• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.8°C / 19.1°C
    3 BF
    86%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.5°C / 17.7°C
    2 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 18.0°C
    1 BF
    89%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.9°C
    3 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.3°C / 16.9°C
    5 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.0°C
    1 BF
    89%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.4°C
    2 BF
    76%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    2 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 17.7°C / 20.2°C
    4 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 18.5°C
    5 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 18.8°C / 19.8°C
    1 BF
    71%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    3 BF
    83%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    4 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 16.2°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 14.5°C / 17.8°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 19.9°C
    3 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.0°C / 19.3°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.3°C / 16.0°C
    1 BF
    93%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 13.1°C / 16.2°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    94%
Φωτ.: Σοφία Μανώλη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από τον Μότσαρτ στα πανηγύρια και τούμπαλιν!

  • A-
  • A+

Από τους πλέον πολυσχιδείς Ελληνες μουσικούς, έχει παίξει σε όλη τη γήινη σφαίρα, από αίθουσες συναυλιών συμφωνικής μουσικής του εξωτερικού μέχρι τα μαραθώνια πανηγύρια των πλέον απομακρυσμένων χωριών της πατρίδας μας. Εχει συνοδεύσει με το βιολί του από τις πλέον αγαπημένες φωνές του ρεμπέτικου και του παραδοσιακού τραγουδιού μέχρι τη Σαβίνα Γιαννάτου. Για κάποιους αγαπημένος δάσκαλος, για άλλους πιστός φίλος, για όλους ένας αγαθός γίγαντας. Είναι ο Κυριάκος Γκουβέντας.

Σήμερα Παρασκευή και αύριο Σάββατο, μαζί με τη Σαβίνα και τους Primavera en Salonico, των οποίων είναι ιδρυτικό μέλος από το 1994, θα εμφανιστούν στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, μαζί με την Τυνήσια Λάμια Μπεντίουι. Η συνεργασία των Primavera en Salonico με τη Σ. Γιαννάτου μετράει περισσότερες από 250 συναυλίες ανά τον κόσμο (Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδά, Κίνα, Αυστραλία, Αργεντινή κ.α.). Αυτή τη φορά εμπνέονται από το τραγούδι του Αριελ, του αγαθού πνεύματος στην «Τρικυμία» του Σέξπιρ και δημιουργούν το «Watersong», με τραγούδια για το νερό και την έρημο, τη ζωή και τον θάνατο, τη γονιμότητα, τη μαγεία, την επιθυμία, τον εξαγνισμό. Μαζί του η Λάμια Μπεντίουι, που με το χαρακτηριστικό της ηχόχρωμα θα μεταφέρει τη διάλεκτο των Βεδουίνων και τον κόσμο της ερήμου στο Μικρό Θέατρο.

Αναρωτιέμαι από πού να αρχίσω. Ισως από το πώς βρέθηκες στη μουσική.

Το αριστούργημα που έβλεπα κάθε βράδυ από την ταράτσα του σπιτιού μου όταν ήμουν μικρός ήταν το ηλιοβασίλεμα στο λιμάνι. Αυτό με διαμόρφωσε σαν καλλιτέχνη. Στο οικογενειακό περιβάλλον είχαμε τη μουσική ενταγμένη στην καθημερινότητά μας, μνήμες της γιαγιάς και της μητέρας μου να τραγουδάνε. Κατάλαβα ότι σε αυτό ήθελα να αφοσιωθώ. Επτά χρονώ παιδί έπαιρνα το μπουζουκάκι του πατέρα μου που ήταν ερασιτέχνης κι έπαιζα τραγούδια με τη σειρά που τα έπαιζε κι εκείνος. Στα δέκα μου αποφάσισα ν’ ασχοληθώ και με άλλα όργανα, πήρα μια μελόντικα, έκανα πιάνο, ακορντεόν, μα κατέληξα στο βιολί. Ξεκίνησα στο ωδείο το ’78, τη χρονιά του σεισμού.

Εχεις συνεργαστεί με έναν τεράστιο αριθμό ανθρώπων απ’ όλο το φάσμα της ελληνικής μουσικής. Και με τον αξέχαστο Νίκο Παπάζογλου.

Από το ’81 άρχισα να παίζω με γκρουπ και παρέες. Αργότερα, στις συμφωνικές ορχήστρες της πόλης, στην ορχήστρα της ΕΡΤ, στο συγκρότημα παραδοσιακής μουσικής του δήμου, στην Κρατική Ορχήστρα. Παίξαμε με την ορχήστρα νέων στο Μέγαρο, στο κτίριο της Εθνικής Τράπεζας στην Αθήνα, στο Ηρώδειο με την Κρατική. Και στο ελεύθερο επάγγελμα έπαιζα συναυλίες κι έκανα στούντιο. Μου άρεσε να δίνω ιδέες στους συνθέτες, ν’ ανακυκλώνω τα ρεύματα, να μιξάρω αυτά που ήξερα από το ωδείο και να μεταφέρω τη συμφωνική σκέψη στο τραγούδι. Μου άρεσε πολύ να βγάζω ηχοχρώματα από το βιολί, τα οποία είτε τα έπαιρνα από τραγουδιστές της παράδοσης είτε από κάποια μουσικά ρεύματα. Ας πούμε, άκουγα Mahavishnu Orchestra, Jean Luc Ponty, κλασικούς βιολιστές. Τότε είχε αρχίσει και ο Λεωνίδας Καβάκος ν’ ανεβαίνει κι έκανα κι εγώ μάθημα με τον δάσκαλό του, τον Καφαντάρη, ένα διάστημα που ερχόταν στη Θεσσαλονίκη, κι έτσι είχα ανεβάσει ψηλά τον πήχη.

Ηθελα πολύ να ακολουθήσω κλασικό βιολί. Και τα κατάφερα: πήρα το δίπλωμα με άριστα παμψηφεί. Το ένα πόδι ήταν στον ακαδημαϊσμό και στην κοσμική μουσική και το άλλο στο δημοτικό και λαϊκό τραγούδι. Ολη αυτή η πορεία με έφερε να συνεργαστώ με ανθρώπους που είχαν πολύ μεγάλο βάθος μελέτης, όπως οι Δόμνα Σαμίου, Χρόνης Αηδονίδης, συνθέτες όπως ο Μίκης Θεοδωράκης και όλη η επόμενη γενιά μετά από αυτούς. Αλλά και τραγουδοποιοί της καινούργιας γενιάς: στην αρχή με τον Παπάζογλου, τον Πέτρο Δουρδουμπάκη και όλους όσοι βγήκανε μετά. Με τον Παντελή Θαλασσινό, τον Σωκράτη Μάλαμα, τον Θανάση Παπακωνσταντίνου στα πρώτα του βήματα, τη Μελίνα Κανά – όλο αυτό το ρεύμα της έντεχνης μουσικής σκηνής. Αλλά και με τραγουδιστές του ρεμπέτικου, τη Μαριώ και τον Αγάθωνα, το Δημήτρη Μυστακίδη, τραγουδιστές του δημοτικού απ’ όλη την Ελλάδα, όπως τον Σάββα Σιάτρα, τον Μπέλλο, τον Κιτσάκη, τη Φιλιώ Πυργάκη.

Ωστόσο δεν ασχολήθηκα καθόλου με τον χώρο του λαϊκού της πίστας. Μου άρεσε η μουσική που μπορούσε να την ντύσει ο χρόνος, η εμπειρία δηλαδή του παιξίματος. Γι’ αυτό συμπαθώ πολύ το κλίμα της κλασικής μουσικής. Με ενδιαφέρει να παίξω Μότσαρτ όπως παίζεται, δεν με ενδιαφέρει να τον διασκευάσω. Παρ’ όλα αυτά, πάντα έχω χώρο να κάνω πειράματα.

Με τον Νίκο Παπάζογλου μαστορεύαμε τραγούδια και φτιάχναμε τα ρεμπέτικα της Θεσσαλονίκης. Ηταν ένας κάθετος δημιουργός: και στιχουργός και μελωδός. Εκανε ωραίες πατέντες, μπορούσε να οργανώσει μόνος του συναυλίες. Δεν περίμενε επιχορηγήσεις όπως περιμένουμε όλοι τώρα από τον κρατικό κορβανά. Ενεργοποιούσε τους πολιτιστικούς συλλόγους κι έβγαζε τα προς το ζην. Εκανε διπλή δουλειά, δηλαδή. Είχε το κοκαλάκι της νυχτερίδας ο Νίκος. Ηταν άνθρωπος που ήθελες να είσαι κοντά του. Ηταν αυτόφωτος και πλήρης. Είχε ταξιδέψει πάρα πολύ από νωρίς. Είχε απορρίψει πολλά πράγματα, είχε περάσει από την περίοδο των παιδιών των λουλουδιών, είχε περάσει όλη αυτή την περίοδο της beatlομανίας με τα γκρουπ της Θεσσαλονίκης. Ηταν ικανός. Είχε πάρα πολλά προσόντα για να μπορεί να είναι αγαπητός. Κι έφυγε νωρίς. Μας λείπει και αυτό δημιουργεί μεγαλύτερη νοσταλγία και αγάπη.

Πώς ήταν τότε η Θεσσαλονίκη σε ό,τι αφορά το καλλιτεχνικό τοπίο; Πόσο έχει αλλάξει;

Υπήρχαν πολύ καλοί καθηγητές στα ωδεία. Υπήρχε το κίνημα με τους ποιητές, με τον Χριστιανόπουλο (σ.σ. που «έφυγε» πριν από τρεις μέρες) και όλους αυτούς. Υπήρχε η σχολή των συνθετών. Το 1981 έπαιξα σε μια συνάντηση νέων συνθετών και γνώρισα πολλούς δραστήριους ανθρώπους που ήθελαν να φτιάξουν τη δική τους μουσική στην πόλη. Σήμερα δεν ζω με τον ίδιο ρυθμό που ζούσα τότε στη Θεσσαλονίκη, όταν ήμουν τόσο δημιουργικός, αλλά καταλαβαίνω ότι υπάρχει ένας απόηχος από αυτή τη δουλειά που έχουμε αφήσει, με νέες γενιές μουσικών. Ενα βασικό κλίμα που υπάρχει αυτή τη στιγμή στην πόλη είναι το Πανεπιστήμιο Μακεδονία, στο οποίο είχα διδάξει δύο χρόνια παραδοσιακή μουσική και παραδοσιακό βιολί. Αυτή τη στιγμή διδάσκει ένας μαθητής μου, ο Γιάννης Ζαρίας. Υπάρχει η Συμφωνική Ορχήστρα που είναι πολύ ενεργή, με καταπληκτικούς μουσικούς. Συνεργάζομαι με τον Σίμο Παπάνα που είναι εξάρχων, και κάνουμε κάποιους μουσικούς διαλόγους που έχουν σχέση με την παραδοσιακή και την μπαρόκ μουσική. Προσπαθούμε να χτίσουμε γέφυρες καλλιτεχνικές. Υπάρχουν πολλά στούντιο ηχογραφήσεων, αλλά μας λείπει η προσωπικότητα του Νίκου Παπάζογλου.

Φωτ.: Σοφία Μανώλη

Προφανώς όλα αυτά τα διαφορετικά πράγματα που κάνεις τρέφουν το ένα το άλλο. Υπάρχει όμως κάτι που αισθάνεσαι ότι είναι πιο κοντά στην καρδιά σου;

Οταν βλέπεις τη μουσική μέσα από τον τόπο της, τη γεωγραφία της, αρχίζεις να καταλαβαίνεις ότι κάποια σχήματα μελωδικά ταιριάζουν με τα τοπία. Εγώ προτιμώ το γεωγραφικό τοπίο της Μικράς Ασίας. Είναι ένα τοπίο μουσικό που με αναπαύει. Συνδυάζει τον λυρισμό, τον πολύ ωραίο ερωτικό στίχο, ο οποίος έχει έναν συμβολισμό όσον αφορά τον έρωτα σαν γενική αγάπη προς τον άνθρωπο, και όχι μόνο τον έρωτα προς το αντίθετο φύλο. Μέσα σ’ αυτό συνδυάζει μια υψηλή μουσική τέχνη, η οποία χάνεται στο βάθος της αρχαιότητας. Υπάρχει η δημιουργία των επωνύμων μουσικών που αναμόρφωσαν αυτές τις φόρμες κι έδωσαν μέτρα και σταθμά για να δημιουργηθεί το σύγχρονο σμυρναίικο τραγούδι το οποίο στην Αθήνα διαμορφώθηκε κι έγινε αγαπητό. Είναι η βάση του λαϊκού μας τραγουδιού. Το ρεμπέτικο είναι ένα μέρος του.

● Με τους Primavera en Salonico της Σαβίνας Γιαννάτου είστε το μοναδικό ελληνικό σούπερ γκρουπ! Ο καθένας σας χωριστά έχει μια φοβερή πορεία και κάθε τόσο μαζεύεστε και κάνετε κάτι όλοι μαζί.

Ημουν άνθρωπος που δεν θα έμενε πολύ στα όρια της Θεσσαλονίκης γιατί ήθελα να γνωρίσω μουσικούς και διαφορετικά ρεύματα. Ετσι φτάσαμε να ταξιδεύουμε με τους Primavera en Salonico της Σαβίνας Γιαννάτου, παίζοντας στην αρχή ισπανοεβραϊκά τραγούδια της Θεσσαλονίκης και φτάναμε έως τον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό. Ολο αυτό, για πάνω από 25 χρόνια, σε όλο τον κόσμο. Ταξιδέψαμε πάρα πολύ. Τώρα ετοιμάζουμε το καινούργιο πρότζεκτ, που είναι τραγούδια για το νερό. Θα το παρουσιάσουμε σήμερα 14 και αύριο 15 Αυγούστου στη Μικρή Επίδαυρο, και μετά σε περιοδεία στην Ευρώπη. Ξεκινήσαμε ήδη να κάνουμε κάποιες βιντεοσκοπήσεις για κάποια φεστιβάλ που θα γίνουν βιντεοσκοπημένα.

Και τα πανηγύρια;

Είναι πρωτογενής ανάγκη του ανθρώπου να πανηγυρίζει. Η λέξη έχει πάρει στις μέρες μας την απόχρωση μιας έντασης που κουφαίνει τους ακροατές. Κάποια πράγματα, όταν γίνονται πολύ εμπορικά και μαζικά, χάνουν κάτι από την ουσία τους. Αλλά η παράδοση είναι κάτι εμπειρικό και βιωματικό, μας επαναφέρει στις έννοιες. Παραδοσιακό πανηγύρι σημαίνει: μια συνήθεια που την περιμένουμε σαν έθιμο. Κάτι σαν τα Χριστούγεννα. Εκεί μέσα ο καθένας βαφτίζεται με διαφορετικό τρόπο κάθε φορά. Εχει την ευκαιρία να κοινωνικοποιηθεί, να φτιάξει σχέσεις και συνδέσεις, να αναπλάσει τους κανόνες μ’ έναν τρόπο που θα τον βοηθήσει να ζήσει παραπάνω και με καλύτερη ποιότητα. Τα πανηγύρια απαγορεύτηκαν τελικά για φέτος. Εμείς προλάβαμε και κάναμε ένα στη Θήβα.

Αν δω στον χάρτη, δεν υπάρχουν χωριά σε απόσταση 30 χιλιομέτρων που να μην έχω πάει να παίξω. Μετράω γύρω στις 6.000 συναυλίες και γύρω στις 60.000 ώρες μελέτης και παιξίματος. Εχω καθίσει σε πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου από την παραμονή, κι έχω σταματήσει να παίζω δυο μέρες μετά, με δίωρη διακοπή ανήμερα το πρωί για την εκκλησία: αυτό μετράει σαν δυο μεταπτυχιακά! Παλιότερα, όταν ξεκίνησα να παίζω παραδοσιακή μουσική δεν υπήρχαν τόσοι μουσικοί κι αναγκαζόμουν να ταξιδεύω συνέχεια. Τώρα, μετά τα μουσικά γυμνάσια και την ανάπτυξη των ωδείων, έχουν βγει πάρα πολύ καλοί τοπικοί μουσικοί, οι οποίοι μπορούν να παίξουν πολύ ωραία πάνω στο τοπικό χρώμα της περιοχής. Αυτό με χαροποιεί ιδιαίτερα. Εχω σχέσεις με πάρα πολλούς απ’ αυτούς, και σχέση μαθητείας, γιατί έρχονται σε μένα να τους δώσω τεχνικά στοιχεία, λόγω της κλασικής παιδείας μου. Πιστεύω ότι όλο αυτό το θέμα με τα πανηγύρια έχει πρόσφορο έδαφος και μουσικούς να το διαχειριστούν. Το καλύτερο από όλα είναι το να παίζεις και να τραγουδάς στον τόπο που βγαίνει η μουσική. Η επιστροφή, δηλαδή, κάθε φορά στη γνήσια γεύση.

Εκτός από τα Τραγούδια του Νερού που ετοιμάζεις με τη Σαβίνα, το κοντινό μουσικό σου παρόν τι άλλο περιέχει;

Συμμετέχω σε πάρα πολλές παραγωγές ανθρώπων που κάνουν συλλογές τραγουδιών. Τελευταία έχουμε ετοιμάσει δυο αφιερώματα στη Στέλλα Χασκίλ. Ενα με τη σοπράνο της Λυρικής Αναστασία Χριστοφιλάκη και το άλλο με την τραγουδίστρια του ρεμπέτικου Κατερίνα Τσιρίδου. Είχαμε μια παραγωγή για το ρεμπέτικο και τον Καραγκιόζη στο Μέγαρο τον Μάρτιο. Εχω ένα σχήμα, τους Βιολιστές της Στέγης του Κόσμου. Κάνουμε διάφορα πρότζεκτ που έχουν σχέση με τη μουσική της Κωνσταντινούπολης και το θρυλικό ταξίδι του «Οριάν Εξπρές». Μας έκοψε η πανδημία, αλλά οι προτάσεις συνεχίζουν. Πρόσφατα παίζαμε στο πολιτιστικό στέκι του ΚΚΕ στην Κυψέλη. Υπάρχουν σύλλογοι με τους οποίους έχω μεγάλη σχέση από παλιά, κάνουμε γλέντια και παραστάσεις, διάφορες μουσικές ομάδες που παίζω στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη και αλλού.

Τι δεν είπαμε;

Οτι η μουσική δεν τελειώνει ποτέ. Εμείς απλά την πιάνουμε και την αφήνουμε να συνεχίσει να ταξιδεύει.


«Watersong»
Με τους Σαβίνα Γιαννάτου, Primavera en Salonico και τη συμμετοχή της Λάμιας Μπεντίουι
Στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, 14 & 15 Αυγούστου 2020, στις 21.30
Primavera en Salonico: Κώστας Βόμβολος (κανονάκι, ακορντεόν, ενορχήστρωση), Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί), Χάρης Λαμπράκης (νέι), Γιάννης Αλεξανδρής (ούτι, κιθάρα), Κώστας Θεοδώρου (κρουστά, νερόφωνο - waterphone)

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Όταν ο Βαγγέλης Παπαθανασίου ξετύλιγε το νήμα απ’ την αρχή
Με αφορμή την αναβίωση, στις 31 Αυγούστου στο Ηρώδειο, της παράστασης που σε χορογραφία του διάσημου Ράσελ Μάλιφαντ είχε κάνει πρεμιέρα το 2019.
Όταν ο Βαγγέλης Παπαθανασίου ξετύλιγε το νήμα απ’ την αρχή
ΝΗΣΙΔΕΣ
14ο Διεθνές Φεστιβάλ Αίγινας: Το μουσικό γεγονός του Σαρωνικού
Το 14ο Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας διοργανώνεται (7-31 Αυγούστου 2019) με την υποστήριξη των Φίλων του Φεστιβάλ. Οι 10 Μουσικές του Βραδιές στην αυλή του ναού του Σωτήρος, στο Μικρό Θέατρο Ι. Μολφέση,...
14ο Διεθνές Φεστιβάλ Αίγινας: Το μουσικό γεγονός του Σαρωνικού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, Μουσική και Τέχνες
Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον συνέδριο με θέμα «Η γέννηση της σύγχρονης Ευρώπης: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, η Μουσική και οι Τέχνες» θα πραγματοποιηθεί από Παρασκευή 9 έως και Κυριακή 11 Νοεμβρίου στην Αθήνα....
Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, Μουσική και Τέχνες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φεστιβάλ με διπλή επέτειο
Φέτος, το Φεστιβάλ Φιλίππων έχει διπλή επέτειο. Οχι μόνο έκλεισε 60+1 χρόνια συνεχούς παρουσίας, αλλά γιορτάζει και τα 100 χρόνια του Δήμου Καβάλας. Γι' αυτό και το φετινό φεστιβάλ φέρει τον τίτλο «Με θέα στην...
Φεστιβάλ με διπλή επέτειο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μουσική και δράσεις στην Καλλιθέα
Η 27η Σεπτεμβρίου αποτέλεσε την εναρκτήρια ημέρα του Μεσογειακού Φεστιβάλ Καλλιθέας 2017, με τη συναυλία των Encardia στο ξέφωτο του ΚΠΙΣΝ. Η συγκεκριμένη δράση αποτέλεσε την πρώτη συνεργασία του Δήμου...
Μουσική και δράσεις στην Καλλιθέα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αρμονική συνύπαρξη βυζαντινής και λαϊκής μουσικής
Σε ένα νησί σύμβολο που καταφέρνει να διατηρεί τη μυστικιστική του ατμόσφαιρα, στην Ιερουσαλήμ του Αιγαίου, στην Πάτμο, διοργανώνεται το 16ο Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής στον υπαίθριο χώρο του Σπηλαίου της...
Αρμονική συνύπαρξη βυζαντινής και λαϊκής μουσικής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας