοσυστημικών Υπηρεσιών των υγροτόπων με στόχο την προστασία τους και την εναρμόνιση της Κύπρου με τις ευρωπαϊκές νομοθεσίες.

Η έρευνα συνεχίζεται σε εντατικότερο βαθμό, στο πλαίσιο του έργου LIFE IP PHYSIS (https://physis.cy/).

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η γεωργία μπορεί να προστατεύσει το περιβάλλον;
Τα συμπεράσματα της τελευταίας έρευνας της Διεθνούς Ενωσης Προστασίας της Φύσης δείχνουν ότι οι πρακτικές των αγροτών μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία του περιβάλλοντος.
Η γεωργία μπορεί να προστατεύσει το περιβάλλον;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ
Η ιστορία που ακολουθεί αποτυπώνει ανάγλυφα την απόπειρα φίμωσης ενός ανθρώπου που υπέδειξε μια κατ' εξακολούθηση παρανομία σε μία από τις πλέον τουριστικές περιοχές της Πάρου.
Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η φύση δεν είναι στη... φύση μας
Τα παιδιά που έχουν συχνή επαφή με τη φύση βοηθούνται σημαντικά στις γνωστικές τους ικανότητες, ωφέλεια που έχουν ακόμη και με έκθεσή τους σε βίντεο ή φωτογραφίες φυσικών θεμάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία νέας...
Η φύση δεν είναι στη... φύση μας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εγώ πλένω το αυτοκίνητό μου, σπίτι, με το λάστιχο. Λάθος!
Πίστευε ποτέ κανείς ότι θα φτάναμε κάποια στιγμή να σκεφτόμαστε ποιος είναι ο ενδεδειγμένος τρόπος να πλύνει κάποιος το αυτοκίνητό του; Να όμως που πλέον πρέπει να συνυπολογίζουμε σε κάθε μας δραστηριότητα το...
Εγώ πλένω το αυτοκίνητό μου, σπίτι, με το λάστιχο. Λάθος!
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Οταν πατάμε στο έδαφος, πατάμε στην κορυφή του Σύμπαντος»!
Μόλυνση του εδάφους: η κρυφή απειλή που δεν γνωρίζουμε ● Τα αγροχημικά, χτυπώντας τους μικροοργανισμούς και τις βιολογικές ιδιότητες του εδάφους, σπάνε όλη την αλυσίδα των ιδιοτήτων του.
«Οταν πατάμε στο έδαφος, πατάμε στην κορυφή του Σύμπαντος»!
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ανένδοτος για τον ΧΥΤΥ Γραμματικού
Νέο γύρο κινητοποιήσεων, σε συνέχεια χρόνιων αγώνων, ξεκινούν κάτοικοι και αιρετοί του Δήμου Μαραθώνα, αντιδρώντας στην επικείμενη λειτουργία του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ) Γραμματικού. Οι...
Ανένδοτος για τον ΧΥΤΥ Γραμματικού

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας