• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.3°C / 20.6°C
    3 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 16.1°C / 18.9°C
    1 BF
    66%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 9.4°C / 16.0°C
    3 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.0°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 14.4°C / 14.4°C
    0 BF
    78%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 11.0°C / 15.6°C
    1 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 2.2°C / 16.0°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 17.0°C
    2 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.0°C / 18.3°C
    1 BF
    94%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    0 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.7°C / 16.7°C
    2 BF
    75%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    3 BF
    42%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.9°C
    2 BF
    48%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 18.0°C
    1 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 11.7°C / 20.0°C
    1 BF
    42%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.0°C / 17.8°C
    2 BF
    68%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    84%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    54%
Ο μεγάλος ναός της Ειρκτής…
Φωτ.: Φωτεινή Χριστοδουλοπούλου
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο μεγάλος ναός της Ειρκτής…

  • A-
  • A+
Στους ταχυδρόμους των ιδεών του παρατηρεί ότι «ενεργούν ως αθώοι διαμεσολαβητές και όταν παρεκκλίνουν από το καθορισμένο δρομολόγιό τους» τότε φτάνουν με καθυστέρηση οι επιταγές.
Ακολουθήστε μας στο Google news

«να φύγει η αρρώστια της ερυσίβης από το στάρι, να φάμε γλυκό ψωμί»

Ο ποιητής Παναγιώτης Καραβασίλης είναι αγαπημένος φίλος μου. Μια ωραία μορφή, του καλός καγαθός της κλασικής Αθήνας. Ανταμώνουμε σχεδόν κάθε μέρα στην πλατεία Καισαριανής.

Με υποδέχεται απαγγέλλοντας πάντα στίχους, δικούς του - έχει το χάρισμα να τους απομνημονεύει. Μου χαρίζει, όταν βγαίνει, το περιοδικό της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, μου γράφει και έμμετρη αφιέρωση την οποία αποκαλεί στιχοδώρημα.

Τον Παναγιώτη τον «ζηλεύω» για τους φίλους που είχε: τον Νίκο Αλέξη Ασλάνογλου, τον Δημήτρη Χριστοδούλου, τον Ιάσονα Δεπούντη, τον Μιχάλη Περιστεράκη, τον Στάθη Πρωταίο και τον Νίκο Καρούζο. Ο καλός του φίλος, ο ποιητής του «Αντισταθείτε» Μιχάλης Κατσαρός, του είχε πει: «Παναγιώτη, έχεις μεγάλο Ναό και Πρόναο. Τους χωράει όλους».

Αυτός λοιπόν ο ευρύχωρος, ευσπλαχνικός Ναός, πριν από λίγες μέρες μου έφερε και μου χάρισε τη νέα του ποιητική συλλογή «Ειρκτή 72», για τις εβδομήντα δύο ημέρες του πρώτου εγκλεισμού μας λόγω της πανδημίας. Εγραψε στη δεύτερη σελίδα τη σχετική αφιέρωση-στιχοδώρημα.

Ο πλανήτης μας στην «Ειρκτή» του «σπαρταράει από νοσταλγία και φόβο για το αύριο της ζωής». Ολοι ψέλνουν από στήθους ύμνους και δεήσεις. Ο ποιητής γνωρίζει, όπως στην ταινία τρόμου «Τα πουλιά» του Χίτσκοκ, ότι οι εξουσίες είναι κρεατοφάγες, ποτέ χορτοφάγες.

Στους ταχυδρόμους των ιδεών του παρατηρεί ότι «ενεργούν ως αθώοι διαμεσολαβητές και όταν παρεκκλίνουν από το καθορισμένο δρομολόγιό τους» τότε φτάνουν με καθυστέρηση οι επιταγές. Αλλά αυτοί επιμένουν πως δεν έκαναν κανένα λάθος στις διαδρομές.

Οι αλάθητοι, δείχνουν ότι οι δρόμοι δεν σχεδιάστηκαν για τους γοργοπόδαρους, ούτε ο πόλεμος για τους ισχυρούς, ούτε το ψωμί για τους σοφούς, ούτε τα κέρδη για τους νοήμονες. Αλλά, η χάρις για τους καβαλάρηδες της ελευθερίας. Οι καιροί συναντούν τους γατόπαρδους.

Ο μάγος του, που είναι υπαρκτό πρόσωπο στην Καισαριανή, οικογενειακό του, «ακτινογραφεί τη γλώσσα των συμβόλων» και έχει τη δυνατότητα ως μάγος να κρυφτεί όπως «το στίγμα των ονομάτων στη θάλασσα».

Μάγος κι ο Παναγιώτης, που βγάζει απ’ το καπέλο πεταλούδες, όχι λαγούς. Τις ωραίες πεταλούδες, που εμπνεύστηκε όταν σε μια επίσκεψή του στο νεκροταφείο της πατρίδας του τις είδε να χορεύουν γύρω από τον σταυρό της μάνας του. «Είχαν τόσο καιρό ν’ ανταλλάξουν ψιθύρους και ματιές για τον παράδεισο επί της γης...».

«Στα πάθη ο αέρας και η σιωπή σαν τα κεριά των φιλόπτωχων ταμείων διασταυρώνονται το ένα με την ανάμνηση, το άλλο με την προδοσία». Αφού τις χορεύτριες πεταλούδες του τις προστατεύουν οι σκιές των τάφων. Και στο τραγούδι του σπίνου, που του αρέσει το ψάλσιμό του σε τόνο αλέγκρο, «μιλούσαν οι νεκροί αναγνώστες ακατανόητες φράσεις, για τους λιμούς, τους λοιμούς, τα αμπέλια, τα σιτηρά, τη φυλλοξήρα και τους αγελαίους λύκους και τα κέρδη». Και έτσι μας δείχνει μια δυσοίωνη, ζοφερή πραγματικότητα. Ολοι στέκονται δίχως ονόματα...

Οι κρεατομηχανές των ξεχασμένων λογαριασμών, των άδειων καρτών, των ανεκπλήρωτων ονείρων με τις αλλεπάλληλες πτώσεις των συναισθημάτων και των συστημάτων! Μετά τον λοιμό ιστορικά έρχεται ο λιμός. Το σταθερό κεφάλαιο ο άνθρωπος και το μεταβλητό οι εταιρείες και όλα τα άλλα υφίστανται «κραχ», απώλειες παράπλευρες. Τον επισκέπτονται οι φυλακισμένες αναμνήσεις, στα τείχη της φυλακής του νέου Αλκατράζ. Ετσι «μένει η λιγοστή αναπνοή, να εγκαλεί το οξυγόνο».

Ο τρόμος τού σήμερα. Και με τους ακαταμάχητους ψαλμούς στα χορικά προφέρει τη λέξη «αντίο». Και γίνεται η μεταμόρφωση όταν τίθεται εκτός η φαντασία «έκπτωτη καθώς συντονίζονται οι εκπομπές με βρόχους και δολώματα… και υποτιμάται η ζωή και ανατιμάται η νύχτα».

Ο Παναγιώτης να πρεσβεύει πάντα υπέρ ημών, με ένα ποτήρι κρασί σε ταβέρνα της Καισαριανής να δεσμεύει την αλήθεια. Και όπως σημειώνει ο Μιχάλης Κατσαρός «ο φόβος αν αφαιρέσεις το βήτα, μένει το φως», η άλλη όραση με την άλλη οραματική. Και έτσι «συντονίζονται οι λέξεις με το πλήθος, κινούνται μέσα στο χρόνο και συναντώνται με τις επετείους των μνημόσυνων». Ο,τι κινείται ζει! Η κίνηση μέσα στα τείχη είναι σημαντική, έλεγε ο Μ. Κατσαρός.

Πεζοπορώντας οι άνθρωποι «γίνονται μπάζα και ψωμιά, από τα παθήματα του νερού και της ζύμης και ενώ ξέρουν τη γραμματική παραμένουν ασύνταχτοι». Και παραμένει ο ποιητής στον εγκλεισμό του με τις παράπλευρες απώλειες και τη θεοποίηση ομοιωμάτων ειδωλολατρικών, «στο μέτρο της λατρείας ενός Καλιγούλα, της ευγένειας ενός Βοργία και της ωμότητας ενός Τσάρου».

Και μένει μόνος στο δωμάτιο με τις αναμνήσεις του να παραμένουν πιστές στους χωματόδρομους της καρδιάς «όταν οι μέλισσες χαϊδεύονται με την πούλια» και καθοδηγούν τσοπάνηδες και γεωργούς.

Με συγκινεί ο στίχος για τον νέο τύπο ανθρώπου-ρομπότ, που ελίσσεται όπως ο Αινείας, όταν μεταφέρει το γέρικο παρελθόν και το παραδίδει ο Παναγιώτης Καραβασίλης «σε ασφαλή καταφύγια». Οταν η γη βρίσκεται σε αγρανάπαυση «στέλνει το ξύλινο άροτρο να ανασκάφτει…».

Και κάνει μνημόσυνο γι’ αυτούς που χάθηκαν ανώνυμα απ’ τις καταγραφές. Ο αναλυτής και δημοσιογράφος, προγραμματιστής το επάγγελμα ο ποιητής, μας μιλάει για το κομπιούτερ του αισθήματος, καθώς επιθυμεί να κατατροπώσει τη συμφορά που μας βρήκε και προσβλέπει «να έρθει μια ανάσταση αρκετά διαφορετική, που να συναντήσει την ξεχασμένη εικόνα της ευσπλαχνίας».

Να μυρίζει στη μαγιά ότι η ζύμη ανεβαίνει, αλλά να «χρειάζεται ανάπιασμα» μέχρις ότου «να ενισχύονται τα πληκτρολόγια συλλογικά για να φάμε απ’ το στάρι το γλυκό ψωμί, να ζητωκραυγάσουμε τον όρκο μας, να καταψηφίσουμε την εξόντωση της ευαισθησίας». Το ανάπιασμα είναι η προετοιμασία του λόγου, του διαλόγου, της παραμυθίας για κάτι καινούργιο.

Λίγο λίγο, με λέξεις και εικόνες, μας φανερώνει το μυστικό και ζητά να μη νοθεύεται με αρώματα φρούτων η βότκα. Να μη χάσουμε ο ένας τον άλλο στις πρωτόγνωρες σημερινές συνθήκες. Δεν προφέρει καταγγελίες κάτω από τις διαταγές μιας γλώσσας και προτιμά τις καταστροφικές αλήθειες, παρά τα χρήσιμα ψεύδη. «βγάζει θειάφι, αλάτι και νερό από τα έγκατα της γης, μέχρι τα δάκρυα των απελπισμένων να γίνουν μαργαριτάρια».

Από τη γη πάντα ν’ ανοίγει περάσματα, μαγικές πόρτες, χαραμάδες. Αυτό είναι το έργο του, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της εμποδισμένης εξόδου του, της ειρκτής του. Προς το τέλος σιωπά. Τον τρομάζουν οι στολές, ακούει σιωπηλά κλάματα. Σε μια συμφορά ή εξαγνιζόμαστε ή εξαχρειωνόμαστε.

Και στη χαριστική βολή της σύννομης ανθρωποκτονίας, στα ήδη νεκρά σώματα του Μπελογιάννη, του Πλουμπίδη και των άλλων περιγράφει ότι όλοι οι ένστολοι εκτελεστές ενώπιον αγνώστων, σε μια ταβέρνα στην Καισαριανή, θύτες και θύματα να συζητούν. Και ενδεχομένως να μετανιώνουν για τη χαριστική βολή επί πτωμάτων. Ενα ψυχογράφημα συναισθηματικό είναι η ποιητική συλλογή του Παναγιώτη Καραβασίλη.

Τώρα, όλα αναδιατάσσονται: οι όροι της πολιτικής, της εργασίας, του πολιτισμού, των ανθρώπινων σχέσεων, των γεωστρατηγικών συμφερόντων, των αγγιγμάτων, των συναισθημάτων, των ματιών. Ο λόγος του ποιητή Παναγιώτη Καραβασίλη αποφαίνεται με τη δύναμη της θέλησης, με γενναιότητα, με αφοσίωση και με πνεύμα συνεργασίας στις δυσκολίες του εγκλεισμού. Μην αφήσουμε να καταστραφεί η δυναμική των σχέσεών μας.

*Συγγραφέας και συλλέκτης


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected]

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
Η συγγραφέας Τζέννυ Ερπενμπεκ στο νέο της βιβλίο μένει στη μυστηριώδη αφήγησή της, χωρίς να μας δίνει διαλόγους και εμφανή στοιχεία αλληλεπίδρασης μεταξύ των προσώπων.
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αιχμάλωτοι των μοντέλων
Μια συλλογική προσπάθεια από έξι καταξιωμένους συγγραφείς με αναλύσεις και θέσεις για τη δημιουργία μιας νέας κοινωνίας στηριγμένης στις διαχρονικές και αναλλοίωτες αξίες του ανθρωπισμού και του πολιτισμού.
Αιχμάλωτοι των μοντέλων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Οδύσ(σ)εια των λέξεων
Κυκλοφόρησε το βιβλίο του Ν. Μαθιουδάκη που αποτελεί μία μελέτη πάνω στο λεξιλόγιο που χρησιμοποίησε ο Καζαντζάκης στην «Οδύσεια».
Η Οδύσ(σ)εια των λέξεων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στον καιρό της Αγριας Δύσης
Ο ήρωας του Γουίλιαμς είναι ο αναχωρητής που δηλώνει την παρέμβασή του μέσα στην κοινωνία των ανθρώπων.
Στον καιρό της Αγριας Δύσης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μυστήριο και μαγεία
Τα θέματα του Μάλαμουντ και η λεπτομερής περιγραφή των χαρακτήρων των έργων του σκιαγραφούν την πορεία του ανθρώπου προς μια ηθική ανύψωση.
Μυστήριο και μαγεία
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κλικ» στην Ιστορία
Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών στην Αρχαιολογία, Δήμητρα Καμαρινού φέρνει στο φως μία πολύτιμη συλλογή με τον τίτλο «Καρέ Ιστορίας. Αγώνες των Ελλήνων 1821-1923».
«Κλικ» στην Ιστορία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας