• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 24.6°C / 29.0°C
    3 BF
    40%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.5°C / 27.0°C
    1 BF
    69%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.0°C / 27.6°C
    0 BF
    55%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    72%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 24.1°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 19.0°C / 23.2°C
    3 BF
    67%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 19.5°C
    2 BF
    88%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    2 BF
    56%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 23.2°C / 26.9°C
    5 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.0°C / 24.9°C
    2 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 27.2°C
    4 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    3 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    3 BF
    78%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 20.7°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.3°C / 26.7°C
    2 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.0°C / 27.8°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.2°C / 28.2°C
    0 BF
    43%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    2 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 23.9°C / 25.1°C
    2 BF
    59%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    2 BF
    87%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η παραδοσιακή τεχνική στο καλντερίμι

  • A-
  • A+

Τεχνίτες, μηχανικοί και καλλιτέχνες, φοιτητές, ακαδημαϊκοί και επαγγελματίες από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια θα συναντηθούν στο ιστορικό μονοπάτι που οδηγεί στο Γεφύρι της Πλάκας στα Τζουμέρκα, για να συνεισφέρουν στην πλήρη αποκατάσταση και ανασκευή του, στο πλαίσιο δύο εργαστηρίων που οργανώνονται από το «Μπουλούκι», μια διεπιστημονική συλλογικότητα που ασχολείται με τη μελέτη των παραδοσιακών τεχνικών δόμησης, την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος

Tο «Μπουλούκι», ή αλλιώς το «Περιοδεύον εργαστήριο για τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης», διοργανώνει την εκπαιδευτική δράση, με δύο σκέλη, «Καλντερίμι Χ2», με αντικείμενο την πλήρη αποκατάσταση-ανασκευή του ιστορικού μονοπατιού που οδηγεί στο γεφύρι της Πλάκας, σε συνέχεια του 1ου Εργαστηρίου Πέτρινης Δόμησης, που πραγματοποιήθηκε στην Πλάκα Τζουμέρκων τον Αύγουστο 2018.

Η αυθεντική μορφή του λιθόστρωτου καλντεριμιού -τμήματα του οποίου επισκευάστηκαν κατά τη διάρκεια του περσινού εργαστηρίου- με τα χρόνια έχει υποστεί σημαντικές αλλοιώσεις και σοβαρές φθορές, οι οποίες το καθιστούν επισφαλές για τους περιηγητές που πλέον προτιμούν μια νεότερη πλακοστρωμένη διαδρομή που ακολουθεί την όχθη του Αράχθου. Επομένως, το να παραδοθεί το παραδοσιακό μονοπάτι, πλήρως λειτουργικό, στην αυθεντική του μορφή είναι μια σημαντική δράση πολιτισμού.

Ο χρόνος διεξαγωγής και για τα δύο εργαστήρια θα είναι οι μήνες Σεπτέμβριος και Οκτώβριος, ο τόπος, η περιοχή της Πλάκας στα Τζουμέρκα ενώ θα πραγματοποιηθούν σε παράλληλο χρόνο με την ολοκλήρωση της αναστήλωσης του παρακείμενου ιστορικού γεφυριού.

Το πρώτο αφορά δίμηνη μαθητεία (Plaka Camp) και απευθύνεται ειδικά σε επαγγελματίες τεχνίτες, που θα εργαστούν υπό την καθοδήγηση έμπειρων μαστόρων–εκπαιδευτών (λαμβάνοντας ημερήσια αποζημίωση).

Το δεύτερο είναι ένα δωδεκαήμερο εντατικό εργαστήριο (Plaka Workshop), που απευθύνεται σε τεχνικούς, μηχανικούς και καλλιτέχνες, φοιτητές και επαγγελματίες από τον κλάδο της κατασκευής.

Για όσους ενδιαφέρονται να το παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν το πρόγραμμα έχει ως εξής:

Μαθητεία Μαστόρων – Plaka Camp, 9/9 – 31/10: 2 μήνες εργασίας και εμβάθυνσης στην παραδοσιακή τεχνική του καλντεριμιού. Οι εκπαιδευόμενοι-τεχνίτες θα χωριστούν σε τρεις ομάδες εργασίας των τριών ατόμων και θα κατανεμηθούν στο πεδίο, σε τρία διαφορετικά συνεργεία κατά μήκος του μονοπατιού, όπου για σχεδόν δύο μήνες θα εργαστούν υπό την καθοδήγηση των τριών μαστόρων/εκπαιδευτών. Επικεφαλής της ομάδας των εκπαιδευτών θα είναι ο Κώστας Ταρνανάς από τον Πεντάλοφο Κοζάνης, ένας από τους πλέον καταξιωμένους μάστορες-πετράδες στην Ελλάδα, ενώ πλάι του θα βρεθούν ο Γιώργος Αναστασιάδης και ο Δημήτρης Φώτης, δύο μάστορες με βαθιά γνώση και εμπειρία στις πέτρινες κατασκευές όσο και στη διαδικασία της διδασκαλίας.

Εργαστήριο Πέτρινης Δόμησης, Plaka Workshop, 16 – 27/10: 12 μέρες πρακτικής και θεωρίας πάνω στην πέτρινη δόμηση. Βασικός συνεργάτης του εργαστηρίου θα είναι ο David Baxter, διευθυντής των Ευρωπαϊκών Εργων του Ινστιτούτου Αποκατάστασης Ιστορικών Κτιρίων (IHBC), ο οποίος θα μοιραστεί τη γνώση και την εμπειρία του στη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσα από τη διδασκαλία παραδοσιακών τεχνικών στη συντήρηση και την αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων.

Θα συμμετάσχει ακόμη ο σπουδαίος Τζουμερκιώτης γλύπτης και ομότιμος καθηγητής της ΑΣΚΤ, Θεόδωρος Παπαγιάννης, ο οποίος θα λαξεύσει ένα μικρό αριθμό λίθων με αναφορές σε συμβολικές μορφές της ηπειρώτικης οικοδομικής παράδοσης, προκειμένου αυτοί να εγκιβωτιστούν σε επιλεγμένα σημεία στο νέο κατάστρωμα (την προηγούμενη χρονιά συμμετείχε ως εισηγητής στις διαλέξεις του εργαστηρίου).

Τι είναι το «Μπουλούκι»;

«Η ομάδα μας ονομάζεται Μπουλούκι, μια λέξη που αναφέρεται στα σινάφια των μαστόρων που μετακινούνταν από τόπο σε τόπο σε αναζήτηση εργασίας, διαδίδοντας τις παραδοσιακές μορφές και βαθαίνοντας τη γνώση τους. Είμαστε μια διεπιστημονική συλλογικότητα που ασχολείται με τη μελέτη των παραδοσιακών τεχνικών δόμησης, τα ζητήματα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, την ανανέωση και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος, καθώς και την κριτική διερεύνηση των στρατηγικών που εκδιπλώνονται στα εν λόγω πεδία. Με επίκεντρο τους θεματικούς αυτούς άξονες, η δράση της ομάδας περιλαμβάνει τη διεξαγωγή έρευνας, τη διοργάνωση εργαστηρίων, συνεδρίων και ευρύτερων δράσεων, την προώθηση έργων σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και τους φορείς τους. Το έργο μας αφορά μια διαρκή έρευνα για την αρχιτεκτονική κληρονομιά, κυρίως μέσα από την εμβάθυνση στις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης. Στην κατεύθυνση αυτή, οργανώνουμε δράσεις, εργαστήρια και σεμινάρια που αποβλέπουν στη χαρτογράφηση της παραδοσιακής γνώσης, την προώθηση της δεξιοτεχνίας, την ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών και τη συνεργασία μεταξύ επαγγελματικών και επιστημονικών κλάδων».

Βαδίζοντας στα βήματα των παλιών μαστόρων

Ο Κώστας Ταρνανάς (αριστερά) και ο Παύλος Βήχας (δεξιά) στο προηγούμενο εργαστήριο πέτρινης δόμησης

Ενας από τους άμεσους εκπαιδευτικούς στόχους της δράσης είναι «να επανασυστήσει στους ντόπιους τεχνίτες την παραδοσιακή τεχνική του καλντεριμιού, που αφέθηκε να χαθεί στον χρόνο, αλλά και να αναδείξει ένα κενό γνώσης που έχει ήδη κοστίσει όχι μόνο στο δομημένο περιβάλλον της Ηπείρου, αλλά σε όλα τα οικιστικά σύνολα της χώρας» δηλώνουν τα μέλη που συστήνουν το «Μπουλούκι».

«Οι νεότερες πλακοστρώσεις των οικισμών της Ηπείρου αποτελούν ένα οδυνηρό παράδειγμα για το πώς η ελλιπής γνώση και η συνακόλουθη αδιαφορία γύρω από τα ειδικά εκείνα στοιχεία που συγκροτούν τις παραδοσιακές τεχνικές έχουν ήδη αποδώσει μικρά και μεγάλα “εγκλήματα” σε πολλούς χαρακτηρισμένους παραδοσιακούς οικισμούς. Η επένδυση λοιπόν στην ανάκτηση της χαμένης γνώσης, από τους επαγγελματίες που σήμερα εργάζονται και χτίζουν στις περιοχές αυτές, είναι ένα σημαντικό βήμα για την αναστροφή του φαινομένου».

Οι εκπαιδευόμενοι και των δύο προγραμμάτων θα έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με πολλές και διαφορετικές προσεγγίσεις της μαστορικής γνώσης, μέσα από διαλέξεις θεωρητικού και τεχνικού περιεχομένου από έγκριτους ακαδημαϊκούς και καταξιωμένους επαγγελματίες του κλάδου αλλά και μέσα από ποικίλες εκπαιδευτικές δράσεις (π.χ. επισκέψεις σε έργα και εμβληματικούς τόπους της περιοχής, επιδείξεις και πρακτική εξάσκηση).

Ανάμεσα στους εισηγητές που θα συμμετάσχουν στις διαλέξεις συμπεριλαμβάνονται ο Μανώλης Κορρές, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας Αρχιτεκτονικής της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, ο Παναγιώτης Τουλιάτος, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Frederick, ο Βασίλης Γκανιάτσας, καθηγητής Αρχιτεκτονικών Συνθέσεων & Θεωρίας του Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού, διευθυντής του Εργαστηρίου Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας στη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, ο Γιώργος Σμύρης, επίκουρος καθηγητής Ιστορίας Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο Νίκος Κατσουλάκος, δρ μηχανολόγος μηχανικός, μεταδιδακτορικός ερευνητής ΜΕΚΔΕ, ο Αινείας Οικονόμου, δρ αρχιτέκτων μηχανικός, η Μαρία Μπαλοδήμου, αρχιτέκτων μηχανικός MSc, υποψήφια διδάκτωρ ΕΜΠ, ο Χρήστος Γιαννέλος, πολιτικός μηχανικός Msc, υποψήφιος διδάκτωρ ΕΜΠ, ο Χρήστος Τάκος, αρχιτέκτων μηχανικός MSc, ο Σπύρος Μαντάς, ερευνητής, η Παναγιώτα Ανδριανοπούλου, εθνολόγος - προϊσταμένη Τμήματος Συλλογών, Ερευνας και Τεκμηρίωσης Λαϊκής Τέχνης Μουσείου Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού ΥΠΠΟΑ, UNESCO ICH Facilitator.

Συνδιοργανωτές του εγχειρήματος είναι ο Δήμος Βορείων Τζουμέρκων, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και το ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας, ενώ η δράση χρηματοδοτείται μερικώς από τον οργανισμό Headly Trust και υποστηρίζεται από το Μετσόβιο Κέντρο Διεπιστημονικής Ερευνας του ΕΜΠ και τον Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων.

«To “Καλντερίμι Χ2” σκοπό έχει να λειτουργήσει για δύο μήνες, όσο θα διαρκέσει το εργαστήριο, σαν μια ανοιχτή πλατφόρμα που θα φιλοξενήσει τον διάλογο γύρω από τις σημαντικές προκλήσεις που θέτει η διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ανάμεσα σε πολλούς και διαφορετικούς δρώντες. Πρόθεσή μας υπήρξε να ενισχύσουμε τη σχέση μας με τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας, όπως το ΕΜΠ, το Πανεπιστήμιο Πατρών και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, με ομάδες και φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως η σουηδική ΜΚΟ Cultural Heritage without Borders, η οργάνωση Dragodid από την Κροατία και τα “Ανθη της Πέτρας” από τα Λαγκάδια Αρκαδίας, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουμε το υψηλό επίπεδο και τη διεπιστημονικότητα της εκπαιδευτικής διαδικασίας» καταθέτουν από το «Μπουλούκι».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ετοιμοι για το Πανεπιστήμιο; 5 κρίσιμα ερωτήματα
Σύμφωνα με τους ειδικούς υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια που δείχνουν αν ένας τελειόφοιτος δεν είναι έτοιμος για το σημαντικό βήμα του Πανεπιστημίου, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται αναλόγως.
Ετοιμοι για το Πανεπιστήμιο; 5 κρίσιμα ερωτήματα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Συγγράμματα με ηλεκτρονικά ράμματα…
Από τη μία η κρατική εξουσία δεν έχει οριοθετήσει επακριβώς ούτε έχει νομοθετήσει τα λειτουργικά όρια της «τηλεξουσίας» κι από την άλλη οι διαχειριστές της τελευταίας δεν χάνουν την ευκαιρία διεκδίκησης ενός...
Συγγράμματα με ηλεκτρονικά ράμματα…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Bαριοπούλες
H βαριά, το σφυρί είναι μια πανάρχαια λέξη, ινδοευρωπαϊκής προέλευσης, ετυμολογικά συγγενής με το συνώνυμο γαλλικό «grave», αλλά και με το «grief», τη θλίψη.
Bαριοπούλες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τι σημαίνει, από πού προέρχεται: Ολιστικά λεφτά
Ολισμός, όμως, χωρίς λεφτά δεν γίνεται: αν πεινάς ή αν δεν έχεις να βάλεις βενζίνη, είσαι κάτι λιγότερο, και όχι περισσότερο, από το άθροισμα των μερών σου και με το συμπάθιο, σεβάσμιε γκουρού του ολισμού.
Τι σημαίνει, από πού προέρχεται: Ολιστικά λεφτά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Θάλασσα κι αλμυρό νερό
Μια πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση έφτασε στα χέρια μας από τους φοιτητές του Τμήματος Γεωπονίας-Ιχθυολογίας με τίτλο «Ο κόσμος της θάλασσας».
Θάλασσα κι αλμυρό νερό
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το Πανεπιστήμιο είναι στόχος ταξικής και χειραγωγικής πολιτικής»
Οι δυο αυτές διαστάσεις της δραστηριότητας του Πανεπιστημίου είναι στόχοι συρρίκνωσης από την πλευρά της σύγχρονης κυβερνητικής εξουσίας, κάτι που δεν θα έπρεπε να συγκαλύπτεται με την επίκληση της «αριστείας»...
«Το Πανεπιστήμιο είναι στόχος ταξικής και χειραγωγικής πολιτικής»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας