Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ευθραυστότητα του έρωτα εν μέσω πανδημίας
Darryl Duck / The Canadian Press via AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ευθραυστότητα του έρωτα εν μέσω πανδημίας

  • A-
  • A+

Αλλάζει ο τρόπος που συνδεόμαστε με τους άλλους όταν μετασχηματίζονται οι μορφές της κοινωνικής μας ζωής; Είναι το βασικό ερώτημα που κρύβεται πίσω από τις γραμμές κάθε δημοσιεύματος του εγχώριου ή του διεθνούς Τύπου που μιλά για τον έρωτα στα χρόνια του κορονοϊού. Αυτός είναι και ο τίτλος της νέας μίνι σειράς -Love in the Time of Corona- που ετοιμάζει το τηλεοπτικό δίκτυο Freeform και πραγματεύεται τέσσερις ιστορίες αγάπης που εκτυλίσσονται εν μέσω της πανδημίας. Ο ιός διαπερνά ήδη την τέχνη και εγγράφεται στην ιστορία αφήνοντας το αποτύπωμά του στην πολιτική, στην οικονομία και στις διαπροσωπικές σχέσεις.

Τελικά κατά τη διάρκεια ταραγμένων καιρών -όπως τώρα- αποδεχόμαστε ευκολότερα ή δυσκολότερα την ετερότητα του άλλου;

Αν ο άλλος είναι ο μοναδικός τρόπος να έχει αμοιβαιότητα η σχέση μας με τον κόσμο, ο έρωτας είναι ο μόνος τρόπος για να επιβεβαιωθεί η ετερότητα και να ανοίξει ο δρόμος για την αποδοχή της διαφορετικότητας. Οχι όμως εντελώς αναίμακτα.

Ο Αλέν Μπαντιού σημειώνει χαρακτηριστικά πως ο έρωτας ως διαδικασία αλήθειας βρίσκεται κοντά στην πολιτική γιατί πρόκειται για μια διαδικασία που δεν είναι πάντα ειρηνική. Εχει συγκρούσεις, περιορισμούς, οδύνη και ευτυχία. Πρόκειται για μια «κατασκευή του δύο» με συμβάντα, διακηρύξεις, πίστη, όπως ακριβώς και η πολιτική, καταλήγει ο Γάλλος φιλόσοφος.

Γι’ αυτό και ένας πολιτικός ιός -όπως ο Covid 19- μπορεί να επενεργήσει με διάφορους τρόπους πάνω σε μια ριζοσπαστική πράξη όπως ο έρωτας.

Ο φόβος του ανοίκειου

Ποιο είναι, λοιπόν, το αποτύπωμα της πανδημίας στον έρωτα τέσσερις μήνες μετά τον πρώτο εγκλεισμό στη χώρα μας και λίγες ημέρες μετά την επιστροφή σε δεύτερο εγκλεισμό κάποιων περιοχών στην Ευρώπη; Κατά πόσο έχουν μετασχηματιστεί ο ερωτικός λόγος και οι εκφράσεις του; Και ποια είναι η επίδραση του ιού στους ανθρώπινους δεσμούς;

Παρατηρήσαμε τους «ιθαγενείς του διαδικτύου» να αλλάζουν «ήθη» αφού πλέον δεν κλείνουν με την ίδια ευκολία -μέσα από τις διαδικτυακές πλατφόρμες- ραντεβού με αγνώστους για ερωτικές συνευρέσεις.

Διαπιστώσαμε τις αλλαγές στο τοπίο του φλερτ στα ελληνικά νησιά, καθώς η σκέψη του ιού διατρέχει κάθε άγγιγμα με ξένο σώμα.

Είδαμε τον άφθονο χρόνο που δόθηκε σε νέους συντρόφους να συμβάλλει σε μια πιο βαθιά και πραγματική γνωριμία, όπως υποστηρίζει η Αμερικανίδα ανθρωπολόγος Ελεν Φίσερ στην παρέμβασή της στο περιοδικό Time. Ταυτόχρονα παρατηρήσαμε το ανοίκειο -με τη φροϊδική έννοια του όρου- να νικά το οικείο και τα γνώριμα σώματα να γίνονται ξένα και να «κλειδώνουν» σαστισμένα σε ένα πεδίο παρερμηνειών.

Ο διάλογος μεταξύ των δύο φύλων -έγραφε ο Ζακ Λακάν- είναι αδύνατος, εννοώντας πως ο έρωτας είναι ένας λαβύρινθος από παρεξηγήσεις, όπου οι ερωτευμένοι χάνονται και βρίσκονται ατέρμονα προσπαθώντας να μάθουν ο ένας τη γλώσσα του άλλου. Πώς επενέργησε η πανδημία στις ερωτικές παρερμηνείες; Ποια ήταν η επίδραση της καραντίνας στις σχέσεις, τόσο στην αναζήτησή τους όσο και στη διατήρησή τους;

Στην «Ανατομία του έρωτα», η Ελεν Φίσερ ανατέμνει σενάρια της ερωτικής αγάπης σε συνάρτηση με κοινωνικά- ανθρωπολογικά δεδομένα, παρουσιάζοντας -στη νεότερη έκδοση του βιβλίου- και τις ερωτικές πρακτικές στην ψηφιακή εποχή. Σε πρόσφατο άρθρο στην εφημερίδα New York Times, η Αμερικανίδα ανθρωπολόγος αναλύει την επίδραση της πανδημίας στις ερωτικές σχέσεις, εστιάζοντας στο θετικό αποτύπωμα του ιού και χαρακτηρίζοντας την «εποχή εξαιρετική για μια πιο ουσιαστική γνωριμία με τον άλλο».

Μόνο που εμείς είμαστε οι σχέσεις μας και ταυτόχρονα είμαστε όλοι φορείς οικείων και ανοίκειων στοιχείων που εντείνονται σε περιόδους κρίσεις. Και ο ιός μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής τόσο όσον αφορά εκείνα που μεταδίδουμε ως «φορείς όψεων της ετερότητας» όσο και στον φόβο για το ανοίκειο που καραδοκεί ακόμα στην πιο τρυφερή οικειότητα εξαιτίας της ανθρώπινης διαφορετικότητας. Ιδίως κατά τη διάρκεια «ταραγμένων καιρών», που ακόμα και αν σε συνειδητό επίπεδο δεν εκλαμβάνονται ως τέτοιοι, ανασύρουν -ερήμην μας- την ευαλωτότητά μας, αφού ο μύθος της αυτοδυναμίας του υπερανθρώπου του 21ου αιώνα καταρρίπτεται από κάποια θανάσιμα σταγονίδια που απέδρασαν από την ανατολική Ασία. Και αυτή η κυρίαρχη αίσθηση θνητότητας -συνειδητά ή ασυνείδητα- αφαιρεί τις όποιες πανοπλίες σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Και τότε είτε φοράμε νέες αμυντικές στολές, είτε μένουμε γυμνοί για να φτιάξουμε ένα νέο σύμπαν με τον άλλο, έχοντας αποδεχτεί και εν συνεχεία ενσωματώσει την απογυμνωμένη ετερότητά του.

Και δεν υπάρχει τίποτα πιο δύσκολο από αυτό, παρόλο που η αγάπη είναι οικουμενική ανάγκη. Διότι οι εύθραυστοι άνθρωποι των «ρευστών καιρών» -για τους οποίους μιλά ο Πολωνός κοινωνιολόγος Ζίγκμουντ Μπάουμαν- φεύγουν πιο εύκολα απ’ όσο μένουν όταν έρχονται αντιμέτωποι με μια διαφορετικότητα που δεν αναγνωρίζουν. Για να μη ρισκάρουν το ενδεχόμενο οδύνης που εμπεριέχει ένας πραγματικός έρωτας, για να γίνουν αναζητητές νέων ηδονών εκ του ασφαλούς, καταναλωτές νέων σωμάτων χωρίς την πρόθεση να παραχωρήσουν στον άλλο κάτι από τον αληθινό εαυτό τους, για να μη δουν τη δική τους ευθραυστότητα στα μάτια εκείνου στον οποίο θα «ακουμπήσουν» την ολότητά τους. Γι’ αυτό ο έρωτας, που ήταν ήδη εύθραυστος στην ύστερη ρευστή νεωτερικότητα, κινδυνεύει περισσότερο από ποτέ να σπάσει. Με το πολλαπλό να εκθρονίζει το ένα, όπως ορίζει το πρόταγμα του νεοφιλελευθερισμού. Και με τον ιό να δρα πολλαπλασιαστικά -όπως κάθε συνθήκη κρίσης- σε ό,τι όμορφο και ό,τι οδυνηρό βιώνουμε και κατ’ επέκταση να δρα είτε συγκολλητικά είτε διαλυτικά.


 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Πόνος, αγωνία, αλληλεγγύη, ανακούφιση
μια διαδικτυακή έκθεση από το Μουσείο Τέχνης της Φιλαδέλφειας τιμά νοσοκόμες, γιατρούς και εργαζόμενους που παρέχουν ουσιαστική φροντίδα, σε όλους τους ανθρώπους που έχουν ανάγκη κατά τη διάρκεια της πανδημίας...
Πόνος, αγωνία, αλληλεγγύη, ανακούφιση
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα
Ο Ουίλιαμ Σέξπιρ έζησε όλη του τη ζωή παράλληλα με τις διάφορες εξάρσεις της βουβωνικής πανώλης. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι το πώς μια καθημερινή συνομιλία με τον θάνατο δεν βρήκε τη θέση της στη σκηνή.
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα
ΑΝΩ ΚΑΤΩ
Ο Ντελίλο που δεν σιωπά
Ο Ντον Ντελίλο είναι η Αμερική και σήμερα που το ψηφιδωτό μοιάζει να σκορπίζεται με δυο κουβέντες τοποθετείται ξανά στην πρώτη γραμμή. «Αρχισα να γράφω το μυθιστόρημα το 2018, πολύ πριν από την τρέχουσα...
Ο Ντελίλο που δεν σιωπά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κανονικότητα και κανόνια
Η λέξη-κλειδί αυτόν τον καιρό είναι η «κανονικότητα». Προέρχεται από το επίθετο «κανονικός», κι αυτό από το αρχαίο ουσιαστικό «κανών». Είναι δυνατόν λοιπόν να υπάρχει ετυμολογική σχέση μεταξύ του κανόνα και...
Κανονικότητα και κανόνια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
Ο Αφροαμερικανός Τζον Εντγκαρ Γουάιντμαν είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γράφοντας για να σώσω μια ζωή». Ενα βιβλίο σπαρακτικό και δραματικά επίκαιρο για κάθε γωνιά της Γης όπου καλλιεργούνται σήμερα ο...
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο πολιτισμός του Covid
Αν υπάρχει ένας τρόπος να παλέψουμε τη σύγχρονη πανώλη, είναι μόνο με τον πολιτισμό. Αλλά με τον πολιτισμό του Covid. Σαν αυτός ο ιός να ήταν το αυτοάνοσο της ενόρμησης του θανάτου, της ροπής στο αρνητικό.
Ο πολιτισμός του Covid

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας