• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.4°C / 19.7°C
    1 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.2°C / 18.0°C
    1 BF
    65%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.9°C / 19.4°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    10°C 9.9°C / 13.1°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 16.3°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.1°C / 17.4°C
    0 BF
    71%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.4°C / 12.8°C
    2 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.7°C / 19.0°C
    1 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 20.8°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 17.9°C
    3 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 20.2°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 16.6°C
    2 BF
    88%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 16.9°C / 19.9°C
    0 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 13.5°C / 13.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 21.8°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 20.4°C
    0 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 16.0°C
    1 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.2°C / 18.1°C
    1 BF
    68%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.8°C / 10.8°C
    1 BF
    72%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συγγενείς και «εξωτικοί»... ήρθεν η ώρα σας

  • A-
  • A+
1.200 αδημοσίευτες διαθήκες την τελευταία πεντηκονταετία, που κανείς δεν τις έχει αναζητήσει.

Το όνομα, η ημερομηνία, ο τόπος και μια υπογραφή αρκούν. Οχι απαραίτητα και οι «σώες φρένες» του γράφοντος. Χρειάζεται και το σόι του... μέσα. Ιδιόγραφη, δημόσια, μυστική, στόχος της «διάταξης τελευταίας βούλησης» ρυθμίσεις περιουσιακών σχέσεων για την αποφυγή «εμφυλίων» πολέμων.

Ορισμένες φορές και η πρόκληση αυτών. Βούληση τελευταία όχι απόλυτα ελεύθερη, αλλά με περιορισμούς και πλαίσιο νομοθέτη. Εντός μοίρας νόμιμης, εκτός «αντιθέσεων σε χρηστά ήθη, εκτός πλάνης στα παραγωγικά αίτια της βούλησης του διαθέτη». Από την άλλη, αντίσταση επί της αρχής: «Αμα κλείσω τα μάτια μου, τι με νοιάζει εμένα;». Συγγενείς όλων των βαθμών και «εξωτικοί»... ήρθεν η ώρα σας. Η διαθήκη «άνοιξε»!

Εστι... μακαρίτου οφθαλμός, ος τα πάνθ’ ορά

Ακίνητα και κινητά, ελαιόδεντρα, εκτάσεις γης, έπιπλα, σκεύη, κοσμήματα, ζώα, μουσικοί δίσκοι, πνευματικά δικαιώματα... Περιουσιακά στοιχεία με αξία αντικειμενική και προσωπική. Ο συντάκτης της διαθήκης (ο διαθέτης), ακόμη και με το λιτό της διατύπωσης, επιχειρεί μια δικαιοπραξία προς τα τετιμημένα πρόσωπα.

Οι περισσότεροι είναι τυπικοί στη γλώσσα που χρησιμοποιούν: «Αφήνω στην κόρη μου το διαμέρισμα... στον γιο μου το...». Αλλοι εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους στα πρόσωπα που τους φρόντισαν, τους συμπαραστάθηκαν. Με μια έμμεση πλην σαφή αναφορά στην αχαριστία και την αδιαφορία άλλων. Αλλοι πάλι θέλουν να πουν ένα απλό ευχαριστώ. «Αφήνω το σπίτι μας στην αγαπημένη μου σύζυγο που μου συμπαραστάθηκε στις δύσκολες στιγμές μου».

«Υπάρχουν φορές που έχεις την αίσθηση ότι ο συντάκτης της διαθήκης κοιτάζει από μακριά» λέει στις «νησίδες» ο Ηλίας Σωτηρόπουλος, «φύλακας» σχεδόν 3 εκατομμυρίων διαθηκών, δικαστικός υπάλληλος στο αρχείο του Πρωτοδικείου Αθηνών, όπου φυλάσσονται αντίγραφα διαθηκών από το 1955 μέχρι σήμερα. Προγενέστερες διαθήκες είναι διαθέσιμες για το κοινό στο Γενικό Αρχείο του Κράτους.

Αφήνοντας στην ψυχοκόρη του ένα κομμάτι της περιουσίας του, ο Αριστομένης Προβελέγγιος την παρακαλεί: «Κι αν η “Λιγαριά” η αγαπημένη μου γάτα επιζήσει του αγαπημένου της κυρίου να έχει παρά της Σοφίας πάσαν περιποίησιν και περίθαλψιν εις το γήρας της». Ο Γιώργος Μαυρομιχάλης, εκ των δολοφόνων του Ιωάννη Καποδίστρια, στη διαθήκη που έγραψε από τη φυλακή, δίνει εντολή στη σύζυγό του να εξοφλήσει τα μικροχρέη του, αφήνοντας το δαχτυλίδι του στον δεσμοφύλακά του, τον φρούραρχο του Παλαμηδίου, «επειδή μου συμπεριφέρθηκε ανθρώπινα κατά τη διάρκεια της φυλάκισής μου».

Διαθήκες από τον Αλλο Κόσμο και... Εξωτικοί

«Τα τελευταία χρόνια της οικονομικής κρίσης καταγράφηκε αύξηση του αριθμού των ιδιόγραφων διαθηκών», σημειώνει στις «νησίδες» η Ελένη Κοντογεώργου, αντιπρόεδρος του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών. Από τους βασικούς λόγους αυτής της αύξησης, η διασφάλιση περιουσιακών στοιχείων, λόγω ανασφάλειας ή χρεών που διογκώθηκαν, σε μια προστασία από πιθανή κατάσχεση, ώστε να μείνει η όποια περιουσία στην ευρύτερη οικογένεια.

Η ανασφάλεια κάποιων, για τους οποίους η κρίση είναι βαθύτερο γνώρισμα, ανεξαρτήτως εποχής, τους οδηγεί σε σύνταξη πολλών διαθηκών. Μια κυρία πριν από κάθε αεροπορικό της ταξίδι έγραφε και μια νέα διαθήκη, αλλάζοντας, συμπληρώνοντας. Σύνολο; 48 διαθήκες σε τρεις τουλάχιστον συμβολαιογράφους κατά την πάροδο ετών.

Αλλες διαθήκες που αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια; Εκείνες που συντάχθηκαν από... τον Αλλο Κόσμο· ένα κοινό μυστικό, όπου κανείς όμως δεν μπορεί να αποδείξει αυτό που όλοι γνωρίζουν. Στην περίπτωση που ο θανών ή η θανούσα δεν άφησε διαθήκη και οι κληρονόμοι και όσοι έχουν έννομο συμφέρον έρχονται σε συνεννόηση μεταξύ τους, αποφασίζουν να γράψουν οι ίδιοι τη διαθήκη του εκλιπόντος και να την καταθέσουν. Για την αποφυγή γραφειοκρατίας και φορολογίας.

Κάποιοι όμως δεν φαίνεται να προσπαθούν και πολύ. Φέτος, βρέθηκε ιδιόγραφη διαθήκη του 1960 για κάποιον που πέθανε το 1964. Γραμμένη με στυλό bic σε ένα κατάλευκο Α4 χαρτί. Και προσβλήθηκε ως πλαστή. «Μα υπήρχε bic το 1960 και τόσο καλά διατηρήθηκε 60 χρόνια στο ντουλάπι;» αναρωτήθηκε ο κ. Σωτηρόπουλος. Σε άλλες περιπτώσεις, διαθήκη μιας ηλικιωμένης κυρίας ήταν γραμμένη σε άπταιστα ελληνικά, παρότι οι εκ του νόμου κληρονόμοι ισχυρίζονταν ότι η κυρία ήταν αναλφάβητη και εν ζωή υπέγραφε με σταυρό. Επίσης, «ανακάλυψη» διαθηκών με μονοτονικό σύστημα πολύ πριν από την εισαγωγή του.

Με την πάροδο των ετών, ο νομοθέτης χρειάστηκε να προσαρμοστεί με νέα ήθη και νέες πλάνες. Τη δεκαετία του 1990 καταγράφηκε αύξηση διαθηκών που άφηναν περιουσιακά στοιχεία σε «εξωτικούς» (μη συγγενικά πρόσωπα), σε περίεργες «ανιψιές», «πανέμορφες Σβετλάνες». Γυναίκες από το πρώην Ανατολικό Μπλοκ που φρόντιζαν ηλικιωμένους και βρέθηκαν κληρονόμοι. Για τον λόγο αυτό, ο νόμος άλλαξε θέτοντας προϋπόθεση παραμονής στη χώρα τουλάχιστον πέντε χρόνια για τους δικαιούχους κληρονομιάς.

Σε εγχώριες περιπτώσεις, μια γιαγιά όπου πηγαίνει τακτικά σε υποκατάστημα της Τράπεζας Πειραιώς στη Θεσσαλονίκη. Με καταθέσεις 1.000.000 ευρώ, χωρίς συγγενείς, κεντρίζει την προσοχή της διευθύντριας του υποκαταστήματος, και η τελευταία απέσπασε τη... φιλία της. Και όχι μόνο. Με τον θάνατο της ηλικιωμένης κυρίας, ως διά μαγείας και νέας «φιλίας» εμφανίστηκε μέσω ταχυδρομείου διαθήκη με τη διευθύντρια τραπέζης κληρονόμο.

Στην Πρέβεζα, πριν από περίπου τέσσερα χρόνια, η εσωτερική γραπτή συμφωνία μελών μιας οικογένειας να πλαστογραφήσουν μια διαθήκη για την κατανομή μιας περιουσίας (ενός χωραφιού) καταγγέλθηκε από μία από τις υπογράφουσες. Γιατί; Γιατί η τελευταία προτίμησε να ομολογήσει ότι διέπραξε κακούργημα μόνο και μόνο για να ενοχοποιήσει την υπόλοιπη οικογένεια.

«Εχει φτάσει στα χέρια μου διαθήκη με μια υπογραφή στη μία σελίδα και άλλη στις άλλες», αναφέρει η Ναυσικά Νεστοροπούλου, ειδική δικαστική γραφολόγος και αναλύτρια εγγράφων. Οπως τονίζει, η συχνή απροθυμία των δικαστικών αρχών για περαιτέρω έρευνα υποθέσεων πλαστογραφίας και επιβολής αυστηρών ποινών, όπως προβλέπει ο νόμος για τέτοιες κακουργηματικές πράξεις, έχει ως αποτέλεσμα τη διαιώνιση τέτοιων φαινομένων.

«Στην περίπτωση που πεθάνω...»

Περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης, αποδοχή της ή μη. Πιστοποιητικά, αντίγραφα... Οσοι έχουν περάσει τη γραφειοκρατία που ακολουθεί τον θάνατο συγγενικού προσώπου δεν θέλουν να τη θυμούνται. Και όσοι δεν την ξέρουν δεν τους έχει χρειαστεί. Ακόμα.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που μπερδεύονται. Κάποιοι πηγαίνουν στο αστυνομικό τμήμα για να επικυρώσουν το γνήσιο της υπογραφής της διαθήκης τους. Κάποτε κάποιος πήγε στο αρχείο του Πρωτοδικείου για να καταθέσει τη διαθήκη του για να πάρει την απάντηση: «Κύριέ μου, να είστε καλά, αλλά διαθήκες ζωντανών δεν δεχόμαστε».

«Ηρθε κάποιος που αναζητούσε μια διαθήκη. Εψαξα, δεν βρήκα κάτι στο όνομα που μου είπε. Του το λέω. Μου λέει να ξαναψάξω. Ξαναέψαξα. Τίποτε. Ξανά το ίδιο, μέχρι που δεν άντεξα και του είπα “Κύριέ μου, τι να κάνουμε, πέθανε αδιάθετος ο άνθρωπος” για να μου απαντήσει εκείνος: “Γιατί, ξέρετε κάποιον να πέθανε και ήτανε καλά;” αφηγείται ο κ. Σωτηρόπουλος.

Σε κάποιες διαθήκες ελλοχεύουν ασάφειες: «Σήμερα, 13η Απριλίου, που είμαι στο χωριό μου...» ή το πιο αισιόδοξο «Στην περίπτωση που πεθάνω...». Στις περιπτώσεις που κάποιος τελικά πεθάνει..., το περιεχόμενο της διαθήκης μπορεί να επιφυλάσσει εκπλήξεις. Μεταξύ άλλων η αναγνώριση ενός τέκνου. Με την ωριμότητα του νομοθέτη να το ορίζει στο άρθρο 1479 του Αστικού Κώδικα: «Η αναγνώριση από τον πατέρα ή τους γονείς του γίνεται με δήλωση ενώπιον συμβολαιογράφου ή με διαθήκη». Και έπειτα συναγερμός.

Εριδες και εκπλήξεις

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που συγγενείς θεωρούν ότι αδικούνται από το περιεχόμενο της διαθήκης ή ότι προσβάλλεται η νόμιμη μοίρα τους (το ελάχιστο κληρονομικό μερίδιο για τέκνο του θανόντα που δεν κληρονομεί κάτι βάσει διαθήκης) και προσφεύγουν στο δικαστήριο για την ικανοποίηση αυτής της απαίτησης. Ενδέχεται επίσης να θεωρήσουν ότι ο διαθέτης δεν είχε δικαιοπρακτική ικανότητα, την πνευματική διαύγεια, ή ότι απειλήθηκε, εκβιάστηκε κατά τη σύνταξη της διαθήκης. «Το κακό είναι πως πολλές φορές τα εμπλεκόμενα μέρη προσπαθούν να ποινικοποιήσουν μια αστική οικογενειακή υπόθεση», δηλώνει η κ. Κοντογεώργου.

Ενδοοικογενειακές έριδες εμπλέκουν και συμβολαιογράφους σε έναν δικαστικό αγώνα μακροχρόνιο, πολυέξοδο και ψυχοφθόρο. Οι έριδες, εξηγεί η κ. Κοντογεώργου, δεν πηγάζουν μόνο από ρυθμίσεις περιουσιακών στοιχείων μεγάλης αξίας. «Δεν υπάρχει πάντα αντικείμενο οικονομικά μεγάλο, αλλά μπορεί η διαμάχη να είναι καθαρά συναισθηματικής φύσεως».

Μόνο στο αρχειοφυλάκιο του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Αθηνών υπάρχουν 1.200 αδημοσίευτες διαθήκες την τελευταία πεντηκονταετία, που κανείς δεν τις έχει αναζητήσει. Ποιος να ξέρει τι γράφουν.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ανοιξε η διαθήκη του Μίκη Θεοδωράκη
Αναμένεται να διαπιστωθεί επισήμως και αυτό που είχε αναγγείλει ο συνθέτης προτού πεθάνει, ότι δηλαδή αφήνει ελεύθερη τη χρήση του κολοσσιαίου και πολύτιμου έργου του.
Ανοιξε η διαθήκη του Μίκη Θεοδωράκη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ισότητα των φύλων ξεκινά από το σπίτι
Τα παραδείγματα που δίνουν στο σπίτι οι γονείς, οι φροντιστές και η ευρύτερη οικογένεια διαμορφώνουν τον τρόπο που το παιδί σκέφτεται για τα φύλα και την ισότητα.
Η ισότητα των φύλων ξεκινά από το σπίτι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στον καραβομαραγκό Ανδρέα Λιόλιο
Εφυγε ξαφνικά και διακριτικά από τη ζωή ο Ανδρέας Λιόλιος, ο τελευταίος καραβομαραγκός του Πλωμαρίου που είχε γράψει τη δική του ιστορία στο νησί.
Στον καραβομαραγκό Ανδρέα Λιόλιο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σαν ένα τελευταίο ακόρντο
Διέσχισες τον σουδιανό δρόμο για τον Γαλατά, εκατοντάδες χιλιάδες κορίτσια και αγόρια σε όλον τον κόσμο σε συνόδευσαν, κερδισμένες ζωές, Μίκη, κερδισμένες οι ζωές μας.
Σαν ένα τελευταίο ακόρντο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Γράμματα στον Μπολάνιο
Η σκιά σου μαζεύει όλες τις γλώσσες και τις φιλτράρει μέσα από τα βιβλία σου μέχρι να τις φέρει στη μία και μόνη γλώσσα, τη γλώσσα των ιστοριών και των μύθων σου.
Γράμματα στον Μπολάνιο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Θεοδωράκης και η ποίηση
Οι συγκεκριμένες μελοποιήσεις και τα συγκεκριμένα ποιήματα που επιλέχθηκαν από τον Θεοδωράκη καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό αυτό που ο κόσμος αναγνωρίζει ως μεγάλη ποίηση.
Ο Θεοδωράκης και η ποίηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας