Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
H τέχνη θα σώσει τον πλανήτη μας

Rimini Protokoll, «win > < win»

Royal Academy of Arts, London / David Parry
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

H τέχνη θα σώσει τον πλανήτη μας

  • A-
  • A+
Μια νέα έκθεση απλώθηκε στις γκαλερί του Burlington House στο Πικαντίλι που διερευνά τις καταστροφικές δραστηριότητες της ανθρωπότητας στον πλανήτη μας και τις επιζήμιες συνέπειες της σύγχρονης ζωής. Ανακαλύπτουμε πώς οι αρχιτέκτονες, οι καλλιτέχνες και οι σχεδιαστές ανταποκρίνονται σήμερα σε μερικά από τα πιο επείγοντα οικολογικά ζητήματα της εποχής μας και μέσα από τα έργα τους παρουσιάζουν καινοτόμες προσεγγίσεις που επανα­προσδιορίζουν τη σχέση μας με τη φύση

Παρά το ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες τα τελευταία 10.000 χρόνια έχουν προκαλέσει εξαφάνιση και αλλαγές στην κατανομή των φυτών, των ζώων και της μικροχλωρίδας, οι επιστήμονες της Διεθνούς Επιτροπής για τη Στρωματογραφία της Γης τον περασμένο Αύγουστο αποφάνθηκαν πως η Ανθρωπόκαινος Εποχή (Anthropocene) είναι πραγματική και ξεκίνησε γύρω στη δεκαετία του 1950 - μετά το 1945 και την πρώτη χρήση της ατομικής βόμβας.

Πρόκειται για μια νέα γεωλογική εποχή στην οποία ο άνθρωπος είναι η κυρίαρχη δύναμη που αλλάζει και μετασχηματίζει τη Γη.

Από την Ολόκαινο λοιπόν εποχή -στην οποία η ανθρωπότητα βρισκόταν τα 12.000 τελευταία χρόνια- περάσαμε στην Ανθρωπόκαινο όπου ο αυξανόμενος ανθρώπινος πληθυσμός επιτάχυνε τον ρυθμό της βιομηχανικής παραγωγής, τη χρήση γεωργικών χημικών ουσιών και εν γένει η ανθρώπινη δραστηριότητα από τα μέσα του 20ού αιώνα επηρεάζει βαθιά τον πλανήτη που μας φιλοξενεί και ως όχημα μας ταξιδεύει στο αρμονικά χαοτικό Σύμπαν.

Ας αναλογιστούμε δε πως οι πρώτες εκρήξεις ατομικής βόμβας εκείνης της εποχής δημιούργησαν ραδιενεργά θραύσματα, τα οποία ενσωματώθηκαν σε ιζήματα και παγετώνες, με αποτέλεσμα να γίνουν μέρος της γεωλογικής μας ταυτότητας πλέον.

Οι γεωλόγοι ως επιστήμονες μελετούν και σκαλίζουν σχεδόν 5 δισεκατομμύρια χρόνια της πρόσφατης ιστορίας του πλανήτη μας αλλά και του κλίματος και τώρα καλούνται μέσα στα επόμενα τρία χρόνια να βρουν τον κατάλληλο γεωλογικό δείκτη αυτής της μετάβασης στη νέα περίοδο των ανθρώπινων αλλαγών που μας οδήγησε σε μια εποχή κλιματικής αναταραχής.

Pinar Yoldas, «Plastoceptor and Stomaximus»

Royal Academy of Arts, London / David Parry

Από τα φυσικά φαινόμενα (κολοσσιαία πρόσκρουση μετεωρίτη, τεράστιες ηφαιστειακές εκρήξεις, ωκεανικά κυανοβακτήρια που δημιούργησαν τοξικά αέρια στην ατμόσφαιρα κ.λπ.) που επέφεραν αλλαγές στον πλανήτη μας, περάσαμε πλέον στην ανθρώπινη δραστηριότητα και μόνο, που αποτελεί την κύρια αιτία της πλανητικής αλλαγής.

Η πληθυσμιακή μεταβολή, οι μαζικές μετακινήσεις, η ανάπτυξη της βιομηχανίας και της τεχνολογίας σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, η αλόγιστη εκμετάλλευση γεωλογικών προϊόντων, η οικονομική κρίση και ανέχεια, η άνευ όρων και ορίων παράδοση της πολιτικής στην παγκόσμια οικονομική εξουσία έχουν μετατρέψει την ανθρωπότητα σε παράγοντα μαζικής καταστροφής του κόσμου μας.

Εχουμε μπει πλέον ανεπιστρεπτί στη ζώνη κινδύνου αφού έχουμε παραβιάσει καταφανώς τα περιβαλλοντικά όρια ασφαλείας.

Με τις ανθρώπινες παρεμβάσεις και επεμβάσεις επιφέραμε την κλιματική αλλαγή, μεγάλη απώλεια βιοποικιλότητας, αλλαγές στη χρήση γης αλλά και στους βιογεωχημικούς κύκλους κυρίως λόγω των πολλών λιπασμάτων και φαρμάκων, με αποτέλεσμα να έχουμε αλλάξει καθοριστικά τον τρόπο που λειτουργεί και αναπνέει η Γη και τα οικοσυστήματα.

Ο άνθρωπος και οι δραστηριότητές του δυστυχώς δρουν αποσταθεροποιητικά όσον αφορά τις πολύπλοκες σχέσεις και αλληλεπιδράσεις είτε με άλλους ανθρώπους σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, είτε με τα ζώα, τους ωκεανούς και τη μόλυνση, την ξηρά με τα δάση και την ερημοποίηση και φυσικά με την ατμόσφαιρα και την καταστροφή του όζοντος.

Ο πλανήτης μας γίνεται λιγότερο φιλόξενος για ζωή, επιδεινώνεται η φτώχεια και χειροτερεύει γενικά η ποιότητα ζωής όλων μας. Δεν υπάρχουν σύνορα, ούτε μπορεί κανένας να κλείσει την επερχόμενη καταστροφή -όσα τείχη κι αν σηκωθούν- έξω από οποιαδήποτε χώρα στον απέραντο γαλάζιο ακόμα πλανήτη μας.

HeHe, «Domestic catastrophe N°3: La Planète Laboratoire»

Royal Academy of Arts, London / David Parry

Από τότε που οι επιστήμονες μίλησαν για τις αρνητικές επιπτώσεις της σύγχρονης ζωής στο περιβάλλον, οι καλλιτέχνες, οι σχεδιαστές και οι αρχιτέκτονες προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν τις μοναδικές δεξιότητές τους για να αντιδράσουν απέναντι σ' αυτόν τον ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο και τη γενική έννοια της βιωσιμότητας του ανθρώπινου είδους.

Πολλοί δημιουργοί από τη δεκαετία του 1950 ενέταξαν τους εαυτούς τους και το έργο τους στην υπερεπείγουσα προσπάθεια να επιστήσουν την προσοχή του κοινού στο εύθραυστο και απειλούμενο οικοσύστημα του πλανήτη.

Αυτήν την εποχή, στη Βασιλική Ακαδημία Tεχνών (Royal Academy of Arts) στο Πικαντίλι του Λονδίνου, μια ομάδα επιμελητών επέλεξε 21 από τους «οικολογικούς οραματιστές» δημιουργούς τού σήμερα από όλους τους τομείς της τέχνης και της αρχιτεκτονικής και παρουσιάζει τα έργα τους συγκεντρωμένα σε μια έκθεση με τίτλο «Eco-Visionaries: Confronting a planet in a state of emergency» (Οικο-οραματιστές: Αντιμετωπίζοντας έναν πλανήτη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης).

Οι γκαλερί του Burlington House στο εύπορο Μέιφερ άνοιξαν και γέμισαν με έξυπνα μοντέλα, πρωτότυπες εγκαταστάσεις, πολύπλοκα έργα, μέχρι φιλμ, βίντεο και αριστουργηματικές φωτογραφίες, αποκαλύπτοντας την οικολογική κρίση σε όλο της το καταστροφικό μεγαλείο και μαζί τις επιζήμιες συνέπειες του σύγχρονου τρόπου ζωής.

Ανακαλύπτουμε πώς οι δημιουργοί από όλο τον κόσμο ανταποκρίνονται σήμερα σε μερικά από τα πιο επείγοντα οικολογικά ζητήματα της εποχής μας και μέσα από τα έργα τους παρουσιάζουν καινοτόμες προσεγγίσεις που επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μας με τη φύση.

Οι επισκέπτες συμμετέχουν με περισσότερο υποκειμενικό και συναισθηματικό τρόπο, για να μπορέσουν να αισθανθούν ποια είναι η κρίση και να κατανοήσουν τις πολυπλοκότητες μέσα από έργα που μας οδηγούν σταδιακά σε ένα βαθύ ταξίδι σε μερικά από αυτά τα προβλήματα. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου.

Alexandra Daisy Ginsberg, «The Substitute»

Royal Academy of Arts, London / David Parry

Διεθνείς δημιουργοί όπως ο Δανοϊσλανδός Ολαφουρ Ελίασον (Olafur Eliasson, 1967), οι αβάν γκαρντ αρχιτέκτονες-σχεδιαστές Ant Farm από το Σαν Φρανσίσκο, η Βρετανή δόκτωρ Alexandra Daisy Ginsberg (1982), ο Ισπανός αρχιτέκτονας Andrés Jaque (1971), ο Δανός καλλιτέχνης Tue Greenfort (1973), η κολεκτίβα των Unknown Fields, η συλλογικότητα Rimini Protokoll από το Βερολίνο, ο Αμερικανός σχεδιαστής Virgil Abloh (1980) και οι Νεοϋορκέζοι WORKac, μεταξύ άλλων, δίνουν τις προκλητικές απαντήσεις τους με μια εκκωφαντική κλήση αφύπνισης, προτρέποντάς μας να αναγνωρίσουμε και να συνειδητοποιήσουμε τις επιπτώσεις του καθένα από εμάς ξεχωριστά στο περιβάλλον μας.

Σημειώστε ότι στην έκθεση υπάρχει προειδοποίηση πως υπάρχει βίντεο με σκηνές βίας που κάποιοι επισκέπτες δεν θα μπορέσουν να αντέξουν.

Ακόμη οι δημιουργοί προχωρούν ένα βήμα πιο πέρα με τα καινοτόμα έργα τους και προσφέρουν εναλλακτικές θεωρήσεις για το μέλλον και τον τρόπο αντιμετώπισης ζητημάτων από την αλλαγή του κλίματος -έλλειψη τροφίμων, εξαφάνιση ειδών και εξάντληση των πόρων.

Μέσα από ένα ευρύ φάσμα μέσων, όπως ταινίες, γλυπτά, εμβληματικές εγκαταστάσεις, αρχιτεκτονικά μοντέλα και πρωτότυπα έργα ψηφιακής αναπαραγωγής σε πλήρη κλίμακα, οι δημιουργοί απαντούν πως η τέχνη και η αρχιτεκτονική μπορούν να μας βοηθήσουν να ανταποκριθούμε όλοι μαζί στις επιπτώσεις του διαφαινόμενου δυστοπικού μέλλοντός μας και της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Futurefarmers, «Seed Procession», 2016

Royal Academy of Arts, London / David Parry

Βρισκόμαστε ακριβώς στο μεταίχμιο. Με δράσεις και αντιδράσεις απέναντι στους ισχυρούς της Γης, ο καθένας μας ξεχωριστά αλλά και συλλογικά θα μπορέσουμε να αντιστρέψουμε αυτή τη στρεβλή πορεία της ανθρωπότητας που πληγώνει τη ζωή και τον πλανήτη.

Η τέχνη και η πανανθρώπινη επικοινωνιακή γλώσσα της είναι εκείνη η δύναμη που μας ενώνει βάζοντας το θεμέλιο για να σωθεί η Γη μας.

Υπάρχει ελπίδα, καθώς οι νέοι άνθρωποι όλο και περισσότερο ανακυκλώνουν, αλλάζουν στάση και όλοι μαθαίνουμε να αφήνουμε ένα ολοένα και ελαφρύτερο οικολογικό αποτύπωμα καθημερινά.

Η ανθεκτικότητα της φύσης, αν της δώσουμε μια ευκαιρία, μπορεί να μας εκπλήξει, τώρα που με την τεχνολογία μπορούμε να προσεγγίσουμε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ανθρώπους διαφορετικών εθνών, πολιτισμών και θρησκειών ώστε να αγωνιστούμε για κοινωνική και περιβαλλοντική δικαιοσύνη.

Το ανθρώπινο ελεύθερο πνεύμα, εκείνοι που δεν εγκαταλείπουν και αγωνίζονται, ας μην το ξεχνάμε, συχνά επιτυγχάνουν. Τίποτα δεν μας χαρίζεται κι εδώ πρόκειται για το μέλλον ολόκληρου του κόσμου μας αλλά και του κόσμου των γενεών που προσμένουμε.

INFO

«Eco-Visionaries: Confronting a planet in a state of emergency». Βασιλική Ακαδημία Tεχνών (Royal Academy of Arts), Λονδίνο. Μέχρι τις 23 Φεβρουαρίου.(https://www.royalacademy.org.uk/exhibition/architecture-environment-eco-visionaries)

 

 

 

 

 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο πλανήτης μας κινδυνεύει, ας το συνειδητοποιήσουμε!
Μια μεγάλη αναδρομική έκθεση του σπουδαίου Δανοϊσλανδού δημιουργού-οικολόγου παρουσιάζεται στις αίθουσες και στον περιβάλλοντα χώρο της μεγάλης πινακοθήκης Tate Modern δίπλα στη ροή του Τάμεση.
Ο πλανήτης μας κινδυνεύει, ας το συνειδητοποιήσουμε!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σύγχρονη τέχνη με διαφορετική... σειρά
Μια μεγάλη επανεγκατάσταση των έργων στις μεγάλες γκαλερί του πρωτοποριακού μουσείου στην Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ φέρνει νέο αέρα στην αριστουργηματική συλλογή σύγχρονων δημιουργημάτων
Σύγχρονη τέχνη με διαφορετική... σειρά
ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
Μικρές στιγμές ευτυχίας
Για τη Μαρίνα η κυρία Κοραλία του ημιυπογείου ήταν ίσως ο πιο ευγενικός άνθρωπος που είχε γνωρίσει. Αν και (πολύ) περασμένης ηλικίας, το διαμερισματάκι της το 'χε πάντα πεντακάθαρο. Ελαμπε.
Μικρές στιγμές ευτυχίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επαναστάτης, φεμινιστής, αντιρατσιστής, ειρηνιστής, ριζοσπάστης
Μια συναρπαστική και προσεγμένη έκθεση-έρευνα στη Βρετανική Πινακοθήκη παρουσιάζει στο κοινό το έργο του οραματιστή Βρετανού ζωγράφου, χαράκτη και ποιητή Ουίλιαμ Μπλέικ (28 Νοεμβρίου 1757 - 12 Αυγούστου 1827).
Επαναστάτης, φεμινιστής, αντιρατσιστής, ειρηνιστής, ριζοσπάστης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βουτιά σε μια θεαματική εναλλακτική πραγματικότητα
Αυτήν την εποχή οι επισκέπτες του Μουσείο Moco στο Αμστερνταμ μπορούν να απολαύσουν στους ολόλευκους τοίχους του μια αναδρομική έκθεση του εξαιρετικού Αμερικανού δημιουργού Daniel Arsham (1980).
Βουτιά σε μια θεαματική εναλλακτική πραγματικότητα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βίβα Ζαπάτα!
Μια σύγχρονη ματιά μέσα από 100 έργα πρωτοποριακής τέχνης νέων καλλιτεχνών προσπαθεί να ερμηνεύσει την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του κορυφαίου αγωνιστή στο Μουσείο Estampa (Μουσείο της μεξικανικής...
Βίβα Ζαπάτα!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας