Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 15.0°C
    1 BF
    82%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.9°C / 15.6°C
    3 BF
    25%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.7°C / 13.0°C
    1 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.0°C / 11.0°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.0°C / 15.6°C
    2 BF
    33%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.2°C / 13.0°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.1°C / 14.0°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.0°C / 14.4°C
    3 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 14.0°C
    1 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    1 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    3 BF
    82%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.3°C / 16.1°C
    1 BF
    44%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 16.0°C
    4 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.2°C / 11.7°C
    1 BF
    81%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 12.8°C
    1 BF
    100%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    33%
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η φυγή δεν είναι νίκη»

  • A-
  • A+
«Ενας κατεξοχήν αμφισβητίας, που μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε και τις πιο κρυφές σκέψεις των ανθρώπων, τις ατομικές και συλλογικές δράσεις τους και τους πολλούς κόσμους, παλιούς και σύγχρονους, χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας, είναι ο Νίκος Καζαντζάκης»
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Η φυγή δεν είναι νίκη, τ' όνειρο είναι τεμπελιά, και μόνο το έργο μπορεί να χορτάσει την ψυχή και να σώσει τον κόσμο», γράφει στο «Συμπόσιον» ο Νίκος Καζαντζάκης και μ’ αυτό επιλέγει να ανοίξει το βιβλίο της η Χριστίνα Ι. Αργυροπούλου «Καζαντζακικά μελετήματα, Νίκος Καζαντζάκης, ένας χαλκέντερος και πολύτροπος δημιουργός», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Εκδόσεις Εναστρον.

Το «Συμπόσιον» άρχισε να γράφεται το 1922 όταν ο Καζαντζάκης βρισκόταν στο Βερολίνο. Είναι η χρόνια που «σχεδιάζει» και την «Ασκητική» σαφώς επηρεασμένος από τον Νίτσε.

Στα «Καζαντζακικά μελετήματα» η συγγραφέας, εκτός του ότι συμβάλλει στη βιβλιογραφική συμπλήρωση του πορτρέτου του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα, μας δίνει μια οπτική του έργου του μέσα από θεματικές που αφορούν τον πολιτισμό και την κοινωνία της εποχής όπου έζησε, προσφέροντάς μας ανεπανάληπτες λογοτεχνικές συγκινήσεις.

Η εργογραφία του, αποσπάσματα μελετητών του, αναλύσεις για τα βιβλία «Καπετάν Μιχάλης», «Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Αναφορά στον Γκρέκο», η ποίηση και τα θεατρικά του έργα, η ταξιδιωτική λογοτεχνία του και η πολυδιάστατη προσωπικότητά του μας παρουσιάζονται όλα μαζί συγκεντρωμένα σε έναν εξαιρετικό τόμο.

Εχει μεγάλο ενδιαφέρον να ανακαλύπτεις ξανά πόσο σημαντικό στοιχείο ήταν η πολυφωνία στο έργο του, όπου παρελαύνουν άνθρωποι διαφόρων φυλών, θρησκειών και οικονομικών επιπέδων. Εξαιρετική η επισήμανση στο βιβλίο πως αυτή η πολυφωνία διαφέρει από εκείνη του Ντοστογιέφσκι. Ο μεγάλος Ρώσος αφήνει να υπάρξουν αυθεντικοί οι ήρωές του, με τα πάθη και τις μύχιες σκέψεις τους.

Ο Καζαντζάκης όμως όχι. Θέλει να αλλάξει τον κόσμο. Τους χειραγωγεί για να γίνουν άλλοι, να υπάρξουν σύμφωνα με τις δικές του ανησυχίες και τις αντίρροπες δυνάμεις που τραβούν τον ίδιο. Και όλο αυτό καταλήγει σε λογοτεχνικό φιλοσοφικό λόγο.

Σκέφτομαι για παράδειγμα τον «Καπετάν Μιχάλη», έναν λαϊκό άνθρωπο. Κάθε κύτταρό του ζούσε για την Κρήτη. «Ο συγγραφέας έπλασε τον ήρωά του ξεχωριστό και υπερμεγέθη σε όλα του, στη χαρά και στη λύπη, στις αδυναμίες και στη θυσία για την ελευθερία της πατρίδας του». Ενα χαρακτηριστικό απόσπασμα:

«Ξεχνούν πως η ψυχή του ανθρώπου γίνεται παντοδύναμη, όταν συνεπαρθεί από μια μεγάλη ιδέα. Τρομάζεις όταν, ύστερα από πικρές δοκιμασίες, καταλαβαίνεις πως μέσα μας υπάρχει μια δύναμη που μπορεί να ξεπεράσει τη δύναμη του ανθρώπου, τρομάζεις…γιατί δεν μπορείς πια να βρεις δικαιολογίες για τις ασήμαντες ή άνανδρες πράξεις σου, ρίχνοντας το φταίξιμο στους άλλους. Ξέρεις πως εσύ, όχι η μοίρα, όχι η τύχη, μήτε οι άνθρωποι γύρω σου, εσύ μονάχα έχεις, ό,τι και αν κάμεις, ό,τι και αν γίνεις, ακέραιη την ευθύνη. Και ντρέπεσαι τότε να γελάς, ντρέπεσαι να περιγελάς αν μια φλεγόμενη ψυχή ζητάει το αδύνατο.

Καλά πια καταλαβαίνεις πως αυτή είναι η αξία του ανθρώπου: να ζητάει και να ξέρει πως ζητάει το αδύνατο. Και να είναι σίγουρος πως θα το φτάσει, γιατί ξέρει πως αν δεν λιποψυχήσει, αν δεν ακούσει τι του κανοναρχάει η λογική, μα κρατάει με τα δόντια την ψυχή του κι εξακολουθεί με πίστη, με πείσμα να κυνηγάει το αδύνατο, τότε γίνεται το θάμα, που ποτέ ο αφτέρουγος κοινός νους δε μπορούσε να το μαντέψει: Το αδύνατο γίνεται δυνατό».

Εξαιρετικά εύστοχο το σχόλιο της Χ.Ι. Αργυροπούλου στον πρόλογο για τη συμβολή της λογοτεχνίας στην ανθρώπινη συμπεριφορά: «Θα ήθελα, ακόμα, να επισημάνω τη συμβολή της Λογοτεχνίας στη διαμόρφωση του ανθρώπου, παραθέτοντας τη σκέψη που διατύπωσε ο Ντουμπρόφσκι το 1969 στο Συνέδριο του Σεριζί, σχολιάζοντας και προεκτείνοντας αυτή τη σκέψη, όπως: “Η εξοστρακισμένη από τον κόσμο της επιστήμης λογοτεχνία επιστρέφει σ' αυτόν και εναντίον του για να μας επιτρέψει να τον κατανοήσουμε και επίσης να τον κρίνουμε[…] τη στιγμή ακριβώς που την αμφισβητούν στο έπακρο, η λογοτεχνία, στην ουσία της και στη μονιμότητά της, αμφισβητεί”, γράφει ο Ντουμπρόφσκι.

Πράγματι η Λογοτεχνία αμφισβητεί ό,τι φαίνεται και διεισδύει στις πιο μύχιες σκέψεις του ανθρώπου και στις πιο απόκρυφες ενέργειες του κοινωνικού συνόλου. Θεωρώ, μάλιστα, ότι ένας κατεξοχήν αμφισβητίας, που μας επιτρέπει να παρακολουθήσουμε και τις πιο κρυφές σκέψεις των ανθρώπων, τις ατομικές και συλλογικές δράσεις τους και τους πολλούς κόσμους, παλιούς και σύγχρονους, χωρίς να χάνουμε τον εαυτό μας, είναι ο Νίκος Καζαντζάκης».

Δεν θα μπορούσα να μη συμφωνήσω με αυτήν την τοποθέτηση. Στα «Καζαντζακικά μελετήματα» βλέπει κανείς τη σημαντική τομή του στα γράμματα. Πάνω απ' όλα όμως συνειδητοποιεί άλλη μια φορά τη μοναδικότητά του. Και την πίστη του στον άνθρωπο. Ναι, «η φυγή δεν είναι νίκη» κι ο Καζαντζάκης κατέχει ένα μέρος στην καρδιά κάθε ελεύθερου ανθρώπου: «Η ευτυχία απάνω στη γης είναι κομμένη στο μπόι του ανθρώπου. Δεν είναι σπάνιο πουλί να το κυνηγούμε πότε στον ουρανό, πότε στο μυαλό μας. Η ευτυχία είναι ένα κατοικίδιο πουλί στην αυλή μας.» («Αναφορά στον Γκρέκο»)

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
Το «Εν Λαγκάδα» της Βίκυς Γεωργούλη είναι ένα βιβλίο που αφορά μια μακραίωνη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με την θάλασσα και τους ανθρώπους της.
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
Το «Περί της εν ύπνω κομψότητος» είναι αδύνατον να το αφήσετε από τα χέρια σας. Φημολογείται πως είναι το ημερολόγιο του μεγαλύτερου αδελφού του.
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
Το «Ταξιδεύοντας σε ξένη γη» του Ιρλανδού συγγραφέα Ντέιβιντ Παρκ θα το διαβάσετε απνευστί. Και ελπίζω να αντέξετε να το τελειώσετε όσοι από σας είστε γονείς νέων ανθρώπων που προσπαθούν να συμβαδίσουν με τον...
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς
Η ιστορία του κόσμου όπως την έγραψαν οι λαοί. Οπως την περιγράφει και την καταγράφει ο Βρετανός ιστορικός, αρχαιολόγος και πολιτικός ακτιβιστής Νιλ Φόκνερ στο βιβλίο «Μια ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου».
Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
Ο Αφροαμερικανός Τζον Εντγκαρ Γουάιντμαν είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γράφοντας για να σώσω μια ζωή». Ενα βιβλίο σπαρακτικό και δραματικά επίκαιρο για κάθε γωνιά της Γης όπου καλλιεργούνται σήμερα ο...
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας