Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
I can’t breathe (Δεν μπορώ να αναπνεύσω)
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

I can’t breathe (Δεν μπορώ να αναπνεύσω)

  • A-
  • A+

Στη φωτογραφία εικονίζεται το πτώμα του μαύρου Γουίλ Μπράουν, τον οποίο οι λευκοί, που ποζάρουν με καμάρι, λιντσάρισαν, ακρωτηρίασαν κι εντέλει έκαψαν κατά τη διάρκεια των φυλετικών ταραχών στην Ομαχα της Πολιτείας Νεμπράσκα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής το 1919.

Εναν αιώνα κι έναν χρόνο μετά, ο Τζορτζ Φλόιντ χάνει τη ζωή του από ασφυξία, όταν ένας αστυνομικός της Μινεάπολης, στην Πολιτεία της Μινεσότα, του πατάει τον σβέρκο με το γόνατο στο οδόστρωμα. «I can’t breathe», φωνάζει ο μαύρος, πριν εκπνεύσει, κι αυτή η κραυγή αγωνίας θα γίνει ένα πάνδημο σύνθημα οργής για την αδικία και λαχτάρας για δικαιοσύνη.

Ασφαλώς η αμερικανική κοινωνία έχει εξελιχθεί από τότε, στην Ομαχα. Και σήμερα σκοτώνονται μαύροι, αλλά τουλάχιστον δεν τους καίνε, και οπωσδήποτε οι δράστες δεν φωτογραφίζονται μετά πανευτυχείς γύρω από το πτώμα τους... Στα σοβαρά, οι σελίδες στο μαρτυρολόγιο των μαύρων άρχισαν να πληθαίνουν από τότε που ένας Αφρικανός πάτησε το πόδι του στην Αμερική φορώντας αλυσίδες, ως σκλάβος του λευκού αφέντη. Τότε, οι μαύροι σκλάβοι ονομάζονταν απλώς «νέγροι», και αυτή η ονομασία ίσχυε ακόμα και μετά την κατάργηση της δουλείας, στη δεκαετία του 1860. Η λέξη «νέγρος» προέρχεται από τον ισπανικό όρο «negro», που κι αυτό παράγεται από το λατινικό «niger», δηλαδή «σκοτεινός, μαύρος». Αργότερα, οι λευκοί στην Αμερική σταδιακά αντικατέστησαν τον χαρακτηρισμό «negroes» για τους μαύρους, με το «colored», ονομάζοντάς τους δηλαδή εγχρώμους, λες και οι ανήκοντες στη λευκή, καυκασία φυλή είναι άχρωμοι... Οταν τη δεκαετία του 1950 το Κίνημα των Πολιτικών Δικαιωμάτων για τους μαύρους απλώθηκε και ενδυναμώθηκε, η ονομασία «έγχρωμοι» υποχώρησε. Τότε άρχισε να κερδίζει έδαφος το «Afro (ή African) Αmerican», αλλά και το «black», που είναι γενικά αποδεκτό και σήμερα από την αφροαμερικανική κοινότητα.

Oσο για το επίθετο «μαύρος», που σημαίνει, σύμφωνα με το Λεξικό, αυτόν που έχει το πιο σκούρο χρώμα που υπάρχει στη φύση, το χρώμα της ασέληνης νύχτας, και μεταφορικά τον δυστυχή, τον άθλιο, τον θλιμμένο, τον απελπισμένο, τον μοχθηρό, τον μακάβριο, ακόμα και τον φασίστα, είναι ένα αντιδάνειο, μια και προέρχεται από το λατινικό «maurus», από το αρχαίο ελληνικό «αμαυρός», ίσως από το «αμυδρός», δηλαδή αυτός που δεν λάμπει, ο σκοτεινός, ο μαυριδερός. Σε χρήση, στα Νέα Ελληνικά, είναι το ρήμα «αμαυρώνω», που συνήθως το χρησιμοποιούμε με τη μεταφορική σημασία του, δηλαδή «βλάπτω, καταστρέφω την υπόληψη κάποιου». Ισως ο μέλας, ο μαύρος, να ξυπνάει στην αταβιστική μνήμη των ανθρώπων το αρχέγονο σκοτάδι, με τους κινδύνους και τους τρόμους του, για να του έχουν φορτώσει τόσες αρνητικές σημασίες...

Οπως και να ’χει, είναι ανθυγιεινό να είσαι μαύρος στην Αμερική. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα mappingpoliceviolence.org, μέσα στο 2019 η αστυνομία στις ΗΠΑ σκότωσε 1.099 άτομα. Οι μαύροι ήταν το 24% αυτού του αριθμού, αν και οι Αφροαμερικανοί αποτελούν το 13% του πληθυσμού. Εάν είσαι μαύρος στις Ηνωμένες Πολιτείες έχεις τρεις φορές περισσότερες από έναν λευκό την πιθανότητα να σε σκοτώσει η αστυνομία. Επίσης, στην περίοδο 2013-2019, το 99% των αστυνομικών που σκότωσαν πολίτες δεν κατηγορήθηκε καν για τον φόνο που διέπραξαν. Ακόμα, οι «Los Angeles Times» λένε πως, σύμφωνα με μια κοινωνιολογική μελέτη του Πανεπιστημίου του Ρούτγκερς, ένας στους χίλιους μαύρους άντρες στις ΗΠΑ είναι πιθανό να σκοτωθεί από την αστυνομία!

Με τέτοιες... μαύρες προοπτικές, η αφροαμερικανική κοινότητα στις ΗΠΑ δυσκολεύεται διαχρονικά να βρει μια θέση κάτω από τον αμερικανικό ήλιο. Αν και η νομοθεσία που αδικούσε τον μαύρο πολίτη έχει αλλάξει από τη δεκαετία του 1960, ο ρατσισμός στις ΗΠΑ φαίνεται πως είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα της αμερικανικής κοινωνίας. Είναι σαν να θεωρεί ο κοινωνικός οργανισμός πως ένα μέρος του, ένα ζωτικό του όργανο, είναι ένα ξένο σώμα, οπότε στρέφεται εναντίον του και προσπαθεί να το αποβάλει.

Οι αλαλάζοντες ρατσιστές που λιντσάριζαν μαύρους δίπλα στους φλεγόμενους σταυρούς της Κου-Κλουξ-Κλαν, με την πάροδο του χρόνου άλλαξαν στιλ, φόρεσαν την φρεσκοσιδερωμένη αστυνομική στολή, αλλά ο στόχος παρέμεινε ο ίδιος. Ολον τον εικοστό αιώνα, μέχρι σήμερα, τις πρώτες δεκαετίες του 21ου, η μαύρη κοινότητα υφίσταται αυτό το φοβερό police brutality, τη βαρβαρότητα και θηριωδία των αστυνομικών, που, γενικά, απολαμβάνουν μια σκανδαλώδη ατιμωρησία. Οι φύλακες της τάξης κάθονται στο σκαμνί μόνο όταν τους έχει κράξει το σύμπαν, και ιδιαίτερα όταν κάποιος τους έχει τραβήξει με το κινητό του να προπηλακίζουν κάποιο μαύρο. Και πάλι, οι αστυνομικοί πέφτουν, συνήθως, στα μαλακά... Ε, τότε, η οργή ξεσπάει και χύνεται αίμα, που πυροδοτεί σαν υγρό πυρ το εκρηκτικό υπόστρωμα του φυλετικού μίσους, με συνέπεια ολόκληρες γειτονιές να καίγονται, όπως τώρα, στη Μινεάπολη, τη Βοστόνη, την Ουάσιγκτον, το Λος Αντζελες, το Ντάλας, το Οστιν, το Σαν Ντιέγκο από το οργισμένο πλήθος, που τα έχει κάνει ρημαδιό μετά τον φόνο του Φλόιντ.

Ο κατάλογος των φυλετικών ταραχών στις ΗΠΑ, που πυροδοτήθηκαν απο τη δολοφονία κάποιου μαύρου από την αστυνομία είναι ατέλειωτος. Δειγματοληπτικά: ο ξυλοδαρμός μέχρι θανάτου του ταξιτζή Τζον Σμιθ το 1967 προκάλεσε ταραχές όχι μόνο στο Νιούαρκ, αλλά και στις μεγαλύτερες αμερικανικές πόλεις, με απολογισμό 100 νεκρούς. Το 1968, η δολοφονία του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στο Μέμφις προκάλεσε ανάλογες αναταράξεις. Το 1980 τέσσερες αστυνομικοί του Μαϊάμι σκότωσαν ένα μαύρο μοτοσικλετιστή, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν συγκρούσεις, ενώ το 1992 το Λος Αντζελες συγκλονίστηκε, όταν κυκλοφόρησε βίντεο με τέσσερις αστυνομικούς να ξυλοκοπούν τον μαύρο Ρόντνεϊ Κινγκ. Το 2001 ο Τίμοθι Τόμας, ένας 19χρονος Αφροαμερικανός, σκοτώθηκε από τον λευκό αστυνομικό Στίβεν Ρόουτς, με αποτέλεσμα να καεί το Σινσινάτι. Το 2014 πυροβολήθηκε ο Αφροαμερικανός Μάικλ Μπράουν από αστυνομικούς στο Φέργκιουσον του Μισούρι, ενώ το 2017 κατά τη διάρκεια μιας διαδήλωσης ρατσιστών και ακροδεξιών, ένας από αυτούς έπεσε με το αυτοκίνητό του πάνω στους αντιδιαδηλωτές, σκοτώνοντας μια 32χρονη μαύρη, τη Χέδερ Χέγερ, και τραυματίζοντας 19 άλλους...

Εάν δεν αλλάξει κάτι, θεμελιώδες, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να αιμορραγούν, επειδή κάποιος, όπως ο Τζορτζ Φλόιντ, δεν μπόρεσε να αναπνεύσει τον αέρα της αμερικανικής κοινωνίας, όπως ο ομόφυλός του, ο Γουίλ Μπράουν, έναν αιώνα κι έναν χρόνο πριν.


 

ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Νέα δολοφονία Αφροαμερικανού στην Ατλάντα
Αναζωπυρώνεται η φωτιά της λαϊκής οργής στις ΗΠΑ εξαιτίας της εκτέλεσης 27χρονου οικοδόμου, πατέρα πέντε κοριτσιών, από ένστολους. Ηδη ξέσπασε νέο κύμα διαδηλώσεων, συλλήψεων και καταστροφών.
Νέα δολοφονία Αφροαμερικανού στην Ατλάντα
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Χωρίς τέλος η αστυνομική βία στις ΗΠΑ - Νεκρός 27χρονος Αφροαμερικανός
Ούτε μήνα μετά την άνανδρη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ από λευκούς αστυνομικούς, άλλος ένας Αφροαμερικανός έπεσε νεκρός από αστυνομικές σφαίρες, πυροδοτώντας νέο κύμα σφοδρών ταραχών στην Ατλάντα
Χωρίς τέλος η αστυνομική βία στις ΗΠΑ - Νεκρός 27χρονος Αφροαμερικανός
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Ο Τζορτζ Φλόιντ αλλάζει τον κόσμο
Συγκινητικός και ταυτόχρονα καθηλωτικός ήταν κατά την ομιλία του στη Βουλή των Αντιπροσώπων ο Φιλονάιζ Φλόιντ, ο αδελφός του άτυχου Αφροαμερικανού που σκοτώθηκε από τέσσερις αστυνομικούς στη Μινεάπολη.
Ο Τζορτζ Φλόιντ αλλάζει τον κόσμο
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Ελεύθερος με όρους ο ένας απ' τους τέσσερις αστυνομικούς για τη δολοφονία του Φλόιντ
Ελεύθερος καταβολής εγγύησης ύψους 750.000 δολαρίων, αφέθηκε ο ένας απ' τους τρεις αστυνομικούς που κατηγορούνται για συνέργεια στον φόνο του Τζορτζ Φλόιντ. Συνεχίζονται οι εκδηλώσεις οργής στις ΗΠΑ.
Ελεύθερος με όρους ο ένας απ' τους τέσσερις αστυνομικούς για τη δολοφονία του Φλόιντ
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Πλημμύρισε η Ουάσιγκτον στη μνήμη του Τζορτζ Φλόιντ
Στρατιωτικά οχήματα και οπλισμένοι αστυνομικοί απέκλεισαν τον Λευκό Οίκο, για να αποτρέψουν τους διαδηλωτές που διαμαρτύρονται για τον ρατσισμό. 
Πλημμύρισε η Ουάσιγκτον στη μνήμη του Τζορτζ Φλόιντ
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Ρατσιστική βία και ιός, οι δύο πανδημίες των ΗΠΑ
Σύμφωνα με την Αφροαμερικανίδα Εμπονι Χίλτον, γιατρό στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο της Βιρτζίνια, οι ΗΠΑ βρίσκονται αντιμέτωπες με την απειλή δύο πανδημιών: της νόσου Covid-19 και της αστυνομικής βίας.
Ρατσιστική βία και ιός, οι δύο πανδημίες των ΗΠΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας