Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μια οικογενειακή συνάντηση

Αλεχάντρο Παλόμας, «Μια μητέρα», Εκδόσεις Opera 2020

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια οικογενειακή συνάντηση

  • A-
  • A+
«Νύχτες με γκρίζο φεγγάρι και αύρες που συναντιούνται σε μενεξεδιά ξημερώματα» ● Αυτό το τρυφερό, γλυκό, συγκινητικά αφοπλιστικό βιβλίο προσφέρει μια πανανθρώπινη ματιά στο ερώτημα τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και μέλος μιας ειλικρινούς και αγαπημένης οικογένειας. Είναι μια σπουδή πάνω στον πόνο της απώλειας, στις απουσίες και στη φίλη-μνήμη που ενεργεί ιαματικά και πειστικά.

«Τους κουβαλάμε 
τους νεκρούς μας
Σαν πολύτιμες πέτρες
Σαν θηλιές
Ή
σαν ζώα νεκρά…»

Ολη η ιστορία είναι πολύ απλή, τόσο απλή που, αν την αφηγηθεί κανείς έτσι, σχεδόν μοιάζει σαν μια από εκείνες που ακούμε κατά τύχη σε άσχετη συζήτηση ή σαν έναν οποιοδήποτε τίτλο εφημερίδας που, ελλείψει περισσότερων πληροφοριών, περνάει γρήγορα στη λήθη, καθώς επικαλύπτεται από τον επόμενο. Είναι απλή, όπως είναι τα πράγματα που συμβαίνουν δίχως προθεσμίες και διαδικασίες ή όπως πέφτει η πέτρα στο νερό της λίμνης: πτώση, κρούση, κυματισμός, ηρεμία.

Δράση, αντίδραση.

Φυσική. Η ζωή και ο θάνατος.

Και μερικές φορές συμβαίνουν πράγματα που έχουν τέτοιο αντίκτυπο πάνω μας που αποκτούν σημασία επειδή έχουν τόσο βάρος και τόσο ανθρώπινη διάσταση που ο εγκέφαλος είναι ικανός να τα αντιληφθεί μόνο σαν ένα κλειστό σύνολο. Επειτα ο χρόνος αναλαμβάνει να μας δείξει πως, παρά τη σφοδρότητα της πρόσκρουσης, αυτό που πραγματικά έχει σημασία δεν είναι τόσο το χτύπημα όσο το ωστικό κύμα, αυτό που επανατοποθετεί τα πιόνια πάνω στη σκακιέρα της ζωής και αλλάζει το τοπίο που μέχρι τότε θεωρούσαμε αμετάβλητο…

Οι δυσκολίες στην επικοινωνία και οι τραυματικές οικογενειακές σχέσεις αποτελούν τον βασικό θεματικό άξονα του βιβλίου. Μια οικογενειακή συνάντηση, παραμονή Πρωτοχρονιάς του 2014, στη Βαρκελώνη. Μια βραδιά ήσυχη με φαγητό, χαλαρή κουβέντα και ήρεμο χρόνο· με δώδεκα ρώγες σταφύλια, προπόσεις, φιλιά, αγκαλιές.

Μια οικογένεια σύγχρονη, ανοιχτή, ζωηρή αλλά και τόσο απρόβλεπτη. Μια οικογένεια με λίγα φώτα και πολλές σκιές. Μια οικογένεια που θα γίνει αυτή τη βραδιά μια μικρή ακτή όπου θα ξεβραστούν τα συντρίμμια ναυαγίων, μπαούλα φορτωμένα μυστικά, βρεγμένα ρούχα και μπουκάλια γεμάτα μηνύματα…

Και με όλους τους επιζώντες τους…

Η νύχτα θα είναι ζωηρή…

Μα σαν ξεσπάσει η μπόρα, με τη βροχή των αποκαλύψεων, όλα στροβιλίζονται στου ποταμού τις δίνες...

Μια οικογένεια, κοινή ιστορία, κοινότητα. Το τραπέζι, η μαμά, ο θείος, η μεγάλη αδελφή, η μεσαία αδελφή με τη σύντροφό της, το πορτρέτο της γιαγιάς πάνω από τον καναπέ, τα πιάτα με τις κόκκινες χαρτοπετσέτες σαν σημαδούρες σε γυάλινη θάλασσα, τα ποτήρια του νερού και του κρασιού… Ολα αυτά είναι η ασημένια κλωστή που κρατά τον πιο μικρό αδελφό, τον Φερ, τον αφηγητή του μυθιστορήματος, δεμένο σε μια πραγματικότητα που κινείται παράλληλα με εκείνην που πριν από μερικά χρόνια αποφάσισε να παραμερίσει για να πάψει να τον πονάει η απώλεια του Αντρές.

Μια μητέρα Αμάλια, ο αδελφός της Εντουάρντο, τα τρία παιδιά της: Σύλβια, Εμμα και Φερ(νάντο), η ερωτική φίλη της Εμμα, Ολγα, και μια θέση κενή, μια πετσέτα κι ένα σερβίτσιο επί πλέον, στο γιορτινό τραπέζι· η «καρέκλα των απουσιών», για αυτούς που λείπουν, που απουσιάζουν (η Σάρα, η γιαγιά Εστέρ)…

Η μητέρα Αμάλια έζησε μια ζωή, περίπου πενήντα χρόνια, με τον άντρα της, που κάποια στιγμή τη χώρισε και τώρα, χωρίς φόβο πια, νιώθει άνετα, ανεξάρτητα και ελεύθερα, μπορεί να κάνει ερωτήσεις, να συμπεριφέρεται κοριτσίστικα, να συνωμοτεί κρυφά, να κάνει σκανδαλιές με τη φίλη της την Ινγκριντ, να κάνουν μαζί γιόγκα, μασάζ, διαλογισμό, ταξίδια, να φλυαρεί ανόητα, να είναι αφελής αλλά και πρόσχαρη, να κάνει τρέλες, να μπερδεύεται και βυθίζεται σε εκείνα τα σουρεαλιστικά της τέλματα, με αρειανή λογική που μαγειρεύει. Μια μητέρα που πλέκει μια κουβέρτα για τον Φερ, σε ένα μικρό σπίτι, παρέα με τον σκύλο της, τη Σίρλεϊ.

Ο πρασινομάτης Φερ, που τα μάτια του μοιάζουν με γερμανικά δάση, γεμάτα κενά, που δεν τα βλέπει ποτέ ο ήλιος, ασχολείται με τον υποτιτλισμό ταινιών, τη μετάφραση σεναρίων, τη μεταγλώττιση και εκφώνηση διαφημίσεων, είναι γκέι, χώρισε πριν από τέσσερα χρόνια με τον Αντρές, που ζούσαν σαν ζευγάρι, και μετά τον χωρισμό αποφεύγει τη ζωή, δεν μπορεί να βρει τη γαλήνη. Κρύβεται επειδή φοβάται τόσο πολύ ότι θα πονέσει για την απώλεια – δεν κάνει ερωτήσεις και δεν κατεβαίνει από τον φάρο του στη γη. Ζει με τον σκύλο του Μαξ, έναν γερμανικό μολοσσό. Ο Φερ είναι ο «τοίχος των δακρύων» όπου οι γυναίκες αυτής της οικογένειας προσέρχονται για να βγάλουν τα εσώψυχά τους όποτε το έχουν ανάγκη.

Η μεγάλη αδελφή, η Σύλβια, η ατσαλένια, η αυταρχική, που παίζει τον ρόλο του άφαντου πατέρα και της αφελούς μητέρας· παίζει τον ρόλο της μητέρας της μητέρας της. Σαν λύκαινα υπερασπίζεται και ασκεί έλεγχο στους δικούς της μέχρι ασφυξίας, αλλάζει εταιρείες, ανελίσσεται, διευθύνει και δίνει εντολές. Η απουσία παιδιού την έχει μετατρέψει με τον καιρό σε μηχανή εργασίας και βρήκε στον Πίτερ τον καθρέφτη του εαυτού της: έναν άντρα που αρκούνταν στο να υπάρχει και που, όπως κι εκείνη, ζούσε περισσότερο με το κεφάλι παρά με την καρδιά. Είναι σαν ένα ναρκοπέδιο η Σύλβια που δεν μπορεί κανείς να το προσεγγίσει…

Η Εμμα είναι λεσβία, έχει νέα ερωτική φίλη, την Ολγα, δεν μπορεί να βάλει τάξη στην αταξία της και η εγκυμοσύνη της την απογειώνει…

Ο θείος Εντουάρντο, με το μεταδοτικό του γέλιο, είναι έξυπνος, καλοσυνάτος, ξέρει να απολαμβάνει τη ζωή ως θριαμβευτής, ξελογιάζεται με τις γυναίκες και έχει ένα σωρό ερωμένες, αγαπητικές, φιλενάδες... Ενας γητευτής.

Η προσωπική βίωση των θεμάτων με τα οποία καταπιάνεται ο Αλεχάντρο Παλόμας δίνει στο βιβλίο ζωντανούς χαρακτήρες, που πασχίζουν να επικοινωνήσουν, έστω κι αν δεν το καταφέρνουν πάντοτε. Ομως είναι ακριβώς η πάλη με τις αντιξοότητες μεγάλων απωλειών που κάνει το βιβλίο αυτό τόσο φωτεινό και αισιόδοξο: «Ο,τι κι αν έρθει, δέξου το με ευγνωμοσύνη: / Είναι ένας οδηγός που έχει έρθει από μακριά» λέει ο ποιητής Ρουμί, και δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε έχοντας διαβάσει την ιστορία της απίστευτης θέλησης με την οποία η Εμμα έστησε πάλι τη ζωή της μετά το δυστύχημα της μοναδικής αγαπημένης Σάρας.

Αυτό το τρυφερό, γλυκό, συγκινητικά αφοπλιστικό βιβλίο προσφέρει μια μοναδική και συγχρόνως πανανθρώπινη ματιά στο ερώτημα τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος και μέλος μιας ειλικρινούς και αγαπημένης οικογένειας. Είναι μια σπουδή πάνω στον πόνο της απώλειας, στις απουσίες και στη φίλη-μνήμη που ενεργεί ιαματικά και πειστικά.

Ενα βιβλίο για την οικογένεια, τη ζωή και τις απουσίες της, με τους απόντες να βρίσκουν μια θέση στην πραγματικότητα. Ζωές γεμάτες σιωπές, σχέσεις γεμάτες κενά, αισθήματα βαθιά καταχωνιασμένα που καταλήγουν οιονεί ανύπαρκτα, πόνος που γίνεται απόγνωση, σχεδόν τρέλα. Τα μάτια μιλούν περισσότερο από τα χείλη, δεν υπάρχει γαλήνη όσο αποφεύγεις τη ζωή, κι ας είναι οι αποκαλύψεις αφόρητες.

Το «Μια μητέρα» αποτελεί ένα συγκινητικό χρονικό μιας οικογενειακής συμφιλίωσης και την αναγνώριση και αποδοχή των απωλειών, που επιφέρουν την καταλλαγή και την κατάλυση των δεσμών του χρόνου και του πόνου.

«Δεν υπάρχουν μενεξεδιά ξημερώματα δίχως μάτια που να τα καθρεφτίζουν, ούτε μακριοί δρόμοι δίχως πόδια που να τους περπατούν».

Πρόκειται για αριστούργημα.

*Βιβλιοφάγος, συνταξιούχος του ΟΤΕ

♦️

Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected]

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Μικρές σκέψεις για μικρά πράγματα»
Θέλει ένα κάποιο θάρρος να καταλήξει κάποιος στο «Μικρές σκέψεις για μικρά πράγματα» και μάλιστα να το κάνει και τίτλο για το βιβλίο του. Ωστόσο δεν είναι η πρώτη φορά που ο Σωτήρης Στεφανόπουλος χρησιμοποιεί...
«Μικρές σκέψεις για μικρά πράγματα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βγες έξω (ίκλι αβρίκ) και πάλεψε για όλα
Το «Ικλι Αβρίκ» είναι το πρώτο βιβλίο της δικηγόρου Μαριάνθης Νταφούλη και το πρώτο επίσημο «σκασιαρχείο» της από τα δικόγραφα και τις γνωμοδοτήσεις
Βγες έξω (ίκλι αβρίκ) και πάλεψε για όλα
ΝΗΣΙΔΕΣ
O ακούραστος επιστήμονας
Ευχάριστη έκπληξη επιφύλαξε ο θιασώτης της Αστρονομικής Επιστήμης Κωνσταντίνος Μαυρομμάτης με την έκδοση του 2ου Τόμου της Μεγάλης Εγκυκλοπαίδειας της Αστρονομίας.
O ακούραστος επιστήμονας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ανθρώπινες ιστορίες τον καιρό της κρίσης και των μνημονίων
Εδώ κι ένα χρόνο* στις προθήκες των βιβλιοπωλείων βρίσκεται το βιβλίο του συναδέλφου - δημοσιογράφου της «Εφ.Συν.»- Δημήτρη Τερζή «Η καρδιά του ελέφαντα», εμπνευσμένο από την κρίση και τη μνημονιακή εποχή.
Ανθρώπινες ιστορίες τον καιρό της κρίσης και των μνημονίων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σελίδες εγκλεισμού, συνομιλίες καραντίνας
Ντοκουμέντο μιας πρωτόγνωρης εποχής. Η Φωτεινή Τσαλίκογλου και η Τασούλα Επτακοίλη μέσω της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας «έσπασαν» την καραντίνα και συνέθεσαν το χρονικό της αστικής ερήμωσης.
Σελίδες εγκλεισμού, συνομιλίες καραντίνας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μυστικά των δρόμων της φιλοσοφίας σε Ανατολή και Δύση
Από τις εκδόσεις Εκκρεμές εκδόθηκε και κυκλοφορεί, μια συναρπαστική εξιστόρηση της γένεσης και της πορείας ανάπτυξης της φιλοσοφίας σε Ανατολή και Δύση μέχρι τον 12ο αιώνα.
Μυστικά των δρόμων της φιλοσοφίας σε Ανατολή και Δύση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας