Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Φά’ το πριν τα φάει»

Ο Νίκος Δούμπας ο υπεύθυνος Πυλώνα Ξενικών Ειδών της Οργάνωσης iSea, εξηγεί για το πρόγραμμα «Φά’ το πριν τα φάει»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Φά’ το πριν τα φάει»

  • A-
  • A+
Η Ευρωπαϊκή Ενωση προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των χωρο- κατακτητικών ξενικών ειδών που αποτελούν τεράστιο κίνδυνο για τη βιοποικιλότητα συγχρηματοδοτεί από το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας Interreg Europe το έργο «Protecting European Biodiversity from Invasive Alien Species» (Προστασία της Ευρωπαϊκής Βιοποικιλότητας από τα Χωροκατακτητικά Ξενικά Είδη)-INVALIS.

Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις -όπως η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ-, η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών, λόγω της κλιματικής αλλαγής, αλλά και η συνεχής διέλευση των πλοίων από τη μια άκρη του πλανήτη στην άλλη είναι κάποιοι από τους βασικούς λόγους της εισβολής ξενικών ειδών στη Μεσόγειο. Τα ψάρια αυτά στην πλειονότητά τους προτιμούν τις πιο ζεστές θάλασσες και όπου εγκατασταθούν ερημοποιούν τα πάντα, καταβροχθίζοντας όλη τη χλωρίδα του βυθού και καταστρέφοντας τους βιότοπους αναπαραγωγής των ψαριών.

Το λεονταρόψαρο, ένα από τα πλέον γνωστά χωροτακτικά ξενικά είδη, καταναλώνει όλο τον γόνο που θα βρει, προκαλώντας μεγάλες μειώσεις σε πληθυσμούς ψαριών όπως οι κουτσομούρες, οι σαργοί και οι ροφοί. «Τα ξενικά είδη θεωρούνται μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την οικονομία, καθώς και την ανθρώπινη υγεία παγκοσμίως», αναφέρει η διευθύντρια Ερευνών του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Αργυρώ Ζενέτου, με αφορμή το πρόγραμμα «Φά’ το πριν τα φάει», που έχει ως στόχο την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση τόσο των κατοίκων των Κυκλάδων όσο και των εμπλεκόμενων φορέων σχετικά με τις επιπτώσεις που επιφέρουν τα ξενικά είδη στην οικονομία, στον τουρισμό και στην ανθρώπινη υγεία.

Το πρόγραμμα

Το «Καρτέλ των Γεύσεων» είναι μια μονάδα κινητής εστίασης με άρτια γαστρονομικά οργανωμένη κουζίνα

«Ενώ στις άλλες χώρες τις Μεσογείου τα ξενικά είδη αποτελούν εκλεκτά εδέσματα, στην Ελλάδα οι ψαράδες τα έπιαναν και τα ξαναπετούσαν στη θάλασσα» θα μου πει ο υπεύθυνος Πυλώνα Ξενικών Ειδών της Οργάνωσης iSea, Νίκος Δούμπας, για το πρόγραμμα «Φά’ το πριν τα φάει», που τρέχει η οργάνωση με την οικονομική στήριξη του Cyclades Preservation Fund, ενός οργανισμού που έχει ως στόχο να ενισχύει τις τοπικές κοινωνίες των Κυκλάδων ώστε να βρίσκουν βιώσιμες λύσεις για τα περιβαλλοντικά προβλήματα και τις συνέπειες που έχουν στην οικονομία και στη ζωή των κατοίκων. Πέρα λοιπόν από την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών για τις καταστροφικές συνέπειες των ξενικών ειδών, το πρόγραμμα «Φά’ το πριν τα φάει» στοχεύει κυρίως να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μέσω της αλιείας και της κατανάλωσης των βρώσιμων ξενικών ειδών.

Σε συνεργασία με το «Καρτέλ των Γεύσεων», μια μονάδα κινητής εστίασης με άρτια γαστρονομικά οργανωμένη κουζίνα, που έχει ως κύριο μέλημα οι πρώτες ύλες όλων των φαγητών που μαγειρεύουν να παράγονται στην Ελλάδα, δημιούργησαν γευστικότατους ψαρομεζέδες που μοιράστηκαν μαζί μας σε μια ατμοσφαιρική βραδιά στο ουζερί «Ταξιδεύοντας» στο Κερατσίνι.

«Είμαστε περήφανοι που στο πλαίσιο του εν λόγω προγράμματος μπορούμε να συνεργαζόμαστε με την iSea, αλλά και τους ερευνητές του ΕΛΚΕΘΕ, με αλιείς, με διακεκριμένους σεφ και τοπικούς συλλόγους των Κυκλάδων τόσο για να αναδείξουμε την απειλή των ξενικών ειδών για τα τοπικά θαλάσσια οικοσυστήματα, όσο όμως και για να προωθήσουμε μια από τις πλέον ενδεδειγμένες λύσεις στο πρόβλημα, που δεν είναι άλλη από τη διασύνδεση όσων είναι βρώσιμα με την αγορά και την κατανάλωσή τους» θα μου πει η διευθύντρια του Cyclades Preservation Fund, Αννυ Μητροπούλου, καθώς «οι αλιείς θα έχουν ένα κίνητρο να αξιοποιούν αυτά τα ψάρια όταν τα βρίσκουν στα δίχτυα τους, σταματώντας συνεπώς να κυνηγούν άλλα απειλούμενα είδη, μετριάζοντας έτσι τον πληθυσμό των ξενικών ειδών στις θάλασσές μας και παρέχοντας φρέσκο ψάρι στο πιάτο μας» καταλήγει η κ. Μητροπούλου.

Τα ξενικά είδη και οι συνταγές

Ψαρομεζέδες από ξενικά

Ο έμπειρος σεφ του «Καρτέλ των Γεύσεων» δεν δίστασε να απαντήσει στις ερωτήσεις μας και να μοιραστεί μαζί μας επιλεγμένες συνταγές ξενικών ειδών όπως ο γερμανός, το λεονταρόψαρο και η τρομπέτα.

«Το λεονταρόψαρο αποτελεί ένα από τα πλέον χωροτακτικά ξενικά είδη, καθώς καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής, αναπαράγεται αρκετές φορές τον χρόνο και έχει ελάχιστους θηρευτές. Ετσι η αλιεία του και η κατανάλωσή του μπορεί να μετριάσει την εξάπλωση και τους αυξημένους πληθυσμούς του και να επιφέρει θετικά αποτελέσματα στα θαλάσσια οικοσυστήματα της Ελλάδας» μου εξηγεί ο Νίκος Δούμπας, ενώ δοκιμάζω έναν μεζέ «Λεονταρόψαρο Σεβίτσε» με κρεμμυδάκι ψιλοκομμένο, σκόρδο και αβοκάντο.

Ο γερμανός, ένα πανάκριβο ψάρι στις ψαραγορές της Κύπρου αφού κοστίζει γύρω στα 25 ευρώ το κιλό, στην Ελλάδα, αν και έχει εντοπιστεί από τη γερμανική κατοχή -έτσι πήρε και το όνομα του- δεν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές, παρά τη γευστική του αξία. «Δύο είδη γερμανών εντοπίζονται στην Ελλάδα, γνωστά με τις ονομασίες αγριόσαλπα ή κουρκούνα. Τα είδη αυτά έχουν εξαπλωθεί ευρέως στις ακτές του Νότιου Αιγαίου, στην Κρήτη και στο Ιόνιο» εξηγεί ο Νίκος Δούμπας, ενώ ο σεφ εφιστά την προσοχή μας στο καθάρισμα του ψαριού καθώς υπάρχει μικρή ποσότητα δηλητηρίου στα αγκάθια της ράχης και της κοιλιάς του. Το φιλέτο γερμανού με μαύρο πιπέρι και πάπρικα που δοκιμάσαμε ήταν πραγματικά εξαιρετικό.

Η τρομπέτα ή αλλιώς φιστουλάρια καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το 2001 και από τότε έχει επεκταθεί σε όλο το Νότιο Αιγαίο, στο Νότιο Ιόνιο και στις Κυκλάδες. Μοιάζει λίγο με το χέλι και τρέφεται κυρίως με βενθικά ψάρια και γόνο. Για τον λόγο αυτό αποτελεί κίνδυνο για τα θαλάσσια βενθικά οικοσυστήματα. Ο σεφ το προτείνει σούπα με φύκια κόμπου και αγριόπρασο.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι και η Ε.Ε., προκειμένου να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των χωροκατακτητικών ξενικών ειδών που αποτελούν τεράστιο κίνδυνο για τη βιοποικιλότητα στην Ευρώπη, συγχρηματοδοτεί από το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας Interreg Europe το έργο «Protecting European Biodiversity from Invasive Alien Species» (Προστασία της Ευρωπαϊκής Βιοποικιλότητας από τα Χωροκατακτητικά Ξενικά Είδη)-INVALIS.

Το έργο, προϋπολογισμού 1,38 εκατομμυρίων ευρώ, ενώνει 7 εταίρους από 7 χώρες με σκοπό τη διαμόρφωση και εφαρμογή περιβαλλοντικών πολιτικών για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Στην Ελλάδα υπεύθυνο για το πρόγραμμα INVALIS είναι το Εθνικό Κέντρο Περιβάλλοντος και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΚΠΑΑ) και αποτελεί μάλιστα και τον επικεφαλής εταίρο.

ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
Χρειάζονται κι άλλα εκτός από τροφή και νερό
Οι περισσότεροι από μας που υιοθετούν ένα ζωάκι για το σπίτι πιστεύουν ότι εκπληρούν τις υποχρεώσεις απέναντί του φροντίζοντας να του παρέχουν τροφή, νερό, στέγη και ίσως και κάποιες βόλτες. Φτάνουν όμως αυτά...
Χρειάζονται κι άλλα εκτός από τροφή και νερό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε., εργαλείο για την πράσινη μετάβαση
Στον τομέα της βιοποικιλότητας η Ελλάδα βρίσκεται σε απόκλιση, αν όχι σε αντίθεση, με την τωρινή πολιτική της Ε.Ε. όπως αποτυπώνεται ιδίως στον νόμο Χατζηδάκη. Ομοίως στον τομέα της κυκλικής οικονομίας η...
Το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε., εργαλείο για την πράσινη μετάβαση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μπροστά σε νέες προκλήσεις
Η κλιματική αλλαγή και η καταστροφή των οικοσυστημάτων, ως αποτέλεσμα της αποδάσωσης και οικειοποίησης της φύσης, θεωρείται ότι ευθύνονται για τη μεγαλύτερη απομείωση των εκτάσεων των οικότοπων παγκοσμίως,...
Μπροστά σε νέες προκλήσεις
ΝΗΣΙΔΕΣ
Λεμόνι στη ζωή μας
Το λεμόνι είναι καλλιεργημένο υβρίδιο που προέρχεται από άγριες ποικιλίες, όπως το κίτρο και το μανταρίνι και αποτελεί μια μικρή διατροφική έκπληξη.
Λεμόνι στη ζωή μας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αξίζει να τρώμε βιολογικά
Ολοένα και περισσότερες πληροφορίες φτάνουν στους καταναλωτές για τα οφέλη της κατανάλωσης βιολογικών τροφών και γίνονται αποδεκτές όχι γιατί μαθαίνουμε κάτι εκπληκτικά καινούργιο, αλλά γιατί απλά η χρονική...
Αξίζει να τρώμε βιολογικά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κάθε μέρα δεν μπορώ να κάνω δίαιτα
Συνήθως σε μια δίαιτα απαγορεύεται να μη θέλεις. Το «πρέπει να κάνω δίαιτα» είναι μια δεδομένη αφετηρία για τον υπέρβαρο. Η εμπειρία έχει δείξει πως αυτή η πεποίθηση είναι μια ψευδής αίσθηση.
Κάθε μέρα δεν μπορώ να κάνω δίαιτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας