• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.5°C / 16.1°C
    0 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.7°C / 13.6°C
    1 BF
    68%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 15.5°C
    3 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    9°C 8.9°C / 10.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 6.9°C / 11.9°C
    3 BF
    71%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.3°C / 13.0°C
    2 BF
    74%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.0°C / 7.4°C
    2 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 15.1°C
    2 BF
    95%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 14.8°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 9.9°C / 14.9°C
    3 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.4°C / 17.9°C
    4 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    4 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.5°C / 16.5°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 8.5°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 8.5°C / 13.4°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 10.8°C / 14.8°C
    1 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 10.8°C / 16.3°C
    0 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    12°C 7.7°C / 12.1°C
    1 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 8.7°C / 13.7°C
    2 BF
    71%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    94%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κομμουνισμός

  • A-
  • A+
Ο σύνθετος όρος απαρτίζεται από το cum, δηλαδή «μαζί», και το munis, από το munus, που σημαίνει «καθήκον, εξουσία, υπούργημα».

Στις 7 Νοεμβρίου 1917, δηλαδή πριν από έναν αιώνα και τρία χρόνια ακριβώς, η Κόκκινη Φρουρά της Αγίας Πετρούπολης στην τσαρική Αγία Ρωσία καταλαμβάνει τα Χειμερινά Ανάκτορα ρίχνοντας την κυβέρνηση Κερένσκι, ενώ ο ίδιος ο πρωθυπουργός διαφεύγει. Η Οκτωβριανή Επανάσταση έχει επικρατήσει - ονομάστηκε έτσι γιατί έγινε στις 25 Οκτωβρίου με το παλιό, το Ιουλιανό ημερολόγιο.

Αλλωστε και στη (πρώην) Σοβιετική Ενωση μόλις έναν χρόνο μετά την Επανάσταση ο εορτασμός έγινε την 7η Νοεμβρίου και συνέχισε να τελείται έκτοτε κάθε χρόνο την ίδια ημερομηνία. Ο κομμουνισμός, δηλαδή το πολιτικοκοινωνικό σύστημα που βασίζεται στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής, διανομής και ανταλλαγής των αγαθών καθώς και στην εξαφάνιση των τάξεων, σήμερα έχει γενέθλια.

Αυτό το φάντασμα που πλανιόταν πάνω από την Ευρώπη, όπως ξεκινούσε ο Κάρολος Μαρξ το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» του, δηλαδή ο κομμουνισμός, θα ’λεγε κανείς πως άλλαξε τον ρου της Ιστορίας. Αυτό το φάντασμα ντύθηκε με σάρκα και αίμα από τους μπολσεβίκους, μπουσούλησε σαν μωρό, βάδισε σαν παιδί, έτρεξε σαν νέος («ο κομμουνισμός είναι η νιότη του κόσμου» είχε πει ο Μαγιακόσφσκι) και κάποτε έφτασε στην ακμή του, ακτινοβολώντας ελπίδα σε εκατομμύρια φτωχούς, αδύναμους και αδικημένους σε όλο τον κόσμο, που δούλευαν δέκα ώρες την ημέρα, κάθε μέρα, μόνο για τον επιούσιο, προσθέτοντας με τον μόχθο τους ακόμα μία έπαυλη, ακόμα μία θαλαμηγό, ακόμα ένα διαμάντι στο δάχτυλο του αφεντικού τους.

Αυτοί ήταν οι προλετάριοι, από το λατινικό prοletarius που σήμαινε τον πάμφτωχο πολίτη στην αρχαία Ρώμη, ο οποίος, μη δυνάμενος να πληρώσει φόρους στο κράτος, προσέφερε στη πολιτεία τα παιδιά του για να υπηρετήσουν ως στρατιώτες. Η λέξη προέρχεται από το proles, που σημαίνει «γόνος, απόγονος, τέκνο». Τι άλλο από τις αλυσίδες τους λοιπόν είχαν να χάσουν, εξεγειρόμενοι, οι προλετάριοι;

Με την πάροδο του χρόνου όμως ο κομμουνισμός νομοτελειακά ωρίμασε, σκλήρυνε, αγρίεψε κι άρχισε να μοιάζει ανησυχητικά με τον αντίμαχό του τον καπιταλισμό – «όλα τα ζώα είναι ίσα, όμως κάποια είναι πιο ίσα από τα άλλα», όπως έλεγε κι ο Τζορτζ Οργουελ στη «Φάρμα των Ζώων». Κι έτσι άρχισε, και εξακολούθησε να παγιώνεται, να εξαπλώνεται, να αποκτά σφαίρες επιρροής και ζωτικό χώρο, να στέλνει στρατό στη Βουδαπέστη, τανκς στην Πράγα και ελικόπτερα στο Αφγανιστάν.

Μοιραία έφτασε και στο γήρας, που δεν ήρθε μόνο του (ουκ γαρ έρχεται μόνον), παρά έφερε μαζί του την αρτηριοσκλήρωση, την υψηλή πίεση, τη γεροντική άνοια και εν τέλει το εγκεφαλικό επεισόδιο μία μέρα μετά τα Χριστούγεννα του 1991, όταν ο Εφαρμοσμένος κομουνισμός ή αν προτιμάτε ο υπαρκτός σοσιαλισμός (λες και υπάρχει και ανύπαρκτος σοσιαλισμός...) κατέρρευσε και συνετρίβη ταπεινωμένος στα πόδια του αιωνίου αντιπάλου του, του κεφαλαίου.

Δηλαδή, για να είμαστε ακριβείς, αυτό που διαλύθηκε εις τα εξ ων συνετέθη ήταν η Ενωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών και όχι, να το τονίσω αυτό, η ιδέα, η ψυχή αν θέλετε του κομμουνισμού, που θα συνεχίσει να ζει, όχι βέβαια στα στάδια της Βόρειας Κορέας όπου σαράντα χιλιάδες Κορεάτισσες ξεσπάνε σε υστερικά κλάματα όταν μπαίνει ο Κιμ Γιονγκ Ουν λες και είναι ο Ελβις Πρίσλεϊ, αλλά στον νου και στην καρδιά των κομμουνιστών όπου Γης, οι οποίοι όχι απλώς πιστεύουν πως ένα άλλος κόσμος είναι εφικτός, παρά αγωνίζονται κιόλας για να τον υλοποιήσουν μια ώρα αρχύτερα, προτού οι οχτώ πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο υφαρπάξουν και το άλλο μισό του παγκόσμιου πλούτου, πέρα δηλαδή από το το μισό που ήδη τους ανήκει.

Ωραία. Και πώς θα τιμήσει κανείς μια τέτοια επέτειο; Οπως μπορεί, είναι η απάντηση. Στην προκειμένη περίπτωση, ετυμολογικά. Λοιπόν ο κομμουνισμός, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, είναι η μεταφορά στα ελληνικά του γαλλικού communisme, από το λατινικό επίθετο communis που σημαίνει «κοινός». Ο σύνθετος όρος απαρτίζεται από το cum, δηλαδή «μαζί», και το munis, από το munus, που σημαίνει «καθήκον, εξουσία, υπούργημα».

Από αυτό το «κομούνις» (που μοιάζει τόσο πολύ με εκείνο το άθλιο «κομμούνι» ή «κουμμούνι» , τον υποτιμητικό χαρακτηρισμό των κομμουνιστών από τους δεξιούς ή τους ασφαλίτες που τους κυνηγούσαν παραδοσιακά) προέρχεται και η αγγλική λέξη του 14ου αιώνα community, δηλαδή «κοινότητα», μια ομάδα ατόμων που μοιράζονται την ίδια εντοπιότητα, «κοινών» ανθρώπων όμως, που δεν ανήκουν ούτε στην αριστοκρατία ούτε στον κλήρο.

Το έμβλημα του κομμουνισμού είναι το σφυροδρέπανο και το χρώμα του το κόκκινο. Το σήμα με το σφυρί και το δρεπάνι, που αντιπροσώπευε τόσο τους εργάτες όσο και τους αγρότες, καθιερώθηκε τον Απρίλιο του 1918 στο 5ο Συνέδριο των Σοβιέτ. Είναι ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα του Μοσχοβίτη καλλιτέχνη Γεβγκένι Καμζόλκιν, ο οποίος παραδόξως, καταγόμενος από μια ευκατάστατη οικογένεια, δεν ήταν κομμουνιστής, ενώ ήταν βαθιά θρησκευόμενος.

Οσο για το κόκκινο, το χρώμα του αίματος και του πάθους, αυτό προέρχεται από τη λέξη κόκκος, δηλαδή «καρπός ελαχίστου μεγέθους» σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Κόκκος είναι επίσης το κουκούτσι των καρπών καθώς και η ελάχιστη ποσότητα. Το κόκκινο χρώμα ονομάστηκε έτσι από την χρησιμοποίηση, παλιά, κόκκων πρίνου, δηλαδή πουρναριού, για την παραγωγή του ερυθρού χρώματος, του κόκκινου. Κόκκινη ήταν η σημαία που ανέμισαν οι κομμουνιστές στην Οκτωβριανή Επανάσταση καθώς εφορμούσαν στα Χειμερινά Ανάκτορα.

Πάντως, για να είμαστε δίκαιοι, δεν είναι μόνο οι κομμουνιστές που, γενικά μιλώντας, μάχονται την κοινωνική αδικία. Και άλλοι, όπως οι αναρχικοί, έχουν ματώσει στη σύγκρουσή τους με το κεφάλαιο ή τον φασισμό – μη ξεχνάμε τον ισπανικό εμφύλιο.

Ομως, τιμής ένεκεν για τη σημερινή μέρα, θα κλείσουμε με μια σπουδαία ατάκα που ειπώθηκε από κάποιον αγωνιστή της δημοκρατίας, όταν οι ΕΣΑτζήδες και οι ασφαλίτες της δικτατορίας των συνταγματαρχών τον σάπιζαν στο ξύλο. «Είσαι κουμμούνα, ρε; Είσαι κουμμουνιστής, ρε;» τον ρώταγαν μονότονα, υπογραμμίζοντας τις ερωτήσεις τους με σφαλιάρες. Τότε εκείνος είχε απαντήσει: «Δεν είμαι, γίνομαι».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οκτωβριανή Επανάσταση: Η διαρκής διερώτηση
Η «φιλονικία» αφορά τη διαρκή διερώτηση γύρω από την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 που κάθε άλλο παρά έπαψε με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης το 1991. Αντίθετα, μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι έχει...
Οκτωβριανή Επανάσταση: Η διαρκής διερώτηση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φρίντριχ Ενγκελς: διαχρονικός και επίκαιρος στα 200 του χρόνια
Συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη γέννηση του Φρίντριχ Ενγκελς, ο οποίος δεν ήταν ένας τυχαίος στοχαστής, αλλά συνθεμελιωτής, με τον Μαρξ, του επιστημονικού σοσιαλισμού.
Φρίντριχ Ενγκελς: διαχρονικός και επίκαιρος στα 200 του χρόνια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από το όνειρο στη διάψευση
Ο πρώτος τόμος αυτής της εργασίας επιχείρησε να παρουσιάσει τα πρώτα δύσκολα βήματα, καθώς και την ιστορική διαδρομή του πρώιμου εργατικού κινήματος την περίοδο που ξεκίνησε μετά το τέλος της μεγάλης Γαλλικής...
Από το όνειρο στη διάψευση
ΝΗΣΙΔΕΣ
50 χρόνια Μάης '68 – 200 χρόνια Μαρξ
Τέτοιες μέρες πενήντα χρόνια πριν, τον Μάη του 1968 στη Γαλλία, «κάθε τι το κλειστό και στάσιμο εξατμιζόταν». Οι φοιτητικές διαδηλώσεις και οι συγκρούσεις με την αστυνομία έβγαλαν στην επιφάνεια τη δυσαρέσκεια...
50 χρόνια Μάης '68 – 200 χρόνια Μαρξ
ΚΑΡΕ ΚΑΡΕ
Οι Μαρξ και Φρόιντ «αυτο»βιογραφούνται
Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να μελετήσει το έργο του Μαρξ και του Φρόιντ, αν και θα του ήταν χρήσιμο να το κάνει για να κατανοήσει περισσότερο τον κόσμο όπου ζει, να τον ερμηνεύσει και, ίσως, να τον αλλάξει....
Οι Μαρξ και Φρόιντ «αυτο»βιογραφούνται
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Οκτώβρης μέσα από τα μάτια των συγχρόνων του
Οι πολέμιοι της μπολσεβίκικης επανάστασης του Οκτώβρη του 1917 αρκέστηκαν σε κατάρες, ωστόσο οι συμπαθούντες σχολιαστές μπόρεσαν να συλλάβουν το ιστορικό νόημά της και να το μεταδώσουν στις επόμενες γενιές.
Ο Οκτώβρης μέσα από τα μάτια των συγχρόνων του

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας