Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα μυστικά του Σιμπούμι

Ο Τρεβάνιαν, κατά κόσμον Ρόντνεϊ Γουίλιαμς Γουίτακερ (1931-2005)

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα μυστικά του Σιμπούμι

  • A-
  • A+

«Ο Ντάιαμοντ έγειρε πίσω και κούνησε το κεφάλι του. “Καθυστέρηση οχτώ ωρών. Κάποια μέρα, αυτές οι καθυστερήσεις θα μας δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα”. “Δεν ευθύνεται ο Χοντρός, κύριε. Το πρόβλημα είναι η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού και το τεράστιο μέγεθος των πληροφοριών που καταχωρούμε. Μερικές φορές σκέφτομαι ότι ξέρουμε πάρα πολλά!”»

Η παραπάνω συζήτηση των δύο αντρών διεξάγεται στη «Μητρική Εταιρεία»- που εδρεύει στην ΗΠΑ, έναν τερατώδη οργανισμό που δημιούργησαν οι πολυεθνικές εταιρείες καυσίμων έχοντας έτσι υπό έλεγχο τις μυστικές υπηρεσίες όλων των κρατών- της οποίας διευθυντής είναι ο κύριος Ντάιαμοντ και «Χοντρός» αποκαλείται ο κεντρικός υπολογιστής της. Το 1979, όταν πρωτοεκδόθηκε το «Σιμπούμι» (Πόλις, μετάφραση Αποστόλης Πρίτσας) του Τρεβάνιαν, το να έχει ένας υπολογιστής καταχωρημένο στο εσωτερικό του ακόμα και την πιο μικρή λεπτομέρεια για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού του πλανήτη έμοιαζε με επιστημονική φαντασία.

Ο συγγραφέας έγραψε πολύ νωρίς γι’ αυτόν τον «τερατώδη Λεβιάθαν της τεχνολογίας», που έγινε κυρίαρχος στις μέρες μας και εξυπηρετεί με τις δυνατότητές του συμφέροντα πολυεθνικών και κυβερνήσεων. Ο Τρεβάνιαν, κατά κόσμον Ρόντνεϊ Γουίλιαμς Γουίτακερ (1931-2005) έφτιαξε ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα πολύ μπροστά από την εποχή του, όχι μόνο γιατί φαντάστηκε τον κόσμο όπως είναι σήμερα, αλλά και γιατί λογοτεχνικά ξεπέρασε τα δεδομένα της εποχής, πλέκοντας αριστοτεχνικά την πολιτική, τη φιλοσοφία και την υπαρξιακή αναζήτηση. Θα μπορούσε να είναι μια ταινία δράσης με πνεύμα, βέβαια, και περιεχόμενο.

Σε όλα του τα βιβλία ο Τρεβάνιαν αναλύει σε βάθος πρώτους και δεύτερους ήρωες. Ηταν άλλωστε «εκπληκτικός αφηγητής, μοναδικός χειριστής της γλώσσας, πολυμαθής και ικανός να πραγματευτεί οποιοδήποτε θέμα, ευαίσθητος, αλλά και σκωπτικός και είρων, άριστος χειριστής της λεπτομέρειας και βαθύς γνώστης του περίγυρου και της ψυχολογίας των χαρακτήρων που περιγράφει στα βιβλία του», όπως μας πληροφορεί στο εισαγωγικό του σημείωμα ο Αναστάσης Βιστωνίτης.

Στο σημείο αυτό να σημειώσουμε ότι σημαντική ήταν η συμβολή του συγγραφέα Χρήστου Οικονόμου στην έκδοση του «Σιμπούμι» που κρατώ στα χέρια μου. Από αυτόν έχει γίνει η επιμέλεια και η διόρθωση.

Με αυτό το βιβλίο ο συγγραφέας ασκεί δριμύτατη κριτική στην αμερικανική κοινωνία, την εμπορευματική ηθική της και την πολιτιστική της βαρβαρότητα


 

Με λίγα λόγια, σας βάζω στην υπόθεση του βιβλίου όπως την έγραψε ο Freddy Michalski, Dictionnaire des littératures policières, και υπάρχει στο οπισθόφυλλο του βιβλίου:

«Θρίλερ με πρωταγωνιστή τον Νικολάι Χελ, δάσκαλο του παιχνιδιού στρατηγικής “Go” και μυημένο στην πολεμική τέχνη Χόντα/κορόσου, η οποία χρησιμοποιεί τα αντικείμενα της καθημερινής ζωής ως θανάσιμα όπλα, δεινό εραστή και επαγγελματία δολοφόνο. Θα φανταζόταν κανείς ότι πρόκειται για έναν υπερήρωα των κόμικς. Καθόλου. Με αυτό το βιβλίο, μεγάλο μέρος του οποίου διαδραματίζεται στη Σανγκάη και την Ιαπωνία κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, ο συγγραφέας ασκεί δριμύτατη κριτική στην αμερικανική κοινωνία, την εμπορευματική ηθική της και την πολιτιστική της βαρβαρότητα.

»Οταν μια όμορφη γυναίκα προστρέχει στον Χελ, ζητώντας τη βοήθειά του, εκείνος, παρότι έχει πια αποσυρθεί, επιστρέφει στη δράση αντιμετωπίζοντας τον πιο επικίνδυνο εχθρό του: τη Μητρική Εταιρεία (προφανείς οι αναλογίες με τη CIA, η οποία όμως βρίσκεται πλέον υπό τον έλεγχο των πολυεθνικών), η οποία ελέγχει την ενέργεια, τις τηλεπικοινωνίες και τις υποδομές. Το μυθιστόρημα μετατρέπεται σε μια μυστικιστική αλληγορία που αντιπαραθέτει τον πολιτισμό της Ανατολής στην παρακμή της Δύσης. Δεν πρόκειται για άβαταρ μιας new age παραλογοτεχνίας, αλλά για μια επιδέξια, διαρθρωμένη στη λογική του “Go”, ιστορία, που στηρίζεται σε μια τραγική αντίληψη της ουσίας της ανθρώπινης ύπαρξης».

Τι σημαίνει η λέξη «Σιμπούμι»; Αυτό αναρωτήθηκα μόλις το είδα. Ο Αν. Βιστωνίτης μάς εξηγεί: «Ο Νικολάι Χελ μυείται από έναν υψηλόβαθμο αξιωματικό του Ιαπωνικού Αυτοκρατορικού Στρατού στην φιλοσοφία του Σιμπούμι. Ο Χελ εισέρχεται πολύ εύκολα σ’ αυτό που στις φιλοσοφίες της Απω Ανατολής αποκαλείται μυστικό κέντρο της εμπειρίας και κατά συνέπεια να δραπετεύει απότομα πραγματικότητα και να επιστρέφει με ανανεωμένες τις πνευματικές του δυνάμεις. Ετσι φτάνει στα ανώτερα επίπεδα του Σιμπούμι, δηλαδή στην τέλεια κατανόηση και την απόλυτη ταύτιση με το περιβάλλον».

Το 1979 το βιβλίο σημείωσε μια τεράστια εμπορική επιτυχία, καθώς καταπιανόταν με θέματα που αγαπούσαν οι Αμερικανοί (και ο ευρύτερος δυτικός κόσμος). Κατάσκοποι, κυβερνητικά μυστικά, διεφθαρμένες μυστικές υπηρεσίες, εξωτικοί προορισμοί της Απω Ανατολής και φυσικά έρωτας. Ο Τρεβάνιαν τούς τα έδωσε όλα αυτά, αλλά με μεγάλες δόσεις πνευματικής και λογοτεχνικής δύναμης. Δεν έχω παρά να συμφωνήσω με το εισαγωγικό σημείωμα: «...διαλύει το σαθρό υπόβαθρο του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού αναδεικνύοντας ως κεντρικό ήρωα στο “Σιμπούμι” έναν φιλόσοφο-δολοφόνο. Το εκπληκτικό είναι πως ο ήρωας αυτός προκαλεί τη συμπάθεια του αναγνώστη-κι όχι μόνον επειδή οι αντίπαλοι του είναι χειρότεροι από τον ίδιο [...] το “Σιμπούμι” είναι ένα ρεαλιστικό, όπως και ποιοτικό και φιλοσοφικό βιβλίο με αναμφισβήτητες λογοτεχνικές ποιότητες».

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άνθρωπος Αίγαγρος
Το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα κρατώντας το «Αίγαγρος» του Διονύση Τεμπονέρα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Θίνες» ήταν ένα απόσπασμα από το σημαντικό ποίημα του Ανδρέα Εμπειρίκου «Αίγαγρος».
Ο άνθρωπος Αίγαγρος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο χρυσός αιώνας της ρωσικής λογοτεχνίας
Με τα διηγήματα «Η πιστολιά» και «Η χιονοθύελλα» του Πούσκιν αρχίζει τη μύηση του αναγνώστη ο Γιάννης Μότσιος στο πραγματικά εντυπωσιακό δίτομο έργο του «Ανθολογία Ρωσικού Διηγήματος» (από το 1830 έως το...
Ο χρυσός αιώνας της ρωσικής λογοτεχνίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ανατομία μιας κοινωνίας
Ο Μιχάλης Μοδινός, μολονότι βραβεύτηκε πρόσφατα (2019) με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για την επική «Εκουατόρια», περισσότερο επίκαιρος παρά ποτέ είναι με το βιβλίο του «Επιστροφή», που επανακυκλοφόρησε.
Η ανατομία μιας κοινωνίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η αξία του μινιμαλισμού
Ο μινιμαλισμός ταυτίζεται με την εγκράτεια η ιδέα της οποίας έρχεται από την αρχαία Ελλάδα και τον Πλάτωνα, που γράφει για την κυριαρχία της λογικής στα παρορμητικά μέρη της ψυχής. Ο έλεγχος των παρορμήσεων...
Η αξία του μινιμαλισμού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι αόρατοι και περαστικοί στις μεγαλουπόλεις μας
Η Τζένι Ερπενμπεκ αφηγείται με τον ιδιαίτερα φιλοσοφικό τρόπο της μια ιστορία για την αποστροφή και την εστίαση του βλέμματος, τον θάνατο και τον πόλεμο, για την αιώνια αναμονή και για ό,τι κρύβεται κάτω από...
Οι αόρατοι και περαστικοί στις μεγαλουπόλεις μας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οδυσσέας, ο ήρωας της καρτερίας
Στο καρνάγιο, στην πόλη της Καβάλας το ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Φιλίππων παρουσίασε την παράσταση «Οδυσσέας, ο ήρωας της καρτερίας», με έναν συγκλονιστικό Αρη Λεμπεσόπουλο.
Οδυσσέας, ο ήρωας της καρτερίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας