• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.2°C / 29.0°C
    2 BF
    21%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.1°C / 27.4°C
    0 BF
    68%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.0°C / 28.7°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 27.5°C
    1 BF
    50%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    1 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 26.8°C
    1 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.7°C / 22.4°C
    1 BF
    60%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.1°C / 27.6°C
    1 BF
    45%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.2°C / 24.8°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    69%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.6°C / 27.2°C
    4 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    47%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.5°C / 25.9°C
    3 BF
    50%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.9°C / 27.7°C
    1 BF
    41%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 28.8°C
    3 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.8°C / 29.2°C
    1 BF
    24%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.8°C / 27.1°C
    2 BF
    50%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.3°C / 27.5°C
    1 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    1 BF
    39%
Τα στάδια του πένθους

Ιωάννης Κουτεντάκης: Ο κύριος 107, Εκδόσεις εύμαρος

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα στάδια του πένθους

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Το αληθινό μου όνομα είναι Εκατόν Επτά….
Α-να-στή-θη-κα πάνω στο κρεβάτι του νεκροτομείου…»

Ο Ιωάννης Κουτεντάκης στη νουβέλα με τίτλο «Ο κύριος 107», με γραφή λιτή, δίχως το λίπος του περιττού, επεξεργάζεται το πανανθρώπινο θέμα του ζην και του θνήσκειν. Η ιστορία διαδραματίζεται σε μια πόλη μουντή, χωρίς όνομα, στο πουθενά, ενώ τα πρόσωπα αναφέρονται μόνο με την ιδιότητά τους, κι αυτά δίχως ονόματα.

Ο συγγραφέας δίνει ζωή σ’ έναν νεκρό και πραγματεύεται τα πέντε στάδια του πένθους με αντίστροφη φορά. Η Μαρία Αγγουριδάκη προτείνει, στο θαυμάσιο από κάθε άποψη επίμετρό της, η νουβέλα να διαβαστεί και αντίστροφα. Τα στάδια του πένθους αποτελούν και τα επί μέρους κεφάλαια της νουβέλας.

Το πρώτο κεφάλαιο, Αποδοχή, ανοίγει με μια εικόνα κινηματογραφική. Η αφήγηση είναι σε πρώτο πρόσωπο, ενώ παρελθόν και παρόν εναλλάσσονται από ενότητα σε ενότητα. Ο ήρωάς μας, με το καθόλου τυχαίο όνομα, Λάζαρος, όπως αργότερα μαθαίνουμε, νεκρανασταίνεται.

«Υπέθεσα ότι είμαι πεθαμένος, ότι έτσι είναι ο θάνατος, μια ανάμνηση της ύπαρξης που έχει απαλλαγεί από τη μνήμη…»

Ετσι, σχεδόν γυμνός, σχεδόν διάφανος, δίχως μνήμη, έκλεισε μια πόρτα πίσω του και βρέθηκε σ’ έναν χώρο που δεν είναι παρά ο πλάγιος αφηγητής της ψυχικής του κατάστασης. Ενας χώρος άγνωστος, βροχερός, παγερά διαυγής και συγχρόνως θολός. Ο αφηγητής-ήρωας με τρόπο κινηματογραφικό στρέφει τον φακό και άλλοτε εστιάζει σε εικόνες προσεχτικά επιλεγμένες, άλλοτε η μία εικόνα διαδέχεται την άλλη. Κτίρια γκρίζα και ζοφερά, περιβάλλον δυστοπικό. Ατμόσφαιρα Κάφκα μ’ έναν αχνό υποδόριο λυρισμό κατά τόπους. Οι διάλογοι λιγοστοί και γενικά η όποια ελάχιστη επικοινωνία του ήρωα με ανθρώπους πραγματοποιείται με εμφανή δυσκολία.

Στο δεύτερο κεφάλαιο, Κατάθλιψη, η αφήγηση είναι κυρίως τριτοπρόσωπη εσωτερική, σε χρόνο ενεστώτα. Ο αφηγητής ταυτίζεται με τον ήρωα και παρατηρεί την αντανάκλαση του ειδώλου του στον καθρέφτη. Ενα είδωλο ξεκομμένο από το περιβάλλον, αποξενωμένο, παραδομένο στις σκέψεις και τις αγωνίες του. Προβάλλει τη συναισθηματική του κατάσταση στα αντικείμενα και στον χώρο.

Η παραδοξότητα αποδίδεται με γλώσσα στεγνή, με σαφήνεια. Με την καθαρότητα του ρεαλισμού, το ανοίκειο γίνεται οικείο, ο ήρωας, παρά την απώλεια μνήμης, καταλαβαίνει άγνωστες γλώσσες, φοβάται την αλήθεια, φοβάμαι για ό,τι μπορεί να μάθω, εξομολογείται ο ίδιος, ενώ η ψυχίατρος στο διαφωτιστικό της report μας μεταφέρει σε εισαγωγικά τα λόγια του:

«Ανοιξα τα μάτια μου στην αίθουσα ενός νεκροτομείου, για την ακρίβεια στο τραπέζι του νεκροτομείου και δεν φορούσα καμία ρόμπα, ήμουν γυμνός κάτω από ένα σεντόνι».

Στο τρίτο και μεγαλύτερο σε έκταση κεφάλαιο, Διαπραγμάτευση, ο συγγραφέας επανέρχεται στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Ο ήρωας μιλάει πάντα με λέξεις ψυχρές, για τον εαυτό του και για ό,τι τον περιβάλλει. Ασφυκτιά, αμφιβάλλει, ίχνη ερωτισμού, υπό μορφή ζήλιας, κάνουν δειλά την εμφάνισή τους, στίχοι εισβάλλουν εμμονικά και κατά ριπάς στο μυαλό του.

Ο Λάζαρος ή ο Κύριος 107 είναι ένα πρόσωπο σπασμένο στα δυο, σπασμένο μεταξύ ρεαλισμού και ονείρου με όρια ασαφή, τα οποία επιτρέπουν την ώσμωση του παράδοξου με το πραγματικό. Διαβάζουμε:

«Κι όσοι πήγαν, όταν γύρισαν πίσω, είπαν πως δεν τους ήταν ευχάριστο. Υπάρχει πόνος, είπαν, και θλίψη. Μόνο οι γυναίκες μπορούν να περάσουν αλώβητες. […]
Στο έδαφος, δίπλα στον σωρό, η εικόνα του παζλ έχει αποκτήσει δομή. Είναι μια γυναικεία φιγούρα, μάλλον γυμνή».

Τα δυο τελευταία κεφάλαια, Οργή και Αρνηση, διαφέρουν από τα προηγούμενα. Υπάρχει αλλαγή στην αφηγηματική ταχύτητα, η γραφή είναι παραληρηματική, άλλοτε σε πρώτο πρόσωπο, άλλοτε σε διαταραγμένο δεύτερο. Ερωτήματα αναπάντητα βασανίζουν τον ήρωα. Βιώνει το ενδοσκοπικό παράδοξο, το ανείπωτο. Στοχάζεται. Η τυχαιότητα σε γέννησε κι εσένα, γράφει. Αγωνιά για τη συναρμολόγηση ψηφίδων, δηλαδή, για τη συναρμολόγηση του παζλ του κατακερματισμένου εαυτού, μετρά εμμονικά τα ροζ χάπια στο μικρό δοχείο αν εξακολουθούν να είναι τριάντα, τέλος βάζει το νυστέρι που πάντα έχει μαζί του στη θήκη του.

Ο συγγραφέας ανάμεσα στα κεφάλαια παρεμβάλλει τα reports της ψυχιάτρου, η οποία παρακολουθεί τον Κύριο 107. Πρόκειται για ένα ευφυές εύρημα. Τα reports, γραμμένα με επιστημονικούς όρους και με την αντίστοιχη γλώσσα, δίνουν τις απαιτούμενες επιστημονικές πληροφορίες για τον ψυχισμό του ήρωα.

*Συγγραφέας


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected].

ΝΗΣΙΔΕΣ
Είμαστε ό,τι προστατεύουμε
Η Φωτεινή Τσαλίκογλου και η Τασούλα Επτακοίλη συναντιούνται και αποφασίζουν να μας μιλήσουν για τον ανθρώπινο πόνο και διαχειρίζονται από διαφορετικά μετερίζια τον αποχωρισμό, την απογοήτευση, τη ματαίωση.
Είμαστε ό,τι προστατεύουμε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κυνήγι της αρμονίας
Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο της Μπετίνας Ντάβου με τίτλο «Μην πεις τίποτα του Φώντα» με θέμα το συλλογικό τραύμα του Εμφυλίου που διαπλέκεται με το ατομικό τραύμα των απογόνων.
Το κυνήγι της αρμονίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν το κορμί πονά, θρηνεί, θυμάται και συμμετέχει στον ψυχικό πόνο
Το «Ορδέσα» κυκλοφόρησε το 2018 στην Ισπανία από τον συγγραφέα Μ. Βίλας και αποτελεί ένα ψυχογράφημα για τα προσωπικά του αισθήματα.
Οταν το κορμί πονά, θρηνεί, θυμάται και συμμετέχει στον ψυχικό πόνο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Λεονάρντο και οι γυναίκες του!
Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νήσος το βιβλίο της Κία Βάλαντ με τίτλο: «Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και οι γυναίκες. Η βιογραφία ενός καλλιτέχνη».
Ο Λεονάρντο και οι γυναίκες του!
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Το γράψιμο ως συνάντηση
Η μη άμεση σχέση με τον αναγνώστη, το ταξίδι ενός άρθρου μέχρι αυτόν και όλο αυτό το κομμάτι του αγνώστου στην πραγματικότητα ενυπάρχει και μέσα σε αυτό.
Το γράψιμο ως συνάντηση
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Ο πρώτος τρόμος
H αίσθηση του «ανοίκειου», όπως την ονομάζει ο Φρόιντ, δημιουργείται «όταν καταλύεται το όριο μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας» και σχετίζεται κατεξοχήν με τον θάνατο.
Ο πρώτος τρόμος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας