• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.4°C / 26.7°C
    1 BF
    57%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.0°C / 25.6°C
    1 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 22.2°C
    1 BF
    83%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    2 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.7°C / 24.4°C
    0 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    72%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    19°C 14.4°C / 22.2°C
    1 BF
    83%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.0°C / 25.6°C
    1 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.0°C / 25.0°C
    2 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 24.0°C
    3 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.0°C / 22.0°C
    1 BF
    88%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 21.1°C
    1 BF
    83%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.1°C / 24.4°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.0°C / 23.9°C
    3 BF
    83%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.8°C / 24.0°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 21.7°C
    1 BF
    94%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.3°C / 24.4°C
    1 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    72%
Η τέχνη και στις πιο δύσκολες εποχές είναι δικαίωμα

Η προσωπικότητα της Κατερίνας Χέλμη άφησε ανεξίτηλα σημάδια στη θεατρική σκηνή

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τέχνη και στις πιο δύσκολες εποχές είναι δικαίωμα

  • A-
  • A+
Η Κατερίνα Χέλμη διατηρεί το ίδιο κάλλος, ακόμη και με άσπρα μαλλιά, που θυμίζει ιέρεια. Μέσα από τις αφηγήσεις της ζωντανεύει μια εποχή, μ’ ένα ύφος που πηγαινοέρχεται από το λυρικό στο βαθιά ανθρώπινο. Τα πρόσωπα με τα δράματά τους είναι όλα τόσο κοντινά! Μας υποδέχθηκε στο φιλόξενο σπίτι της στην Εκάλη. Μια μονοκατοικία τυλιγμένη στα δέντρα, στα λουλούδια, στο πράσινο. Καθισμένη στο σαλόνι με αναμμένο τζάκι, αγκαλιά με φωτογραφίες της και το αγαπημένο της σκυλάκι. Οι τοίχοι είναι γεμάτοι από πίνακες με τοπία και προσωπογραφίες. Μας δείχνει την Κρινιώ. Ηταν η πρώτη της εμφάνιση στον κινηματογράφο, στα 17 της χρόνια, με πλεξίδες. Με πρωταγωνιστή τον Αλέκο Αλεξανδράκη, στο έργο: «Μπαρμπαγιάννης Κανατάς». Θαυμάσαμε την Ιοκάστη, ένα πορτρέτο της, από τον γνωστό Κώστα Τσέλιο. Παραμένει αξέχαστη η ερμηνεία της ως Μαρίνα στα «Κόκκινα Φανάρια», με Μαντάμ Παρή την ανεπανάληπτη Δέσπω Διαμαντίδου. Ενα σπίτι με ψυχή που έχει μέσα του τα χνάρια μιας εποχής. Την ατμόσφαιρα ενός σκηνικού. Βλέπεις ότι η τέχνη είναι ζωή. Ο Μάνος Καρατζογιάννης, νεαρός σκηνοθέτης με ευγένεια ψυχής, έχει πλούτο ιδεών, προτάσεων, ενθουσιασμό για το θέατρο και λατρεία στην Κατερίνα Χέλμη.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Πώς θα περιγράφατε, την κυρία Χέλμη;

Κ: Ως ιέρεια. Με την έννοια του μυστικού. Η ιέρεια κρατάει μυστικά. Εχει μια μεταφυσική διάσταση αλλά κουβαλάει πάνω στη θεατρική σκηνή και μια σεπτότητα. Είναι ιερή η δουλειά μας για εκείνη.

Ποιο ήταν το ξεκίνημα αυτής της συνεργασίας;

Χ: Ηρθε νεαρός φοιτητής ο Μάνος στο σπίτι μας για να γνωρίσει εμένα και τον σύζυγό μου, καθηγητή-ακαδημαϊκό Κώστα Σβολόπουλο, που αγαπούσε υπερβολικά το θέατρο. Μόλις με γνώρισε μου είπε: «Εγώ κάποια μέρα θα σας σκηνοθετήσω». Και πραγματικά, μπλέξαμε τις αγκαλιές μας, όπως λέω εγώ για όλους τους νέους ηθοποιούς που λατρεύω. Το έργο αφορούσε τη Μικρασιατική Καταστροφή μεταφέροντας το βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου στη σκηνή, με τίτλο «Πατρίδα τώρα, 8 ώρες και 35 λεπτά». Ηταν η επιστροφή μου στο θέατρο. Πρόκειται για την υπόθεση της οικογένειας Αργυρίου, μιας οικογένειας ομογενών στην Αμερική, όπου μέσα απ’ τη δική τους ιστορία περνάει ολόκληρη αυτή του λαού μας από το ’22 μέχρι αυτές τις μέρες της παγκοσμιοποίησης που ζούμε.

Κ: Θέλω να προσθέσω, κυρία Χέλμη, ότι υποδυθήκατε με εξαιρετικό τρόπο τη γιαγιά Ερασμία, το κεντρικό πρόσωπο που διηγείτο στον εγγονό της τον Τζόναθαν (που ερμήνευα εγώ) το μεγάλο μυστικό της οικογένειας, το οποίο είναι η αυτοκτονία της αδελφής της λίγο μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Το αναφέρω αυτό διότι η κ. Χέλμη ως ηθοποιός έχει όλη την γκάμα που επιθυμεί ένας νέος σκηνοθέτης. Κουβαλάει συνεργασίες με μύθους του θεάτρου αλλά και με σύγχρονους σκηνοθέτες.

Τι ανακαλύψατε μέσα απ’ αυτή τη σχέση;

Κ: Ηταν για μένα ανακουφιστικό να διαπιστώσω ότι υπάρχουν ηθοποιοί με αυτό το ήθος της Κ. Χέλμη, το οποίο είναι δυσεύρετο πια στο επάγγελμα. Η ευγένεια, το ήθος και η γενναιοδωρία. Το να έρθει μια ηθοποιός σαν την κ. Χέλμη σε μια διανομή στην οποία υπέγραφα εγώ τη σκηνοθεσία το θεώρησα μεγάλη τιμή. Με εντυπωσίασε όταν έδωσε μια συνέντευξη σε εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας και ανέφερε ότι θεωρούσε τύχη στη ζωή της τη συνεργασία και τη γνωριμία μας. Αυτό προϋποθέτει μεγάλη αυτοπεποίθηση, γενναιοδωρία και σεμνότητα.

Χ: Μα σου αξίζουν οι έπαινοι.

Κ: Ναι, αλλά ήταν δική μου η τιμή και η τύχη. Για το ταλέντο, για την αισθαντικότητα που έχει η ίδια πάνω στη σκηνή, για τον τρόπο που ερμήνευσε τον ρόλο, ήταν κάτι συγκινητικό. Δακρύζαμε εμείς πάνω στη σκηνή. Γι’ αυτό δεν θεωρώ τυχαίο ότι με αφορμή αυτή την παράσταση αλλά και για το σύνολο της προσφοράς της τιμήθηκε με το Βραβείο Κουν.

Χ: Η ιστορία μου με την Ερασμία μού ήταν οικεία γιατί έχω κάτι ακούσματα κι εγώ από τη γιαγιά μου που είχε ζήσει στην Κωνσταντινούπολη. Ηταν ο προπαππούλης μου μέσα στο Πατριαρχείο οικονόμος, Ελληνας που είχε πάει εκεί από την Πριγκιπόννησο.

Επομένως, σας βοήθησαν οι μνήμες.

Χ: Η Τσαλίκογλου δίνει μέσα στο βιβλίο της μ’ ένα κείμενο όλη την εικόνα της καταστροφής. Ε αυτό το πράγμα εγώ, ω με πιάνει η ψυχή μου, το είχα ακούσει από τη γιαγιά μου. Είχε μείνει μέσα μου, δεν ξέρω πώς, και βγήκε με τον καλύτερο τρόπο.

Ηρθε η ώρα του να αποκαλυφθεί.

Χ: Μετά από κάθε παράσταση ήμουν πτώμα. Γιατί πεθαίνω και στο τέλος. Και μπαίνω μέσα στη δίνη του ψαξίματος, του φευγιού, απ’ την καταστροφή προς την ελευθερία. Της ελευθερίας που όλοι κάποια στιγμή θα νιώσουμε. Είμαι και επηρεασμένη τώρα.

Μαζί με τον σκηνοθέτη Μάνο Καρατζογιάννη και την Εύα Νικολαΐδου κουβεντιάζουν στο σπίτι της

Εχετε συνεργαστεί με καταξιωμένους σκηνοθέτες.

Χ: Με τον Μαυρίκιο είχα μια ωραία συνεργασία, ερωτική. Δηλαδή, ερωτεύτηκα αυτόν τον άνθρωπο. Ο,τι μου έλεγε το ακολουθούσα με τον καλύτερο τρόπο, μέχρι που βγήκα ακόμα και γυμνή. Αυτό δεν θα το έκανα ποτέ. Εκεί παραδόθηκα άνευ όρων. Με τον Βολανάκη που με έμαθε να εντρυφώ στους μεγάλους ρόλους. Από την Ιοκάστη που με έστειλε να παίξω στην Επίδαυρο δίπλα στον Κούρκουλο. Ο Μίνως ήταν για μένα μεγάλος δάσκαλος, και μεταφυσικός, πολύ διαβασμένος. Ολες οι συμπρωταγωνίστριες από το ΚΘΒΕ ήταν ερωτευμένες μαζί του. Ο Ευαγγελάτος είναι ο πρίγκιπας της γενιάς μου και μ’ αυτόν η πρώτη μου επαφή ήταν ερωτική. Οπως και ο Αλέξης Δαμιανός, ο σκηνοθέτης που έκανε τα «Κόκκινα Φανάρια» στο θέατρο.

Υπάρχει κάποια εκκρεμότητα ρόλου που δεν την έχετε ικανοποιήσει;

Χ: Εχω μια έγνοια, να σκηνοθετήσω ένα έργο του αδελφού μου που είχε πιάσει όλους τους ανθρώπους του περιθωρίου. Δυστυχώς, τον έχασα. Επειδή έχω κάποιους μαθητές, στη Σχολή Βεάκη όπου έχω δουλέψει κατά καιρούς, που έχουν κάποιες ευαισθησίες, θα ήθελα να το κάνω μαζί τους, όταν μου το επιτρέψει η γενναιότητά μου, γιατί δεν αισθάνομαι και τόσο δυνατή αυτόν τον καιρό.

Πώς συνέβη, πώς έσμιξαν αυτές οι δυο εποχές;

Κ: Νομίζω ότι το πεδίο μας που είναι η τέχνη, και συγκεκριμένα το θέατρο, δεν έχει ηλικία. Οι καλλιτέχνες δεν έχουν ηλικία. Πραγματικά αισθανόμουν την κ. Χέλμη στην πρόβα πιο νέα από μένα πολλές φορές. Με την καλώς εννοούμενη παιδικότητά της, το χιούμορ της, την παιγνιώδη διάθεσή της. Οπότε, αυτή η τύχη που έχουμε στη δουλειά μας είναι να συναντιόμαστε πολύ διαφορετικοί άνθρωποι, διαφορετικής φτιαξιάς, νοοτροπίας, σχολής, σκέψης, ψυχοσύνθεσης, ιδιοσυγκρασίας, ηλικίας και με καλή διάθεση. Εδώ, βέβαια, για να είμαι ειλικρινής, επειδή ήμουν και στη σκηνή μαζί της, ως ηθοποιός, ως εγγονός της, διαπίστωνα τη χημεία που έχουμε, τη στιγμή του θανάτου της γιαγιάς Ερασμίας. Εκείνη την ώρα της έπιανα το χέρι, με κράταγε σφιχτά, έκλεινε τα μάτια της κι ήταν απ’ τις πιο συγκινητικές σκηνές της παράστασης. Δεν σας κρύβω βέβαια ότι ο ίδιος έχω ένα τρομερό ενδιαφέρον για την εποχή στην οποία άνθησε η κ. Χέλμη, τη χρυσή δεκαετία του '60 που μεσουρανούσε στο σινεμά και στο θέατρο. Οπότε εξ αρχής είχα την περιέργεια, με τη χρήσιμη έννοια του όρου όταν μιλάμε για θέατρο, όταν μιλάμε για τέχνη, να μάθω. Γι’ αυτό και όποτε τη συναντώ χαίρομαι να την ακούω και να ρωτάω. Κι αυτό είναι μέρος του ερωτισμού της και της αισθαντικότητάς της.

Περνάμε, λόγω της πανδημίας, μια κρίση αυτή την εποχή, που έχει επίπτωση και στο θέατρο. Πιστεύετε ότι μέσα απ’ αυτήν την κατάσταση θα προκύψουν ιδέες και έργα; Θα ευαισθητοποιηθούν κάποιοι δημιουργοί;

Χ: Νομίζω ότι αυτό θα δώσει ένα καλό μάθημα στον κόσμο να σκεφτεί, να συλλογιστεί τα σφάλματά του, γιατί είμαστε επιπόλαιοι πανταχόθεν. Ανεύθυνοι. Φάνηκε κι από τον ιό αυτό. Αγγλία, Αμερική, Κίνα κ.λπ. Λοιπόν, για να μαζευτούμε όλοι σε μια ιερά σιωπή να δούμε τι θα κάνουμε. Σίγουρα είναι μέρες αυτές εσωτερικού διαλογισμού μιας και μένουμε μόνοι μας με τον εαυτό μας μετά από καιρό κι από έναν φρενήρη ρυθμό στον οποίο ζούσαμε την καθημερινότητά μας. Ομως είναι ίσως η πρώτη φορά που μπαίνουμε όλοι μαζί σε μια κοινή συνθήκη, στην κατ’ οίκον απομόνωση, που σωστά μας συμβουλεύουν οι ειδικοί. Αυτό είχε καιρό να μας συμβεί, η έννοια της συλλογικότητας. Και βέβαια παρατηρούμε ότι σε αρκετές χώρες και πόλεις της Ευρώπης, όπως στη Βενετία, το λιμάνι - η θάλασσα ξαναβρήκε το χρώμα της. Ισως είναι μια ευκαιρία να ξαναβρούμε τη σχέση μας με τον εαυτό μας. Και φυσικά η μεγάλη ευχή μου είναι να προκύψει κάτι πολύ δυνατό και για το θέατρο.

Ενας ηθοποιός μπορεί να γίνει και σκηνοθέτης του εαυτού του;

Κ: Ο συγγραφέας ορίζει την πλοκή, διατυπώνει σκηνικές οδηγίες συχνά μέσα στο κείμενό του κι ο ηθοποιός είναι εκείνος που προτείνει μέρος των ερμηνευτικών του μέσων. Παρ' όλα αυτά, ακριβώς επειδή η συνεννόηση στις μέρες μας έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη, κι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανείς, η δουλειά του σκηνοθέτη είναι να φέρει σε αρμονική επαφή, σε βαθιά συνεννόηση, σε ενσυναίσθηση πνευματική, τους ηθοποιούς με το κείμενο, με τον βαθύτερο εαυτό τους σε σχέση με το κείμενο και μεταξύ τους και ευρύτερα όλους τους συντελεστές, για να υπηρετήσουν τη δραματουργία της οποιασδήποτε παράστασης. Θέλω να πω ότι ειδικά στις μέρες μας όπου η συνοχή η πνευματική και η συνεννόηση βάλλονται, το επάγγελμα του σκηνοθέτη είναι πιο απαραίτητο από οποιαδήποτε άλλη εποχή.

Δεν μπορώ να μην παραδεχτώ ότι έχουν υπάρξει παραστάσεις στο θέατρο, και το ελληνικό και το ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο, όπου οι παρεμβάσεις των σκηνοθετών συχνά είναι χωρίς λόγο στα κείμενα. Η δουλειά όμως του σκηνοθέτη είναι να ενορχηστρώνει, να γίνεται ο ίδιος η αθόρυβη γέφυρα, η μυστική, η σεμνή, η ταπεινή, μεταξύ του συγγραφέα και των ηθοποιών, του ηθοποιού και των συναδέλφων του και μεταξύ των συντελεστών μιας παράστασης. Είναι εκείνος που οφείλει να τους εμφυσήσει το πάθος, να τους καθοδηγήσει. Συχνά οι ηθοποιοί ακουμπάνε ανησυχίες και ανασφάλειες, που τις περισσότερες φορές δεν είναι υπαρκτές, στον σκηνοθέτη τους. Εχουν ανάγκη δηλαδή την ενθάρρυνση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι σκηνοθέτες, για να είμαι δίκαιος, πάντα ή πολλές φορές το κάνουν αυτό. Αλλά είναι κάτι το οποίο είναι συχνά βοηθητικό στην υποκριτική.

Πώς κρίνετε το ελληνικό κοινό ως θεατή στο θέατρο;

Χ: Η επιταγή εξαργυρώνεται εκείνη την ώρα. Μιλάω συναισθηματικά. Αν δεν επικοινωνείς με τον κόσμο, φαίνεται εκείνη τη στιγμή, το εισπράττεις ως ηθοποιός. Το αντιλαμβάνεσαι στο χλιαρό χειροκρότημα. Τρίζουν τα καθίσματα, ο θεατής δεν κάθεται καλά στη θέση του. Αλλιώς, υπάρχει άκρα σιωπή.

Κ: Κυρία Χέλμη, να προσθέσω, ο δέκτης μας στο θέατρο μπορεί να είναι η προσωπικότητα του θεατή αλλά είναι και μια ομάδα ανθρώπων οι οποίοι συναντιούνται τυχαία κάθε βράδυ. Η σύστασή της ποικίλλει πολλές φορές, συχνά εν αγνοία της ομάδας. Αυτό διαμορφώνει και τον βαθμό αλληλεπίδρασης ανάμεσα στα μέλη της. Δηλαδή, σημαίνει ότι το θέατρο είναι ένας ζωντανός οργανισμός.

Κύριε Καρατζογιάννη, τι σημαίνει για εσάς το θέατρο;

Κ: Αντιμετωπίζω το θέατρο ως προέκταση της ζωής μου. Υπάρχει μια ιστορία στο Χόλιγουντ που λέει ότι είναι η μαμά αρκούδα που έχει 7 αρκουδάκια. Και μεγαλώνει τα αρκουδάκια της, γλείφει το πρώτο, το άλλο και όταν φτάνει στο 7ο δεν της έχει μείνει σάλιο και αυτό δεν το έχει χαϊδέψει όσο τα υπόλοιπα. Αυτό το αρκουδάκι λένε ότι γίνεται ηθοποιός στο Χόλιγουντ. Είναι μια ιστορία χιουμοριστική που έχει να κάνει με τα τραύματα που κουβαλάμε συνήθως οι καλλιτέχνες και στην πορεία βέβαια τα επεξεργαζόμαστε. Είχα την τύχη να μεγαλώσω σ’ ένα σπίτι που αγαπούσε την τέχνη, παρότι ο πατέρας μου ήταν ποινικολόγος. Αγαπούσα από μικρός το θέατρο. Σπούδασα στη σχολή του Γιώργου Αρμένη. Οι πρώτες εικόνες που είχα ήταν απ’ τον ελληνικό κινηματογράφο. Και συνέχεια σκέφτομαι τι καινούργιο θα ετοιμάσω.

Κυρία Χέλμη, ονειρεύεστε κάτι;

Χ: Ακόμα ψάχνομαι. Ψάχνω τον εαυτό μου για να δώσω περισσότερα στους χαρακτήρες. Θέλω πάρα πολύ να παίξω μονόπρακτο του Ουίλιαμς, του Μπρεχτ, την «Εβραία» σαν δοκίμιο.

Μου λείπει πολύ ο σύντροφός μου, Κώστας Σβολόπουλος, γιατί είχε πάντα μια διεισδυτική ματιά στους ρόλους που ερμήνευα και οι παρατηρήσεις του ήταν για μένα μια σχολή.

 

 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Μάρλεν Χούτσιεφ: πρωτοπόρος Σοβιετικός σκηνοθέτης
Τον Μάρτιο του 2019 έφυγε ο Μάρλεν Χούτσιεφ, ένας από τους πρωτοπόρους μεταπολεμικούς Σοβιετικούς σκηνοθέτες. Το γεγονός πέρασε σχεδόν απαρατήρητο στα ελληνικά και εν μέρει στα διεθνή ΜΜΕ.
Μάρλεν Χούτσιεφ: πρωτοπόρος Σοβιετικός σκηνοθέτης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Για ακόμα 3 μέρες!
Το Bob Theatre Festival μετακόμισε φέτος στο θέατρο Κιβωτός και ολοκληρώνει τις δράσεις την Κυριακή. Η διαφορά με τις προηγούμενες χρονιές είναι πως σε αυτό το θεατρικό φεστιβάλ, ο θεατής γίνεται πρωταγωνιστής.
Για ακόμα 3 μέρες!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από την Πάτρα στο... Φεστιβάλ Αθηνών
Ο σκηνοθέτης Γιώργος Παπαγεωργίου επέλεξε την ιστορία της Γιαννούλας για να κάνει την πρώτη του εμφάνιση ως σκηνοθέτης στο φετινό Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Πρόκειται για μια πραγματική ιστορία.
Από την Πάτρα στο... Φεστιβάλ Αθηνών
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
Η ποίηση των ταινιών του Τζον Γουότερς είναι μια δύσκολη ποίηση. Το 1988 σκηνοθετεί τη γνωστότερη και πιο προσβάσιμη ίσως ταινία του, το Hairspray. Πάντα με ηθοποιούς από τους Dreamlanders. Ανάμεσά τους η...
Οταν ο Σεφερλής έφαγε ένα ζωντανό φλαμίνγκο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ούτε παλιός, ούτε καλός
Πάντοτε ένιωθα αμηχανία όταν άκουγα για τον «παλιό, καλό ελληνικό κινηματογράφο» ακριβώς γιατί δεν καταλάβαινα που αντιστοιχούσαν οι τέσσερις λέξεις στις ταινίες που έβλεπα. Πρώτον οι ταινίες δεν είναι και...
Ούτε παλιός, ούτε καλός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Μαριτίνα Πάσσαρη και η τέχνη της μαθητείας
Δυο-τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτήν: τα μάτια της κρατάνε το ίδιο γαλάζιο αλλά ακουμπάνε με μεγαλύτερη σιγουριά πάνω στα πράγματα. Ο λόγος της αποφορτίζει τις εντάσεις και αυτός είναι ο τρόπος της να φτάνει...
Η Μαριτίνα Πάσσαρη και η τέχνη της μαθητείας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας