• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C -0.4°C / 2.4°C
    2 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -2.9°C / 1.0°C
    2 BF
    53%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -1.0°C / 5.1°C
    3 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -2°C -3.0°C / -2.1°C
    1 BF
    43%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    3 BF
    69%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -3.5°C / 0.4°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -6°C -6.6°C / -3.2°C
    3 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.1°C / 2.6°C
    2 BF
    48%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.1°C / 4.2°C
    4 BF
    86%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    3 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.1°C / 2.9°C
    3 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    1°C 0.7°C / 0.7°C
    6 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.1°C / 7.1°C
    4 BF
    48%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 0.5°C
    3 BF
    40%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -2.2°C / 1.2°C
    1 BF
    76%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 1.8°C / 4.9°C
    1 BF
    41%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C -0.2°C / 2.6°C
    0 BF
    83%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    0°C -0.1°C / 0.5°C
    2 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    0°C -2.8°C / 1.1°C
    2 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    -6°C -6.2°C / -6.2°C
    2 BF
    62%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η έκρηξη του ηφαιστείου και τα... όνειρα

  • A-
  • A+

Το νέο μυθιστόρημα της Νίκης Τρουλλινού με τίτλο «Ουρανός από στάχτη» θα κυκλοφορήσει τέλος Μαρτίου από τις εκδόσεις «Ποταμός». «Το Ισλανδικό ηφαίστειο ξερνάει στάχτες στον ουρανό της Ευρώπης. Ο Τηλέμαχος, τεχνοκράτης των Βρυξελλών, η Θάλεια φιλόλογος στα Εξάρχεια, οι γηραιές μητέρες στην Κρήτη ιχνηλατούν ζωές και μυστικά από το '30 στα χωριά της Μεσαράς ώς το Βέλγιο του '50 και το Βερολίνο του '89. Πληκτρολόγιο και παλιό ημερολόγιο έχουν τον λόγο. Και κυρίως η αγωνία: όλα αυτά μπορούν να κτίσουν το βιβλίο που ονειρεύεται να γράψει η Θάλεια;»

Ενα χαρακτηριστικό απόσπασμα του βιβλίου δημοσιεύουμε σήμερα στις «νησίδες».

Είχε αποφασίσει από το προηγούμενο βράδυ να διδάξει Ερωτόκριτο. Απρίλης μήνας προχωρημένος, η άνοιξη είχε ορμήσει στις ορμόνες των δεκαεξάχρονων μαθητών της, κορίτσια και αγόρια όλο χυμούς την περίμεναν για την πρώτη ώρα του μαθήματος. Λογοτεχνία.

Ποίηση σήμερα, βρόντηξε μόλις μπήκε στην τάξη και είδε αγουροξυπνημένες προβοσκίδες. Και ποίηση χωρίς «Ρωτόκριτο» δεν υπάρχει, ανήγγειλε. Ηξερε τη συνέχεια, «τι έγινε, κυρία, το Ε, τι σόι άνθρωποι είστε εσείς από την Κρήτη;» Τους έκλεισε το μάτι, «πάλι τα ίδια θα λέμε;» Ηταν το αγαπημένο της τμήμα και το ξέρανε οι φάτσες, η ίδια άλλωστε είχε περπατήσει πολύ πρωί στους γύρω δρόμους, «λίγη άνοιξη να πάρω μέσα μου, ρε γαμώτο» κι είχε περάσει δίπλα από τις μυρωδάτες νεραντζιές στην ανηφόρα της Θεμιστοκλέους, οι ακακίες της Ιπποκράτους σήκωναν μπόι σταθερά κάθε χρόνο, κι οι μουριές στην Καλλιδρομίου πετούσαν καταπράσινα μάτια πάνω στα κλαδεμένα τους κορμιά. Ο χρόνος δεν την έφτανε να τρέξει ώς την Αθηνάς· οι τζακαράντες είχαν ανθίσει, ενός λεπτού σιγή κάτω από τα κλαδιά τους, το άφηνε για αργά το απόγευμα αυτό. Και καθώς είδε την τάξη της ανήσυχη, φοβούμενη το χαβαλέ που την παρέσερναν κάποιες λίγες, έστω, φορές, δεν τους άφησε χρόνο:

…ήρθεν η ώραν κι ο καιρός κ’ η μέρα ξημερώνει

να φανερώσει ο Ρώκριτος το πρόσωπο, που χώνει.

Εφάνη ολόχαρη η αυγή, και τη δροσούλα ρίχνει,

Χορτάρια εβγήκαν εις τη γην, τα δεντρουλάκια ανθήσα’,

κι από τα’ αγκάλες τ’ Ουρανού γλυκύς Βορράς εφύσα.

«Καλά, κυρία, χαμπάρι δεν παίρνετε τι γίνεται στον κόσμο;»

Τάδε έφη Αγησίλαος, το απύλωτο στόμα του τελευταίου θρανίου. Και συνεχίζει απτόητος: «Δηλαδή, χαμός στην αγαπημένη σας Ευρώπη και σεις γιοκ καταλαβαίνει;»

Τότε ξεσηκώθηκαν οι φωνές όλων· καπνός, καταστροφή, στάχτη, ζημιές, νεκρά αεροδρόμια, ηφαίστειο, Ισλανδία, παραλυμένη Ευρώπη, «ο τρομοκράτης είναι ηφαίστειο, το πιάσατε;» Αυτή ήταν η καθοριστική φράση που την έβαλε ολόκληρη μέσα στα αυτιά της. Την κράτησε μέχρι το μεσημέρι. Την περιέφερε στο γραφείο των καθηγητών, είδαν ειδήσεις στο διάλειμμα στο διαδίκτυο, αντάλλαξαν φωνές έκπληξης, «η Ευρώπη στο έλεος ενός ηφαιστείου». Ουρανός από στάχτη, ψιθύριζε, και στρώθηκε στο λαπ της, στο σπίτι πια· αυτό δεν μπορούσαν παρά να το μοιραστούν. Πήραν τα πλήκτρα φωτιά, όπως κάποτε – τι κοινότοπο.

...........

Η φωτογραφία του εξωφύλλου είναι της Ενης Κούκουλα

-Μπορεί η καταστροφή να είναι τόσο όμορφη, Τηλέμαχε;
 

-Στη φύση, ναι. Μπορεί.

-Στους ανθρώπους;

…… …… ……

-Θεέ μου τα χρώματα, αυτό το κόκκινο πάνω στη χιονισμένη κορφή. Και ο ήχος. Βρυχηθμοί – μάλλον σαν βογκητά ακούγονται, να βγαίνουν από τα σπλάχνα της γης, σαν να θέλουν να αφήσουν επιτέλους ελεύθερες αυτές τις τεράστιες δυνάμεις που κρύβονται μέσα της.

-Eyjafjallajokull, δεν μπορεί κανείς να το προφέρει, ούτε να το γράψει, Αϊγιαφγαϊλαγιέρκουλ.

-Η πτωχευμένη Ισλανδία εκδικείται, γελάω, sorry, και δεν μπορείς ούτε το όνομα της εκδίκησης να πεις. Ξέρεις τι μου είπε μόλις η Νατάλια στο τηλέφωνο; «Θε μου σχώρα με, ούτε για τους πλούσιους της Βρυξέλας δεν ανοίγουν οι ουρανοί;» Το κάνει ερώτηση, δεν κρύβει πάντως το θαυμασμό της για τη φύση και την κακή σου τύχη να είσαι καθηλωμένος σ’ ένα αεροδρόμιο, κατά βάθος δεν σε συμπαθεί. Από δίπλα η Ερασμία, η μαμά σου, την ακούω, το παιδί να ’ναι καλά, σώπα. Το παιδί. Πόσα έκλεισες προχθές; Ολοι έχουν να θυμούνται πως γεννήθηκες τη νύχτα που πέταξε ο Γκαγκάριν στο φεγγάρι. Απρίλης και τότε. Μετράω με τα δάχτυλα, σαράντα εννέα έγινες αισίως και είσαι ακόμα περιζήτητος.

-Είσαι έτοιμη να ξεράσεις χολή…

-Μπορεί. Το θέλει η μέρα με την τόση στάχτη. ςΟκ, γυρνάω στο ηφαίστειο με το παράξενο όνομα, που κρατά ομήρους κάμποσες εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες στα αεροδρόμια της Ευρώπης. Φαίνεται απελπιστική η φάση της Φραγκφούρτης, στο τράνζιτ είναι εκατοντάδες Αραβες, θα γίνουν χιλιάδες, και λοιποί τριτοκοσμικοί χωρίς βίζα, δεν μπορούν να βγουν έξω, κοιμούνται στα πατώματα, λογής πρόχειρες λύσεις προσφέρονται, να δεις πόσο θα πάει το μαλλί… Πολύ χρήμα θα χαθεί, φαντάζομαι το πλέον ενδιαφέρον να είναι αυτό, καθυστερούν οι συσκέψεις στην Επιτροπή; Πώς και μένεις εκεί, εσύ, ο πολυάσχολος τεχνοκράτης του κέντρου της Ευρώπης; Μην απαντήσεις, σε παρακαλώ, άσε με να σε ερμηνεύσω ακόμη μια φορά, έχεις παραλύσει, η φύση, μας ξεπερνά όλους, η έκρηξη ενός ξεχασμένου ηφαιστείου στην άκρη του κόσμου δεν διδάσκεται σε κανένα σεμινάριο αντιμετώπισης κινδύνων, έτσι δεν είναι;

-Με τρομάζει η ομορφιά που βλέπω στην οθόνη. Τα χρώματα της τέφρας. Στις οθόνες μάλλον. Γιατί δεν υπάρχει λαπ που να είναι κλειστό, τρελαμένοι όλοι γύρω, οι αίθουσες αναμονής του αεροδρομίου γεμάτες, τι περιμένουμε;

-Τα χρώματα έχουν ονόματα, αν γκουγκλάρεις θα βρεις: βασάλτης, μαγγάνιο, κίσσηρις, οψιανός, περλίτης, ρυόλιθος, διορίτης, το μάγμα του ηφαιστείου εξακοντίζεται σε βολίδες, οι εκρήξεις του λέγονται και στρομπόλιες, θα έκλεψαν οι γεωλόγοι τη λέξη από το Στρόμπολι, έχεις πάει στη Νίσυρο; Τα χρώματα και κει. Και μια βαριά μυρωδιά που άφησε ο διωγμένος από τον Ποσειδώνα Πολυβώτης, το γράφει ο Απολλόδωρος.

-Εσύ, εκεί, τα ιστορικά σου και τη λατρεία σου για τους μύθους.

-Τι να κάνουμε, αγαπητέ μου, αυτό σπούδασα, αυτό διδάσκω, ο καθείς και τα όπλα του, μάλλον, τις εμμονές του. Εντάξει, στη Νίσυρο πήγα μόνη μου, στην Πομπηία μαζί σου. Το θυμάσαι, σίγουρα. Στο Μουσείο χιλιάδες οι σκελετοί. Μα δεν ήταν αυτό το επείγον στα μάτια. Τα εκμαγεία… γύψος – χυμένος από τους αρχαιολόγους στις κοιλότητες τις σχηματισμένες από τα εξανεμισμένα ανθρώπινα σώματα στη στερεοποιημένη λάβα που τα είχε τυλίξει. Τα εξαφάνισε, αλλά κράτησε το σχήμα τους – δεν είναι φοβερό; Ανάγλυφα κορμιά, πτυχώσεις από τα ιμάτια, οι ίδιοι εκείνοι που λάμπρυναν την Τέχνη στις τοιχογραφίες της πόλης τους, οι ίδιοι που έπιναν και γλεντούσαν στους ανασκαμμένους δρόμους της Πομπηίας. Ηταν άραγε πλεονέκτες και κείνοι; Πότε θα μάθουμε άραγε να διαβάζουμε τους οιωνούς;

-Δεν μπορώ να σε παρακολουθήσω, συνδέεις την πλεονεξία με τη φυσική καταστροφή; Ελεος. Πέρασες τα πενήντα και γίνεσαι διαβολεμένα μεταφυσική. Σε λίγο θα μιλάς σαν τη μάνα μου.

-Υπαινίσσεσαι κάτι για την ηλικία μου; Ωραίο αστείο, την ξέρεις από τότε που παίζαμε μαζί εσύ κι εγώ κάτω από το κυριακάτικο τραπέζι στο σπίτι της γιαγιάς Αργυρώς, η εγγονή και ο θείος της, όπου ο θείος είναι μικρότερος της εγγονής καθόσον ο αδερφός της γιαγιάς μου, ο Δράκος με το όνομα, σε απέκτησε πενηντάρης και απέθανε ευτυχής αφήνοντας διάδοχο, κι ας ήσουν ακόμη παιδί. Η Αργυρώ ήθελε κοντά της τους ανθρώπους της, ανυπόφορη η αγάπη της ανάμεικτη με αυταρχισμό και εξουσία πάνω στους άλλους, και πολλά κρυμμένα μυστικά. Αυτή δεν είναι η ελληνική οικογένεια; Και η δική μας μαζί; Τα μυστικά της, τα σκουπίδια που σπρώχνει κάτω από το χαλί, α… όλα κι όλα, σ’ αυτό τα βρίσκανε πάντα η μητέρα σου και η γιαγιά μου. Και επειδή η γιαγιά μου και θεία σου έφυγε χωρίς να τη χαιρετίσεις, κανόνισε να βρεις τρόπο να πεις γεια στη μαμά σου, άντε, φτάνει, ξημέρωσε και έχω σχολείο… Α, καλά, περίμενε: φαντάσου ποια μπορεί να ήταν η τελευταία ευχή της ισλανδικής οικονομίας στο κραχ της του 2008, «να σκορπιστεί η στάχτη μου στην Ευρώπη». Γουάου, ολίγον προτεσταντικό, δεν νομίζεις; Καλό βράδυ…

-Τηλέμαχε, είσαι εκεί; Δεν μπορώ να κοιμηθώ. Παρακολουθώ τους δείκτες στο ρολόι στο κομοδίνο. Εδώ δεν υπάρχουν αναμνήσεις από σένα. Σοφή κίνηση. Τηλέμαχε, πες μου, στο Βατερλό υγρασία, μούχλα, ήττα, δεν ένιωσε τίποτα από όλα αυτά ο Μέγας Ναπολέων;

-Δεν κοιμάμαι. Δεν τα καταφέρνω. Κοίτα, να σε κάνω τουλάχιστον να γελάσεις; Ξέρω πως θα σ’ αρέσει… θα τα γράψω και με τον τρόπο σου, με τα χρόνια έχεις νοθεύσει τη ματιά μου. Χθες στο αεροδρόμιο, δύο υψηλόβαθμοι ιερείς του καθολικού δόγματος με τον γραμματικό τους, κατάλευκα άμφια από ακριβό ύφασμα, θα μπορούσε να είναι μίξη μεταξιού με λινό, τόσο όμορφα απαλό στο βλέμμα, ραμμένα στην εντέλεια, μεγάλοι Εσταυρωμένοι στα στήθη τους, παπούτσι δερμάτινο, τριζάτο, φιγουράριζε στο ανασηκωμένο πόδι βήμα το βήμα, με τις ανάλογες πτυχώσεις πάνω από τον αστράγαλο, βιαστικά, βλέπεις, κάπου να βρουν λύση με τη βοήθεια του Υψίστου! Οι καημένοι, οι δυστυχείς, οι πτωχοί, ο γραμματικός ακολουθούσε με τη σινιέ ακριβή τσάντα ανά χείρας, μη ξεχάσω να σου πω και για το κινητό στο αυτί του, έχουν έρθει από την Αγία Εδρα οι άγιοι Καρδινάλιοι, ρύθμισαν τας υποχρεώσεις, τα προνόμια καλά κρατούν, αναχωρούν περιχαρείς, αιώνες τώρα η ίδια ιστορία, η Ιστορία γεμάτη από δαύτους, εξουσία στην καρδιά της εξουσίας, το Βατικανό και οι βαστάζοι του και οι ευλογημένες δια των χειρών τους, κάποτε, δικτατορίες του Νότου, αλλά, πριτς δεν πετούν τα αεροπλάνα… πόσο σου μοιάζω όταν θέλω. Καληνύχτα.


 

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τι είναι εν τέλει η λογοτεχνία;
Το λογοτεχνικό κείμενο είναι «ένας χώρος ανταλλαγής και συναλλαγής» ανάμεσα στον συγγραφέα και την κοινωνία του.
Τι είναι εν τέλει η λογοτεχνία;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βικτόρ Σερζ: επαναστάτης ή διανοούμενος πλήρους απασχόλησης;
Ο μυθιστοριογράφος τού άμεσα «πολιτικού», της στράτευσης στον ριζοσπαστισμό είναι, το δίχως άλλο, ο Βικτόρ Σερζ – ο «αντιφρονών σε όλα τα κινήματα αντιφρονούντων» του 20ού αιώνα.
Βικτόρ Σερζ: επαναστάτης ή διανοούμενος πλήρους απασχόλησης;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
Η συγγραφέας Τζέννυ Ερπενμπεκ στο νέο της βιβλίο μένει στη μυστηριώδη αφήγησή της, χωρίς να μας δίνει διαλόγους και εμφανή στοιχεία αλληλεπίδρασης μεταξύ των προσώπων.
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας