• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.6°C / 25.7°C
    1 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    23°C 19.6°C / 25.5°C
    1 BF
    58%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 18.0°C / 26.0°C
    3 BF
    56%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 19.2°C
    2 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.6°C / 24.3°C
    1 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.4°C / 18.4°C
    1 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.8°C / 21.8°C
    2 BF
    49%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.4°C / 24.8°C
    4 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    2 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.1°C / 24.8°C
    5 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.3°C / 23.6°C
    4 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    0 BF
    66%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.5°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    20°C 18.5°C / 20.1°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    2 BF
    61%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.3°C / 21.5°C
    2 BF
    68%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.7°C / 25.6°C
    1 BF
    83%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    0 BF
    59%
Μεταξύ λογοτεχνίας και καθημερινότητας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μεταξύ λογοτεχνίας και καθημερινότητας

  • A-
  • A+
Εχω την αίσθηση πως τα σπίτια ζεστάθηκαν στην καραντίνα, άχνιζαν σχεδόν.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Σκεφτόμουν καιρό να τον αναζητήσω με αφορμή ένα βιβλίο του που διαδραματίζεται κοντά στη γενέτειρά μου. Η τυχαία μας συνάντηση μου φάνηκε μια καλή ευκαιρία για μια συζήτηση μαζί του χωρίς προγραμματισμένες ερωτήσεις, δίχως προαποφασισμένο πλαίσιο...

● Ερχεστε συχνά εδώ, στις παραλίες αυτές, τις έχετε τιμήσει δεόντως και στο μυθιστόρημά σας, τον «Καϊάφα».

Εδώ κοντά είναι το χωριό μου. Εδώ έρχομαι, όταν μπορώ και φεύγω από την Αθήνα κι ευτυχώς μπορώ συχνά ή μπορούσα μέχρι τώρα μιας και δεν ξέρουμε τι χειμώνας μάς περιμένει.

● Αναφέρεστε στην πιθανότητα ενός νέου lockdown;

Σ’ όλη αυτή την ασάφεια...

● Πώς βιώνει ένας συγγραφέας την απομόνωση που συνεπάγεται η καραντίνα; Φαντάζομαι δεν του είναι και τόσο άγνωστη συνθήκη ο αυτοπεριορισμός.

Ο,τι και να πούμε η κουβέντα πάει στην καραντίνα, ε; Κοιτάξτε εμένα το ανοιξιάτικο lockdown μου άρεσε. Ηταν μια σκληρή παρένθεση μα είχε κάτι πρωτόγνωρο... απ’ τα πουλιά που τ’ άκουγα να κελαηδάνε μέχρι τις χριστοπαναγίες που έφταναν στα αυτιά μου από τα γειτονικά διαμερίσματα.

● Πριν την καραντίνα δεν ακούγατε πουλιά ούτε καβγάδες;

Εγώ μένω ώρες πολλές στο σπίτι. Τις περισσότερες, τα διπλανά διαμερίσματα είναι άδεια, δεν ακούγεται ψυχή, όσο για τα πουλιά, όχι, δεν έχει πουλιά στον ακάλυπτο, κάτι λίγα μόνο. Στην καραντίνα όμως τα κελαηδίσματα ήτανε γλέντι κανονικό.

● Είπατε όμως πως ήταν σκληρή παρένθεση!

Για τους άλλους, όχι για μένα. Εμένα, σας είπα, μου άρεσε.

● Δηλαδή;

Εμοιαζε η τρέλα να γίνεται σιγά - σιγά καθεστώς κι αυτό μια στις τόσες μου αρέσει. Το ανορθόδοξο που έβλεπα μου άρεσε, με προκαλούσε να το εκμεταλλευτώ. Ηθελα να κάνω παλαβομάρες.

● Τις κάνατε;

Οχι όλες.

● Πείτε μου μια που δεν κάνατε;

Εβλεπα που αφήνανε όλοι τα παπούτσια τους έξω από τις πόρτες των διαμερισμάτων. Ηθελα ένα βράδυ να βγω και να τα ανακατέψω, να μεταφέρω δηλαδή ξένα παπούτσια σε ξένες πόρτες.

● Κάτι άλλο παλαβό, όπως λέτε, που σκεφτήκατε και που δεν κάνατε;

Να σας πω ένα που έκανα;

● Ναι.

Ζήτησα σε ένα mini market δουλειά, να δουλέψω δηλαδή ως ντελιβεράς, μιας και θα είχαν αυξημένες ανάγκες τις μέρες του εγκλεισμού.

● Και;

Μου απάντησαν αρνητικά.

● Για ποιο λόγο θέλατε αυτή τη δουλειά;

Ηθελα να βλέπω τα ξένα σπίτια από τις μισάνοιχτες πόρτες. Εχω την αίσθηση πως τα σπίτια ζεστάθηκαν στην καραντίνα, άχνιζαν σχεδόν.

● Δηλαδή θα πηγαίνατε delivery τα ψώνια και θα ρίχνατε κλεφτές ματιές στο εσωτερικό του σπιτιού;

Ναι.

● Γιατί όλο αυτό; Υλικό για γράψιμο;

Μακροπρόθεσμα ίσως.

● Δεν αξιοποιείτε άμεσα τα ερεθίσματά σας;

Σχεδόν ποτέ. Η άμεση αξιοποίηση είναι επιεικώς αδύνατη. Για μένα τουλάχιστον. Εγγράφονται βέβαια και κάποια στιγμή αναπάντεχα σκάνε μύτη.

● Εκτός από αυτά τα κάπως παλαβά, όπως τα χαρακτηρίσατε, η καθημερινότητά σας, το πρόγραμμά σας δηλαδή, δεν άλλαξε καθόλου;

Το πρόγραμμά μου ήτανε αχταρμάς, αχταρμάς έμεινε. Με λιγότερες ενοχές, ίσως.

● Λιγότερες ενοχές;

Νιώθω ενοχές που δεν είμαι πολύ παραγωγικός, αυτό στην καραντίνα, το ενοχικό, μετριάστηκε. Είναι σαν το σχολικό ανέκδοτο «Αφού θα γίνει πόλεμος γιατί να διαβάσω για αύριο;»

● Ολα αυτά στην ανοιξιάτικη καραντίνα;

Τότε. Ναι.

● Δεν δουλέψατε πολύ, λοιπόν. Πίστευα πως θα μου απαντούσατε «εκμεταλλεύτηκα την ηρεμία και έγραψα».

Κοιτάξτε, γράφω ένα μυθιστόρημα, μα δεν εντατικοποιήθηκαν οι ρυθμοί...

● Θέλετε να μας μιλήσετε για το μυθιστόρημα αυτό;

Ενα υπαρξιακό θρίλερ είναι. Τιτλοφορείται «Γλυκάνισος» και μπλέκονται σ’ αυτό η γαστρονομία, τα δηλητήρια και το θρησκευτικό παραλήρημα, με έναν τρόπο κάπως απροσδόκητο.

● Μιλήστε μας περισσότερο, αν θέλετε.

Δηλαδή να σας πω την πλοκή που λένε;

● Περισσότερες πληροφορίες, αν θέλετε.

Δηλαδή, πρόσωπα, χρόνος δράσης, τόπος δράσης κτλ;

● Ναι, κάτι τέτοιο.

Για να πάρετε μυρωδιά ας πούμε;

● Για να πάρουμε μυρωδιά.

Εγώ για να πάρω μυρωδιά διαβάζω την πρώτη παράγραφο ενός μυθιστορήματος. Θέλετε να σας πω την πρώτη παράγραφο;

● Αν κι εσείς το θέλετε.

Είναι τρεις και πάνε πιασμένοι χέρι-χέρι. Ο μεσαίος, ο μεγαλόσωμος, ο κάπως εκκεντρικά ντυμένος, έχει ξυρισμένο κεφάλι και το πρόσωπό του είναι συνοφρυωμένο, δείχνει αποφασιστικός και μοιάζει να οδηγεί τους άλλους δυο, όπως ο πατέρας τα ανήλικα παιδιά του. Ομως είναι τρεις άντρες σχεδόν συνομήλικοι, σαρανταπεντάρηδες πάνω κάτω, νευρικοί κι οι τρεις με τον ίδιο τρόπο, λες και ένας ιδιαίτερος αέρας τους τυλίγει -αυτούς, μόνον αυτούς- και τους σπρώχνει να βιαστούν, να φτάσουν γρήγορα στον προορισμό τους.

● Απ’ έξω το θυμάστε;

Ναι, μου συμβαίνει συχνά. Απ’ τις πολλές επαναλήψεις, τα μουρμουρίζω ώρες πολλές και μου εντυπώνονται.

● Θυμάστε κι αυτά που διαβάζετε απ’ έξω;

Αν μου αρέσει ο συγγραφέας τον διαβάζω και τον ξαναδιαβάζω και μοιραία έρχεται η απομνημόνευση.

● Ποιους διαβάζετε και ξαναδιαβάζετε;

Πολλούς.

● Δυο, τρεις ενδεικτικά

Ε, μόνιμες αγάπες είναι ο Παπαδιαμάντης, ο Τένεσι Ουίλιαμς και ο Κάρβερ.

● Επιμένετε σ’ αυτούς;

Ε, δεν είμαι τόσο πιστός.

● Παρατηρώντας σας, βλέπω έναν άνθρωπο βαθιά χωμένο στη γραφή, στο διάβασμα, στη λογοτεχνία.

Το λέτε σαν να είναι κακό.

● Οχι, όχι! Δεν το αξιολογώ ως κακό ή καλό, απλώς μου φαίνεται πως είσαστε συνέχεια μέσα σ’ αυτό.

Δηλαδή τι περιμένετε από έναν συγγραφέα, να μπαινοβγαίνει στη δουλειά, τύπου οχτάωρο; Δε γίνονται αυτά τα πράγματα. Ξυπνάς, κοιμάσαι με τις ιστορίες σου, με τα παραμύθια σου και στα υπάρχοντα, τα στριμωγμένα στο μυαλό και στην ψυχή, καθημερινά προστίθενται κι άλλα κι άλλα κ.ο.κ. Αυτό είναι ωραίο, πολύ ωραίο! Αναζητάς κι εντοπίζεις, σχεδόν αυτοματοποιημένα το κάνεις, ακόμα και στο πιο ταπεινό σκηνικό, ακόμα και στην πλέον συνηθισμένη κατάσταση, μια φαντασμαγορία, πρόσφορη για αξιοποίηση.

● Φαντασμαγορία;

Ναι, φαντασμαγορία. Χωρίς αυτή τη συνθήκη ή τη συνήθεια, όπως θέλετε πείτε το, η ζωή μού φαίνεται βαρετή, για τούτο και χρησιμοποιώ τη λέξη φαντασμαγορία. Το μόνο αντίδοτο στην πλήξη, κατ’ εμέ τουλάχιστον. Θα σας θυμίσω κάτι που έλεγε ο Τζόις. Τα όρια ανάμεσα στη ζωή και τη λογοτεχνία μού φαίνονται ακατανόητα, κάπως έτσι το έλεγε. Δηλαδή καταργείς συνειδητά τον διαχωρισμό ανάμεσα στη ζωή και τη λογοτεχνία, αν δεχτούμε πως τίθεται θέμα ορίων. Δεν ξέρω αν σας καλύπτει η απάντηση.

● Σας αρέσει αυτή η κατάργηση;

Δεν νομίζω πως μπορώ να κάνω αλλιώς.

● Σε τι συνίσταται και σε τι βοηθάει αυτή η κατάργηση;

Είναι μια βολική και απαραίτητη συνθήκη για να μπορείς να γράφεις. Τώρα είμαστε σε μια παραλία έτσι; Εχει ελάχιστο κόσμο. Φθινοπώριασε, εξάλλου. Ας υποθέσουμε λοιπόν πως ξαφνικά ακούμε φωνές, ένας από τους ελάχιστους λουόμενους κινδυνεύει, κάποιος βουτάει να τον σώσει. Στη μνήμη ενός συγγραφέα όλο αυτό, αν καταγραφεί, θα καταγραφεί σαν ένα σόου, σαν μια φαντασμαγορική σκηνή και η συμπόνια του γι’ αυτόν που κινδύνευσε θα χαρακτηριζόταν ύποπτη, αν ο συγγραφέας δεχόταν τα όρια ανάμεσα στη ζωή και στη δουλειά του.

● Κρατάτε σημειώσεις για όσα συμβαίνουν γύρω σας;

Καμιά φορά, ναι. Κρατώ για όσα συμβαίνουν γύρω μου, για όσα συμβαίνουν μέσα μου και κυρίως για όσα συμβαίνουν σε βιβλία άλλων.

● Σε βιβλία άλλων; Με σκοπό να γράψετε κριτικά κείμενα;

Ούτε κατά διάνοια. Δεν έχω ούτε τη σκευή ούτε την όρεξη να κάνω τέτοια δουλειά. Εξάλλου είμαι ολιγογράφος.

● Τότε για ποιον λόγο κρατάτε σημειώσεις για βιβλία άλλων;

Η ανάγνωση είναι μια εμπειρία κι ως εμπειρία σε προκαλεί για αξιοποίηση. Τα βιβλία, δηλαδή, είναι υλικό για άλλα βιβλία και δεν εννοώ τη βοήθεια, πώς δηλαδή θα βρεις λύση ή θα παραδειγματιστείς από τα λαμπερά έργα, μα να είναι τα ίδια τα έργα, οι ήρωες και οι συγγραφείς τους εν δυνάμει ήρωες, υλικό για μυθοπλασία. Εχω δύο τέτοια στα σκαριά.

● Θέλετε να μας μιλήσετε για αυτά;

Ναι. Το πρώτο είναι μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Τα ξένα λόγια» και στα διηγήματα αυτά πρωταγωνιστούν συγγραφείς και αναγνωρίσιμοι λογοτεχνικοί ήρωες. Ο Κουμανταρέας, ο Ιωάννου, η Αξιώτη, ο Ταχτσής, ο Ροΐδης, ο Σταύρος Αντωνίου, η Καίη Τσιτσέλη, η Λούλα Αναγνωστάκη, γίνονται μαζί με τους ήρωες τους ήρωες διηγημάτων. Ενα από τα διηγήματα αυτά, με ηρωίδα τη Νίνα του Ταχτσή δημοσιεύτηκε πρόσφατα στη lifo.

● Και το δεύτερο;

Το δεύτερο είναι η αρχειοθέτηση των συναισθημάτων μου για τον Παπαδιαμάντη. Το έχω στον νου σαν γκράφικ νόβελ. Η ιστορία πάνω κάτω είναι η εξής. Τη βραδιά που τον περίμεναν στον φιλολογικό σύλλογο «Παρνασσός», για να τον τιμήσουν, ο Παπαδιαμάντης δεν εμφανίστηκε. Εδώ σταματά η αλήθεια κι αρχίζει η επινόηση. Κρύφτηκε λοιπόν στο σπίτι ενός θαυμαστή του. Ο θαυμαστής αυτός τον φρόντισε, του μαγείρεψε, του έβαλε κρασί, του έδειξε το μπάνιο να πλυθεί, να χαλαρώσει, του πήρε την παλαιά πατατούκα τη βαριά, την κρέμασε απ’ το χαλασμένο φωτιστικό της οροφής και την τίναζε να ξεσκονιστεί, την τίναζε με αγάπη κι από τη σκισμένη φόδρα έπεφταν στο παρκέ, κάνοντας οξύ θόρυβο, ρήματα αιχμηρά κι αντωνυμίες αιμάσσουσες. Κάπως έτσι ο θαυμαστής φρόντισε τον συγγραφέα-ίνδαλμα κι ο συγγραφέας, για να τον ευχαριστήσει, τον πήρε από το χέρι και του έδειξε τα σκηνικά, δρόμους, σπίτια, καπηλειά, φυσικά τοπία, εντός των οποίων διαδραματίζονται οι περίφημες ιστορίες του Σκιαθίτη συγγραφέα. Ε, όλο αυτό το φαντάζομαι σαν έναν τόμο με κείμενο και εικόνες που προκύπτουν από τα λόγια.

● Τίτλος σε αυτό;

Τα άψυχα του Παπαδιαμάντη.

Σας ευχαριστώ.
Καλό χειμώνα.


Ο Νίκος Αδάμ Βουδούρης γεννήθηκε στο Γλυκορρίζι Μεσσηνίας. Από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορούν τα βιβλία του «Ο βυθός είναι δίπλα» και «Καϊάφας». Παράλληλα, δημοσιεύει σε site για βιβλία, ενώ διηγήματά του έχουν εκδοθεί σε εφημερίδες και περιοδικά.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Θεμελιώδη δικαιώματα
Στο βιβλίο του Σπύρου Βλαχόπουλου γίνεται λόγος για την κριτική θεώρηση κάθε περιορισμού που κρίνεται πιο αναγκαία από ποτέ σε περιόδους όπου τα ατομικά διακαιώματα βάλλονται.
Θεμελιώδη δικαιώματα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Είμαστε ό,τι προστατεύουμε
Η Φωτεινή Τσαλίκογλου και η Τασούλα Επτακοίλη συναντιούνται και αποφασίζουν να μας μιλήσουν για τον ανθρώπινο πόνο και διαχειρίζονται από διαφορετικά μετερίζια τον αποχωρισμό, την απογοήτευση, τη ματαίωση.
Είμαστε ό,τι προστατεύουμε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Διαφωτισμός και η αέναη διαμάχη επιστήμης και θρησκείας
Η διαμάχη ηλιοκεντριστών και γεωκεντριστών και η πιθανότητα ύπαρξης ζωής σε άλλους πλην της Γης πλανήτες τα δύο κεντρικά θέματα του βιβλίου του Μηνά Παπαγεωργίου.
Ο Διαφωτισμός και η αέναη διαμάχη επιστήμης και θρησκείας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη;
Το βιβλίο της Alice Bell με απλό και κατανοητό τρόπο παρουσιάζει το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής αλλά και τις ριζικές αλλαγές που πρέπει να κάνουμε για να οικοδομήσουμε έναν εντελώς νέο κόσμο.
Μπορούμε να σώσουμε τον πλανήτη;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας