Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κόβει την ανάσα ο «Αρίστος»

Σκηνή από το έργο «Αρίστος» στο θέατρο Ανεσις

ΕΛΠΙΔΑ ΜΟΥΜΟΥΛΙΔΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κόβει την ανάσα ο «Αρίστος»

  • A-
  • A+
Στο φως τα πρακτικά της δίκης του Αρίστου Παγκρατίδη ● Τρεις ηθοποιοί, η Φιλαρέτη Κομνηνού, ο Μιχάλης Οικονόμου και ο Γιάννης Λεάκος, μαζί με τον μουσικό Αλκη Μαγγόνα ξετυλίγουν άψογα για τρίτη χρονιά την μπομπίνα της ζωής του.

Αγαπητέ Αρίστο,

Σου ζητώ συγγνώμη για το αργοπορημένο γράμμα μου. Δεν θα το παραλάβεις στις φυλακές του Γεντί Κουλέ, αλλά σ’ έναν τόπο λησμονημένων ψυχών, που όπως έμαθα κι εκεί διαβάζετε γράμματα.

Πάντα κάθε γράμμα αργοπορημένο κρύβει μια ανάγκη αυτοϋπεράσπισης. Μεταθέτουμε με υποκρισία τον λόγο της καθυστέρησης σε υποχρεώσεις. Δεν μπορούν όμως έτσι αβασάνιστα να μείνουν αποστεγνωμένα στην καρδιά μου όσα έμαθα τα τελευταία χρόνια για σένα και να μην ξεπεράσω τους δισταγμούς αυτού του γράμματος. Το νιώθω ως χρέος.

Παραμόνευες, Αρίστο, στη μνήμη μου, μισό αιώνα. Κάποιος κρατούμενος μπορεί κάποτε να αποδράσει από τη φυλακή, όμως κανείς δεν μπορεί ποτέ ν’ αποδράσει από τη ζωή του και το παρελθόν του.

Ζούσες από μικρός στα σωθικά του θανάτου. Μια αλυσίδα συμφοράς η ζωή σου. Φτώχεια κι εγκατάλειψη. Στο σχολείο: Εμεινες στάσιμος 4 φορές στην Α’ Δημοτικού. Και οι δάσκαλοί σου, αντί να σε βοηθήσουν, σε ταπείνωναν, σε ειρωνεύονταν, σε χτυπούσαν. Δεν ήσουν ο εκλεκτός κανενός γιατί δεν είχες ούτε χρήματα ούτε κοινωνική θέση. Απορριπτέος από παντού.

Η κοινωνία: Η μάνα σου ξενοδούλευε, δεν είχε χρόνο να νοιαστεί. Τον πατέρα σου τον σκότωσε μπροστά στα μάτια σου ένας γείτονας. Οι «καλοί» συνάνθρωποι σε φώναζαν «γουρούνα» γιατί σκάλιζες τα σκουπίδια για να φας.

Σε οδήγησε η μοίρα της ζωής στο περιθώριο. Εκεί όπου οι άνθρωποι είναι ανελέητοι γιατί κι αυτοί ένα παρόμοιο παρελθόν κουβαλάνε. Φυσικό είναι λοιπόν, όταν είσαι αποτυχημένος, κατώτερος, έρημος, χωρίς πνευματικά εφόδια, να θυμώσεις και ν’ αντιδράσεις άγρια. Να καταλήξεις στην παρανομία. Ησουν παραβατικός, αλλά όχι δράκος.

Η Θεσσαλονίκη, ήμουν μαθήτρια τότε θυμάμαι, βρισκόταν σε πανικό. Το φάντασμα του δράκου πλανιόταν παντού. Η πόλη ερήμωνε μετά τις 5 το απόγευμα. Για να καθησυχάσουν οι αρχές τον κόσμο έστησαν ένα πλέγμα προστασίας, συλλαμβάνοντας έναν άνθρωπο του υπόκοσμου, εσένα, και σε εκτέλεσαν με τέσσερις σφαίρες.

Ολη η διαδικασία που οδήγησε στην καταδίκη σου ήταν απαράδεκτη και απάνθρωπη.

Η προανάκριση: Στη διάρκειά της, ο υφηγητής ψυχιατρικής που σε εξέτασε -παρουσία των αστυνομικών- έγραψε στην πραγματογνωμοσύνη του ότι είσαι διψομανής επειδή ζήτησες ένα ποτήρι νερό γιατί δεν έπινες σταγόνα επί δύο μέρες. Δηλαδή η δίψα καταγράφηκε ως ψυχιατρική πάθηση.

Η αναπαράσταση: Σε οδηγούσαν οι αρχές αποβραδίς στα σημεία των εγκλημάτων, σου υπαγόρευαν τι θα πεις και την επομένη την ώρα της αναπαράστασης περιέγραφες τόσες λεπτομέρειες που τους άφηνες άφωνους.

Η Δικαιοσύνη: Πίστευες ότι η μοναδική σου ελπίδα ήταν η Δικαιοσύνη. Το αποκούμπι των απόκληρων. Κι εκεί σου φέρθηκαν σκληρά. Ολα τα αιτήματά σου, που θα διευκόλυναν τη θέση σου, απορρίφθηκαν.

Αγνοήθηκαν πλήρως τα αποτυπώματά σου, η ομάδα αίματος που την πουλούσες για ένα κομμάτι ψωμί. Η Φωτεινή Τσαμπάζη, η μόνη μάρτυρας που ζούσε και είχε έρθει κατά πρόσωπο, σ’ επαφή με τον δράκο, είπε ότι δεν ήσουν εσύ.

Δεν άφησαν τους συνηγόρους σου να ασκήσουν τα καθήκοντά τους. Η απόφαση του δικαστηρίου δεν ήταν ομόφωνη. Αυτό το απέκρυψαν για πολλά χρόνια. Η αλήθεια όμως δεν κρύβεται.

Εμαθα ότι στη φυλακή ζητούσες χάντρες για να ζωγραφίζεις και να φτιάχνεις κομπολόγια, για να 'χεις ένα κομπόδεμα, μια αποταμίευση. Αυτές οι χάντρες έγιναν κομποσκοίνι κι άρχισαν να γίνονται θαύματα. Γράφτηκε βιβλίο για σένα, από τον Θωμά Κοροβίνη, με τίτλο «Ο γύρος του θανάτου», που βραβεύτηκε.

Ο γνωστός, για το ήθος και τους αγώνες του, δικηγόρος και πρώην εισαγγελέας, Κώστας Λογοθέτης, ανακάλυψε τα αραχνιασμένα αρχεία της δικογραφίας κι έρχονται για πρώτη φορά στο φως. Προβλήθηκε, μάλιστα, το θέμα και από την τηλεόραση.

Μια ομάδα τριών ηθοποιών, η Φιλαρέτη Κομνηνού, ο Μιχάλης Οικονόμου και ο Γιάννης Λεάκος, μαζί με τον μουσικό Αλκη Μαγγόνα ξετυλίγουν άψογα για τρίτη χρονιά, στο θέατρο «Ανεσις», την μπομπίνα της ζωής σου. Πέτυχε σε μιάμιση ώρα ο χαρισματικός και ταλαντούχος σκηνοθέτης- ηθοποιός Γιώργος Παπαγεωργίου ένα μικρό θαύμα.

Τι με παρότρυνε ν’ αποτολμήσω ένα γράμμα σ’ εσένα; Αυτή η παράσταση. Την παρακολούθησα με κομμένη την ανάσα, όπως βλέπεις σ’ ένα λούνα παρκ τον «γύρο του θανάτου».

Εκτός από τον κόσμο των ψυχών, υπάρχει και ο κόσμος της συνείδησης, που εξεγέρθηκε μέσα μου. Κι αυτό πετυχαίνει το έργο «Αρίστος», προσκαλεί και προκαλεί τη συνείδηση σε μια καθαρτήρια μετάληψη. Χωρίς ακριβά σκηνικά και κοστούμια, φτωχικά, όπως ήταν η ζωή σου, νιώθουμε την καρδιά σου να χτυπάει στη σκηνή. Ακούμε την Πόντια μάνα σου, Ελένη, ν’ αφηγείται σπαρακτικά, πράγματα ανομολόγητα, κρυμμένα μέσα της, από τη Φιλαρέτη Κομνηνού. Υποβλητική και διεισδυτική, είναι τόσο μέσα στον ρόλο, ώστε και η προφορά της θυμίζει την καταγωγή της.

Εκεί όμως που ακούμε τον πόνο της μάνας σου, φτάνουμε στο αποκορύφωμα του έργου, με τη μεταμόρφωση της Φιλαρέτης Κομνηνού σε μια τραγουδίστρια, τη Σίλβα. Σ’ αυτόν τον ρόλο, μοιάζει με λάβα από κρατήρα ηφαιστείου που αναβλύζει, το πάθος, ο έρωτας που μοιράστηκε μαζί σου, χωρίς ταμπού. Με μπρίο και ταμπεραμέντο, περιγράφει τους δύο κόσμους σας, που συναντήθηκαν στην ίδια καταιγίδα της ζωής.

Δύο πράγματα δεν μπορούμε να κοιτάξουμε κατάματα. Τον θάνατο και τον ήλιο. Τα κοιτάζουμε, όμως, χωρίς φίλτρο στον «Αρίστο». Το φως της αλήθειας είναι εκτυφλωτικό. Συγκλονίζει η τελευταία φράση της ζωής σου: «Μανούλα μου, είμαι αθώος».

Δεν θέλω να μακρηγορήσω άλλο, Αρίστο, νιώθω ότι αυτό το γράμμα είναι μια ακόμα χάντρα στο νήμα της ζωής σου. Νιώθω ότι ξοφλώ το δικό μου χρέος. Θα ψάχνω τη δικογραφία σου με το βλέμμα της ψυχής μου. Θέλω να μάθω αν ζουν κάποιοι από αυτούς που σε καταδίκασαν άδικα. Τους κυνηγάει άραγε στη ζωή τους το φάντασμά σου; Αυτό να ξέρεις είναι αβάσταχτο ηθικό μαρτύριο, σκληρότερο κι από έναν θάνατο.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μεγαλύτερη απόδραση
Συμπληρώθηκαν εξήντα χρόνια από τη μεγάλη απόδραση των Βούρλων – τη θεαματική ενέργεια 27 υπόδικων και καταδικασμένων κομμουνιστών, που κατατάραξε, με την οργάνωση και την επιτυχία της, όχι μόνο το πανελλήνιο...
Η μεγαλύτερη απόδραση
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το θέατρο είναι ένα παρακλάδι που δεν το βοηθάει κανείς»
Από τα ακριβότερα νομίσματά του Θεάτρου Τέχνης είναι η Ρένη Πιττακή. Δίπλα της, ο νεαρός σκηνοθέτης Δημήτρης Καρατζάς. Δυο γενιές, δυο εποχές συναντήθηκαν.
«Το θέατρο είναι ένα παρακλάδι που δεν το βοηθάει κανείς»
ART - ΝΕΑ
«Δεν είμαι κλέφτης, ήθελαν αίμα»
Ο διάσημος Ρώσος σκηνοθέτης του θεάτρου και του σινεμά Κίριλ Σερεμπρένικοφ, που πρόσφατα καταδικάστηκε για κατάχρηση δημοσίου χρήματος, σπάει τη σιωπή του και κάνει δηλώσεις.
«Δεν είμαι κλέφτης, ήθελαν αίμα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Ράμα γκρέμισε το θέατρο γκρεμίζοντας και το Σύνταγμα
Γνώρισα την ηθοποιό Juli Emiri το 2018, στο κατεστραμμένο πλέον κτίριο του Εθνικού Θεάτρου της Αλβανίας. Το καλλιτεχνικό επίπεδο και ο επαγγελματισμός της ίδιας και των συναδέλφων της ήταν αξιοσημείωτα. Το...
Ο Ράμα γκρέμισε το θέατρο γκρεμίζοντας και το Σύνταγμα
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα
Ο Ουίλιαμ Σέξπιρ έζησε όλη του τη ζωή παράλληλα με τις διάφορες εξάρσεις της βουβωνικής πανώλης. Αυτό που είναι εντυπωσιακό είναι το πώς μια καθημερινή συνομιλία με τον θάνατο δεν βρήκε τη θέση της στη σκηνή.
Ο Σέξπιρ και η καραντίνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι Αλύγιστοι της ταξικής πάλης
Αρκετά έχουν γραφτεί στον εγχώριο και διεθνή Τύπο για τους πολιτικούς κρατούμενους, τους φυλακισμένους και εξόριστους στην Ελλάδα. Εχουν γραφτεί...
Οι Αλύγιστοι της ταξικής πάλης

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας