Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 18.0°C
    1 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.7°C
    2 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 16.1°C
    3 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.9°C / 12.0°C
    1 BF
    62%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    0 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    43%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 10.6°C / 16.1°C
    3 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 16.7°C / 19.4°C
    5 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 19.0°C
    2 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    16°C 14.4°C / 18.0°C
    3 BF
    45%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    2 BF
    77%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 17.0°C
    2 BF
    42%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.7°C / 18.3°C
    3 BF
    27%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.8°C / 19.0°C
    4 BF
    52%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.0°C
    2 BF
    36%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 8.9°C / 14.0°C
    1 BF
    72%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.4°C / 15.6°C
    2 BF
    65%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    2 BF
    43%
Είμαστε τελικά ψεκασμένοι

Αεροσκάφος του Αμερικανικού Ναυτικού ψεκάζει με το εντομοκτόνο DDT την Αθήνα για την αντιμετώπιση της αιγυπτιακής χολέρας (#MuseumFromHome φωτογραφία του Δημήτρη Χαρισιάδη, Αθήνα 1947. Φωτογραφικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη από τη σελίδα του στο FB).  Στο κέντρο, ενημερωτικό έντυπο του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ για το «DDT και άλλα εντομοκτόνα και εντομοαπωθητικά».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Είμαστε τελικά ψεκασμένοι

  • A-
  • A+
Ο «βομβαρδισμός» της Αθήνας με το ντι ντι τι έγινε στις 22 Οκτωβρίου 1947 «υπό αεροπλάνων της υπηρεσίας ανθελονοσιακού αγώνος του υπουργείου Υγιεινής», όπως έγραφε την επόμενη μέρα η εφημερίδα «Ελευθερία», τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Το δεύτερο «κύμα» του κορονοϊού και οι εθνικές αντιπαραθέσεις για τα εμβόλια… ξυπνούν μνήμες άλλων εποχών, οπότε η λύση στις πανδημίες βρισκόταν ευκολότερα με τον ψεκασμό με το ντι ντι τι (DDT).

Το DDT (συντομογραφία του διχλωρο-διφαινυλο-τριχλωροαιθανίου) ήταν μια χλωριούχος ένωση, ισχυρά τοξική, που χρησιμοποιήθηκε, ιδιαίτερα με τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ως εντομοκτόνο για την καταπολέμηση των κουνουπιών στις ελώδεις περιοχές για τον περιορισμό της μετάδοσης της ελονοσίας, η οποία εκείνα τα χρόνια μάστιζε και την Ελλάδα.

Παράλληλα χρησιμοποιήθηκε στη γεωργία για την εξάλειψη διαφόρων επιβλαβών εντόμων, μέχρι να διαπιστωθεί ότι προκαλούσε σοβαρές βλάβες στο οικοσύστημα των περιοχών αλλά και στον άνθρωπο και ν’ αρχίσει η σταδιακή απαγόρευσή του από τη δεκαετία του 1970.

Ωστόσο τα πρώτα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου δεν ήταν σπάνιοι οι ψεκασμοί ακόμα και μέσα στις πόλεις.

«Το Ντιντιτί, το Ντιντιτί είναι ένα φάρμακο πολύ εξαιρετικό / Μας το 'στειλε ο Τρούμαν απ' τη Αμερική/ Το φάρμακο που λέμε Ντιντιτί, το Ντιντιτί / Το Ντιντιτί είναι ένα φάρμακο πολύ εξαιρετικό / Σκοτώνει τους κορέους, ψύλλους κι αρουραίους / Το φάρμακο που λέμε Ντιντιτί, το Ντιντιτί / Το Ντιντιτί είναι ένα φάρμακο πολύ εξαιρετικό»
(«Χειμερινοί Κολυμβητές», «Το φάρμακο», Μουσική-στίχοι: Βασίλης Γαντζίας, Διασκευή: Αγιομαυρίτικη Παρέα)

Την άνοιξη του 1946 ένας τέτοιος ψεκασμός έγινε στην περιοχή των Αθηνών «και όλα τα έντομα εξηφανίσθησαν», όπως έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής ζητώντας την επανάληψή του το επόμενο καλοκαίρι, ενώ τον Οκτώβριο του 1947, στο πλαίσιο μιας σειράς μέτρων για την αποτροπή της επέκτασης μιας πανδημίας χολέρας, που είχε ξεκινήσει από την Αίγυπτο, έγιναν ψεκασμοί με το πανίσχυρο εντομοκτόνο ακόμα και μέσα στην Αθήνα.

Ο «βομβαρδισμός» της Αθήνας με το ντι ντι τι έγινε στις 22 Οκτωβρίου 1947 «υπό αεροπλάνων της υπηρεσίας ανθελονοσιακού αγώνος του υπουργείου Υγιεινής», όπως έγραφε την επόμενη μέρα η εφημερίδα «Ελευθερία», τα οποία είχαν παραχωρηθεί από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό στο πλαίσιο του προγράμματος UNRRA του ΟΗΕ για την καταπολέμηση της ελονοσίας. 

Σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού, στην Ελλάδα είχαν διατεθεί από το 1945 έως και το 1948 στο πλαίσιο του προγράμματος 12 ψεκαστικά αεροσκάφη, που έδρευαν στο αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, «σκοπός του ψεκασμού είναι η μυοκτονία και η καταστροφή των βλαβερών εντόμων, διά των οποίων μεταδίδονται τα μικρόβια».

Πάντως πριν από τον ψεκασμό τα αεροπλάνα έκαναν μερικούς ελιγμούς πάνω από την περιοχή-στόχο, ώστε οι κάτοικοι, σύμφωνα με τις οδηγίες που είχαν δοθεί, να προλάβουν να σκεπάσουν «τα εν υπαίθρω ευρισκόμενα τυχόν τρόφιμα», να προφυλάξουν τα ρούχα τους και κυρίως να προφυλαχτούν οι ίδιοι.

Η ποσότητα από το πανίσχυρο εντομοκτόνο που χρησιμοποιήθηκε δεν είναι γνωστή. Από δημοσιεύματά όμως μαθαίνουμε ότι τις ίδιες μέρες παραχωρήθηκαν στην Αίγυπτο 4 τόνοι υγρού ντι ντι τι «ίνα χρησιμοποιηθή διά ψεκασμόν των μολυσμένων περιοχών».

Ταυτόχρονα είχε αρχίσει πρόγραμμα αντιχολερικού εμβολιασμού στην Αθήνα, στον Πειραιά και σε όλες τις άλλες πόλεις- λιμάνια όπου έφταναν πλοία από την Αίγυπτο, με προτεραιότητα στους μαθητές.

Τότε όμως όποιο πλοίο έφτανε από την Αίγυπτο, όπου είχε ενσκήψει από τον Σεπτέμβριο επιδημία χολέρας, έμπαινε μαζί με τους επιβάτες του σε πραγματική καραντίνα.

Στον Πειραιά το Λοιμοκαθαρτήριο λειτουργούσε στη νησίδα του Αγίου Γεωργίου, μεταξύ Περάματος και Σαλαμίνας, όπου πλοία και επιβάτες παρέμεναν υπό παρακολούθηση επί 5 ημέρες πριν επιτραπεί ο κατάπλους των πλοίων στο λιμάνι και η αποβίβαση των επιβατών (για την ιστορία του Λοιμοκαθαρτηρίου του Αγίου Γεωργίου βλ. «Εφημερίδα των Συντακτών» - 14.2.2016).

Εκείνη την εποχή πάντως, όπως διαβάζουμε στις εφημερίδες («Εμπρός» 22.10.1947) υπήρχαν στο Λοιμοκαθαρτήριο «28 οικήματα με πλήρεις νοσοκομειακάς εγκαταστάσεις, συγχρόνους και πλήρεις κλιβάνους, λουτρά, μαγειρεία, πλυντήρια, καλοριφέρ κ.λπ.).

Παράλληλα όμως ο υπουργός Υγιεινής είχε ζητήσει από το υπουργικό συμβούλιο τη διάθεση κονδυλίων για τη βελτίωση της λειτουργίας του Δημόσιου Λοιμοκαθαρτηρίου εξαιτίας των βλαβών που είχαν προκληθεί κατά τη γερμανική κατοχή.

Ανάλογες κινήσεις ενίσχυσης των υπηρεσιών τους για την αντιμετώπιση της πανδημίας της χολέρας έκαναν και οι δήμοι.

Ετσι, όπως διαβάζουμε («Ελευθερία», φ. 23.10.1947), το Δημοτικό Συμβούλιο Αθηναίων αποφάσισε, μεταξύ άλλων, τη διάθεση των αναγκαίων κονδυλίων για την προμήθεια των ενδεδειγμένων μέσων αλλά και για την πρόσληψη προσωπικού στον τομέα της καθαριότητας, που ο ρόλος του ήταν εξαιρετικά νευραλγικός για την προστασία των κατοίκων από τον κίνδυνο της χολέρας.

Ακόμα ο δήμος αναλάμβανε την προμήθεια όλων των αναγκαίων εμβολίων για τους εργαζόμενους και τις οικογένειές τους, με τον εμβολιασμό να γίνεται στα δημοτικά ιατρεία.

Αποτέλεσμα ήταν η Ελλάδα να προστατευτεί εκείνη τη χρονιά από την επιδημία χολέρας, που στην Αίγυπτο υπολογίζεται ότι άφησε πίσω της τουλάχιστον 10.000 θύματα, περίπου τους μισούς απ’ όσους είχαν νοσήσει.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η διαχείριση των οικονομικών στα χρόνια της Επανάστασης
Ο δανεισμός, που έγινε με δυσβάσταχτους όρους και το μεγάλο σκάνδαλο των παραχωρήσεων της εθνικής γης είχαν, για δεκαετίες, σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία και τη γεωργική ανάπτυξη.
Η διαχείριση των οικονομικών στα χρόνια της Επανάστασης
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το ’21 δεν ήταν όμοιο με καμιά επανάσταση του κόσμου»
Aφιέρωμα 1821: Η αμφισβήτηση των απόλυτων μοναρχιών που έφερε η Γαλλική Επανάσταση έκανε «γόνιμο» το έδαφος στον ελληνικό χώρο για να ακουστούν τα επαναστατικά κηρύγματα της Φιλικής Εταιρείας.
«Το ’21 δεν ήταν όμοιο με καμιά επανάσταση του κόσμου»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι γυναίκες στην Επανάσταση του 1821
Ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι γυναίκες στα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης και πως συνέβαλαν στον αγώνα για την απευλευθέρωση.
Οι γυναίκες στην Επανάσταση του 1821
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Από Πειραιώς εις Αθήνας»
Ο ηλεκτρικός σιδηρόδρομος συμπληρώνει φέτος 152 χρόνια παρουσίας στις συγκοινωνίες της πρωτεύουσας που ένωσε την Αθήνα με τον Πειραιά.
«Από Πειραιώς εις Αθήνας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αγνωστες ιστορίες αγωνιστών
Αναζητήσαμε και βρήκαμε σε εφημερίδες του 19ου αιώνα στιγμές της ιστορίας ορισμένων από τους πρωταγωνιστές του Αγώνα που έδρασαν σε ξηρά και θάλασσα.
Αγνωστες ιστορίες αγωνιστών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας