Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ολα τα αμαρτήματα του κόσμου

Αριστερά: Λούκας Κράναχ ο Πρεσβύτερος, «Αδάμ και Εύα», 1526 (© The Samuel Courtauld Trust, The Courtauld Gallery, London.) | Δεξιά: Τρέισι Εμιν, «It was just a kiss», 2010 ( © Tracey Emin. All rights reserved, DACS/Artimage 2020. Image courtesy the artist )

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ολα τα αμαρτήματα του κόσμου

  • A-
  • A+
Η προκλητική και πολυαναμενόμενη έκθεση στο κεντρικό κλασικό κτίριο της πλατείας Τραφάλγκαρ επικεντρώνεται σε μια ανθρώπινη δραστηριότητα για την οποία όλοι είμαστε ικανοί. Με έργα από την Αναγέννηση μέχρι τη σύγχρονη τέχνη, δημιουργίες μεγάλων δασκάλων και γνωστών καλλιτεχνών όπως οι Τρέισι Εμιν, Αντι Γουόρχολ και Ρον Μουκ, εξερευνά την αμαρτία στην τέχνη και ενθαρρύνει το κοινό να σκεφτεί ο καθένας ξεχωριστά τον δικό του ορισμό της λέξης, την οικουμενικότητά της και ταυτόχρονα την ιδιαίτερα προσωπική φύση της. Το αμάρτημα είναι μια έννοια που διαπερνά την ανθρώπινη ζωή και ιστορία.

Ο χριστιανισμός θεωρεί την αμαρτία ως παράβαση ενάντια στον θεϊκό νόμο. Η προέλευση της αμαρτίας βρίσκεται πίσω στον χρόνο, φτάνοντας μέχρι το προπατορικό αμάρτημα. Σε πολλές όμως και από τις άλλες μεγάλες θρησκείες του κόσμου επικρατούν παρόμοιες έννοιες.

Τι είναι λοιπόν αμαρτία; Συνδέεται με τη διαφθορά ενός ανθρώπινου όντος μέσα από πράξεις κακές ή καταστρεπτικές που συνέπεια έχουν να προκαλούν την «πτώση» αυτής της ανθρώπινης ύπαρξης από τη χάρη και τη θεϊκή πρόνοια.

Αμαρτίες είναι γενικά όλες οι πράξεις, οποιαδήποτε σκέψη, λέξη, συναίσθημα ή δράση που θα μπορούσε να θεωρηθεί ανήθικη, εγωιστική, επαίσχυντη, επιβλαβής ή ακόμα και αλλοτριωτική.

Είναι όλα αυτά τα πράγματα που θέτουν σε κίνδυνο την «ιδανική σχέση» ενός ατόμου με το «θείο», όμως πολύ περισσότερο στους καιρούς μας θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι κάθε μορφή απόκλισης από την κοινά αποδεκτή ιδανική τάξη στη ζωή ενός ανθρώπου.

Αμαρτάνω σημαίνει αποτυγχάνω στον στόχο μου, σφάλλω και κάνω το κακό, με αποτέλεσμα κατά τον ινδουισμό και τον βουδισμό να δημιουργείς αρνητικό κάρμα που έχει ως αποτέλεσμα να μην οδηγείσαι στον εξαγνισμό ο οποίος θα σε απελευθερώσει από τον φαύλο κύκλο της αναγέννησης, ώστε να οδηγηθείς στη νιρβάνα και οι μουσουλμάνοι βλέπουν ως αμαρτία οποιαδήποτε πράξη τους είναι ενάντια στις εντολές του Αλλάχ.

Οι χριστιανοί ζητούν συγχώρεση των αμαρτημάτων τους μέσα από την πίστη τους και τη μετάνοια και σύμφωνα με τις Γραφές αν κάποιος μετανοήσει για τις αμαρτίες του, θα κληρονομήσει τη σωτηρία της ψυχής του.

Ας μην ξεχνάμε, παρά τον εγκλεισμό μας λόγω Covid-19, πως ξεκινά η Μεγάλη Εβδομάδα τη Δευτέρα και σύμφωνα με τον Χριστιανισμό ο Ιησούς εξαγόρασε με τη θυσία του τις αμαρτίες του κόσμου.

Βέβαια οι ανησυχίες, οι αμφισημίες, οι αντιλήψεις και οι παραστάσεις της αμαρτίας, οι οποίες βρήκαν και έχουν θέση σε όλες τις θρησκείες του κόσμου, επηρεάζουν και όσους δεν έχουν πίστη. Είναι πανανθρώπινη η αμαρτία.

Βιώνουμε τα δύσκολα αυτές τις μέρες της πανδημίας, με τον θάνατο και την αρρώστια να τυλίγει σφιχτά ολόκληρη τη Γη, με τις σκληρές και απάνθρωπες εικόνες από ολόκληρο τον κόσμο, με τα φέρετρα να στοιβάζονται σε παγοδρόμια και στρατιωτικά κονβόι, και τους ασθενείς στα πατώματα των νοσοκομείων να έχουν γίνει η καθημερινότητά μας.

Ολόκληρη η ανθρωπότητα βαριανασαίνει πίσω από τις πόρτες του εγκλεισμού και απέλπιδες βλέπουμε μόνο θάνατο. Συνάνθρωποι και συνοδοιπόροι ο καθένας ξεχωριστά με όνειρα, αναμνήσεις, συναισθήματα, επιθυμίες σταματούν να υπάρχουν αιφνίδια και τραγικά και γίνονται αριθμοί και στατιστικά στις καμπύλες της ανθρώπινης ιστορίας.

Ο καθένας από μας βιώνει τον πόνο και τον φόβο που διατρέχει τον πλανήτη μας με ιλιγγιώδη ταχύτητα μόνος, σε μια καταναγκαστική ενδοσκόπηση καθώς οι μέρες εγκλεισμού γίνονται πολλές και ακόμα περισσότερες ακούγοντας την ψυχή σου να θέλει να ανασάνει, να βγάλει το βάρος και σίγουρα επιζητούμε να μπορέσουμε να βρούμε τρόπους για να βγούμε καλύτεροι άνθρωποι από όλον αυτόν του ορυμαγδό. Να αποτινάξουμε το βάρος από κάθε είδους προσωπικής «αμαρτίας».

Η αυτοψυχανάλυση όμως δεν είναι εξομολόγηση, όπου «αμαρτία εξομολογουμένη ουκ έστι αμαρτία» και απλόχερα σου προσφέρεται η άφεση. Είναι μια επώδυνη διαδικασία σε κρίσιμες στιγμές όπου η αυτοκριτική, η διείσδυση στα απόκρυφα και τα μύχια της ψυχής θα σε επαναφέρει σε αξίες και στόχους για να μπορέσεις να βελτιωθείς ώστε να γίνεις πηγή χαράς, ζωής, ευγένειας και ευτυχίας για τον συνάνθρωπο, την κοινωνία και τον κόσμο ολόκληρο.

Αυτή την εποχή σχεδόν όλα τα αμαρτήματα αυτού του κόσμου όπως αποτυπώθηκαν στη δυτική τέχνη συγκεντρώθηκαν σε μια προκλητική έκθεση στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου. Εργα από την Αναγέννηση μέχρι τη σύγχρονη τέχνη, δημιουργίες μεγάλων δασκάλων αλλά και γνωστών νεότερων καλλιτεχνών απλώθηκαν στο κεντρικό κλασικό κτίριο της πλατείας Τραφάλγκαρ.

Με τον απλό τίτλο «Sin» (Αμαρτία) η έκθεση επικεντρώνεται σε μία και μόνο ανθρώπινη δραστηριότητα, για την οποία όλοι είμαστε ικανοί. Λόγω της πανδημίας η πινακοθήκη είναι κλειστή προς το παρόν μέχρι τις 4 Μαΐου, αλλά η έκθεση έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει ώς τις 5 Ιουλίου και κανείς δεν γνωρίζει εάν θα παραταθεί.

Η πολυαναμενόμενη έκθεση εξερευνά με πάθος τον τρόπο που η αμαρτία «διείσδυσε» στους καμβάδες και ενθαρρύνει το κοινό να σκεφτεί ο καθένας ξεχωριστά τον δικό του ορισμό στην έννοια της λέξης αμαρτία, να εξετάσει την οικουμενικότητά της και ταυτόχρονα την ιδιαίτερα προσωπική της φύση. Ας το παραδεχτούμε, το αμάρτημα είναι μια έννοια που διαπερνά την ανθρώπινη ζωή και ιστορία και φυσικά είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα για καλλιτεχνική εξερεύνηση κατά τη διάρκεια των αιώνων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εμφανίζονται συνολικά 15 έργα από τις μόνιμες συλλογές της πινακοθήκης, αλλά και δημιουργίες από άλλες γκαλερί και ιδιωτικές συλλογές και είναι η πρώτη έκθεση που παρουσιάζεται στη Μεγάλη Βρετανία με τέτοιο θέμα.

Δύο πρώιμες ζωγραφιές στην έκθεση, «Ο κήπος της Εδέμ» (1613) του Γιαν Μπρίγκελ του πρεσβύτερου (1568-1625) και «Αδαμ και Εύα» (1526) από τον Λούκας Κράναχ τον πρεσβύτερο (1472-1553), παρουσιάζουν σκηνές από την Παλαιά Διαθήκη, οι οποίες βοήθησαν να καθοριστεί η έννοια της αμαρτίας στη συλλογική «δυτική» συνείδησή μας. Προειδοποιούν τον θεατή για την αμαρτία, ταυτόχρονα όμως απεικονίζουν το γυμνό σώμα σαγηνευτικό.

Ο Βρετανός ζωγράφος Γουίλιαμ Χόγκαρθ (1697-1764) τον 18ο αιώνα με μαεστρία απεικόνισε την αμαρτωλή συμπεριφορά στη σειρά του «Marriage a-la-Mode», και ειδικότερα στο «The Tête à Tête» (1743), με το νεαρό ζευγάρι της εποχής βουτηγμένο στην αμαρτωλή κρυφή ζωή του.

Ενώ πολλοί πίνακες απεικονίζουν «αμαρτωλή» συμπεριφορά, όπως φαίνεται και στο υπέροχο έργο «An Allegory with Venus and Cupid», (1545), του Ανιoλο Μπροντσίνο (1503-1572), άλλοι δημιουργοί φέρνουν στο κοινό ανθρώπους που θεωρούνταν χωρίς αμαρτία, όπως η Παναγία, η μητέρα του Ιησού. Η καθαρότητά της εξομοιώνεται τόσο γαλήνια με την ομορφιά της στην «Αμωμη Σύλληψη» (1618-19) του Ντιέγκο Βελάθκεθ (1599-1660).

Αλλοι πίνακες δείχνουν πράξεις λύτρωσης, εξιλέωσης και εξομολόγησης. Λίγοι καλλιτέχνες όμως κατάφεραν να «αντιμετωπίσουν» τη μετάνοια τόσο άμεσα όσο ο Αντι Γουόρχολ (1928-1987) σε μερικές από τις τελευταίες ζωγραφιές του εμπνεόμενος από φυλλάδια που διανέμονταν στους δρόμους της Νέας Υόρκης, όπως το καταπληκτικό «Repent, and Sin No More!» (Positive and Negative), (1985-86).

Ορισμένα έργα στην έκθεση φωτίζουν τη δύναμη της εξομολόγησης, είτε για να απελευθερωθούν από το βάρος της αμαρτίας, είτε για να λάβουν συγχώρεση. Το έργο της Τρέισι Εμιν (1963), μια νέον επιγραφή «It was just a kiss», (2010) μπορεί να θεωρηθεί μια ανοιχτή και διφορούμενη εξομολόγηση στον κόσμο.

Συγκλονιστικό και το «Youth», (2009), γλυπτό του Ρον Μουκ (1958), μας προσκαλεί να φύγουμε από την έκθεση και να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε τη διαρκή και οικουμενική φύση της αμαρτίας. Το νεαρό θύμα ενός μαχαιρώματος φέρνει περισσότερες ερωτήσεις από απαντήσεις που μπορούν να δοθούν. Προκαλεί η εικόνα ενός «Χριστού» που μας δείχνει τη θυσιαστική πληγή του και μας ζητά να αναρωτηθούμε αν η νεολαία, η ελπίδα του κόσμου μας, έχει διαπράξει αμαρτία ή αν είναι θύμα των αμαρτιών μας. Είναι αποδιοπομπαίος τράγος ή άλλος «Χριστός» που «αίρει» τις αμαρτίες μας;

Επιθυμία, παρακοή, αμαρτία, ενοχή, εξομολόγηση και συγχώρεση. Ας ορίσουμε τις δικές μας έννοιες με νηφαλιότητα, ας ψηλαφήσουμε τις αμαρτίες μας με σύνεση για να βρούμε γαλήνη και να επανατοποθετήσουμε τους στόχους ζωής μας, ώστε να γίνουμε καλύτεροι και να φτιάξουμε, πέρα από εγωισμούς και αγκυλώσεις, χωρίς σοβαρά λάθη, αδικίες, παραβάσεις, παραλείψεις, έναν κόσμο καλύτερο, γεμάτο αλληλεγγύη.


📍 Μένουμε σπίτι! Λόγω κορονοϊού η Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου φρόντισε να μας ξεναγεί διαδικτυακά σε όλες τις γκαλερί, παίρνοντας πληροφορίες για κάθε έργο ξεχωριστά από τις πολύτιμες συλλογές της | «Sin», Εθνική Πινακοθήκη, Λονδίνο, μέχρι 5 Ιουλίου.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η πρωτοπόρα φεμινίστρια Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι
Ακολουθώντας τα βήματα της Ιταλίδας ζωγράφου από τη Ρώμη στη Φλωρεντία και από τη Νάπολη μέχρι τη βρετανική πρωτεύουσα, η πολυαναμενόμενη αναδρομική έκθεσή της στην Εθνική Πινακοθήκη του Λονδίνου συγκεντρώνει...
Η πρωτοπόρα φεμινίστρια Αρτεμίζια Τζεντιλέσκι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Καυστικός, αποκαλυπτικός, πρωτοπόρος!
«Steve McQueen», στην Tate Modern του Λονδίνου ● Ο βραβευμένος κινηματογραφιστής και καλλιτέχνης Στιβ ΜακΚουίν τιμάται με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση από τη σπουδαία Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης στην καρδιά...
Καυστικός, αποκαλυπτικός, πρωτοπόρος!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα χάρτινα μονοπάτια του Πάμπλο Πικάσο
Μια μεγάλη, μαγευτική έκθεση φέρνει περισσότερα από 300 έργα σε χαρτί στις αίθουσες του Burlington House, στο πολύβουο Πικαντίλι της βρετανικής πρωτεύουσας, που καλύπτουν την 80ετή καριέρα του Ισπανού...
Τα χάρτινα μονοπάτια του Πάμπλο Πικάσο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ιέρεια του σουρεαλισμού Ντόρα Μάαρ
Ενα ταξίδι στις εξαιρετικές φωτογραφικές δημιουργίες της σπουδαίας φωτογράφου και ζωγράφου Ντόρα Μάαρ είναι η μεγάλη αναδρομική έκθεση στην Πινακοθήκη Μοντέρνας Τέχνης, στην καρδιά της βρετανικής πρωτεύουσας.
Η ιέρεια του σουρεαλισμού Ντόρα Μάαρ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φιλήδονες νύχτες με ποτά και τσιγάρα
Μια έκθεση ορόσημο στην καρδιά του City, με περισσότερα από 350 έργα, εξερευνά την ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα και την ιστορία των καμπαρέ, καφέ και κλαμπ στη σύγχρονη εποχή και τέχνη σε ολόκληρο τον κόσμο.
Φιλήδονες νύχτες με ποτά και τσιγάρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας