Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
14η Ιουλίου: Η μέρα της Βαστίλης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

14η Ιουλίου: Η μέρα της Βαστίλης

  • A-
  • A+
Η μέρα της πτώσης της Βαστίλης, που σήμαινε για τη Γαλλία το τέλος της βασιλικής αυθαιρεσίας, καθιερώθηκε από το 1880 ως εθνική γιορτή της Γαλλίας.

Η Βαστίλη ήταν ένα μεσαιωνικό οκτάπυργο παραλληλόγραμμο φρούριο. Είχε οικοδομηθεί το 1383 κατ’ εντολή του βασιλιά Καρόλου Ε' στο ανατολικό τείχος του Παρισιού για προστασία από επιθέσεις των Αγγλων. Περί τον 17ο αιώνα η Βαστίλη μετατράπηκε σε κρατικές πολιτικές φυλακές από τον Καρδινάλιο Ρισελιέ. Οι συνηθέστεροι κρατούμενοι ήταν οι πολιτικοί ταραχοποιοί.

Η Αλωση της Βαστίλης, εναλλακτικά γνωστή ως «Κατάληψη» ή «Πτώση της Βαστίλης», υπήρξε ένα από τα πιο εμβληματικά συμβάντα όλων των εποχών. Συνέβη στο Παρίσι στις 14 Ιουλίου του 1789 με στόχο τη διαρπαγή τού εκεί φυλασσόμενου οπλισμού και πυρομαχικών. Ωστόσο, αυτό καθεαυτό το επεισόδιο έγινε σύμβολο της Γαλλικής Επανάστασης, εθνική επέτειος των Γάλλων – και ο χώρος της Βαστίλης, η οποία από τότε καταστράφηκε ολοσχερώς, έγινε η σημερινή ομώνυμη πλατεία.

O Ερίκ Βυϊγιάρ ασκείται επιτυχώς πάνω στην ιστορία για την οποία έχουν γραφτεί πολλά. Στην πραγματικότητα, όλοι ξέρουμε ότι ουσιαστικά δεν ξέρουμε τι πραγματικά συνέβη. Ετσι, ανασκάπτει αρχεία, δουλεύει σαν ιστορικός για να αναλύσει τι πραγματικά συνέβη και έφτασαν οι Γάλλοι σε αυτήν την ιστορική ημέρα. Τέλος, μας δίνει την ελευθερία να φανταστούμε ό,τι συνέβη, με αποτέλεσμα η ιστορία του να γίνεται ακόμη πιο «αυθεντική».

Το «14η Ιουλίου», επομένως, είναι γι’ αυτούς που θέλουν να έχουν την πλήρη εικόνα∙ γι’ αυτούς που θέλουν να νιώσουν στο στομάχι τους την πείνα του Παρισιού∙ είναι γι’ αυτούς που θέλουν να ακούσουν το βουητό του πλήθους, τις στριγκλιές των γυναικών, να μάθουν τα ονόματα και την καταγωγή των επαναστατών. Είναι γι’ αυτούς που θέλουν να ακούσουν τον τραυλό νεαρό δημοσιογράφο και δικηγόρο Καμίλ Ντεμουλέν∙ να ακούσουν τη φωνή του Νεκέρ ή του Μιραμπό ή του Λαφαγιέτ. Είναι γι’ αυτούς που, πολύ καλώς, θέλουν να θυμούνται και γιορτάζουν την «Πτώση».

Τέλος, είναι για εκείνους τους οξυδερκείς αναγνώστες που μπορούν να συναγάγουν μια βασική αρχή για την πολιτική και την ιδέα όλων των επαναστάσεων. Ποια; Οτι μπορεί να διατηρείται η αδικία και η ανισότητα∙ αλλά δεν διατηρείται για πάντα, κι όταν πέφτει, πέφτει με πάταγο. Οτι δεν μπορεί να σταθεί μια αυτάρεσκη διακυβέρνηση που θεωρεί ότι τα κάνει όλα καλά και, από κάτω, ολόκληρη η κοινωνία να έχει φαγούρα. Και το Παρίσι, εκείνες τις μέρες, είχε φαγούρα.

«Στη διάρκεια της μακράς ιστορίας της η Βαστίλη είχε ήδη καταληφθεί τρεις φορές. Η πρώτη ήταν τη μέρα των οδοφραγμάτων στις 13 Μαΐου 1588. Η δεύτερη όταν μπήκε ο Ερρίκος Δ' στο Παρίσι∙ άντεξε για λίγες μέρες και μετά έπεσε. Η τρίτη στον Πόλεμο της Σφενδόνης. Αλλά στις 14 Ιουλίου δεν είναι ο δούκας του Γκιζ και μερικοί κακούργοι που την πολιορκούν, δεν την ταλαιπωρούν τα στρατεύματα του βασιλιά της Γαλλίας, ούτε αυτά του πρίγκιπα ντε Κοντέ. Οχι. Η κατάσταση είναι εντελώς νέα, δίχως ιστορικό προηγούμενο. Στις 14 Ιουλίου 1789 τη Βαστίλη την πολιορκεί το Παρίσι».

Ο Ερίκ Βυϊγιάρ επιδεικνύει μια απαράμιλλη ικανότητα να ζωντανεύει εποχές, να κάνει τον αναγνώστη του αυτόπτη μάρτυρα∙ τον βοηθάει να αισθανθεί την αύρα της Ιστορίας. Εδώ, στο «14η Ιουλίου», κάνει κάτι περισσότερο: περιγράφει ιδρυτικές στιγμές, εκείνες κατά τις οποίες η «λαϊκή βούληση» έχει μόλις εισέλθει στην Ιστορία. Οπως και στο βραβευμένο «Ημερήσια διάταξη» (επίσης, εκδ. Πόλις), δεν σταματάει σε αυτό το σημείο. Χτίζει την αφήγησή του αφήνοντας παράθυρα στην αιτιακή προσέγγιση (γιατί συνέβη αυτό που συνέβη), αλλά και στη λειτουργική προσέγγιση (πώς συνέβη αυτό που συνέβη).

Θυμάμαι (από άλλο βιβλίο) τι έγραφε η αυτόπτης και περιβόητη σαλονάρχης του Διαφωτισμού, η Μαντάμ De Staël: «Στις 13 Ιουλίου 1789, διακόσιες χιλιάδες άνθρωποι είχαν παρελάσει στο Παρίσι, φωνάζοντας το όνομα του Ζακ Νεκέρ [του πατέρα της, δηλαδή]. Την επόμενη μέρα, ο όχλος εισέβαλε στη Βαστίλη, σκοτώνοντας τον αρχηγό της φυλακής, τον πράο μαρκήσιο Ντε Λονέ και απελευθερώνοντας τους επτά εναπομείναντες κρατούμενους χωρίς κάποιο πολιτικό φορτίο: τέσσερις πλαστογράφους, έναν άσωτο ευγενή και δύο φρενοβλαβείς – ένας από τους οποίους πίστευε πως ήταν ο Ιούλιος Καίσαρας».

Ο πιο σημαντικός κρατούμενος της εποχής, ο μαρκήσιος Ντε Σαντ, είχε μεταφερθεί από τη Βαστίλη σ’ ένα άσυλο δέκα μέρες πριν από τη 14η Ιουλίου.

Βέβαια, ο διοικητής της Βαστίλης, ο μαρκήσιος Ντε Λονέ, είχε διατάξει να πυροβολήσουν κατά του πλήθους. Στη μάχη που επακολούθησε σκοτώθηκαν περίπου εκατό άτομα. Μετά την κατάληψή της, το πλήθος έκοψε το κεφάλι του Ντε Λονέ και κάποιων ανδρών του και τα περιέφεραν πάνω σε κοντάρια στους δρόμους του Παρισιού. Οι φυλακισμένοι ελευθερώθηκαν.

Η μέρα της πτώσης της Βαστίλης, που σήμαινε για τη Γαλλία το τέλος της βασιλικής αυθαιρεσίας, καθιερώθηκε από το 1880 ως εθνική γιορτή της Γαλλίας.

Αλλά, το δίχως άλλο, η πρώτη φορά του «ο λαός στο προσκήνιο» εκτός από όραμα (Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη), στον Ερίκ Βυϊγιάρ έχει φωνή, έχει και βρόμα∙ έχει και καπηλειά με προπόσεις∙ και πολλούς ανεβασμένους στα σκαμνιά και στα τραπέζια. Εχει κι εξαλλοσύνες και βρισιές. Το «14η Ιουλίου» δείχνει πώς χύθηκε το αίμα, πώς γκρεμίστηκε το φρούριο-σύμβολο της μοναρχίας∙ τον θρίαμβο των λαϊκών δυνάμεων ενάντια στην τυραννία. «Οι επαναστάτες –λέει ο Βυϊγιάρ– ήταν πολύ νέοι άνθρωποι, εικοσάχρονοι επίτροποι, εικοσιπεντάχρονοι στρατηγοί. Εκτοτε, δεν ξαναείδαμε κάτι τέτοιο».

ΝΗΣΙΔΕΣ
Η 14η Ιουλίου, η δύναμη του λαού…
Η πυκνή, «ζωντανή» γραφή του συγγραφέα στις περισσότερες σελίδες του βιβλίου, σε καθιστά μάρτυρα των γεγονότων. Σε κατεβάζει στους δρόμους της οργής, στους δρόμους των ταραγμένων εκείνων ημερών.
Η 14η Ιουλίου, η δύναμη του λαού…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η κόρη τ' ουρανού
Η Ευρώπη του 18ου και 19ου αιώνα, η Γαλλική Επανάσταση, ο Ροβεσπιέρος, ο Μέγας Ναπολέων, σπουδαία γεγονότα και εμβληματικές προσωπικότητες πέρασαν μπροστά από τα μάτια της γυναίκας που σήμερα έχουμε την τύχη...
Η κόρη τ' ουρανού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σέξπιρ, ο σύγχρονός μας
Στο βιβλίο του Κοτ θα βρείτε αποσαφηνισμένα όλα τα έργα του μεγάλου δραματουργού και το πώς οι ήρωές του αυτονομήθηκαν από τον δημιουργό τους και εξελίχτηκαν από σύγχρονους σκηνοθέτες και δραματουργούς.
Σέξπιρ, ο σύγχρονός μας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι αρχάριες της Μαρίας Πάλλα
Διαβάζοντας το νέο μυθιστόρημα της Μαρίας Πάλλα ο αναγνώστης παρακολουθεί να αναδύονται μέσα από την ιστορία της Θεσσαλονίκης, της Ελλάδας και του κόσμου οι προσωπικές ιστορίες δύο γυναικών.
Οι αρχάριες της Μαρίας Πάλλα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βιβλία που... σου τα διαβάζουν!
Οι Αναγνώσεις του #snfccAt Home, του Κέντρου Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στρέφονται στο παιδικό βιβλίο και παρουσιάζουν δυο κλασικά βιβλία σε... ανάγνωση.
Βιβλία που... σου τα διαβάζουν!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το λυρικό θαύμα
Οσο καλός αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος είναι το νερό τόσο αγώγιμη για τον φιλοσοφικό στοχασμό και τη λυρική λεπτότητα είναι και η ποίηση του Ορέστη...
Το λυρικό θαύμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας