Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Αλφάδης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Αλφάδης

  • A-
  • A+
Προδημοσίευση από τη νέα συλλογή διηγημάτων του Δημήτρη Λέντζου «Πού με πας Παναγία μου; - Αφηγήσεις μιας μικρής επαρχίας» που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Μετρονόμος στις 9 Νοεμβρίου.

Το ζεμπίλι του Πανάγου ήταν πάντα γεμάτο εργαλεία. Ολα τα εργαλεία του χτίστη και του μαραγκού, γιατί και τις δυο δουλειές έκανε καλά ο Πανάγος. Το γερμανικό του μυστρί, το ζύγι του, το σφυρί του, τη γωνιά του, το ξύλινο πασέτο του, το καλοτροχισμένο πριόνι του, γαλλικό γνωστής εταιρείας, το αλφάδι του με τις μεγάλες φουσκάλες μέσα του σαν μάτια κουκουβάγιας, το τυλιγμένο ράμμα και οπωσδήποτε το μελανό πλακέ του μολύβι. Ο μαστρο-Πανάγος καταγόταν από το Βελημάχι, χωριό της Γορτυνίας, και ξέμεινε εδώ στα δικά μας χωριά σαν παλιό σακάκι στο καρφί στον τοίχο. Γυρολόγος μάστορας, πασών εργασιών και μερεμετιώνε. Κάθε καλοκαίρι κατασκήνωνε σ’ όλα τα χωριά και δούλευε ήλιο με ήλιο.

Τον χειμώνα την έβγαζε στο χωριό Δούκα. Παλιό κεφαλοχώρι, εδώ στην ορεινή Ηλεία, δίπλα ακριβώς στο Λάλα, που αυτό τώρα έχει πάρει όλα τα πράγματα και τις εξουσίες από το Δούκα. Του άρεσε του Πανάγου στο Δούκα, το έκανε χωριό του. Στο κανονικό του χωριό, κανονικό τρόπος του λέγειν, εκεί όπου γεννήθηκε δηλαδή και τραπαλώθηκε, δεν πήγε ποτέ ξανά. Μόνο μια φορά στην κηδεία της μάνας του. Ο Πανάγος ο Αλφάδης, έτσι τον λέγανε, γιατί για ό,τι έκανε έλεγε πάντα τη λέξη «αλφάδι». «Τα θέλω όλα αλφάδι, σαν τα ήρεμα νερά της λίμνης».

Ο Πανάγος ο Αλφάδης ήταν καλός μάστορας, όταν ήταν και ο ίδιος αλφάδι και ίσιος. Υστερα από το μεσημεριανό φαγητό, τι φαγητό δηλαδή, ό,τι του προσφέρανε δηλαδή οι φτωχοί ανθρώποι στους οποίους δούλευε, το αλφάδι άρχιζε και έγερνε και έχανε νερά. Ο μαστρο-Πανάγος τα έτσουζε κανονικά και άρχιζε τα τραγούδια και τα ζοριλίκια. Στα νιάτα του τι δεν έκανε στα μεθύσια του, αλλά και τώρα στα γερατειά του τα ίδια έκανε. Το χούι δεν φεύγει ποτέ, λέγανε στο Δούκα. Μέχρι το φαΐ το μεσημεριανό, λοιπόν, όλα ήταν καλά και όλα ήταν αλφάδι, μετά αρχίζανε άλλες γεωμετρίες και αρχιτεκτονικές και οι ευθείες σμίγανε στις παράλληλες πορείες τους. Σήμερα, την ευλογημένη τούτη ημέρα, Τετάρτη 13 Αυγούστου του σωτηρίου έτους 1969, δούλευε στον μπαρμπα-Μπαλωμένο στο Δούκα. Ενα φτωχό γεροντάκι που όλη η περιουσία του ήταν λίγες καστανιές και κουκουναριές, που από ’κεί έβγαζε τα λίγα χρήματα που χρειάζονταν για τη μετρημένη ζωή του:

«Το δικό μου κουκουζέλι
είναι πιο γλυκό απ’ το μέλι
κ’ η κυρά να τρώει θέλει».

Φώναζε τραγουδιστά όταν γύρναγε τα χωριά για να πουλήσει τα ωραία του κουκουζέλια μαζί με τα μεγάλα κάστανά του:

«Εχω κάστανα μαρόνι
κι όποιος τρώει δυναμώνει...»

ενώ συμπλήρωνε κάπως χαμηλόφωνα

«...και την πούτσα του κορδώνει».

Ετσι φώναζε στις ρούγες ο Μπαλωμένος και η πραμάτεια του γινότανε ανάρπαστη. Χρόνια υπολόγιζε να φτιάξει μια μικρή χαμοκέλα δίπλα στο σπίτι του, να βάλει μέσα τα λίγα του ζώα. Τις δυο του γίδες και το γαϊδουράκι του, που με αυτό γύριζε τα χωριά με τα λίγα του εμπορεύματα. Είχε κόψει τις χωματόπλιθες από τον Ιούλιο με τον Μήτσο τον Πλιθά, τι άλλο παρόνομα να έπαιρνε ο Πλιθάς ο Μήτσος εξόν από αυτό... Φυσιολογικά πράγματα τα παρατσούκλια στον τόπο αυτό, τα πιο πολλά πετυχημένα, και με αυτό το όνομα λειτουργούσαν για όλη τους τη ζωή. Το κανονικό ήταν για την ταυτότητα, τον παπά και το κράτος.

Ο Μπαλωμένος έκοψε διακόσιες και βάλε πλίθες, όπως υπολόγισε τα υλικά ο Αλφάδης, και τις άφησε όλον τον Ιούλιο να ψηθούνε στον ήλιο και ήταν τώρα ντανιασμένες στη σειρά για το χτίσιμο. Ο Μπαλωμένος άνοιξε και τα θεμέλια καταπώς του είπε ο Αλφάδης, έφερε και τα άλλα υλικά, πέτρες, ξυλοδεσιές, χώμα και άχυρα για τη λάσπη. Υστερα έσβησε σε μια γούβα τον ασβέστη, γέμισε και δυο κάδους με νερό, που κουβάλησε με το γαϊδουράκι του με δυο ξυλοβάρελα από την Αβουρα, το μικρό ιστορικό ποταμάκι τρία χιλιόμετρα μακριά από το χωριό, και άρχισε ο Αλφάδης το χτίσιμο και τα τραγούδια. Τραγούδαγε ωραία ο Αλφάδης και χόρευε και ωραία, ήταν γνωστός σε όλα τα πανηγύρια στην περιοχή για τα γλέντια του και τις ζημιές.

Πέρασαν οι μέρες και ο Μπαλωμένος χαιρότανε που έπαιρναν μπόι οι τοίχοι του στη μικρή χαμοκέλα. Την τελευταία ημέρα ο Μπαλωμένος έσφαξε μια πουλακίδα και τη μαγείρεψε με χυλοπίτες. Μαγκούφης ήταν και ο Μπαλωμένος, σαν τον Αλφάδη, δεν παντρεύτηκε ποτέ. Οχι ότι ήταν δύσκολος άνθρωπος, αλλά λέγανε ότι τα είχε χρόνια με μια παντρεμένη σ’ άλλο χωριό, εκεί που γύριζε νέος με τα κουκουζέλια και τα κάστανα. Εμεινε πιστός σ’ αυτήν την αμαρτία ώς το τέλος. Καλός μάγειρας, μαγείρευε και στους γάμους και στα μνημόσυνα. Φημισμένη ήταν η σούπα του η αυγοκοφτή στους γάμους με ζυγούρι, να γλείφεις τα δάχτυλά σου. Τώρα πάνε οι γάμοι, πάει και η σούπα η αυγοκοφτή.

Ολο το πρωί ο Αλφάδης έλεγε και ξανάλεγε του Μπαλωμένου τι ώρα θα βγει το φαγητό, γιατί δεν αντέχει άλλο και πως η ωραία του μυρωδιά τον λίγωσε και δεν μπορεί να συγκεντρωθεί. Επιτέλους το μεσημεράκι ο Μπαλωμένος έστρωσε τραπέζι με όλα του τα καλούδια και με μια πεντακοσάρα κόκκινο κρασί δικό του από το αμπέλι του με το Μαυρούδι και τον Βοϊδομάτη στο Μισοβούνι στο Μηλέικο.

Ο Αλφάδης έφαγε και ήπιε όσο δεν είχε φάει ποτέ. Οταν τελείωσε σηκώθηκε αργά αργά κι ανέβηκε στη μικρή του σκαλωσιά και συνέχισε να τραγουδάει τα τραγούδια του και να ανάβει το ένα τσιγάρο μετά το άλλο, που δεν το έβγαζε άλλωστε ποτέ από τα χείλη του, εκεί έσβηνε μόνο όταν αποκοιμιότανε το βράδυ. Ο Μπαλωμένος θα πήγαινε με το γαϊδουράκι του να φέρει νερό ξανά από το ποτάμι. Οταν γύρισε είδε στην τελευταία αράδα τις χωματόπλιθες να πηγαίνουν ζιγκ-ζαγκ. Αφησε το καπίστρι από το γαϊδουράκι και έτρεξε φωνάζοντας στον Αλφάδη «Ρε Αλφάδη, γαμώ τον Αγιό σου, πώς πάνε οι χωματόπλιθες πέρα-δώθε σαν μεθυσμένες, σαν να χορεύουν ζεϊμπέκικο;» «Τήραε ρε ’κείνη τη μεριά», του απάντησε ο Αλφάδης», και εννοούσε τις πλαγιές της ωραίας Κάπελης που φάνταζε σαν παιδική ζωγραφιά απέναντι. «Τήραε ρε, ολόκληρος Θεός και δεν τα έχει κάνει ίσια τα βουνά και περίμενες από μένα να τα φτιάξω ίσια». Ο Μπαλωμένος είπε κι άλλα, ήταν και λίγο βλάσφημος, και ο Αλφάδης το ίδιο ήτανε και πιο πολύ μάλιστα, και ακούστηκαν βαριές κουβέντες. Στο τέλος του είπε ο Αλφάδης στρίβοντας το παχύ του μουστάκι: «Τι τα θες, Μπαλωμένε, όλα αλφάδι πηγαίνανε, αλλά ήρθε ο κύριος Μαυρούδης και ο κύριος Βοϊδομάτης από το Μισοβούνι και πειραχτήκανε τα ζύγια και τα ράμματα, αύριο ξημερώνει άλλη μέρα με νηστεία και προσευχή και θα σιάξουν όλα, μη στενοχωριέσαι».

Ο Μπαλωμένος ξεφύσηξε δυο φορές, πήρε το σκουφί του από το ζεστό χώμα και ξεφόρτωσε τα βαριά βαρέλια με το νερό από το γαϊδούρι του που στεκόταν ιδρωμένο στον ήλιο, σιγομουρμουρίζοντας και βλαστημώντας: «Θα σ’ τον δείξω εγώ τον κύριο Μαυρούδη και τον κύριο Βοϊδομάτη, γαμώ το κέρατό σου, Αλφάδη».

ΝΗΣΙΔΕΣ
O Διπλός Αιώνας ως αύριο και χθες
Διαβάζοντας το τελευταίο βιβλίο του Μίμη Ανδρουλάκη «Μπλε Λουλούδι», με υπότιτλο «Αναμνήσεις από το 2048», αιφνιδιάζεσαι διπλά από τη συνθετική προσέγγιση του συγγραφέα.
O Διπλός Αιώνας ως αύριο και χθες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φρίντριχ Ενγκελς: το alter ego του Μαρξ
Φέτος συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από τη γέννηση του Ενγκελς. Οι καλές εκδόσεις «Τόπος», με αφορμή αυτή την επέτειο, εξέδωσαν, μια ιδιαιτέρως επιμελημένη έκδοση: τα «Διαλεκτά κείμενα» του Φρίντριχ Ενγκελς.
Φρίντριχ Ενγκελς: το alter ego του Μαρξ
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
Η εργογραφία του Νίκου Καζαντζάκη, αποσπάσματα μελετητών του, αναλύσεις για αρκετά βιβλία του, η ποίηση και τα θεατρικά του έργα, μας παρουσιάζονται όλα μαζί συγκεντρωμένα σε έναν εξαιρετικό τόμο.
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα δεδομένα στο στόχαστρο
Το «Στο στόχαστρο» ξεσκεπάζει τον τρόπο με τον οποίο η Cambridge Analytica εκμεταλλεύτηκε τα νομικά κενά του δικαίου περί προστασίας της ιδιωτικής ζωής στην πρώτη εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ το 2016.
Τα δεδομένα στο στόχαστρο
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
Το «Εν Λαγκάδα» της Βίκυς Γεωργούλη είναι ένα βιβλίο που αφορά μια μακραίωνη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με την θάλασσα και τους ανθρώπους της.
«Ανθρωπος στη θάλασσα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας