• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.7°C / 25.0°C
    1 BF
    64%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.1°C / 23.3°C
    2 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.1°C / 20.0°C
    2 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 16.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    2 BF
    90%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.7°C / 22.2°C
    2 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    88%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.0°C / 21.0°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 21.7°C
    1 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.1°C / 21.1°C
    1 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.5°C / 21.5°C
    3 BF
    81%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 20.0°C
    1 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.7°C / 23.3°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.3°C
    3 BF
    83%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 22.8°C
    1 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.3°C / 19.4°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.7°C / 22.2°C
    1 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    88%
Στο στόχαστρο της Δεξιάς
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στο στόχαστρο της Δεξιάς

  • A-
  • A+
Η πρόσφατη καταδίκη της Χρυσής Αυγής αποτελεί ομολογουμένως μεγάλη αντιφασιστική νίκη και ελάχιστη δικαίωση των θυμάτων, ωστόσο η γενικευμένη άνοδος της Ακρας Δεξιάς δεν επιτρέπει σήμερα κανέναν πολιτικό εφησυχασμό. Τα έμφυλα δικαιώματα βρίσκονται ήδη στο στόχαστρο δεξιών και συντηρητικών σε όλη την Ευρώπη.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Οι κινητοποιήσεις ενάντια στον φεμινισμό και τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα διαμορφώνουν πλέον όλο και εντονότερα το πολιτικό σκηνικό σε πολλές χώρες στον κόσμο. Η έννοια του κοινωνικού φύλου δαιμονοποιείται, ενώ οι διεκδικήσεις και τα κεκτημένα δικαιώματα με βάση το φύλο και τη σεξουαλικότητα στοχοποιούνται ως απειλή για την ευημερία της (φαντασιακής) εθνικής, ευρωπαϊκής ή και δυτικής «λευκής» κοινότητας. Οι κινητοποιήσεις αυτές δεν είναι αποκομμένες, αντιθέτως αποτελούν κομμάτι ενός ευρύτερου αγώνα για ιδεολογική, πολιτική και κοινωνική ηγεμονία από τα δεξιά, που αποκτά πλέον και στην Ελλάδα ανησυχητικές διαστάσεις ως προς το μέλλον της ισότητας και των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα συγκεκριμένα, ο πολιτικός ανταγωνισμός για ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας έχει ενταθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Από τη μια το φεμινιστικό και ΛΟΑΤΚΙ+ κίνημα, υποστηριζόμενα από κομμάτια της Αριστεράς, αλλά και ευρύτερων προοδευτικών ή και φιλελεύθερων πολιτικών δυνάμεων, διεκδικούν ισότητα στην πράξη. Από την άλλη, δικαιώματα που για δεκαετίες θεωρούνταν αυτονόητα, όπως εκείνο της άμβλωσης, αμφισβητούνται ανοιχτά στον δημόσιο λόγο, ενώ η επάνοδος της Δεξιάς μετά τις εκλογές του 2019 έχει αρχίσει να απομαγεύει το κυρίαρχο αίσθημα αισιοδοξίας ότι δεν μπορεί να υπάρχει παρά μόνο πρόοδος στον δρόμο της έμφυλης πολιτικής.

Η αλήθεια είναι ότι η συντηρητική αντίδραση ποτέ δεν εξέλιπε στη χώρα σε ζητήματα πολιτικής φύλου, προερχόμενη κυρίως από κύκλους της ορθόδοξης εκκλησίας και τον ευρύτερο πολιτικό χώρο της Δεξιάς. Την ίδια στιγμή, οι δείκτες ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών στη χώρα παραμένουν ιδιαίτερα χαμηλά σε σύγκριση με τον μέσο όρο στην Ε.Ε., ενώ η ομοφοβία και η τρανσφοβία ανησυχητικά υψηλά. Παρ' όλα αυτά, στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, κάτω από την πίεση των εγχώριων κινημάτων αλλά και της Ε.Ε., και κυρίως την περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, θεσπίστηκαν μια σειρά προοδευτικών νόμων και ρυθμίσεων: επέκταση του συμφώνου συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια (2015), νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου (2017), θέσπιση θεματικής εβδομάδας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση συμπεριλαμβανομένης της ενότητας «έμφυλες ταυτότητες» (2017), δικαίωμα αναδοχής σε ομόφυλα ζευγάρια (2018), κύρωση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης (2018), εισαγωγή έμφυλης ποσόστωσης 40% στις εκλογές (2019).

Οι παραπάνω θεσμικές αλλαγές δεν επιτεύχθηκαν χωρίς αντιφάσεις, αλλά κυρίως όχι χωρίς αντιδράσεις. Είναι κυρίως γύρω από τις παραπάνω θεσμικές παρεμβάσεις που αναδύθηκε πρόσφατα ένα νέο κύμα συντηρητικής αντίδρασης, λαμβάνοντας σε κάποιο βαθμό και κινηματικές διαστάσεις και ενώνοντας συντηρητικές φωνές από τον χώρο της εκκλησίας μέχρι τις διάφορες εκφάνσεις της ευρείας δεξιάς παράταξης.Από τον χώρο της εκκλησίας, μεταξύ όσων έχουν πρωτοστατήσει στις παραπάνω κινητοποιήσεις, διακρίνονται συντηρητικοί ορθόδοξοι κύκλοι και σύλλογοι με μακρά ιστορία συνεργασίας με την Ακρα Δεξιά και παλαιότερα με τη χούντα.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα της πρόσφατης ορθόδοξης αντίδρασης είναι η προσφυγή ομάδας μητροπολιτών στο Συμβούλιο της Επικρατείας εναντίον του συμφώνου συμβίωσης το 2016, η διοργάνωση «διεπιστημονικού» συνεδρίου ενάντια στην ταυτότητα φύλου από ορθόδοξα σωματεία το 2017, οι κινητοποιήσεις ενάντια στη διδασκαλία των «έμφυλων ταυτοτήτων» στα σχολεία, με την εκκλησία της Λάρισας να καλεί τους γονείς σε απαλλαγή των παιδιών τους από τη συγκεκριμένη εκπαιδευτική δράση. Ιδιαίτερη στιγμή αποτελεί και η εμφάνιση του κινήματος ορθόδοξων συλλόγων και των σωματείων πολυτέκνων «Αφήστε με να ζήσω» το 2018, με εκδηλώσεις έκτοτε κατά της άμβλωσης σε διάφορες πόλεις της χώρας, καθώς και η καθιέρωση «Ημέρας του Αγέννητου Παιδιού» το 2019 από την ίδια την Ιερά Σύνοδο μετά από αίτημα των σωματείων «Αφήστε με να ζήσω».

Η πολιτική Ακρα Δεξιά πρωταγωνιστεί δίπλα στην εκκλησία στον αγώνα ενάντια στις φεμινιστικές και ΛΟΑΤΚΙ+ διεκδικήσεις, αντιπροτάσσοντας την προστασία της «παραδοσιακής» ετερόφυλης οικογένειας και της μητρότητας ενάντια στο χαμηλό ποσοστό γεννήσεων που ερμηνεύεται ως απειλή για τη συνέχιση του έθνους. Ιδιαίτερα τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα έχουν βρεθεί σταθερά στο στόχαστρο της Ακρας Δεξιάς.

Ετσι, το 2018 και το 2019, ακροδεξιές ομάδες διοργάνωσαν περιθωριακές πορείες Straight Pride ενάντια στο Athens Pride, καθώς και διαδήλωση κατά του νομοσχεδίου για την ταυτότητα φύλου την ημέρα της ψήφισής του στη Βουλή το 2017. Το νεοναζιστικό κόμμα της Χρυσής Αυγής μάλιστα, που ήταν τότε στο κοινοβούλιο, υπέβαλε ένσταση αντισυνταγματικότητας εναντίον του νομοσχεδίου, συστρατευόμενο με την επίσημη γραμμή της εκκλησίας για προσβολή των χρηστών ηθών και της παραδοσιακής οικογένειας. Καθ' όλη τη θητεία τους στη Βουλή οι βουλευτές και οι βουλευτίνες της Χρυσής Αυγής εναντιώνονταν σταθερά σε ΛΟΑΤΚΙ+ και φεμινιστικές πολιτικές, όπως η ψήφιση της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης για τη βία κατά των γυναικών.

Μετά τη νίκη της στις εκλογές του 2019, η Νέα Δημοκρατία ήρθε με τη σειρά της να ικανοποιήσει πολλές από τις απαιτήσεις της συντηρητικής της πτέρυγας και της εκκλησίας, ενάντια στην έμφυλη πολιτική και τη δημογραφική ατζέντα της προηγούμενης κυβέρνησης. Ετσι, καταψήφισε την πρόταση για ρητή αναφορά στο Σύνταγμα για ισότητα ανεξάρτητα από φύλο, σεξουαλικό προσανατολισμό και ταυτότητα φύλου, κατάργησε τη θεματική εβδομάδα και τις έμφυλες ταυτότητες στα σχολεία, ενώ εισήγαγε ειδικό επίδομα 2.000 ευρώ για κάθε νεογέννητο παιδί στη χώρα με σκοπό την αύξηση των γεννήσεων, θέτοντας όμως ιδιαίτερα αυστηρούς περιορισμούς για τους μετανάστες.

Επιπλέον, η κυβέρνηση προωθεί έναν λόγο που συνδέει τα έμφυλα δικαιώματα αποκλειστικά με την αγορά και την οικονομική ανάπτυξη, αγνοώντας ευρύτερα θέματα κοινωνικής ισότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Γενική Γραμματεία για την Ισότητα των Φύλων μεταφέρθηκε στο υπουργείο Εργασίας, ενώ τα ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα αποτέλεσαν αντικείμενο κυβερνητικού λόγου μόλις τον Ιούνιο του 2020, στο διεθνές συνέδριο «Ανθρώπινα Δικαιώματα στις Επιχειρήσεις», που κλήθηκε να οργανώσει η Ελλάδα υπό την αιγίδα της ελληνικής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Καθώς η Νέα Δημοκρατία προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ φιλελευθερισμού και συντηρητισμού, τα έμφυλα δικαιώματα φαίνεται να εργαλειοποιούνται όχι μόνο για την επίδειξη ενός πιο φιλελεύθερου προφίλ, όπως για παράδειγμα με τον (κατά τα άλλα ιστορικό) διορισμό της πρώτης γυναίκας Πρόεδρου της Δημοκρατίας μετά την κατακραυγή για έλλειψη γυναικών στο κυβερνητικό επιτελείο, αλλά και με σκοπό την επίθεση κατά των κοινωνικών κινημάτων και της Αριστεράς, που προωθείται ιδιαίτερα από ακροδεξιά στελέχη του κόμματος.

Για παράδειγμα, ο Κωνσταντίνος Μπογδάνος πρότεινε τη θέσπιση του ομόφυλου γάμου -ενός θέματος ταμπού- από τη Δεξιά ως μια στρατηγική ικανοποίησης των ομοφυλόφιλων «νοικοκυραίων και πατριωτών», αλλά και κατάκτησης της ηγεμονίας ενάντια στην «Αριστερά του δικαιωματισμού», ενάντια δηλαδή σε μια Αριστερά που προτάσσει την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτός ο αγώνας για ιδεολογική και πολιτική κυριαρχία της Δεξιάς υποστηρίζεται πλέον και από μια νέα alt-right σκηνή που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και η οποία ασκεί κριτική στη Ν.Δ. εκ των δεξιών.

Η νέα αυτή σκηνή παράγει έναν πιο «μοντέρνο» λόγο από την παραδοσιακή Ακρα Δεξιά, οι βασικές αξίες όμως παραμένουν οι ίδιες: ετεροφυλοφιλία, παραδοσιακή οικογένεια και γεννήσεις ενάντια στο «δημογραφικό πρόβλημα» της Ελλάδας. Ο φεμινιστικός και ΛΟΑΤΚΙ+ ακτιβισμός αποτελούν βασικούς πολιτικούς αντιπάλους της, που γελοιοποιούνται και κατηγορούνται για παράλογα αιτήματα και επιχειρήματα, καθώς και για καταπιεστική κυριαρχία και έλεγχο του δημόσιου λόγου μέσω της αρχής της «πολιτικής ορθότητας».

Το κοινό όλων των παραπάνω πολιτικών φορέων και υποκειμένων, παρά τις διαφορές στις πρακτικές και τις μεταξύ τους πολιτικές αντιθέσεις, είναι η καλλιέργεια και η προώθηση ενός λόγου που εκφέρεται όχι μόνο από άντρες αλλά και από γυναίκες, όχι όμως δημόσια από ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, και που επικαλείται την «κανονικότητα», την «παράδοση», την «κοινή λογική», τη «φύση» και την «ουδέτερη επιστήμη».

Ο λόγος αυτός επιδιώκει να επανακαθορίσει την έννοια του φύλου ως βιολογικού χαρακτηριστικού που υποδεικνύει σωματική εμφάνιση, κοινωνικούς ρόλους και σχέσεις και να ορίσει ποια άτομα χωράνε σε αυτόν τον ορισμό και με ποιους όρους. Ενας τέτοιος λόγος απονομιμοποιεί και δαιμονοποιεί τα κινήματα για έμφυλη ισότητα και έμφυλα δικαιώματα, ενώ φέρνει την αναπαραγωγή του (εθνικού) πληθυσμού και το πρότυπο της «παραδοσιακής» οικογένειας στο επίκεντρο της συζήτησης, επιχειρώντας να μετατοπίσει την πολιτική για το φύλο και τη σεξουαλικότητα σε μια νέα συντηρητική και εθνικιστική κατεύθυνση, που πρωτίστως υπηρετεί το παλιό αλλά επίμονο δεξιό πρόταγμα «πατρίς, θρησκεία, οικογένεια».


Tο κείμενο δημοσιεύτηκε σε μια πρώτη εκτεταμένη μορφή στο διαδικτυακό ντοσιέ «Attack on Democracy? Anti-Gender Movements in Europe» του Gunda Werner Institute/Ιδρυμα Heinrich Böll

*Υποψήφια διδακτόρισσα στο Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ της Γερμανίας

ΝΗΣΙΔΕΣ
Εχουν θέση οι άντρες στους αγώνες για την έμφυλη ισότητα και δικαιοσύνη;
Εχοντας διανύσει τα περισσότερα χρόνια της ζωής μας υπηρετώντας αξίες και ιδανικά μέσα από συγκεκριμένα κινήματα έχουμε δεχτεί επιθετικές συμπεριφορές και εισπράξει πολλούς χαρακτηρισμούς.
Εχουν θέση οι άντρες στους αγώνες για την έμφυλη ισότητα και δικαιοσύνη;
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ασκήσεις απανθρωποποίησης
Αποτρεπτική, ρατσιστική και ακροδεξιά, η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας στο προσφυγικό περιγράφει ένα όριο που καλούμαστε να ξεπεράσουμε ως κοινωνία. Αυτό που έγινε ξεκάθαρο είναι πως η ζωή δεν αποτελεί...
Ασκήσεις απανθρωποποίησης
ΝΤΕΛΟΓΟ
Αναμονή
Το ακροδεξιό «νόμος και τάξη» του κ. Χρυσοχοΐδη!
Αναμονή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Ιστορία μας στην κόψη του ξυραφιού
Η ρατσιστική εκτίμηση της Ακροδεξιάς στην παρουσίαση της αρχαιοελληνικής και της ρωμαϊκής Ιστορίας στηρίζεται στη διαστρέβλωση της αλήθειας.
Η Ιστορία μας στην κόψη του ξυραφιού
ΕΥΡΩΠΗ
Ακροδεξιά οργάνωση απαγόρευσε η Γαλλία
Το Υπουργείο Εσωτερικών περιγράφει την Generation Identity (Ταυτότητα Γενιάς) ως «ιδιωτική πολιτοφυλακή» που έχει αποκτήσει εξέχουσα θέση τα τελευταία χρόνια, λόγω των προσπαθειών της να εμποδίσει την είσοδο...
Ακροδεξιά οργάνωση απαγόρευσε η Γαλλία
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Parler»: το αγαπημένο σάιτ της αμερικανικής Ακροδεξιάς
Οι Αμερικανοί νομοθέτες ζήτησαν από το FBI να διερευνήσει τον ρόλο του Parler, του κοινωνικού μέσου που είναι δημοφιλές στην αμερικανική Ακροδεξιά, για τη «συνενοχή» του στη βία που καταγράφηκε στο Καπιτώλιο.
«Parler»: το αγαπημένο σάιτ της αμερικανικής Ακροδεξιάς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας