Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 18.3°C
    2 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 13.9°C
    3 BF
    71%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.6°C / 19.0°C
    4 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 6.7°C / 14.0°C
    1 BF
    44%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    4 BF
    41%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 12.8°C
    1 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.0°C / 10.6°C
    1 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 2.8°C / 19.0°C
    4 BF
    55%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.3°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    2 BF
    68%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 18.3°C
    3 BF
    52%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 9.4°C
    1 BF
    90%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    3 BF
    52%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.7°C / 12.0°C
    3 BF
    62%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 7.2°C / 14.4°C
    2 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.0°C / 20.0°C
    3 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    14°C 11.7°C / 16.1°C
    3 BF
    62%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 16.0°C
    3 BF
    33%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.0°C / 8.0°C
    1 BF
    66%
Για την αγάπη και την ξενιτιά
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για την αγάπη και την ξενιτιά

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Στην αρχή ήταν ο Αδάμ και η Εύα, μόνο δυο τους. Δεν είχαν παιδιά, δεν ήξεραν καν πώς να κάνουν. Δεν είχαν γερασμένους γονείς, δεν είχαν γείτονες. Ζούσαν στον Παράδεισο. Μόνοι. Πώς μπορούσε εκείνη η αναγκαστική συμβίωση να θεωρείται σαν η απόλυτη ευτυχία; Πώς έγινε και μια ζωή σαν φυτό ανάμεσα σε άλλα φυτά να προαχθεί σε σύμβολο της μέγιστης απώλειας των ανθρώπων; Ο μύθος του παράδεισου στην πραγματικότητα έλεγε ότι ο άνθρωπος δεν πρέπει να ψάχνει την αγάπη αλλά την απροβλημάτιστη αδιαφορία. Η εξέλιξη θα ήταν σίγουρα διαφορετική αν ο παράδεισος ονομαζόταν αυτό που ήταν. Μια φυλακή χωρίς παράθυρα, το ανάθεμα του Θεού, ο εφιάλτης του ανθρώπου». Ο καθηγητής φιλοσοφίας συναντά τον συγγραφέα περισσότερο από όλα τα βιβλία του σ’ αυτό το τελευταίο. Οι δύο ιδιότητες του Θοδωρή Καλλιφατίδη «αγκαλιασμένες» σφιχτά στο βιβλίο «Αγάπη και ξενιτιά» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Κείμενα» που επανίδρυσε ο γιος του Φίλιππου Βλάχου, Φοίβος. Ο Ελληνας συγγραφέας είναι σήμερα εθνικό λογοτεχνικό κεφάλαιο για τη Σουηδία, όπου ζει και εργάζεται, έχει γράψει πάνω από τριάντα βιβλία, τα οποία έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες του κόσμου.

Θυμάμαι, την τελευταία φορά που τον είχα συναντήσει στην Αθήνα μού είχε πει: Το επόμενο βιβλίο που θα γράψω θα αρχίζει με τη φράση «Την έβλεπε κάθε μέρα εκείνο τον Απρίλη…». Τότε μάλλον έγραφε στο μυαλό του την ιστορία που θα διαβάσετε σ' αυτό το βιβλίο. Στη συνέντευξη που κάναμε μου είχε πει: «Ξέρεις, η ξενιτιά δεν είναι για όλους». Και το σκέφτηκα πολλές φορές από τότε βλέποντας οικονομικούς μετανάστες να μετακινούνται σε χώρες που μπορούν να τους θρέψουν. Τι θα γίνουν αυτοί οι άνθρωποι; Θα αντέξουν; Αναρωτιέμαι. Στο πρόσωπο του Θοδωρή Καλλιφατίδη το όνειρο του Ελληνα μετανάστη της δεκαετίας του ’60 εκπληρώθηκε. Τον είχα ρωτήσει: Πώς γίνατε καθηγητής φιλοσοφίας και δεν παραμείνατε ένας εργάτης; Και μου απάντησε:

«Ολα τα έκανα. Πρώτα καθάριζα πατάτες, μετά αναβαθμίστηκα και έπλενα πιάτα. Η αναβάθμιση ήταν πολύ χρήσιμη γιατί στο υπόγειο υπήρχαν μόνο ξένοι και δεν μπορούσα να μάθω ούτε μια λέξη σουηδικά.

Στο ισόγειο άρχισα να μαθαίνω κάποιες εκφράσεις, να μαθαίνω κάποιες συνήθειες επιβίωσης σχετικά με το φαγητό, γιατί το μεγάλο μας θέμα ήταν η διαφορετική διατροφή και κυρίως η ζάχαρη.

Πολλή ζάχαρη στη Σουηδία, μέσα σε έξι μήνες έκανα δεκαοχτώ τρύπες στα δόντια. Από τρία πράγματα υπέφεραν οι μετανάστες, από δόντια, στομάχι και πλάτη.

Τα δόντια από τη ζάχαρη, το στομάχι και η πλάτη λόγω της συνεχούς αβεβαιότητας... Και η φοβερή μοναξιά. Εγραφα για παρηγοριά.

Εμαθα μόνος μου σουηδικά και πήγα και γράφτηκα στο πανεπιστήμιο. Στη φιλοσοφική σχολή. Μετά έγινα αμέσως καθηγητής φιλοσοφίας σε ένα γυμνάσιο. Αργότερα έγινα καθηγητής πανεπιστημίου…».

Ο ήρωας του βιβλίου, Χρήστος στην Ελλάδα που έγινε Χρίστο στη Σουηδία. Εφυγε από την πατρίδα του λόγω κοινωνικών φρονημάτων. Τη μάχη για επιβίωση και προσαρμογή στην ξένη χώρα και τις σπουδές του πάνω στη φιλοσοφία έρχεται να ανατρέψει ένας μεγάλος έρωτας για μια παντρεμένη φωτογράφο. Γιατί «η καρδιά του ανθρώπου, αυτός ο επαναστάτης αλήτης που όλοι φέρουμε μέσα μας, δε δαμάζεται», όπως γράφει.

Η εξέλιξη αυτής της σχέσης είναι ο πυρήνας για να στήσει ο Θοδωρής Καλλιφατίδης ένα μυθιστόρημα με τα θέματα που δεν έχουν πάψει να τον απασχολούν σε όλη του τη ζωή: την ξενιτιά και την αγάπη.

Η ανάγνωση του βιβλίου κυλά γρήγορα, ο συγγραφέας έχει κατακτήσει τον τρόπο να διηγείται την ουσία της ιστορίας προσφέροντας στον αναγνώστη πολλές γωνίες θέασης. Δεν μπορεί παρά να συμφωνήσει κανείς με αυτό που έγραψε για τον Θοδωρή Καλλιφατίδη ο νομπελίστας Μάριο Βάργκας Λιόσα:

«Ο Θοδωρής Καλλιφατίδης έχει την ικανότητα να αφηγείται μια ιστορία με φυσικότητα, δηλαδή σαν να έχει εκτυλιχθεί αβίαστα, χωρίς να ασφυκτιά μέσα στον ψυχολογικό κατακλυσμό ενός ανθρώπου που στην πραγματικότητα αγωνίζεται να επιβιώσει».

Με τα λόγια του συγγραφέα θα ήθελα να κλείσω αυτό το κείμενο. Με τα λόγια αυτά που εξηγούν περισσότερο από κάθε κριτική και ανάγνωση το «Αγάπη και ξενιτιά».

Κύριε Καλλιφατίδη, γιατί επιλέξατε τη Σουηδία;

Για έναν πάρα πολύ απλό λόγο: ήταν η μόνη χώρα που έπαιρνε ξένους, όλες οι άλλες είχαν κλείσει τα σύνορά τους το ‘61 για την εργατική μετανάστευση. Ο πατέρας μου είπε κλαίγοντας: «Φύγε, δεν σε χωράει, δεν σε θέλει η Ελλάδα». Πρέπει να ήταν η πιο πικρή κουβέντα που είχε πει στη ζωή του. Εφυγα φορώντας ένα παλιό του σακάκι. Δεν ήξερα ούτε μία λέξη. Μόνο το «καλημέρα». Πήγα με το τρένο. Τέσσερις μέρες κάναμε να φτάσουμε. Ημουν εντελώς μόνος, αλλά το τρένο ήταν γεμάτο Ελληνες που φεύγανε. Εκείνη τη χρονιά φύγανε 150.000 νέοι από την Ελλάδα.

Και μόλις κατεβήκατε από το τρένο;

Το θυμάμαι σαν και σήμερα. Εφτασα στη Στοκχόλμη. Δεν είχα κανένα αίσθημα, ένιωθα κενός. Αδειος. Στο κέντρο της πλατείας εντός του σιδηροδρομικού σταθμού, υπάρχει η περίφημη «τρύπα» που είναι γνωστή σε όλους τους μετανάστες. Είναι ένας κύκλος με πολύ καλλιτεχνικά κάγκελα ενός γνωστού Σουηδού γλύπτη. Εκεί μαζεύονταν όλα τα «κοράκια» της ξενιτιάς και κουβεντιάζανε. Ενας Ελληνας με ρώτησε «είσαι από την Ελλάδα;», «ναι» του λέω και με πήρε σπίτι του, κοιμήθηκα εκεί το πρώτο βράδυ. Μετά βρήκα την άκρη με τον θείο ενός φίλου από την Ελλάδα. Με έβαλαν να κοιμηθώ στο διαμέρισμα που έμεναν. Τέσσερις άνδρες σε ένα δωμάτιο και μια γυναίκα κοιμόταν στην κουζίνα. Η γυναίκα αυτή ήταν το πρώτο θύμα μετανάστευσης που είδα. Αυτοκτόνησε. Κι εμείς οι ίδιοι τη θάψαμε. Για μια αποτυχημένη αγάπη είπαν, αλλά η ξενιτιά όλα τα μεγαλώνει.


 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Αναζητώντας την ψυχή
Τι είναι η ψυχή; Είναι θνητή ή αθάνατη; Από ποια και πόσα μέρη συνίσταται; Ποιες είναι οι λειτουργίες και οι ιδιότητές της; Διαθέτουν όλα τα έμβια όντα ψυχή; Και ποια είναι η τύχη της μετά τον θάνατό της;
Αναζητώντας την ψυχή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η νύχτα, η γυναίκα, το ποίημα
Η Αλεχάντρα Πισαρνίκ παραμένει μία από τις συγγραφείς που επηρέασε την λογοτεχνία με την σπάνια ευαισθησία της δίνοντάς μας αριστουργήματα.
Η νύχτα, η γυναίκα, το ποίημα
ΝΗΣΙΔΕΣ
O ιδιαίτερος κύριος Νέσμπο
Το νέο βιβλίο του Τζο Νέσμπο με τίτλο «Βασίλειο» αποδεικνύει για ακόμη μία φορά την εξαιρετική λογοτεχνική γραφή του.
O ιδιαίτερος κύριος Νέσμπο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια αυθάδικη γραφή
Το νέο βιβλίο του Γιάννη Πάσχου, «Φοβού τα βρέφη», μιλάει για μια παρηκμασμένη ανθρώπινη κοινωνία που οδηγείται στην αυτοκαταστροφή.
Μια αυθάδικη γραφή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ζωή είναι όμορφη πολύ
Ενα μικρό σπαρακτικό βιβλίο μάς χάρισε πρόσφατα η ποιήτρια Μαρία Λαϊνά. Το «Τι όμορφη που είναι η ζωή» Η ηρωίδα της σ’ έναν μονόλογο, μια εκ βαθέων εξομολόγηση, μας μιλάει για τις αναμνήσεις της.
Η ζωή είναι όμορφη πολύ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας