Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Γαλλικές ιστορίες από το χθες στο σήμερα
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Γαλλικές ιστορίες από το χθες στο σήμερα

  • A-
  • A+

Το συλλογικό βιβλίο-λεύκωμα «Souvenirs de Salonique», γαλλικές ιστορίες από το χθες στο σήμερα, καρπός της ομώνυμης έκθεσης που πραγματοποιήθηκε το 2019 στη Θεσσαλονίκη, παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα και στην Αθήνα.

Το βιβλίο και η έκθεση είναι προϊόντα ενός αναπάντεχου έρωτα και καθοριστικών συναντήσεων.

Είναι ο αναπάντεχος έρωτας που ένιωσε ο γενικός πρόξενος της Γαλλίας και διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης, Philippe Ray, για τη Θεσσαλονίκη. Διέκρινε ήδη από την άφιξή του, τον Αύγουστο του 2016, την τόσο ιδιαίτερη και πολυτάραχη ιστορία αυτής της πόλης, συχνά οδυνηρή, πλούσια σε πολλές ταυτότητες που συσσωρεύτηκαν με το πέρασμα των αιώνων: ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική, εβραϊκή, ασφαλώς ελληνική και γαλλική.

Επειδή όμως η γαλλική ταυτότητα δεν είναι ευρέως γνωστή, θέλησε να αποκαλυφθούν και να αποκατασταθούν εκ νέου, στο γαλλικό και ελληνικό κοινό, κυρίως των πολιτών της Θεσσαλονίκης, οι στενοί δεσμοί μεταξύ της Γαλλίας και της πόλης κατά τους τελευταίους τέσσερις αιώνες, επειδή αυτή η μακραίωνη και μοναδική σχέση βρίθει σημαντικών γεγονότων, τα οποία μερικές φορές αγνοούνται ή διαφεύγουν της μνήμης. Σ’ αυτή την κοινή ιστορία η γαλλική παρουσία είναι πολυπρόσωπη και απαρτίζεται από αρχιτέκτονες και οικοδόμους, αρχαιολόγους, γιατρούς, καθηγητές, διπλωμάτες, βιομήχανους, εμπόρους και καλλιτέχνες, οι οποίοι συνέβαλαν στις μεταμορφώσεις της Σαλονίκης, μετέπειτα Θεσσαλονίκης, και αυτή η παρουσία τη συνόδευσε στην πολυκύμαντη πορεία της.

Αναζητώντας τον ρόλο της Γαλλίας, θα αναρωτηθούμε: πόσοι γνωρίζουν ότι η Γαλλία επέλεξε να ιδρύσει ένα από τα πρώτα της προξενεία το 1686 στη Θεσσαλονίκη; Οτι το 1906 η Λαϊκή Αποστολή επέλεξε τη Θεσσαλονίκη για να ιδρύσει το πρώτο της σχολείο στο εξωτερικό («το Λισέ»); Οτι η διδασκαλία των γαλλικών κυριάρχησε στο εκπαιδευτικό σύστημα της πόλης επί σχεδόν έναν αιώνα; Οτι η αρχική κατασκευή πολλών σύγχρονων υποδομών της περιοχής έγινε από τα γαλλικά στρατεύματα της Στρατιάς της Ανατολής κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο; Οτι πολλές οικογένειες της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης, ως γαλλόφωνες, επέλεξαν, κατά τις αρχές του 20ού αιώνα, τη Γαλλία ως χώρα μετανάστευσης; Και πόσοι γνωρίζουν ότι μερικοί εμβληματικοί τόποι της πόλης, όπως η Πλατεία Αριστοτέλους, το Λιμάνι και η σημερινή Νέα Παραλία, φέρουν την υπογραφή Γάλλων αρχιτεκτόνων;

Σε ό,τι αφορά τις καθοριστικές συναντήσεις, ο Philippe Ray είχε την τύχη να συναντήσει και να γνωρίσει όσες και όσους γνωρίζουν καλά το αντικείμενο: Ρένα Μόλχο, Βίλμα Χαστάογλου-Μαρτινίδη, Bernard Cuomo, Πρόδρομο Νικηφορίδη, Matthieu Jestin, Ανδρέα Μπουρούτη, Βλάση Βλασίδη, Anne-Marie Faraggi-Rychner, Νίκο Καλογήρου, Paul Dumont…

Αυτοί οι ειδικοί επιστήμονες και φίλοι ενεπλάκησαν από την αρχή σ’ αυτή την περιπέτεια, συγκρότησαν την επιστημονική επιτροπή, συμμετείχαν ως ειδικοί συνεργάτες, εργάστηκαν εθελοντικά και με μεγάλη συνέπεια προσέφεραν την εμπειρία τους, τις ικανότητες και την επιστημονική τους εγκυρότητα στην υπηρεσία αυτού του εγχειρήματος. Την επιμέλεια της έκθεσης και του λευκώματος ανέλαβε η αρχιτέκτονας-μουσειολόγος Ευαγγελία Μεσοχωρίτη.

Αυτή η «περιπέτεια» απροσδόκητα απέκτησε και μια σημαντική ανθρώπινη διάσταση. Αναφερόμαστε στις επαφές και στην αλληλογραφία που αναπτύχθηκε κατά τους τελευταίους μήνες με τους Γάλλους απόγονους οικογενειών της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης που είχαν εξοριστεί στη Γαλλία κατά τις αρχές του 20ού αιώνα. Προσωπικά έγγραφα, αφηγήσεις και φωτογραφίες τους εμπλουτίζουν την έκθεση και το βιβλίο αυτό.

Οι οδυνηρές μαρτυρίες τους και η ανάμνηση της μοναδικής τους σχέσης με τη Θεσσαλονίκη στιγματίζονται από τον πόνο της εξορίας, που παραμένει ζωντανός μετά από δύο ή και τρεις γενιές και ενισχύεται από την τραγική μοίρα της εβραϊκής κοινότητας αυτής της πόλης κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Να λοιπόν ποια είναι η πολλαπλή ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, όπως διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια της ταραχώδους ιστορίας της: κατ' αρχάς ελληνική και διαδοχικά ρωμαϊκή, βυζαντινή, οθωμανική με έντονη εβραϊκή παρουσία και, εκ νέου, ελληνική. Ταυτότητες των οποίων τα ίχνη δεν γίνονται αντιληπτά με την πρώτη ματιά. Μερικές φορές είναι θαμμένα στο έδαφος της πόλης καθώς και στη μνήμη των κατοίκων της.

Το ίδιο ισχύει και για τη γαλλική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης, την οποία μέσω αυτών των σελίδων σάς προσκαλούμε να ανακαλύψετε.

ART - ΝΕΑ
Ρεκόρ επισκεπτών και εκδηλώσεων
Ανανεωμένη, πληθωρική και εξωστρεφής η 16η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης που εγκαινιάστηκε την περασμένη Πέμπτη και ολοκληρώθηκε την Κυριακή στις εγκαταστάσεις της ΔΕΘ-HELEXPO, γνώρισε τέσσερις μέρες...
Ρεκόρ επισκεπτών και εκδηλώσεων
ART - ΝΕΑ
Η Θεσσαλονίκη υποδέχεται την 16η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου
Αρχίζει την Πέμπτη 9 Μαΐου η η 16η διοργάνωση της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου, με θέμα «Το πλήθος ως πρωταγωνιστής στη Λογοτεχνία και την Ιστορία» και τιμώμενες τις ισπανόφωνες χώρες.
Η Θεσσαλονίκη υποδέχεται την 16η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τρομακτική ομορφιά ζωής και θανάτου
Μια έκθεση που περιλαμβάνει περίπου 70 δραματικές ζωγραφιές και σχέδια του κορυφαίου Αμερικανού καλλιτέχνη Hyman Bloom παρουσιάζεται στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστόνης.
Η τρομακτική ομορφιά ζωής και θανάτου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ιστορία με νηφαλιότητα
Η ρήξη του 1915-1917 σήμανε την έναρξη ενός φαύλου κύκλου παραβίασης ατομικών δικαιωμάτων, πολιτικών ελευθεριών και των συνταγματικών εγγυήσεών τους που θα διαρκούσε έως το 1974.
Η ιστορία με νηφαλιότητα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο θεός είναι ανεύθυνος
Διαβάζω στο βιβλίο του καθηγητή Φιλοσοφίας Βασίλη Κάλφα «Θεός αναίτιος, Περί του πλατωνικού μύθου του Ηρός», για τον γενναίο Ηρ που πεθαίνει στη μάχη, αλλά έπειτα από 12 μέρες «επιστρέφει».
Ο θεός είναι ανεύθυνος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σε νέα ταξίδια τα... πλοία του Γιάννη Μίχα
«Αξιώθηκαν τα πλοία μου... Για το ουρανόσκαλο να ταξιδεύουν...» είναι ο τίτλος της νέας έκθεσης του πρώην νομάρχη Πειραιά και γνωστού ζωγράφου Γιάννη Μίχα. Η έκθεση ανοίγει τις πόρτες της στις 18 Φεβρουαρίου.
Σε νέα ταξίδια τα... πλοία του Γιάννη Μίχα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας