Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς

  • A-
  • A+
Με το βιβλίο υπερασπίζεται πως τα ανθρώπινα όντα δεν είναι θραύσματα ναυαγίων μες στην παλίρροια των γεγονότων. Είναι το αίμα που ρέει στα γεγονότα. Η «Ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου» δίνει έμφαση στο υποκείμενο, στον απλό λαό που οι πράξεις του οδηγούν σε μαζικές επαναστατικές εξεγέρσεις.

Η ιστορία του κόσμου όπως την έγραψαν οι λαοί. Μια ιστορία αγώνα, επανάστασης και κοινωνικών διεκδικήσεων, όπως την περιγράφει και την καταγράφει ο Βρετανός ιστορικός, αρχαιολόγος και πολιτικός ακτιβιστής Νιλ Φόκνερ στο βιβλίο «Μια ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου» (μετάφραση Μαριάννα Τζιαντζή, «Καστανιώτης»).

Είναι γεγονός πως πολλές ιστορικές περίοδοι που άλλαξαν τον κόσμο έχουν γίνει αντικείμενο συζήτησης των ειδικών και μη, με έντονο το στοιχείο της αμφισβήτησης στην επίσημα καταγεγραμμένη Ιστορία. Πολλές φορές στη χώρα μας η Ιστορία έχει γίνει πεδίο μάχης όπου αντίπαλοι στρατοί παλεύουν να επιβάλουν την άποψή τους.

Στο βιβλίο του ο Φόκνερ γράφει σε όλους τους τόνους πως οι ελίτ των κοινωνιών, αυτοί που πρέπει να υπερασπιστούν τον πλούτο και την εξουσία τους, καθώς και οι κοσμοθεωρίες των συντηρητικών ιστορικών, τείνουν να προβάλλουν μια αποστειρωμένη θεώρηση της Ιστορίας. Στην προσπάθειά τους να δώσουν έμφαση στην παράδοση υποτιμούν και αγνοούν τις ζωές των φτωχών στρωμάτων και τους αγώνες τους για αλλαγή.

Μέγα λάθος, λέει ο Φόκνερ, αφού έτσι παραβλέπουν τις κινητήριες δυνάμεις της Ιστορίας.

Ας ρίξουμε μια μάτια στα πραγματικά γεγονότα. Είναι πέρα για πέρα αλήθεια πως οι υποστηρικτές των στρατιωτικών παρεμβάσεων της Δύσης προβάλλουν τις αυτοκρατορίες του παρελθόντος ως πρότυπα πολιτισμού. Ποιος θα μπορούσε να διαφωνήσει με τον Φόκνερ στο συμπέρασμά του ότι η μεσαιωνική Ευρώπη επανερμηνεύεται ως υπόδειγμα της «νεοκλασικής» οικονομίας την οποία υπερασπίζονται με τόσο πάθος οι εκατομμυριούχοι τραπεζίτες;

Στο βιβλίο αυτό θα δείτε πως «αναθεωρητές» ιστορικοί ανυπομονούν να διαγράψουν τις κοινωνικές συγκρούσεις λέγοντας πως οι επαναστάσεις ήταν απλώς…πραξικοπήματα.

Ο Φόκνερ ακολουθεί το παράδειγμα του Γερμανού φιλοσόφου Γκέοργκ Χέγκελ: η αλήθεια είναι μια ολότητα. Το βιβλίο αυτό υπερασπίζεται πως τα ανθρώπινα όντα δεν είναι θραύσματα ναυαγίων μες στην παλίρροια των γεγονότων. Είναι το αίμα που ρέει στα γεγονότα. Η «Ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου» δίνει έμφαση στο υποκείμενο, στον απλό λαό που οι πράξεις του οδηγούν σε μαζικές επαναστατικές εξεγέρσεις και κατευθύνουν την ιστορική διαδικασία.

Σκεφτείτε για παράδειγμα τη μέρα, μια χειμωνιάτικη μέρα του 1955 στο Μοντγκόμερι της Αλαμπάμα, που η Ρόζα Παρκς δεν σηκώθηκε από τη θέση της στο λεωφορείο όταν της το ζήτησε ένας λευκός επιβάτης. Την ημέρα της δίκης της για αυτό το ποινικό αδίκημα, 40.000 Αφροαμερικανοί αρνήθηκαν να μετακινηθούν με λεωφορείο και μερικοί περπάτησαν 30 χιλιόμετρα μες στη βροχή για να πάνε στη δουλειά τους.

Οι εξεγέρσεις κατά του ρατσισμού στις ΗΠΑ άφησαν το δικό τους στίγμα στη σύγχρονη ιστορία

Θυμηθείτε πως ένα βράδυ της 9ης Νοεμβρίου του 1989 οι πολίτες του Βερολίνου άλλαξαν τον κόσμο. Ο εξεγερμένος λαός επανένωσε την πόλη του, μια πόλη που οι πολεμοκάπηλες άρχουσες τάξεις είχαν χωρίσει στα δύο από το 1945. Καθώς η είδηση διαδιδόταν στην πόλη με ταχύτητα πυρκαγιάς, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κατευθύνονταν προς το Τείχος του Βερολίνου, το υπέρτατο σύμβολο του Σιδηρού Παραπετάσματος και του Ψυχρού Πολέμου, και άρχιζαν να το γκρεμίζουν.

Σήμερα περισσότερο από ποτέ έχουμε ανάγκη να δούμε πως ο απλός άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Βλέπουμε καθημερινά γεγονότα τόσο στην Ελλάδα όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο όπου η ανισότητα και η αδικία αποσαθρώνουν τον κοινωνικό ιστό. Ο πόλεμος σε κάποιος χώρες έχει καταπιεί ολόκληρες γενιές και δεκάδες εκατομμύρια ξεριζωμένοι άνθρωποι περιπλανιούνται στους δρόμους της Δύσης. Ο φασισμός, ο ρατσισμός και ο μισογυνισμός ολοένα αυξάνονται. Η δημοκρατία αποδυναμώνεται. Η παγκόσμια υπερθέρμανση απειλεί τον πλανήτη.

Ο Φόκνερ μάς λέει πως οι σχολιαστές εντοπίζουν τα προβλήματα αλλά αγνοούν την αλληλοσύνδεσή τους. Αυτό είναι το κεντρικό θέμα στη «ριζοσπαστική ιστορία» του. Πρέπει να ανατρέχουμε συχνά στο παρελθόν για να κατανοήσουμε την κρίση του καπιταλιστικού μοντέλου που μας επιβλήθηκε. Εντυπωσιάστηκα από το πολύ εμπεριστατωμένο χρονολόγιο των τελευταίων σελίδων που αρχίζει από τον πρώτο μετασχηματισμό των ανθρωπιδών, πριν από 6 εκατομμύρια χρόνια, και τελειώνει σήμερα.

Οπως εντυπωσιάστηκα και με όλο το περιεχόμενο του βιβλίου που αναδεικνύει την άγνοια, την απληστία και την ανευθυνότητα ηγετών ενώπιον της σημερινής παγκόσμιας κρίσης που οδηγεί στον ανορθολογισμό του συστήματος. Η «παραφροσύνη» της αγοράς, ο τυφλός οικονομικός και στρατιωτικός ανταγωνισμός που κινεί τα έθνη-κράτη και οι γιγαντιαίες επιχειρήσεις του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού έχουν φτιάξει μια παγκόσμια κοινωνία που νοσεί βαριά.

Το συμπέρασμα του ιστορικού συγγραφέα της «Ριζοσπαστικής ιστορίας του κόσμου» είναι ταυτόχρονα και η καλύτερη ευχή για τον κόσμο μας. «Ενας άλλος κόσμος έχει γίνει ιστορική αναγκαιότητα. Ενας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Από αυτή την άποψη, η επανάσταση είναι μια "ενδεχομενικότητα". Ομως δεν είναι μια βεβαιότητα. Είναι κάτι για το οποίο πρέπει να αγωνιστούμε. Η επίτευξή της εξαρτάται από όλους μας. Ποτέ άλλοτε το ιστορικό στοίχημα δεν ήταν μεγαλύτερο».

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
Η εργογραφία του Νίκου Καζαντζάκη, αποσπάσματα μελετητών του, αναλύσεις για αρκετά βιβλία του, η ποίηση και τα θεατρικά του έργα, μας παρουσιάζονται όλα μαζί συγκεντρωμένα σε έναν εξαιρετικό τόμο.
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
Το «Εν Λαγκάδα» της Βίκυς Γεωργούλη είναι ένα βιβλίο που αφορά μια μακραίωνη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με την θάλασσα και τους ανθρώπους της.
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
Το «Περί της εν ύπνω κομψότητος» είναι αδύνατον να το αφήσετε από τα χέρια σας. Φημολογείται πως είναι το ημερολόγιο του μεγαλύτερου αδελφού του.
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
Το «Ταξιδεύοντας σε ξένη γη» του Ιρλανδού συγγραφέα Ντέιβιντ Παρκ θα το διαβάσετε απνευστί. Και ελπίζω να αντέξετε να το τελειώσετε όσοι από σας είστε γονείς νέων ανθρώπων που προσπαθούν να συμβαδίσουν με τον...
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή
Ο Αφροαμερικανός Τζον Εντγκαρ Γουάιντμαν είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γράφοντας για να σώσω μια ζωή». Ενα βιβλίο σπαρακτικό και δραματικά επίκαιρο για κάθε γωνιά της Γης όπου καλλιεργούνται σήμερα ο...
Οταν γράφεις για να σώσεις μια ζωή

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας