Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Διεκδίκησα από νωρίς τη χειραφέτησή μου»

Η Λένα Σαββίδη στην πρόσφατη παρουσίαση του Λευκώματος Καβάφη

Φωτογραφία: Αγγελική Παπαϊωάννου
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Διεκδίκησα από νωρίς τη χειραφέτησή μου»

  • A-
  • A+

Η Λένα Σαββίδη επιμελήθηκε το σπουδαίο συλλεκτικό «Λεύκωμα Καβάφη, 1863-1910» που επανακυκλοφόρησε πρόσφατα. Εκδόθηκε το 1982 και περιέχει φωτογραφίες προσώπων και τόπων, χειρογράφων, σημειώσεις του ποιητή που ο ίδιος κρατούσε με πολλή φροντίδα.

Κόρη του ιδρυτή του συγκροτήματος Λαμπράκη, του Μήτσου Λαμπράκη, αδελφή του Χρήστου Λαμπράκη, του ανθρώπου που το όνομά του συνδέθηκε με τη σύγχρονη ιστορία της χώρας, και σύζυγος του Γ. Π. Σαββίδη, ενός από τους πιο ιδιοφυείς φιλόλογους και ακαδημαϊκούς που πέρασαν από τον τόπο μας. Ωστόσο, είναι λίγες οι φορές που έχει μιλήσει δημοσίως.

Σπούδασε στη Φιλοσοφική σε μια εποχή που δεν δέχονταν γυναίκες, μάχιμη δημοσιογράφος στο «Βήμα», διευθύντρια του «Ταχυδρόμου», κατέγραφε τη ζωή και το έργο σπουδαίων ανθρώπων της διανόησης τόσο της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού. Φρόντισε τον Ταχτσή όταν τον ξυλοκόπησαν βαριά και βοήθησε όλους τους «περιθωριακούς» λογοτέχνες της εποχής. Εργάστηκε σκληρά και με πάθος για τα πιστεύω της, κόντρα στη συντηρητική Ελλάδα της εποχής της που πίστευε πως «το σκάνδαλο έρχεται πάντα από τη γυναίκα».

Στη συνέντευξη που μας παραχώρησε θα διαβάσετε για το αρχείο Καβάφη, για το πώς συνδέθηκε με τον Γ. Π. Σαββίδη και για το πώς ήταν να είσαι κόρη και αδελφή στην οικογένεια Λαμπράκη.

● Πώς να χωρέσουν σε μια συνέντευξη όλα αυτά που έχετε ζήσει…

Είμαι 92 χρόνων. Εχω γεννηθεί το ´28. Και έχω ξεχάσει πολλά από αυτά. Ντρέπομαι που το λέω γιατί καμιά φορά συναντώ ανθρώπους και μου λένε «καλά, δεν θυμάσαι τότε που…».

Νομίζω πως άρχισε η μνήμη να εξασθενεί όταν αρρώστησα από καρκίνο, ένα λέμφωμα, στα ογδόντα μου. Ο αδελφός μου με ρώτησε «πες μου που να πάμε για να γίνεις καλά;». Πήγαμε στην Ελβετία, είχαμε έναν γνωστό που πήγε εκεί κι έγινε καλά. Αυτό ήταν τυχαίο αλλά θαυμάσιο. Βλέπετε, μου έτυχε δύο μέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο που όλα παραλύουν στην Ελλάδα. Εκεί πράγματι πήρα κάποια φάρμακα και έγινα καλά μέσα σε τέσσερις μήνες. Αλλά άλλαξαν τα πράγματα για μένα από τότε.

Εγώ δεν κρύβομαι από τα πράγματα. Τα ωραία που συμβαίνουν τα χαίρομαι. Και τα άσχημα τα διαχειρίζομαι

● Πώς ήταν για ένα κορίτσι, για μια γυναίκα, να γεννιέται στην οικογένεια Λαμπράκη και να φέρει μαζί του όλο αυτό το περιβάλλον; Ηταν κάποιες φορές πιεστικό για σας;

Τους έκανα τη ζωή δύσκολη. Να σας πω μια ιστορία, ο πατέρας μου, ο Μήτσος Λαμπράκης έτρωγε μόνο κρητικά προϊόντα. Δεν έτρωγε ούτε ψάρι ούτε κρέας! Οταν τον ρωτούσες «είναι καλό αυτό το τυρί;», σου απαντούσε: «Είναι κρητικό»! Ομως η κατάσταση στο σπίτι μου ήταν πολύ περίεργη. Γιατί κατά τον πατέρα μου το σκάνδαλο προέρχεται μόνο από τις γυναίκες. Οταν ήμουν λοιπόν 18 χρόνων, πάω να καθίσω στο τραπέζι για φαγητό, φτιαγμένη και βαμμένη. Μου λέει ο πατέρας μου: «Από πού έρχεσαι;». «Από το δωμάτιό μου», του λέω - μελετούσα για να μπω στο Πανεπιστήμιο. «Κι αυτά;». Και μου δείχνει τα βαψίματα. Του λέω «είμαι 18 χρόνων και τώρα θα βάφομαι, βάφτηκα για να με συνηθίσετε»! Μου λέει «ωραία, σε είδαμε, βγάλ' τα τώρα»! Παίρνω κι εγώ μια ροδέλα από τα κρητικά αγγουράκια του, ξεβάφω μ' αυτήν τα χείλη μου και την τρώω. «Τι έκανες εκεί;», με ρωτάει. «Δικά μου είναι και τα τρώω!». Γι' αυτό σας λέω, ήμουν ανυπόφορη!

● Μπήκατε τελικά στο Πανεπιστήμιο εκείνη τη χρονιά;

Ναι. Στη Φιλοσοφική. Μαζί με την Αρβελέρ.

● Αρχίσατε τότε να δουλεύετε και στην εφημερίδα. Είναι αλήθεια ότι σας έβαλε να γράφετε τα δρομολόγια των πλοίων;

Αλήθεια είναι. Και μου έκαναν τη ζωή δύσκολη οι συνάδελφοι. Αλλά και αργότερα ήταν ένα πολύ μεγάλο σχολείο για μένα η εφημερίδα. Θυμάμαι τη μεγάλη περιπέτεια με τους σεισμούς στη Ζάκυνθο. Απαγορευόταν να πάνε δημοσιογράφοι. Εγώ βρήκα έναν φίλο του Γιώργου, τον Βεργωτή, που είχε κότερο, του ζήτησα να με πάρει μαζί του και από εκεί έδινα ανταποκρίσεις από τον ασύρματο. Ευτυχώς σώθηκε το αρχείο του Σολωμού. Οταν γνώρισα τον Σαββίδη, του είχα πει ότι θέλω να γνωρίσεις δύο ανθρώπους, τον Φρόντζο και τον Αλεξίου. Ο πρώτος, σε μια αποστολή που ζήτησα να πάω στα Γιάννενα μετά τον πόλεμο, μ' ένα φορτηγό του Ερυθρού Σταυρού, μ' έμαθε να κάνω τις σωστές ερωτήσεις για το αν όντως γινόταν το θαύμα της ανοικοδόμησης που έλεγαν, και ανακάλυψα πως δεν ήταν καθόλου έτσι τα πράγματα. Και ο δεύτερος μου είχε κάνει την πιο απίστευτη ξενάγηση στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Ηρακλείου.

● Ο Γ. Π. Σαββίδης ήταν το μεγάλο κεφάλαιο της ζωής σας;

Να σου πω. Οταν γνώρισα τον Σαββίδη πήγα έτσι για διασκέδαση στον Αραμ, που σου έλεγε την τύχη σου με βιβλία. Ηταν στην 3ης Σεπτεμβρίου. Με ρωτάει, σε ενδιαφέρει κάποιος; Του λέω λοιπόν ναι. Μου λέει, ποτέ γεννήθηκε; Δεν ξέρω, απαντώ. Ρώτα τον και ξαναέλα. Πάω λοιπόν στον Γιώργο, μου τα λέει όλα, μέχρι και τι ώρα γεννήθηκε. Γυρνάω στον Αραμ και λέω ότι αυτός που μ' ενδιαφέρει έχει γεννηθεί 11 Μαρτίου του ’29. Εναν χρόνο μικρότερός μου. Αλλο σκάνδαλο αυτό στην οικογένεια, γιατί ο πατέρας μου πίστευε ότι ο άντρας πρέπει να περνάει 20 χρόνια τη γυναίκα! Τέτοια διαφορά είχε αυτός με τη μητέρα μου. Εκεί του είπα κι εγώ το: Εγώ αν ήμουν η μαμά εσένα δεν θα σε παντρευόμουνα γιατί είσαι μεγάλος! Στο ραντεβού λοιπόν εκείνο ο Αραμ κατέβασε όλα του τα βιβλία και μου λέει: Δεν συμπίπτετε πουθενά! Με είδε που μαράθηκα η καημένη! Μου λέει, θα σου πω ένα πράγμα όμως: εσύ γεννήθηκες σε μια απίστευτη συγκυρία και ό,τι αποφασίσεις θα το καταφέρεις. Κι αν εσύ θελήσεις θα συμπέσετε. Ευχαριστώ πολύ, είπα και δεν ξαναπήγα ν' ακούσω τη γνώμη κανενός!

Για πολλά χρόνια με τραβούσαν από το ένα χέρι ο Σαββίδης και από το άλλο ο Λαμπράκης. Ισχυρές προσωπικότητες και οι δύο. Είχαν τις διαφορές τους

● Κι έτσι άρχισε η σχέση σας;

Αρχισε κυρίως από την αγάπη μας για το διάβασμα και τα καλά βιβλία. Θυμάμαι, είχα πει τότε στον πατέρα μου: Γνώρισα κάποιον που ίσως έχει διαβάσει περισσότερα βιβλία από μένα! Ωστόσο τα πράγματα σοβάρεψαν αργότερα. Ξέρετε, μου είχε υποσχεθεί ο πατέρας μου πως στα 12 μου θα με πήγαινε στο Παρίσι. Ομως άρχισε ο πόλεμος κι όλα αναβλήθηκαν. Ωστόσο με έστειλε με τον αδερφό μου τον Χρήστο, που ήταν έξι χρόνια μικρότερος, στους Ολυμπιακούς Αγώνες του ’48 στο Λονδίνο. Μας φιλοξένησε ο ανταποκριτής του «Βήματος», ο κύριος Δημάκος. Τότε πρώτη φορά έβλεπα πολυκατοικία και σκεφτόμουν «καλά, τόσο μεγάλο σπίτι έχει;». Ή όταν ξυπνήσαμε το πρωί με τον Χρήστο και αρχίσαμε να μιλάμε, θυμάμαι ότι μπήκε μέσα ο άνθρωπος και μας λέει, καλά, βρε παιδιά, δεν θα βγείτε έξω να δείτε το Λονδίνο; Μα θα βγούμε όταν σταματήσει η βροχή, του λέω εγώ ως υπεύθυνη μεγάλη αδερφή. Εσκασε στα γέλια ο άνθρωπος λέγοντάς μας: Πάρτε τις ομπρέλες σας και βγείτε, στο Λονδίνο πάντα βρέχει! Εκεί βρέθηκα με τον Γιώργο.

● Ηταν στο Κέιμπριτζ τότε;

Ναι. Οταν τα πράγματα έγιναν δύσκολα και ασφυκτικά στο Πανεπιστήμιο στην Αθήνα, ο Γιώργος αποφάσισε να φύγει. Να σκεφτείς ότι είχαμε όλους τους παλιούς ακαδημαϊκούς, δίναμε εξετάσεις σε πενήντα μαθήματα. Βαρετοί καθηγητές, βαρετές διδασκαλίες. Στο Λονδίνο όταν τον είδα του είπα ότι πιθανότατα δεν θα με ξαναφήσουν να έρθω, εδώ τώρα είμαστε ελεύθεροι να κάνουμε ό,τι θέλουμε. Δεν μπορούσαμε να προεξοφλήσουμε ότι σε δύο χρόνια που θα τελειώναμε τις σπουδές μας θα ήμασταν οι ίδιοι άνθρωποι.

Κατάφερα να πείσω τον Λαμπράκη να με στείλει ξανά με τη μητέρα μου. Του είπα πως δεν θα παντρευτώ κάποιον αν δεν τον ξέρω καλά πρώτα. Διεκδικούσα από νωρίς τη χειραφέτησή μου. Εκεί αποφασίσαμε κάποια στιγμή ότι ταιριάζουμε. Και για να καταλάβετε πώς αντιμετώπιζαν τις γυναίκες τότε, θα σας πω πως όταν γύρισα στην Αθήνα με ρωτάει ο πατέρας μου «τι δώρο θέλεις για τον γάμο;». Του λέω, ένα αυτοκίνητο. Και μου χάρισε ένα διαμαντένιο κολιέ. Με ρωτάει η πεθερά μου «τι δώρο θέλεις;». Της λέω, ένα αυτοκίνητο. Και μου χάρισε ένα μονόπετρο. Πάντως αναγνωρίζω στον πατέρα μου πως δεν έθεσε ζήτημα να γυρίσει ο Σαββίδης όταν είπα πως δεν πάω μόνη μου να παντρευτώ. Δεν έχεις το δικαίωμα να χαλάσεις την καριέρα του, μου είπε! Ο γάμος μας έγινε στη Ρώμη και ενώ ο πατέρας μου ήταν εκεί, ο Παπάγος εδώ ανακοίνωνε κόμμα. Προσπαθούσε να βρει τρόπο να γυρίσει αλλά ήταν ανέφικτο.

● Η σχέση σας με τη μητέρα σας, που ήταν επίσης μια ισχυρή προσωπικότητα, πώς ήταν;

Θα σας πω μόνο αυτό. Η μητέρα μου ήταν πάντα το κεντρικό πρόσωπο της οικογένειας.

● Η σχέση σας με τον Χρήστο Λαμπράκη πώς ήταν;

Πώς να σας εξηγήσω αυτή τη σχέση… Θα σας πω ένα παράδειγμα και θα καταλάβετε, νομίζω, καλύτερα. Οταν κάτι του έλεγε ο πατέρας μου, ο Χρήστος πάντα γυρνούσε και με ρωτούσε: Ετσι είναι, Λένα; Μια καλοκαιρινή μέρα στο σπίτι μας στον Πόρο είχε κύμα η θάλασσα και εγώ κοιτώντας την, είπα στον Χρήστο ότι αύριο η θάλασσα θα είναι λάδι. Την άλλη μέρα είχε πάλι κύμα και ο πεντάχρονος Χρήστος με κοίταξε με απορία! Σαν να μου έλεγε, είναι δυνατόν να έκανες λάθος; Πολύ αργότερα βέβαια και μετά τον θάνατο του πατέρα μας τα πράγματα άλλαξαν. Αλλά θα σας πω το εξής, για πολλά χρόνια με τραβούσαν από το ένα χέρι ο Σαββίδης και από το άλλο ο Λαμπράκης. Ισχυρές προσωπικότητες και οι δύο. Είχαν τις διαφορές τους.

● Πώς είδατε τα τελευταία χρόνια της διοίκησης του Χρ. Λαμπράκη στον ΔΟΛ;

Ισως να εμπιστεύτηκε κάποιους λάθος ανθρώπους και αυτό πλήρωσε. Ωστόσο ανέλαβε τη διεύθυνση στην ηλικία των 23 χρόνων και κατάφερε πάρα πολλά.

● Κι εσείς αναλάβατε όμως τον «Ταχυδρόμο», στα χέρια σας εκείνη την περίοδο από το 1954 μέχρι το 1967 μεγαλούργησε…

Επέλεξα να αποσυρθώ από τη συνδιοίκηση όταν πέθανε ο πατέρας μας γιατί ήξερα πως ίσως διαφωνούσαμε με τον Χρήστο. Κάνα δυο φορές που πήγα, έμενα σιωπηλή. Μου λέει κάποια στιγμή ο Χρήστος, «έρχεσαι, βλέπεις και δεν μιλάς». Του λέω «αν μιλούσα θα άλλαζες γνώμη;». Οχι, μου είπε. Δεν ξαναπήγα στο «Βήμα». Ο «Ταχυδρόμος» ήταν για μένα ένα πολύ αγαπημένο έντυπο. Υποτίθεται πως είχαμε τη διεύθυνση μαζί με τον Γιώργο. Αλλά εκείνος είχε τις μελέτες του, τη δουλειά του, το αρχείο Καβάφη, κι έτσι το βάρος έπεσε σε μένα. Προσπαθούσα να υλοποιήσω τις διάφορες ιδέες που είχαν ο άντρας μου και ο αδερφός μου. Αλλά πραγματικά τότε ζήσαμε απίστευτες στιγμές. Θυμάμαι τους ομηρικούς καβγάδες του Κώστα Μητρόπουλου με τον Μποστ, μάλιστα ο Κώστας είχε χωρίσει με κιμωλία στη μέση το τραπέζι που δούλευαν οι δυο τους. Ο Κοσμάς Πολίτης έκανε μεταφράσεις, ο Στρατής Τσίρκας κείμενα και κριτική, έγραφαν ο Σκαρίμπας, ο Πεντζίκης και πολλοί άλλοι σπουδαίοι. Ο «Ταχυδρόμος» εκείνης της εποχής έκανε μια σημαντική παρέμβαση δίνοντας βήμα σε νέους πνευματικούς ανθρώπους, πληρώνοντάς τους αξιοπρεπώς και τους επέτρεψε να δημιουργήσουν. Με το που ήρθε η δικτατορία, εγώ και ο Γιώργος αποσυρθήκαμε.

● Είστε ο άνθρωπος που κατέγραφε τις στιγμές, πρόσφατα έπεσα σε μια συνομιλία του Σεφέρη με τον Μπέργκμαν την οποία μας μεταφέρατε. Συνοδέψατε μαζί με τον Σαββίδη και το ζεύγος Σεφέρη στην απονομή του βραβείου Νόμπελ…

Κάναμε πολλή παρέα με τον Γιώργο και τη Μαρώ. Ο Σεφέρης, που να προσθέσω εδώ ότι δεν ήταν καθόλου γκρινιάρης όπως τον εμφανίζουν κάποιοι, ήταν ένας άνθρωπος με πολύ χιούμορ, δύο πράγματα ήθελε να κάνει όταν θα φτάναμε. Το ένα ήταν να γνωρίσει τον Μπέργκμαν και το άλλο να πάει σε ένα νοσοκομείο και να κάνει ένα πλήρες τσεκ απ. Ηταν πολύ αστείο γιατί μόλις είπε το τελευταίο στον Γιώργο, εκείνος του είπε «κι εγώ θέλω»! Κι εμείς με τη Μαρώ κάναμε βόλτες και πηγαίναμε ως επισκέπτριες να τους δούμε!

● Πώς προέκυψε και αναλάβατε εσείς το Λεύκωμα Καβάφη;

Οταν ο Γιώργος πήρε το αρχείο από τον κληρονόμο του Καβάφη Αλέκο Σεγκόπουλο προσφέρθηκα να τον βοηθήσω. Μου ζήτησε τότε να βάλω τις φωτογραφίες σε μια χρονική σειρά. Πράγματι, μια μέρα, γύρισα και του είπα ορίστε το έκανα. Ωραία, μου λέει, τώρα ξέρεις πιο πολλά από μένα, γράψ' τα. Κι έτσι έφτιαξα όλο το λεύκωμα. Εκανα την επιμέλεια… και να σκεφτείς, δεν έβαλα το όνομά μου ούτε στο εξώφυλλο.

● Πώς έγινε και πήρε στα χέρια του ο Γ. Π. Σαββίδης το αρχείο Καβάφη;

Ο Αλέκος Σεγκόπουλος έφερε σε βαλίτσες το αρχείο από την Αλεξάνδρεια. Ο Γιώργος το ήξερε, ας το αρνούνταν εκείνος, και επέμενε. Προσπάθησε να τον πείσει. Τελικά τον έπεισε γιατί του υποσχέθηκε πως δεν θα κουνήσει τίποτα και θα τα κάνει όλα εκεί. Ηταν τρεις βαλίτσες. Οταν πέθανε ο Καβάφης, τότε η γυναίκα του Αλ. Σεγκόπουλου, η Ρίκα, έβγαλε τα Απαντα Καβάφη με εικονογράφηση Καλμούκου.

● Πώς βλέπετε σήμερα την αξιοποίηση του αρχείου Καβάφη; Αλλαξε χέρια, ποιο θα είναι το μέλλον του;

Το μέλλον του σ' αυτά τα χέρια θα είναι δυσοίωνο. Ξέρετε, αυτό το Λεύκωμα Καβάφη δεν πρόκειται να ξαναεκδοθεί. Τα δικαιώματα για τα αντίτυπα μου ανήκουν.

● Εχετε κρατήσει όλα αυτά τα χρόνια ένα πολύ διακριτικό προφίλ. Ηταν επιλογή σας ή ήταν βαριά τα ονόματα του Λαμπράκη και του Σαββίδη και επιλέξατε να μείνετε στη σκιά των πραγμάτων;

Είναι περίεργο πώς τα φέρνει η ζωή. Εγώ δεν κρύβομαι από τα πράγματα. Τα ωραία που συμβαίνουν τα χαίρομαι. Και τα άσχημα τα διαχειρίζομαι. Απομακρυνθήκαμε τα τελευταία χρόνια με τον Σαββίδη αλλά δεν πήραμε ποτέ διαζύγιο. Ούτε αυτός μου το ζήτησε ποτέ. Ο Χρήστος και η μητέρα μου τότε με στήριξαν. Αλλά ως άνθρωπος πάντα έβρισκα λύσεις. Ετσι, όταν χρειάστηκε να βρω λύσεις, μετά τον θάνατο του Γιώργου, με την τελευταία σύντροφό του το έπραξα. Είχαμε μια ανθρώπινη σχέση.

● Ο Οργανισμός Λαμπράκη κατέρρευσε, δεν είχε το μέλλον που ήθελε ο Χρήστος Λαμπράκης…

Κοιτάξτε, μέχρι να αρχίσει το κεφάλαιο Μέγαρο Μουσικής ήταν ένας άλλος Χρήστος για την εφημερίδα και μετά έγινε ένας άλλος. Ελεγε κατ' αρχάς ότι δεν κληρονομείται η εφημερίδα. Εβρισκε τον εαυτό του έξω από αυτά τα πράγματα.

● Το Μέγαρο ήταν το όνειρο της ζωής του;

Ναι. Κι έκανε θαύματα εκεί.

● Ποιος άνθρωπος σας λείπει πολύ από αυτούς που έφυγαν; Ενας άνθρωπος που επικοινωνούσατε πραγματικά;

Δεν έχει πεθάνει.

● Θυμάστε μια συμβουλή του πατέρα σας που θα θέλατε να την είχατε ακολουθήσει;

Είναι μια συμβουλή που ακολούθησα, εκτός από την αλληλογραφία μου με τον Γιώργο, και είχε δίκιο. Μου είχε πει από πολύ νωρίς: «Ποτέ να μη στέλνεις γράμματα. Μόνο συλλυπητήρια και ευχητήρια».

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Στο μυαλό της Φανής»
Το βιβλίο της Ευγενίας Μπογιάνου μας δείχνει πως είναι να είσαι στο μυαλό ενός 20χρονου κοριτσιού όπου οι σκέψεις και οι αισθήσεις είναι στο κόκκινο παίρνοντας θέσεις για τα γεγονότα που συμβαίνουν.
«Στο μυαλό της Φανής»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
Το «Περί της εν ύπνω κομψότητος» είναι αδύνατον να το αφήσετε από τα χέρια σας. Φημολογείται πως είναι το ημερολόγιο του μεγαλύτερου αδελφού του.
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ζωή είναι όμορφη πολύ
Ενα μικρό σπαρακτικό βιβλίο μάς χάρισε πρόσφατα η ποιήτρια Μαρία Λαϊνά. Το «Τι όμορφη που είναι η ζωή» Η ηρωίδα της σ’ έναν μονόλογο, μια εκ βαθέων εξομολόγηση, μας μιλάει για τις αναμνήσεις της.
Η ζωή είναι όμορφη πολύ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Διακοπές παρέα με τον Καμί
Διαβάζοντας μέσα στο θέρος τις σημειώσεις του Αλμπέρ Καμί κοιτάζω με προβληματισμό το κινητό που είναι δίπλα μου. Κάποτε τα σημειωματάρια ήταν το μέρος που κρύβαμε την καθημερινότητά μας, από λίστες μέχρι...
Διακοπές παρέα με τον Καμί
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Πόλις, πολιτική, πολιτισμός πάνε μαζί»
Την καλλιτεχνική επιμέλεια του Mykonos Art Festival έχει φέτος ένας άνθρωπος με μεγάλη πείρα, ειδικά σε φεστιβάλ κυκλαδίτικων νησιών, ο Θέμης Ροδαμίτης που έχει πίσω του ένα μεγάλο βιογραφικό.
«Πόλις, πολιτική, πολιτισμός πάνε μαζί»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας