Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Its a kind of magic

Nicholas Kahn, Richard Selesnick, «King of the Birds», 2007

Courtesy, Museum of Fine Arts, Boston
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Its a kind of magic

  • A-
  • A+
Πέντε καλλιτέχνες σκηνοθετούν φανταστικές σκηνές και τις απαθανατίζουν με την κάμερά τους για να εξερευνήσουν ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών και πολιτιστικών ζητημάτων. Τα έργα τους, συγκεντρωμένα σε μια έκθεση στο πρωτοποριακό μουσείο της ανατολικής ακτής των ΗΠΑ, διερευνούν πρωτότυπα τον ρόλο των γυναικών στη Μέση Ανατολή, την παγκόσμια κλιματική αλλαγή, τις ανησυχίες της μετάβασης από την παιδική ηλικία στην εφηβεία αλλά και τους υπαρξιακούς φόβους μας της μοναξιάς και της απώλειας.

Ποιος είναι αυτός που δεν πίστεψε έστω και μια φορά στη ζωή του σε παραμύθια και ψευδαισθήσεις; Πόσοι από μας ακόμα πιστεύουν και αγαπούν τα ξωτικά αυτού ή και άλλων κόσμων; Τώρα που οι γιορτινές μέρες πλησιάζουν στο τέλος τους, συνειδητοποιούμε πως πάντα αυτήν τη γιορτινή περίοδο γοητευόμαστε όσο τίποτα άλλο από την μαγεία, τα πνεύματα και τις υπέροχες παραδοσιακές ιστορίες για καλικάτζαρους, μάγισσες, τέρατα, καλές νεράιδες.

Πιάνουμε ακόμα τον εαυτό μας να περιμένουμε να δούμε στους σκοτεινούς ουρανούς το φωτεινό τόξο από το έλκηθρο του Αη Βασίλη με κείνη την έξαψη και προσμονή της πρώτης παιδικής φοράς και φαίνεται να είμαστε τυχεροί όταν μας ξεγελά τις κρυστάλλινες παγωμένες νύχτες κάποιο βιαστικό πεφταστέρι που ξεχάστηκε στην πορεία του για να εξαϋλωθεί στο ουράνιο στερέωμα.

Είναι οι μέρες που διασχίζουμε νοσταλγικά χέρι χέρι με τα δικά μας παιδιά πια τους φανταστικούς υπέροχους κόσμους των ταξιδιών του Γκιούλιβερ, τις συναρπαστικές ιστορίες στις «1001 Νύχτες», την πολύχρωμη Χώρα του Οζ, τη λεπτή φαντασία και τον αυθορμητισμό στις ψυχεδελικές περιπέτειες της «Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων», το φανταστικό σύμπαν των Αδελφών Γκριμ και πλημμυρίζουμε από γλυκιά μελαγχολία καθώς μπαίνουμε στην ιδιαίτερη πλάση του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν.

Το φανταστικό πάντα μας γοητεύει... Μας μεταφέρει να ταξιδέψουμε σε ονειρεμένους κόσμους που ανακατεύουν τους σκοτεινότερους φόβους μας με τις πιο έντονες επιθυμίες μας. Μαγικοί μύθοι και παιδικά παραμύθια που μπλέκονται υπέροχα και αποτυπώνονται στις παιδικές ψυχές για να τα κουβαλάμε μέσα μας σε εκείνο το πολύτιμο κρυφό κουτάκι με τις πολυτιμότερες των αναμνήσεων και των ανεκπλήρωτων ονείρων μας.

Αυτήν την εποχή το Μουσείο Καλών Τεχνών (MFA) της Βοστόνης, στην ανατολική ακτή των ΗΠΑ, διερευνά όλες εκείνες τις ιστορίες που μας διηγήθηκαν στην παιδική μας ηλικία και χαράχτηκαν από νωρίς στην ψυχή μας.

Με μια μεγάλη έκθεση με τον διφορούμενο τίτλο «Make Believe», φέρνει κοντά μας τον φανταστικό κόσμο των παραμυθιών όπως τον αποτύπωσαν στις φωτογραφίες τους πέντε εξαιρετικοί καλλιτέχνες. Σε αντίθεση με τον προσεκτικό τρόπο με τον οποίο οι γονείς διαβάζουν τις ιστορίες στα παιδιά, εδώ τα τρομακτικά μέρη δεν παραλείπονται και περνούν στα σκοτεινά μυστικά, τα απόκρυφα και στις αποκαλύψεις. Ονειρική τέχνη από σύγχρονους φωτογράφους που θα μας γοητεύουν με συγκλονιστικές ψευδαισθήσεις μέχρι τις 20 Ιανουαρίου.

Οι αίθουσες γεμίζουν με μη πιστευτή πραγματικότητα. Προσεγγίζουν το φανταστικό από διάφορες οπτικές γωνίες, προκαλώντας τον θεατή και την αντίληψή του για τον περιβάλλοντα κόσμο μας. Η λογική της εικόνας από μόνη της έτσι κι αλλιώς είναι μια πρόσκληση στον πραγματικό κόσμο.

Η έκθεση όμως παίζει με τη συχνή και ολοένα αυξανόμενη κακή πεποίθηση των θεατών να υποθέτουν ότι οι φωτογραφίες πάντα αντιπροσωπεύουν τον ρεαλιστικό κόσμο. Οι περίτεχνα σκηνοθετημένες εικόνες που εκτίθενται παρουσιάζουν το πρίσμα των γεγονότων που αποτυπώνουν, απλώς και μόνο επειδή είναι φωτογραφίες. Η έντασή τους φέρνει την ουσία και το συναίσθημα των ιστοριών τους στην επιφάνεια – που τις αφηγούνται πραγματικά με πολύ ρεαλισμό. Πολλές φορές οι θεατές οδηγούνται να διαπνέονται από γλυκόπικρα συναισθήματα σαν να «ήταν μόνο ένα όνειρο».

Φαντασία, παραμύθια και μαγεία, σαν να κοιτάζουμε μέσα σε μια μαγική γυάλινη σφαίρα, όπου ιπτάμενες ανθρώπινες φιγούρες επιπλέουν στον αέρα, γυναίκες-αράχνες πλέκουν ιστούς, μάγοι εξαφανίζουν παιδιά και χειροποίητα αερόστατα πετούν πάνω από παγωμένους ορίζοντες και παγόβουνα. Οι πέντε καλλιτέχνες σκηνοθετούν έξυπνα φανταστικές σκηνές, που τις απαθανατίζουν με την κάμερά τους.

Τα έργα τους φέρνουν στο φως ένα ευρύ φάσμα κοινωνικών και πολιτιστικών ζητημάτων, όπως ο ρόλος των γυναικών στη Μέση Ανατολή, οι παγκόσμιες επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι ανησυχίες της μετάβασης από την παιδική ηλικία στην εφηβεία αλλά και τους υπαρξιακούς μας φόβους της μοναξιάς και της απώλειας.

Η Ιρανή Shadi Ghadirian (1974, Τεχεράνη) όπως και η Ολλανδή Hellen van Meene (1972, Αλκμααρ) αντλούν τις εικόνες για τα έργα τους από λαϊκές ιστορίες και παραμύθια, για να διερευνήσουν τις ανησυχίες τους για όσα γίνονται σήμερα στον κόσμο. Η Ghadirian αμφισβητεί μέσω των έργων της τις κρατούσες ιδέες για την ταυτότητα και εκπροσώπηση των γυναικών στον μουσουλμανικό κόσμο. Κύρια δημιουργία της η κυρία Butterfly, μια σειρά ασπρόμαυρων φωτογραφιών που βασίζονται σε μια πολύ παλιά περσική λαϊκή ιστορία.

Η van Meene, εμπνευσμένη από παραμύθια όπως η «Ραπουνζέλ» των Αδελφών Γκριμ, «Η πριγκίπισσα και το μπιζέλι» του Αντερσεν και «Οι περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων» του Λούις Κάρολ, επικεντρώνεται στον εσωτερικό κόσμο έφηβων κοριτσιών που βρίσκονται κοντά στην ενηλικίωση, επιδιώκοντας να συλλάβει με τον φακό της τον πλούσιο εσωτερικό κόσμο των μοντέλων της αλλά και τις ανησυχίες μαζί με τη σύγχυση ταυτότητας που βασανίζει τα παιδιά στα εφηβικά τους χρόνια. Συχνά τα μοντέλα της τα τοποθετεί σε φυσικό φωτισμό, εμπνεόμενη από τους ζωγραφικούς πίνακες του αγαπημένου της Ολλανδού δημιουργού Γιοχάνες Βερμέερ (1632-1675).

Αλλοι καλλιτέχνες επινοούν στο έργο τους περίπλοκες ιστορίες ή ακόμα χτίζουν ολόκληρους κόσμους. Με μια εξαίρετη σειρά «Μικρών Ιστοριών», ο Ιταλός Paolo Ventura (1968, Μιλάνο) χρησιμοποιεί το αφηγηματικό πλαίσιο των παιδικών εικονογραφικών βιβλίων και στέκεται στα έργα του ως πρωταγωνιστής, με τον νεαρό γιο του να υποστηρίζει τις ιστορίες του.

Τέλος ο Αμερικανός Nicholas Kahn (1964, Νέα Υόρκη) και ο Βρετανός Richard Selesnick (1964, Λονδίνο) συνεργάζονται για πάνω από τρεις δεκαετίες, δημιουργώντας υπερβολικά δραματικά έργα με περίτεχνα ονειρικά σκηνικά εκφράζοντας τις ανησυχίες τους για την παγκόσμια αλλαγή του κλίματος. Τα κινηματογραφικά τους οράματα επιτυγχάνουν να εκφράσουν μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη φανταστική αφήγηση και την πραγματική φωτογραφική αποτύπωση.

Οι καλλιτέχνες οδηγούν τους θεατές με αριστουργηματική μαεστρία μέσα από τα έργα τους σε συναισθηματική ένταση και μια εναλλακτική απεικόνιση της πραγματικότητας. Αξιοποιούν με τον καλύτερο τρόπο τη συλλογική παιδική φόρτιση του κοινού για να μας οδηγήσουν,μέσα από την ψευδαίσθηση και την απογοήτευση, στους δρόμους της αθωότητας και της γνώσης.

Ετσι κι αλλιώς συνειδητοποιούμε μεγαλώνοντας πως η πραγματικότητα και η ζωή ξεπερνά τον αντιφατικό και άγριο κόσμο των παραμυθιών και των αφηγήσεων. Μόνο που πάντα στον τρυφερό κόσμο της παιδικής φαντασίας ξέρουμε πως στο τέλος η αλήθεια και το δίκιο θριαμβεύουν, ο ήλιος λάμπει και η ευτυχία πλημμυρίζει και φωτίζει όλο τον κόσμο. Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει δυστυχώς στη γεμάτη αγωνίες καθημερινότητά μας.


📍 «Make Believe». Στο Μουσείο Καλών Τεχνών, Βοστόνη (MFA). Μέχρι τις 20 Ιανουαρίου.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Το αντι-φολκλορικό Μεξικό με ποιητικό λυρισμό
125 υπέροχες μαυρόασπρες φωτογραφίες που τραβήχτηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από την σπουδαία της λατινοαμερικανικής τέχνης, την Graciela Iturbide, είναι η απάντηση-έκθεση του Μουσείου Καλών Τεχνών της...
Το αντι-φολκλορικό Μεξικό με ποιητικό λυρισμό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι δικοί μας άνθρωποι...
Αναμενόμενες, απροσδόκητες, συμβατικές και μη οικογένειες μέσα από τον φωτογραφικό φακό σε στιγμές που αιχμαλωτίστηκαν στον χρόνο. Μια διαφορετική έκθεση στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστόνης που αμφισβητεί...
Οι δικοί μας άνθρωποι...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Περήφανοι και Chicanos
Στην Πόλη των Αγγέλων η τέχνη πάντα πρωτοπορεί και παίρνει θέση για όλα τα καυτά κοινωνικά ζητήματα. Η έκθεση που παρουσιάζεται αυτήν την εποχή σε δύο γκαλερί, διερευνά πώς συγχωνεύθηκε με τον ακτιβισμό -κατά...
Περήφανοι και Chicanos
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια ατίθαση ιδιοφυΐα
​Οπως στα μαθηματικά, ας ξεκινήσουμε με ένα αξίωμα. Απορρίπτουμε κάθε συνοχή και υποστηρίζουμε δυναμικά την ελευθερία πνεύματος του καλλιτέχνη να αλλάζει στιλ και μέσο. Αν αυτό το κατανοήσουμε μπορούμε να...
Μια ατίθαση ιδιοφυΐα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εικόνες υψηλής εστίασης!
Υπάρχουν κάποιοι πρωτοπόροι που έρχονται στον κόσμο μας για να υπηρετήσουν έναν σκοπό. Να ανακαλύψουν πράγματα και να χαρίσουν σε μας τους υπόλοιπους την προσωπική τους αντίληψη και αισθητική για όλα τα...
Εικόνες υψηλής εστίασης!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ψυχεδελικές τοιχογραφίες γεμάτες ποίηση
Δύο μεγάλων διαστάσεων έργα, του Τζάκσον Πόλοκ και Καταρίνα Γκρος, δημιουργημένα με διαφορά 76 ολόκληρων χρόνων, στέκονται το ένα δίπλα στο άλλο, στο Μουσείο Καλών Τεχνών της Βοστόνης.
Ψυχεδελικές τοιχογραφίες γεμάτες ποίηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας