Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές»

Αριστερά: Μελαχρινός Βελέντζας και Γιώργος Δρίβας επί σκηνής στο Μπάγκειον. Δεξιά: Ο μουσικός, ηθοποιός και ιδρυτής του Experimento, Μελαχρινός Βελέντζας

@Haris Germanidis
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές»

  • A-
  • A+
Experimento: όταν η τέχνη από το όραμα περνάει στην πράξη

Τους γνωρίσαμε με αφορμή την τελευταία τους παράσταση. Τους προτείναμε (ως εφημερίδα) αμέσως συνεργασία με αφορμή το 1ο μας EFSYNEMA. Ο λόγος; Οχι μόνο γιατί η παράσταση «Lemon» που παρουσιάζουν στο Μπάγκειον είναι εξαιρετική, αλλά γιατί πίσω απ' αυτήν «κρύβεται» μία ιδιαίτερη ομάδα, που εναρμονίζεται πλήρως με τις αρχές λειτουργίας και ύπαρξης της εφημερίδας μας. Ακριβώς γιατί «συνδέεται με την ανεξαρτησία, την αυτενέργεια και την πρωτοβουλία», όπως μας λέει ο δημιουργός της, Μελαχρινός Βελέντζας.

Οι Experimento είναι μια θεατρική ομάδα. Αλλά όχι ακόμη μία θεατρική ομάδα. Ουσιαστικά πρόκειται για ένα «δίκτυο καλλιτεχνικής έρευνας και παραγωγής», όπως μας εξηγεί ο εμπνευστής και επικεφαλής των δράσεών της, ηθοποιός και πιανίστας Μελαχρινός Βελέντζας.

Ιδρυσε την ομάδα τον Απρίλιο του 2018 και ήδη τα σχέδια για μελλοντικές παραγωγές «τρέχουν» στο κεφάλι του -όλα ιδιαίτερα, με κοινωνικές αναφορές. Οπως αυτό που ετοιμάζουν ως θεατρικό δρώμενο δρόμου, με θέμα την ανήλικη εργασία στον τομέα του ρουχισμού.

Κύριο μέλημά τους είναι η ανεξάρτητη παραγωγή, οι site-specific παραστάσεις και η απευθείας σύνδεση της τέχνης τους (μουσική, υποκριτική κ.ά.) με τις κατά τόπους κοινότητες. Το δίκτυο δεν λειτουργεί ως κλειστή ομάδα, αλλά αντιθέτως έχει τον χαρακτήρα ενός ανοιχτού πυρήνα καλλιτεχνών που κάθε φορά επιβεβαιώνουν τη θέση τους μέσα σε αυτό το δίκτυο μέσω της συνειδητής τους επιλογής να βρίσκονται σε αυτό. Για τους Experimento, «θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές».

To «Lemon» είναι η πρώτη τους παραγωγή, η οποία ταξιδεύει κυριολεκτικά πότε στη στεριά, πότε στη θάλασσα και πότε κάπου ανάμεσα. Ηδη, το καλοκαίρι του 2018 παρουσιάστηκε εν πλω, πάνω στο πλοίο της γραμμής Σαντορίνη-Θηρασιά, προσφέροντας μια ξεχωριστή εμπειρία στους τυχερούς επιβάτες. Πλέον, το «Lemon» παρουσιάζεται στη στεριά και συγκεκριμένα στο ιστορικό πρώην ξενοδοχείο της πλατείας Ομονοίας, Μπάγκειον.

Πρόκειται για μία διασκευή βασισμένη στον ποιητικό μονόλογο «Novecento» (σ.σ. «1900») του Αλεσάντρο Μπαρίκο, μία ανεξάρτητη παραγωγή των Experimento. Το έργο στους περισσότερους από εμάς είναι γνωστό εξαιτίας της κινηματογραφικής μεταφοράς του από τον Τζουζέπε Τορνατόρε με τίτλο «Ο θρύλος του 1900», με τον Τιμ Ροθ στον πρωταγωνιστικό ρόλο και μουσική του Ενιο Μορικόνε.

Ενας πιανίστας - Ενα καράβι - Ολη η θάλασσα

Ο «Χιλιαεννιακόσια» γεννήθηκε το 1900 από φτωχούς μετανάστες, πάνω σ' ένα μεγάλο, επιβατικό πλοίο, που «ταξίδευε» τον κόσμο -όλο τον κόσμο (και πλούσιους ταξιδιώτες αλλά και φτωχούς μετανάστες που έψαχναν μια καλύτερη μοίρα σε μακρινά λιμάνια)- σε όλο τον κόσμο!

Ο ίδιος έγινε σπουδαίος μουσικός αλλά και συνθέτης. Αποφάσισε όλη του τη ζωή να την περάσει πάνω στο καράβι και να πεθάνει μαζί του, προσκαλώντας και όλους εμάς τους θεατές σε ένα μοναδικό, υπαρξιακό ταξίδι για το τι είναι η ζωή και γιατί αξίζει να τη ζεις! Μία περίεργη, σπάνια ίσως και απίστευτη ιστορία που όμως αφορά όλους.

Ενώ στην ταινία του Τορνατόρε η ιστορία ήταν δομημένη μέσα στη γνωστή ρετρό-ρομαντική ατμόσφαιρα του Ιταλού σκηνοθέτη, στο θεατρικό «Lemon» ο Μελαχρινός μαζί με τον συμπρωταγωνιστή του Γιώργο Δρίβα (ένα σπουδαίο ταλέντο του θεάτρου) κατορθώνουν να μας μεταφέρουν μέσα μας. Οχι σε λιμάνια ανά τον κόσμο, όπως γίνεται στο έργο, αλλά μέσα μας. Στις εσωτερικές αναζητήσεις κάθε θεατή. Πράγμα καθόλου εύκολο, αν και το κάνουν να φαίνεται απλό. Ισως γιατί ξέρουν τι κάνουν και ξέρουν και το γιατί.

Ακριβώς αυτό το «τι» και το «γιατί» μάς εξηγεί ο ίδιος ο Μελαχρινός:

«Οσα δημιουργούν οι Experimento, ξαναγυρίζουν στην αρχή. Στην αρχή της δημιουργίας τους. Ιδρυσα την ομάδα με αφορμή το “Lemon” και αιτία την ψυχική μου ανάγκη να μιλήσω καλλιτεχνικά με τους δικούς μου όρους. Δεν μου αρέσουν τα κλειστά συστήματα και ο αποκλειστικός χαρακτήρας μιας ομάδας. Επίσης πιστεύω πως όλα εκκινούν από την έρευνα. Και τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας είναι που οδηγούν στην παραγωγή. Παραγωγή δεν σημαίνει η στερεοτυπική εικόνα ενός χοντρού τύπου με πούρο ο οποίος θα βάλει χρήματα αμφιβόλου προελεύσεως. Παραγωγή σημαίνει αρχικά η πρόθεση να παράξεις για τον εαυτό σου όσα χρειάζεσαι για να ζήσεις. Συνδέεται με την ανεξαρτησία, την αυτενέργεια και την πρωτοβουλία. Και φυσικά με την ανάληψη ευθύνης απέναντι στα πράγματα.

»Οταν παράγεις με αυτόν τον τρόπο, σταματάς να κρίνεις. Ο φίλος μου, ο 1900, μου αρέσει ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο: δεν κρίνει. Απλά υπάρχει. Και αισθάνεται. Είναι αυτάρκης μέσα στην έλλειψή του. Εγκαταλελειμμένος από τους δύο του γονείς, γράφει τη ζωή του με τη μουσική του. Πάντα σε έναν ρόλο υπάρχουν σημεία ταύτισης» μας λέει. Δυστυχώς και ο ίδιος έχει βιώσει αντίστοιχη απώλεια. Ωστόσο το διαχειρίζεται ως «το υλικό που αντλείς από μέσα σου για να υπάρξεις επί σκηνής». Και εξομολογείται: «Εχοντας χάσει και τους δύο μου γονείς και τον μεγαλύτερό μου αδερφό μέχρι τα 30 μου, έμαθα από μικρή ηλικία πως κανείς δεν θα σε φροντίσει εάν εσύ ο ίδιος δεν φροντίσεις τον ίδιο σου τον εαυτό. Το κείμενο του Μπαρίκο με συνάντησε στα 36 μου: “Κανείς δεν είναι ξεγραμμένος άμα έχει έτοιμη μια καλή ιστορία και κάποιον για να του τη διηγηθεί” λέει το κείμενο... Μέχρι τότε διάβαζα αγγελίες για ηθοποιούς του τύπου “γνωστός σκηνοθέτης ανεβάζει γνωστό έργο σε γνωστό θέατρο”. Ολα άγνωστα δηλαδή!... Το όνομά μου είναι Μελαχρινός. Αλλά μελαχρινός δεν είμαι. Είμαστε αυτό που φέρουμε και οι ταμπέλες δεν έχουν σημασία. Ετσι, σας λέω τούτο: “δύο άγνωστοι ηθοποιοί” (παρέα με τον Γιώργο Δρίβα) ανεβάζουν “άγνωστο έργο” (το “Lemon”) σε “άγνωστα μέρη” (καράβια, καρνάγια, λιμενοβραχίονες –όλα μη θεατρικά, όπως και το Μπάγκειον). Ολα γνωστά δηλαδή».

«Ολα σού γίνονται γνωστά όταν κινείσαι στο άγνωστο» συνεχίζει ο Μελαχρινός. «Γιατί μπαίνεις στη διαδικασία να τα ανακαλύψεις. Δεν χρειάζεται να είσαι γνωστός ή να κάνεις γνωστό έργο ή να έχεις γνωστά ονόματα. Αρκεί να σε καίει αυτό που κάνεις. Γιατί θέατρο υπάρχει όπου υπάρχουν θεατές. Δεν χρειαζόμαστε διαμεσολάβηση. Μόνο μια σκηνή για να ξεχυθεί η ενέργειά μας χωρίς εκπτώσεις και φτιασίδια. Και ζευγάρια μάτια να κοιτάνε.

»Εχω συναντήσει ώς τώρα πάρα πολλές δυσκολίες σε όλο αυτό το εγχείρημα. Συνάντησα ανθρώπους που φοβήθηκαν, που δεν πίστεψαν, που αμφέβαλαν. Ακόμα και μέσα στην ίδια την ομάδα. “Αν δεν ανέβεις τώρα, δεν θ’ ανέβεις ποτέ” λέει ο 1900.

»Αυτή τη στιγμή είμαστε στο Μπάγκειον και από την πρεμιέρα μας το θέατρο είναι γεμάτο. Χωρίς προσκλήσεις, με κανονικά εισιτήρια. Είμαι κατά των προσκλήσεων. Γιατί οι θεατές πρέπει να γνωρίζουν πως το θέατρο είναι δουλειά. Και πρωταγωνιστές μιας παράστασης είναι όλοι εκείνοι που δεν φαίνονται επί σκηνής. Αν δεν γέμιζε το Μπάγκειον, πάλι χαρούμενος θα ήμουν. Γιατί κάνω θέατρο με τους όρους μου και αυτό αρκεί. Κάνεις πρόβα και είστε τρία άτομα: εσύ, ο συνάδελφός σου και η σκηνοθέτις. Και ξαφνικά μπαίνει κάποιος ακόμη και λες μέσα σου: “Ωραία, έχουμε έναν θεατή”. Γι’ αυτόν τον έναν θεατή παίζουμε. Που λείπει πάντοτε στην αρχή και στο τέλος της διαδρομής.

»Στην εξέλιξη αυτού του ταξιδιού, θα αποκτήσουμε και το βανάκι των Experimento. Προκειμένου να αναδημιουργήσουμε το παλιό μπουλούκι με σύγχρονους όρους. Μαζί του θα ταξιδέψουμε ανά την Ελλάδα, σε μικρές πόλεις και χωριά, εκεί όπου δεν πηγαίνει η κυρίαρχη πολιτιστική παραγωγή. Σ' όλη αυτή τη διαδικασία, διερευνήσαμε και τα δικά μας όρια, πέραν του ασφαλούς περιβάλλοντος της πρωτεύουσας. Την ίδια στιγμή, καταγράψαμε αυτή την εμπειρία και στην κάμερα και στο χαρτί.

Χειροποίητο θέατρο

»Χειροποίητο θέατρο με στοιχεία δημοσιογραφικής έρευνας που αφήνει το αποτύπωμά του σ’ εσένα και τους άλλους -αυτό κάνουν οι Experimento. Γιατί τίποτε άλλο δεν μένει από μία παράσταση, πέραν της δυνατότητάς μας να τη θυμόμαστε και να την αφηγούμαστε ως μια μακρινή ιστορία που μας ενώνει.

»Υπάρχει και μία πολιτική θέση πίσω από όλο αυτό: η πρόθεση για πολιτιστική αποκέντρωση, για ανεξαρτησία, για τη δυνατότητά σου να υπάρξεις χωρίς περιορισμούς. Ετσι όπως ονειρεύεσαι τα πράγματα, χωρίς κάποιον να καθορίζει έως πού θα φτάσει αυτό το όνειρο, ακριβώς επειδή “βάζει τα λεφτά”. Οπως και στην “Εφημερίδα των Συντακτών”, έτσι και στους Experimento, οι θεατές είναι οι “χρηματοδότες” μας. Αυτό, βέβαια, δεν είναι εύκολο και έχει γίνει με πάρα πολλές προσωπικές στερήσεις. Ολα όμως είναι διαπραγματεύσιμα. Ολα! Εκτός από τον θάνατο. Οταν αυτός δεν συμβαίνει, όλα γύρω μας είναι γεμάτα ζωή! Και είναι υπέροχο να το αντιληφθούμε και να το μοιραστούμε με τους άλλους. Αυτό είναι το θέατρο για εμένα σε αυτή τη φάση της ζωής μου: κάτι τόσο ζωντανό και τελετουργικό που μας αγκαλιάζει και μας ξεπερνά. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να το υπηρετήσουμε».

📍 Στο Μπάγκειον (πλ. Ομονοίας, ακριβώς στην έξοδο «Αθηνάς» του μετρό). Τηλ. κρατήσεων: 6977773875. Ομαδικό εισιτήριο (άνω των 10 ατόμων): 10 ευρώ | Τηλ. επικοινωνίας: 6955005859.

Παραστάσεις

09.11 Σάββατο | 19.00 & 21.15 | SOLD-OUT
10.11 Κυριακή | 20.00 | SOLD-OUT
16.11 Σάββατο | 19.00 & 21:15
23.11 Σάββατο | 19.00 & 21:15
24.11 Κυριακή | 20.00
27.11 Τετάρτη | 20.00
30.11 Σάββατο | 19.00 & 21.15

Οι παραστάσεις θα συνεχιστούν έως και τις αρχές Δεκεμβρίου (αν και η προσέλευση του κόσμου δείχνει πως μάλλον θα πάρει ακόμη μία παράταση το έργο).

Το πλήρωμα του «Lemon»:

Παίζουν: Μελαχρινός Βελέντζας (1900), Γιώργος Δρίβας (Τιμ Τούνι)
Διασκευή | Σκηνοθεσία | Κίνηση: Γεωργία Τσαγκαράκη
Μετάφραση: Σταύρος Παπασταύρου
Σχεδιασμός πιάνου: Νατάσα Τσιντικίδη
Κατασκευή πιάνου: Θωμάς Μαριάς
Κοστούμια: Κέλλυ Σταματοπούλου
Ηχητικός σχεδιασμός: Λευτέρης Δούρος

🔖 Οι Μελαχρινός Βελέντζας και Γιώργος Δρίβας θα παρουσιάσουν ένα κομμάτι της παράστασης την πρώτη μέρα του EFSYNEMA, Πέμπτη 14/11, στον κινηματογράφο «Μικρόκοσμος» αμέσως μετά την προβολή του βραβευμένου ντοκιμαντέρ της Μαριάννας Οικονόμου «Οταν ο Βάγκνερ συνάντησε τις ντομάτες». Καθ' όλη τη διάρκεια του EFSYNEMA οι θεατές θα έχουν την ευκαιρία να δηλώνουν σε μία φόρμα ενδιαφέροντος τα στοιχεία τους, ώστε να παρακολουθήσουν την παράσταση «Lemon» σε μία βραδιά ειδικά γι' αυτούς, με μειωμένο εισιτήριο. Τα υπόλοιπα στο Φεστιβάλ!

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Είμαστε αυτό που ψηφίζουμε»
Φέτος, στο Θέατρο Τέχνης, στην «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, τον ρόλο της Κλυταιμνήστρας ερμηνεύει η Εβελίνα Παπούλια. Πολύ έντονα, αλλά δωρικά, δυναμικά, αλλά σταθερά. «Ο ηθοποιός πρέπει να μπορεί να εκφραστεί με...
«Είμαστε αυτό που ψηφίζουμε»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κατανόησέ με ή Σε Καταβροχθίζω»
Η παράσταση της Θεατρικής Ομάδας Ανδρομέδα αναδεικνύει έξυπνα, ζοφερά, αλλά και με χιούμορ κάποιες στιγμές, ένα κοινωνικοπολιτικό θέμα: την παιδική κακοποίηση σε όλες τις εκφάνσεις της.
«Κατανόησέ με ή Σε Καταβροχθίζω»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πώς η μοναδικότητα μπορεί να γίνει τραγικότητα
VAULT: Ενα θέατρο, δύο αληθινές ιστορίες: Η πρώτη ήταν μια περιθωριακή γυναίκα σε ένα προάστιο της Καλιφόρνιας, τέλη του 20ού αιώνα. Ο δεύτερος, ένα παραμορφωμένο παιδί στις φτωχογειτονιές της Βρετανίας, τέλη...
Πώς η μοναδικότητα μπορεί να γίνει τραγικότητα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια φωνή όλο θάλασσα, από τα... Τζουμέρκα!
Είναι κάποιοι άνθρωποι που λες «άλλο να τους βλέπεις κι άλλο να τους ακούς!». Ε, η Σμαράγδα Αλεξανδρή, γνωστή ως SmaRagDa, είναι ακριβώς το αντίθετο: αυτό που βλέπεις αυτό και ακούς!
Μια φωνή όλο θάλασσα, από τα... Τζουμέρκα!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μία Σοφία για την άλλη... Σοφία
Σχεδόν είκοσι χρόνια μετά το πρώτο του ανέβασμα στο Εθνικό Θέατρο, «O ουρανός κατακόκκινος», ο δυνατός μονόλογος της Λούλας Αναγνωστάκη, επανέρχεται στο θεατρικό σανίδι υπό τη σκηνοθετική ματιά της Σοφίας...
Η μία Σοφία για την άλλη... Σοφία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Γράμματα στη Νόρα
Η Πηνελόπη Φλουρή και η ομάδα της, Abnormal, κατόρθωσαν κάτι πραγματικά θαυμάσιο. Το ανέβασμα ενός ιδιαίτερου κειμένου, που δεν είναι καν κείμενο: Πρόκειται για το «Γράμματα στη Νόρα», το εμβληματικό έργο του...
Γράμματα στη Νόρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας