Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ανθρώπινη καταστροφικότητα

Ο Σπύρος Βρεττός με τον «Πικρό Εξωγήινο» συνεχίζει την αναζήτηση απαντήσεων για την «Αγωνία Επιβίωσης» (το πρώτο μυθιστόρημα της τριλογίας) με τη φιλοσοφία να αφήνεται σε συμπαντικές διαστάσεις. Υπέροχη γραφή που δεν αφήνει κανένα «είδος» της παραπεταμένο…

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ανθρώπινη καταστροφικότητα

  • A-
  • A+
Δύο αντιστικτικοί κόσμοι αναδύονται μέσ’ από ένα συναρπαστικό «παραμύθι», το οποίο στη συνέχεια μετατρέπεται στην ιστορία της ανθρώπινης καταστρο­φικότητας. Παράλληλα διαγράφονται τα απροσπέλαστα όρια μιας απόλυτης αγαθότητας του αχανούς σύμπαντος... αλλά και η αδυναμία της ανθρώπινης σκέψης να το προσδιορίσει

O «επισκέπτης» ήρθε «άηχα», όπως ακριβώς διορατικά ο γερο-ψαράς, στις πρώτες κιόλας γραμμές του έργου, προειδοποιεί: «Θα γίνει άηχα!» Και κατασκευάζει εξαρχής, στη σύντομη, σιβυλλική συνομιλία του, με την καθηγήτρια της Γεωλογίας Αλκηστη Θεοδότου, το σκηνικό μιας αόριστης έλευσης. Αλλά πριν ακόμα τελειώσουν τις κουβέντες τους, το «παράδοξο πλάσμα», με μορφή ανθρώπινη, έξω από τα όρια του χωροχρόνου, εγκαθίσταται άηχα, για να καταλάβει στο εξής το «magnum opus» της παράταιρης παρουσίας του.

Το παιχνίδι, εντελώς αβίαστα και καταιγιστικά, θα περάσει στους μοναδικούς εξατομικευμένους ήρωες μέσα στο έργο: στο παράδοξο πλάσμα και στην Αλκηστη Θεοδότου, που θα δεχτεί να το φιλοξενήσει για μία νύχτα στο μικρό σπίτι που διαθέτει, στην κορφή του λόφου. Από την πρώτη στιγμή έχει ήδη περιβάλει την παρουσία του με αδιευκρίνιστο μυστήριο. που, χωρίς περιττές κουβέντες, αρχίζει να ξεδιαλύνει, διαχωρίζοντας τον εαυτό του από το νέο του περιβάλλον. Κι ενώ σκηνοθετείται μια ατμόσφαιρα γήινης κοινωνικότητας, το παράδοξο πλάσμα θ’ αποκαλύψει την εξωγήινη ταυτότητά του, μιλώντας για τις συντεταγμένες του Σύμπαντος, προβάλλοντας ταυτόχρονα την αδυναμία της ανθρώπινης σκέψης να το προσδιορίσει, παρ’ όλες τις υβριστικές ψευδαισθήσεις της. «Και ποιος είναι ο σκοπός της αποστολής σου;» Το ερώτημα της συνομιλήτριάς του γίνεται η αφόρμηση που θα μας ξεναγήσει σ’ έναν παράξενο οντολογικό μύθο, διαφοροποιημένο από τους γνωστούς, αρχέγονους μύθους της γένεσης του κόσμου.

Απ’ αυτό το σημείο και μετά συμβαίνει στην εκτύλιξη της αφήγησης κάτι μοναδικό: όλως απρόσμενα δυο αντιστικτικοί κόσμοι αναδύονται μέσ’ από ένα συναρπαστικό «παραμύθι», το οποίο στη συνέχεια μετατρέπεται στην ιστορία της ανθρώπινης καταστροφικότητας. Ενώ παράλληλα διαγράφονται τα απροσπέλαστα όρια μιας απόλυτης αγαθότητας του αχανούς σύμπαντος, που εγκλείει όλα τα άλλα πλάσματά του: εξαιρετικά νοήμονα και πλήρη αγαθότητας πλάσματα, σε πλήρη αντίθεση με τα χαμηλής νοημοσύνης και υψηλής φονικότητας ανθρώπινα πλάσματα.

Ενας τεράστιος περισκοπικός φακός κινείται παλίνδρομα μέσα στον χρόνο και σε παγκόσμια περιβάλλοντα δράσης, για να εικονοποιήσει τον νατουραλισμό της φονικής ιστορίας του ανθρώπου. Πότε με πίκρα και οργή και πότε με στοχαστική ειρωνεία ή σαρκασμό για το ελλιπές της ανθρώπινης νόησης, ο Πικρός Εξωγήινος –όπως η Αλκηστις Θεοδότου θα τον ονομάσει– θεωρεί σε βάθος την ανθρώπινη φύση στο αμείλικτο κατηγορητήριό του.

Σπύρος Βρεττός

Πικρός Εξωγήινος

Εκδόσεις Βακχικόν

Ο συγγραφέας θα επινοήσει το πλαίσιο μιας εξωγήινης, συμπαντικής ουτοπίας, της οποίας οι ενανθρωπισμένοι φορείς διέπονται από ό,τι συνιστά το ηθικό-φιλοσοφικό πλαίσιο της Δικαιοσύνης. Στις αχανείς ουτοπικές Πολιτείες του Διαστήματος, στον αντίποδα της γήινης δυστοπίας, τοποθετείται η Νέα Ουτοπία, της οποίας ο «Πικρός Εξωγήινος» είναι ένας από τους ιδανικούς εκπροσώπους της. Η αποστολή του είναι προειδοποιητική και διερευνητική: μήπως δηλαδή η αυξανόμενη τεχνολογική δύναμη του ανθρώπου σε συνδυασμό με την κακοήθη φονικότητά του προσβάλουν κάποια στιγμή και τις συμπαντικές πολιτείες.

Ετσι, μετά τον αναλυτικό, τεκμηριωτικό λόγο του περί της ανθρώπινης καταστροφικότητας, ο Πικρός Εξωγήινος έρχεται τώρα να οργανώσει, με το προσωπείο του μάντη-προφήτη, χωρίς μεταφυσική, το περίγραμμα μιας σωτήριας φιλοσοφίας για τον άνθρωπο της νέας εποχής. Η θαυμαστή πύκνωση αυτής της νέας φιλοσοφικής προοπτικής για τον άνθρωπο περικλείεται μέσα στον ευφυή προσδιοριστικό όρο που συνέχει ποίηση και φιλοσοφία: [το Επος της Παγκόσμιας Ανθρωπιάς - αντικατοπτρισμός και προσαρμογή ενός αναγεννώμενου διαρκώς συμπαντικού έπους: η Ενωση των Πολιτειών της Γης, όπως η Ενωση των Πολιτειών του Σύμπαντος. Η αρμονική συνύπαρξη των Πολιτειών της Γης]. Η συνειδητοποίηση της «δημοκρατικότητας της απειλής» και η συγκρότηση της έννοιας του αληθινού πολίτη. Η παγκόσμια ανακατανομή του πλούτου και η άρση της αποτρόπαιης κοινωνικής αδικίας. Η δημιουργία υπαρξιακής φιλοσοφίας υπεράσπισης της ζωής!

Από το 4ο κεφάλαιο και εξής μεταβάλλεται άρδην η ατμόσφαιρα και το σφρίγος του έργου, η δυναμική της πλοκής και η ένταση της, επικών διαστάσεων, περιπέτειας του κεντρικού ήρωα. Πεδίο της καταιγιστικής δράσης είναι τώρα το CERN, το μεγαλύτερο σε έκταση πειραματικό κέντρο πυρηνικών ερευνών στον κόσμο. Εδώ θα κατασκευαστεί το φαντασμαγορικό σκηνικό που θα φιλοξενήσει την αστυνομικής πλοκής κατασκοπευτική δράση του Πικρού Εξωγήινου. Ο,τι ακολουθεί δεν είναι παρά η εξέλιξη μιας καινοφανούς καταδίωξης, που συσπειρώνει ολόκληρο τον πλανήτη Γη και τα μέσα κατόπτευσης και ελέγχου που διαθέτει, τα πανίσχυρα μέσα ενημέρωσης και τους μηχανισμούς καταστολής, στην υπηρεσία σύλληψης του παράδοξου κι επικίνδυνου πλάσματος στα άδυτα της ανθρώπινης επιστημονικής φαντασίωσης. Ο Πικρός Εξωγήινος θα βρεθεί τελικά σιδηροδέσμιος στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης… Η Αλκηστις Θεοδότου, ανώτερη ανθρώπινη φύση, τόσο κοντινή στην ιδανικευτική συμπαντική πραγματικότητα, θα βρεθεί να αγωνίζεται δίπλα του, μέχρι την τελική απόδρασή του για το Διάστημα…

Ο συγγραφέας έχει πραγματώσει ένα θαυμαστό ταξίδι στην πορεία του ανθρώπου μέχρι σήμερα, στην προηγμένη τεχνολογία και επιστήμη του, στη σύγχρονη οικοφιλοσοφία και στις θεωρίες των καταστροφών. Χωρίς να επιδιώκει την ψυχολογική επίταση ενός αόριστου φόβου ή μιας απροσδιόριστης απειλής, μας πείθει για την υποτονική διανοητική παρουσία μας στον πλανήτη και τη συμπαρακόλουθη ηθική μας ατονία: «Αν ενηλικιωθείτε σε σοφία ξαναζωντανεύει η μεγάλη ελπίδα της επιβίωσής σας…» καταλήγει στις υποθήκες του ο Πικρός Εξωγήινος λίγο πριν σπάσει τις αλυσίδες του κι αρχίσει ν’ ανυψώνεται για το ταξίδι της επιστροφής στις Πολιτείες του Σύμπαντος.

Στο έργο αυτό του Σπύρου Βρεττού αναγνωρίζουμε τη βασανιστική διανοητική πορεία κατανόησης του κόσμου και του ανθρώπου, και την εναγώνια σύνθεση μιας πρόδρομης σκέψης-οδηγητικής για την περαιτέρω πορεία και την επιβίωσή του: που απαιτεί εντέλει μια σύνθεση σοφίας, εγκράτειας και διαυγούς κριτικής στάθμισης των πραγμάτων: πάνω σε έναν καθολικό καμβά ανθρώπινων δράσεων και πρωτοβουλιών. Ανάμεσα στον νατουραλισμό της πραγματικότητας και την οριοθέτηση ενός κοινωνικού και οικολογικού οράματος, μια ανεπανάληπτη ποίηση που αναβλύζει από την ίδια την κατάφαση στην ομορφιά της ζωής και τη θέαση της συμπαντικής δημιουργίας, συνιστούν το έργο ως το αισθαντικό βιωμένο «ποίημα της ζωής», που αξίζει να κερδηθεί!

*Διδάκτωρ Φιλολογίας, συγγραφέας

Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected]


 

 


 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η περιπέτεια της προσφυγιάς και η ποιητική έκφρασή της
Ο Σύρος ποιητής Nouriel Jarrah με το αρχικό, πολύστιχο συνθετικό του ποίημα αλλά και τα άλλα ποιήματα που περιέχονται στην παρούσα συλλογή, καταθέτει, με δυνατό ποιητικό λόγο, ένα οδοιπορικό συμβάντων.
Η περιπέτεια της προσφυγιάς και η ποιητική έκφρασή της
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μήπως μας βλέπουν σαν πράγματα;
Η πανδημία επιφέρει ένα πλήγμα στην κοινότητα, οδηγεί στην α-δημία που αξιοποιείται από τους μηχανισμούς της εξουσίας. Η νέα αυτή συνθήκη απαιτεί επαγρύπνηση. «Ο πολτός των πραγμάτων» μας βάζει σε σκέψεις.
Μήπως μας βλέπουν σαν πράγματα;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εντεκα παραμυθένιες μαργαρίτες
Στο χωράφι του βιβλίου σε χρώματα κίτρινο και κεραμιδί φύονται Μαργαρίτες χλωρές καλοκαιριάτικα; Κίτρινες, ολόφρεσκες, ζωηρές; Γιατί όχι, αν...
Εντεκα παραμυθένιες μαργαρίτες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο «επικίνδυνος» Τζέιμς Τζόις
Ενας συγγραφέας δεν πρέπει να γράφει μόνο για τους κουλτουριάρηδες. Στο έργο του πρέπει να βρίσκεται μια στέρεη βάση πραγματικότητας Αν δεν ήταν ο συγγραφέας, τα πεπραγμένα των ανθρώπων θα χάνονταν και θα...
Ο «επικίνδυνος» Τζέιμς Τζόις
ΝΗΣΙΔΕΣ
Χροιές της αφηγηματικής
Για του ιερού ονόματος το ψέλλισμα, ο Ανδρέας Γαλανάκης βρίσκεται πρωί πρωί στο εργαστήρι του. Εχει παρατήσει την αδράνεια που είναι η σοφία, όχι όμως τη σύντροφό του Σοφία! Με το μέταλλο, το ξύλο, το μάρμαρο...
Χροιές της αφηγηματικής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επί τον τύπον των ήλων…
Στη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας μιας βαρύτατα πληγωμένης άνοιξης η νέα ηρωίδα της Φωτεινής Τσαλίκογλου, η κυρία Φι, γίνεται ένα ηχηρό χαστούκι για τον δήθεν παντοδύναμο κόσμο.
Επί τον τύπον των ήλων…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας