• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 18.0°C
    4 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 11.7°C / 16.7°C
    1 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.1°C / 16.1°C
    2 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.4°C / 14.0°C
    1 BF
    88%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    10°C 10.4°C / 10.4°C
    4 BF
    66%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    1 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    12°C 7.8°C / 16.1°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 17.0°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 17.2°C
    4 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.7°C / 11.7°C
    2 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.0°C / 14.4°C
    0 BF
    76%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.0°C / 13.3°C
    0 BF
    81%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 20.0°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.0°C / 12.2°C
    2 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.6°C / 15.0°C
    1 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    0 BF
    96%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    1 BF
    82%
Οι σχεδιαστές των ανισοτήτων

Ο συγγραφέας Wayne Au

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι σχεδιαστές των ανισοτήτων

  • A-
  • A+
Το βιβλίο κινείται σε ένα επίπεδο ανάλυσης των κανόνων διανομής της γνώσης και της συσχέτισής τους με τις ευκαιρίες των μειονοτικών ομάδων του νεανικού πληθυσμού (φτωχοί, μετανάστες, νέοι με ειδικές ανάγκες κ.ά.)
Ακολουθήστε μας στο Google news

Κατανοούμε πλέον σχεδόν όλοι, υποθέτω, ότι ζούμε τη μεγάλη αλλαγή του καπιταλιστικού παραδείγματος. Συμβαίνουν τεκτονικές μετατοπίσεις στο σύστημα καθώς μεταφέρεται πλούτος από τους πολλούς στους λίγους με όχημα το διαδίκτυο και την εξ αποστάσεως εργασία/παραγωγή/κατανάλωση.

Τα κέρδη είναι πλέον τεράστια για εκείνους που ελέγχουν τα σύγχρονα μέσα παραγωγής (λογισμικά/πλατφόρμες/αλγόριθμοι) και φυσικά τους σύγχρονους υπερεξειδικευμένους προλετάριους. Συντελείται μια ριζική αναδιάρθρωση παραγωγικών και καταναλωτικών προτύπων που μεταβάλλει τη δομή του συστήματος και αναδιανέμει ευκαιρίες, δικαιώματα, δυνατότητες.

Και αναφέρομαι σε εκείνες τις υποκειμενικές δυνατότητες που τα συστήματα εκπαίδευσης θα όφειλαν να αναδεικνύουν για όλες τις νέες και τους νέους του πλανήτη ώστε:

α) να μη συμβάλλουν στην ασυνείδητη απόσπαση υπεραξίας που συντελείται στο σύμπαν της ψηφιακής οικονομίας και
β) να παρέχονται ίσες ευκαιρίες για δυνατότητες κατάρτισης όλων όσοι θέλουν να επιλέξουν επαγγέλματα και επιστήμες υψηλής εξειδίκευσης.

Τι κάνουν όμως οι πολιτικές ηγεσίες γι’ αυτό το φαινόμενο; Ποια πολιτική παιδείας, που προηγείται της οικονομικής πολιτικής, και ποιο μοντέλο εκπαιδευτικού συστήματος μπορεί να πατάξει τις ανισότητες στις ευκαιρίες και να εξασφαλίσει στις νέες γενιές ένα μέλλον ίσων πιθανοτήτων ανέλιξης; Πόσο στοχευμένη είναι η εκπαιδευτική πολιτική στο να καλλιεργεί οικοσυστήματα ίσων ευκαιριών και να αναδεικνύει περιβάλλοντα εξέλιξης για τους νέους ανθρώπους, δεδομένων των οικονομικών ανισοτήτων και των εμφανών πλέον περιορισμών στην κοινωνική κινητικότητα;

Οποιος ψάχνει τέτοιες απαντήσεις, ας κάνει τον κόπο να ξεφυλλίσει το ενδιαφέρον θεωρητικό βιβλίο του Κινέζου κοινωνιολόγου της εκπαίδευσης, που ζει και εργάζεται στις ΗΠΑ, Wayne Au, «Ανισες βάσει σχεδίου: Οι εξετάσεις υψηλών απαιτήσεων και η τυποποίηση της ανισότητας», το οποίο κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Gutenberg.

Αν και επικεντρώνεται στο αμερικανικό σύστημα εξετάσεων και στην αρχιτεκτονική της ανισότητας των ευκαιριών που αυτό παράγει, φρονώ ότι αποτελεί έργο-σταθμό για την πολιτική οικονομία της σχολικής φοίτησης παντού στον κόσμο.

Γιατί στόχος του βιβλίου είναι αυτός ακριβώς: να αναδείξει μια ολόκληρη πολιτική οικονομία που κρύβεται πίσω από το νεοφιλελεύθερο αμερικανικό σύστημα εκπαίδευσης και εξετάσεων στα σχολεία και στις σχολές του μεγάλου καπιταλιστικού κράτους.

Ο συγγραφέας βοηθάει με τη διεπιστημονική του κατάρτιση την εμπειρία και την πολυετή του έρευνα στο να οδηγήσει τον αναγνώστη στα καλά κρυμμένα μυστικά της σημερινής δυτικής εκπαίδευσης που καλλιεργεί συστηματικά και μεθοδολογικά τον ατομικισμό.

Διαβάζουμε, λοιπόν, για την «εκπαιδευτική επιχείρηση» που μετατρέπει μαθητές και σπουδαστές σε εργαλεία μετά την αποφοίτησή τους. Για το πώς αντικατοπτρίζονται οι δομές της εξουσίας και της οικονομίας στην αρχιτεκτονική της εκπαίδευσης. Και πώς αυτή η αρχιτεκτονική συνδέεται με μια μηχανική παραγωγής ανισοτήτων σε ευκαιρίες που φυσικά μετεξελίσσονται μελλοντικά σε οικονομικο-κοινωνικές ανισότητες.

Τυποποιημένες εξετάσεις, υψηλές προδιαγραφές για εσκεμμένο αποκλεισμό μαθητών, άνισες ευκαιρίες για φτωχούς μαθητές που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν την ξέφρενη κούρσα υπερεξειδίκευσης και εξωσχολικής φροντιστηριακής υποστήριξης. Το φαινόμενο το ζούμε στην Ελλάδα, στην Ευρώπη, παντού.

Τα σχολικά περιβάλλοντα διαφέρουν και ο W. Au επισημαίνει τον μείζονα ρόλο που παίζουν οι εκπαιδευτικοί, κυρίως των κοινωνικών σπουδών, εγκλωβισμένοι συχνά σε ιδεολογικά πατενταρισμένα μοντέλα παροχής γνώσεων.

Δεν υπερβάλλει ο συγγραφέας όταν εξηγεί πως οι εξετάσεις υψηλών απαιτήσεων (δηλαδή υπερεξειδικευμένων γνώσεων, όπως ο χειρισμός λογισμικών υψηλής τεχνολογίας και θέματα που απαιτούν γοργά ανακλαστικά μάθησης και ανταπόκρισης) ουσιαστικά ρυθμίζουν τόσο τις συνειδήσεις όσο και την πορεία κοινωνικοποίησης των ατόμων. «Ο παιδαγωγικός μηχανισμός δρα ως ένας συμβολικός ρυθμιστής συνείδησης» έγραψε το 1996 ο Bernstein και το δανείζεται ο συγγραφέας αναλύοντας το θέμα εξαιρετικά και πειστικά.

Διδάσκοντας υπό τον ζυγό των εξετάσεων οι καθηγητές και διαβάζοντας υπό τον ίδιο βαρύ ζυγό οι μαθητές και οι σπουδαστές, η γνώση χάνει την ουσία της. Δεδομένης της εύκολης πρόσβασης σε αυτήν με τις νέες τεχνολογίες η διαδικασία αφομοίωσής της δεν είναι τόσο βατή όσο φαίνεται εκ πρώτης όψεως.

Διαμορφώνονται χαρακτήρες, ταυτότητες, ενεργοποιούνται μηχανισμοί υποκειμενοποίησης/κοινωνικοποίησης, που διαφεύγουν την απλή εκπαιδευτική πολιτική. Εννοιες όπως αριστεία, εξέλιξη, εξειδίκευση, αποδεικνύεται από τη συστηματική έρευνα του συγγράμματος ότι εφάπτονται της μηχανικής των ανισοτήτων, που το ίδιο το σύστημα προάγει στις ΗΠΑ και προφανώς σχεδόν το μιμούνται και οι ευρωπαϊκές χώρες.

Το βιβλίο δεν κάνει μια απλή αντικαπιταλιστική ανάλυση. Δεν δαιμονοποιεί τη σχέση σχολείου - αγοράς - τεχνολογίας. Κινείται σε ένα επίπεδο ανάλυσης των κανόνων διανομής της γνώσης και της συσχέτισής τους με τις ευκαιρίες των μειονοτικών ομάδων του νεανικού πληθυσμού (φτωχοί, μετανάστες, νέοι με ειδικές ανάγκες κ.ά.). Για έναν κοινωνικό επιστήμονα, όμως, γίνεται εύκολα αντιληπτό από τα περιεχόμενά του ότι «ο καταμερισμός εργασίας στην εκπαίδευση όπως και η δομή εξουσίας και επιβράβευσης, αντικατοπτρίζουν τις δομές της οικονομίας» (Bowles and Gintis 1988, όπως αναφέρεται στη σελ. 42 του βιβλίου του Αu).

O μαρξιστής αναγνώστης ίσως βγάλει ένα εύκολο συμπέρασμα: ότι τα σχολεία λειτουργούν για να εξυπηρετούν τις ανάγκες της καπιταλιστικής παραγωγής. Ταπεινή μου γνώμη, αν και οικονομολόγος, είναι να δούμε περισσότερο κοινωνιολογικά το ζητούμενο του βιβλίου.

Nα επικεντρωθούμε στη συστηματική καλλιέργεια των διαχωριστικών γραμμών στις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες και πώς αυτές ενισχύονται από τις εξετάσεις υψηλών απαιτήσεων, την κατ’ εμέ μανιακή υπερεπιτάχυνση που επιβάλλεται στον εγκεφαλικό κόσμο των παιδιών μέσω των νέων τεχνολογιών (Σημ: Φρονώ, χωρίς να είμαι σίγουρος αλλά μάλλον δεν υπερβάλλω, ότι ο μαγικός κόσμος της υψηλής τεχνολογίας και της υπερδικτύωσης έχει μετατρέψει μαθητές και σπουδαστές σε υποκείμενα-χρήστες).

Συστήνω το βιβλίο σε όσους υποψιάζονται πως το αμερικανικό σύστημα εκπαίδευσης -που ουσιαστικά αντιγράφεται εδώ και χρόνια σε πολλές άλλες χώρες- ετοιμάζει πολίτες-πελάτες για επιχειρήσεις και κράτη. Πως ετοιμάζει φθηνό εργατικό δυναμικό υψηλής ειδίκευσης. Παραγωγούς και καταναλωτές ταυτόχρονα. Η έρευνα του Au δεν καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η εκπαίδευση δεν είναι εφόδιο για όλους τους νέους.

Εξηγεί, όμως, ότι είναι ιδεολογικός προσανατολισμός του συστήματος πώς αυτό το συγκεκριμένο εκπαιδευτικό μοντέλο υψηλών απαιτήσεων, που κουράζει τα παιδιά μας, να δημιουργεί ανισότητες ευκαιριών και φυσικά να συντηρεί τις οικονομικές ανισότητες όταν οι νέοι βγουν στην αγορά. Η μαθησιακή και σπουδαστική ταυτότητα ετοιμάζει την οικονομική ταυτότητα του υποκειμένου. Φαίνεται ότι αυτό είναι βασικό αξίωμα για τους όποιους σχεδιαστές(;) των ανισοτήτων...

*Οικονομολόγος


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected]

ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κυνήγι της αρμονίας
Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο της Μπετίνας Ντάβου με τίτλο «Μην πεις τίποτα του Φώντα» με θέμα το συλλογικό τραύμα του Εμφυλίου που διαπλέκεται με το ατομικό τραύμα των απογόνων.
Το κυνήγι της αρμονίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα δεδομένα στο στόχαστρο
Το «Στο στόχαστρο» ξεσκεπάζει τον τρόπο με τον οποίο η Cambridge Analytica εκμεταλλεύτηκε τα νομικά κενά του δικαίου περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής στην πρώτη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ το 2016.
Τα δεδομένα στο στόχαστρο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ευθραυστότητα του έρωτα εν μέσω πανδημίας
Σε πρόσφατο άρθρο στην εφημερίδα New York Times, η Αμερικανίδα ανθρωπολόγος Ελεν Φίσερ αναλύει την επίδραση της πανδημίας στις ερωτικές σχέσεις, εστιάζοντας στο θετικό αποτύπωμα του ιού και χαρακτηρίζοντας την...
Η ευθραυστότητα του έρωτα εν μέσω πανδημίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
Ο Αφροαμερικανός Τζον Εντγκαρ Γουάιντμαν είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γράφοντας για να σώσω μια ζωή». Ενα βιβλίο σπαρακτικό και δραματικά επίκαιρο για κάθε γωνιά της Γης όπου καλλιεργούνται σήμερα ο...
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Και τώρα με τι θα σκοτώνω τις κατσαρίδες;
Σε σύντομο χρονικό διάστημα θα είναι σχεδόν αδύνατον να εξολοθρεύουμε τις κατσαρίδες μόνο με χρήση εντομοκτόνων, λένε Αμερικανοί επιστήμονες που διεξήγαγαν τις σχετικές έρευνες χωρίς δυστυχώς επιτυχία.
Και τώρα με τι θα σκοτώνω τις κατσαρίδες;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας