Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το μοιραίο πάθημα ενός σκοτεινού μπίζνεσμαν
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το μοιραίο πάθημα ενός σκοτεινού μπίζνεσμαν

  • A-
  • A+

Το μυθιστόρημα του Κίκε Φεράρι «Από μακριά μοιάζουν με μύγες» (εκδόσεις Καστανιώτη 2019, μετάφραση Αννα Βερροιοπούλου) είναι χτισμένο πάνω σε έναν γνώριμο κι από τα δικά μας χαρακτήρα· αυτόν του επιτυχημένου, αλλά με σκοτεινά μέσα, επιχειρηματία.

Ο κύριος Μάτσι, κληρονόμος μιας μικρής υφαντουργίας την οποία εξώθησε σε δόλια πτώχευση, έκανε την πρωταρχική του συσσώρευση την περίοδο της στρατιωτικής δικτατορίας (1976-1983).

Στη διάρκεια των δύο πρώτων μεταχουντικών κυβερνήσεων, του Ραούλ Αλφονσίν και του Κάρλος Μένεμ, παντρεύτηκε την κόρη ενός ισχυρού γαιοκτήμονα και, με τις κατάλληλες διασυνδέσεις, αξιοποίησε τις αλλεπάλληλες υποτιμήσεις του πέσο και τον υπερπληθωρισμό για να κάνει κάμποσες επικερδείς δουλειές στον χώρο της Υγείας.

Τα πρώτα χρόνια της δημοκρατίας αγόραζε φτηνά και τη δεκαετία του ’90 πουλούσε στο κράτος ακριβά. Χάρη σ’ αυτές τις μπίζνες έσωσε τα λεφτά του την περίοδο της απαγόρευσης των τραπεζικών αναλήψεων το 2001, επί Φερνάντο ντε λα Ρούα, και κράτησε ανοιχτό το εστιατόριο-βιτρίνα του, με το συμβολικό όνομα «Αυτοκρατορία».

Την τηλεφωνική ατζέντα του κοσμούν υπουργοί, υφυπουργοί, βουλευτές, δήμαρχοι, αμφιλεγόμενοι επιχειρηματίες και κάθε είδους λομπίστες.

Ο κύριος Μάτσι απολαμβάνει στο έπακρο την επιτυχία του. Είναι ένας ασύδοτος αλαζόνας που δεν δίνει δεκάρα για το τι σκέφτονται ή αισθάνονται οι άλλοι, ακόμη και αν είναι μέλη της οικογένειάς του.

Εκτός από φετιχιστής του εξουσιαστικού σεξ, υποβοηθούμενου από κοκαΐνη και μπλε χαπάκια, ο κύριος Μάτσι είναι ένας μανιακός καταναλωτής ακριβών brand names. Διαθέτει μια συλλογή από τριακόσιες γραβάτες, κοστούμια Μπριόνι, πουκάμισα Βερσάτσε, σκαρπίνια Απερ και Λάινιγκ, μανικετόκουμπα Αρμάνι, άρωμα Τερ ντ’ Ερμές, ενώ ανάβει τα πούρα μάρκας Μοντεκρίστο με έναν χρυσό αναπτήρα Ντιπόν.

Κορωνίδα των πανάκριβων αποκτημάτων του είναι η Μπε-Εμ-Βε του, αξίας 200.000 δολαρίων. Η πολυτέλειά της και το «γουργούρισμα» του γκαζιού της τού προκαλούν μια ανείπωτη πλήρωση υπεροπτικής ευτυχίας. Σε αυτό το σύμβολο της αφελούς, κατά βάθος, εγωπάθειάς του είναι που του συμβαίνει το αναπάντεχο.

Εκεί που απολαμβάνει τα φθονερά βλέμματα των άλλων οδηγών, τον πιάνει λάστιχο και ανακαλύπτει στο πορτμπαγκάζ της «μαύρης αστραπής» το πτώμα ενός άνδρα δεμένου με το μυστικό σεξουαλικό αξεσουάρ του: τις χειροπέδες με τα ροζ γουνάκια. Ο άγνωστος είναι αδύνατο να αναγνωριστεί. Τον έχουν πυροβολήσει στο πρόσωπο.

Αρχικά δεν μπορεί να πιστέψει ότι έχει συμβεί σε αυτόν κάτι τέτοιο. Ταλαντεύεται ανάμεσα στην αμηχανία και την αγανάκτηση. Για λίγο πιστεύει πως πρόκειται για φάρσα. Αλλωστε αυτός είναι ένας «ευυπόληπτος» μπίζνεσμαν. Και οι μπίζνεσμαν μπορεί να έχουν ανταγωνιστές, υπαλλήλους και στελέχη, αλλά όχι εχθρούς.

Γρήγορα η σύγχυσή του μετατρέπεται σε φόβο. Πρόκειται για απειλητικό προμήνυμα ενός συμβολαίου θανάτου; Κρύβει εκδίκηση ή στήσιμο μιας διαβολικής ίντριγκας από κάποιον που θέλει να τον γκρεμίσει από τον θρόνο της επιτυχίας του για να του αρπάξει όσα κατάφερε με κόπο και δόλο να αποκτήσει;

Οταν «το ζώο της παράνοιας» ξυπνά και αφηνιάζει μέσα του, η καχυποψία του στρέφεται προς κάθε κατεύθυνση.

Οσο διαρκεί η αγωνιώδης προσπάθειά του να ξεφορτωθεί το πτώμα, εισβάλλουν στο μυαλό του οι ανοιχτοί λογαριασμοί του με όλους όσους εξαπάτησε ή είχε στη δούλεψή του και τους φέρθηκε σκάρτα. Για κανέναν και για τίποτα δεν είναι σίγουρος.

Υποψιάζεται ακόμη και τον υπεύθυνο ασφαλείας του, τον «Βόθρο», έναν πρώην βασανιστή της χούντας και μοναδικό σύνδεσμό του με τον κόσμο του εγκλήματος.

Ολες οι υποθέσεις που κάνει, καταλήγουν σε αδιέξοδο. Ολες οι πιθανότητες φαντάζουν ισοδύναμες. Η καθεμία και όλες μαζί μπορεί να έχουν «συνωμοτήσει» εναντίον του, είτε από πρόθεση είτε από σύμπτωση.

Είναι δε τόσος ο παθολογικός εγωκεντρισμός του που, όταν επιτέλους απαλλάσσεται από το πτώμα, αποφασίζει να το γιορτάσει με ένα όργιο!

Το «Από μακριά μοιάζουν με μύγες» είναι ένα νουάρ κοινωνικό και πολιτικό μυθιστόρημα, στο οποίο η ιδέα-κλειδί της πλοκής είναι γνωστή από την αρχή. Ο συγγραφέας το εντάσσει στην παράδοση των νουάρ ιστοριών του Ντέιβιντ Γκούντις και των παλπ φίξιον μυθιστορημάτων του Τζιμ Τόμσον, του επονομαζόμενου και «Ντοστογιέφσκι του ψιλικατζίδικου».

Διαρθρώνεται σε δεκατρείς ενότητες, καθεμία από τις οποίες δανείζεται τίτλο από τη φανταστική ταξινόμηση των ζώων που προτείνει ο Μπόρχες στο δοκίμιό του «Η αναλυτική γλώσσα του Τζον Ουίλκινς» (1942).

Σύμφωνα με αυτήν, τα ζώα κατατάσσονται σε αυτά που ανήκουν στον αυτοκράτορα, τα βαλσαμωμένα, τα δαμασμένα, αυτά που από μακριά μοιάζουν με μύγες κ.λπ. «Με αυτή την εναλλακτική, αλλόκοτη ταξινόμηση», σημειώνει η μεταφράστρια του βιβλίου, «ο Μπόρχες ήθελε να επισημάνει τον αυθαίρετο τρόπο με τον οποίο κατηγοριοποιούμε και αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο».

Ο Κίκε Φεράρι θεωρεί τον εαυτό του αυτοδίδακτο, βιωματικό συγγραφέα. Η γραφή του δεν είναι απότοκο πανεπιστημιακών σεμιναρίων δημιουργικής γραφής ή διαβασμάτων στο ασφαλές περιβάλλον των βιβλιοθηκών. Πρόκειται για συγγραφέα που δεν κρύβει τις ιδέες του.

Είναι πολιτικός ακτιβιστής και γράφει τακτικά στην εφημερίδα του συνδικάτου των εργαζομένων στο μετρό του Μπουένος Αϊρες, όπου και ο ίδιος είναι μισθωτός (νυχτερινός καθαριστής).

Ωστόσο καταφέρνει και μπολιάζει με τις ιδέες του τα μυθιστορήματά του, με τέτοιο τρόπο ώστε να μη μυρίζουν διδακτισμό, να μη θυμίζουν πολιτική μπροσούρα που υποδεικνύει τι πρέπει να κάνουμε, προς τα πού πρέπει να κατευθυνθούμε. Χωρίς ο ίδιος να παίρνει θέση για το τι είναι κακό και τι καλό, τα συμπεράσματα τα αφήνει στον αναγνώστη.

Ομολογημένα έχει δεχτεί επιρροές από τους σύγχρονους κλασικούς της βορειοαμερικανικής λογοτεχνίας: Φόκνερ, Χέμινγουεϊ, ΜακΚάλερς, Τσάντλερ, Χάμετ, Mέιλερ, Οστερ, Τσίβερ, Σάλιντζερ και βέβαια από τον Μπουκόφσκι, ο οποίος υπήρξε το ίνδαλμά του στα πρώιμα χρόνια της συγγραφικής του διαμόρφωσης (τον έχει κάνει και τατουάζ στο μπράτσο του).

Επίσης έχει επηρεαστεί από τους συμπατριώτες του, Μπόρχες και Ρικάρντο Πίλια, και φυσικά από τον Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο II.

Το τέλος του μυθιστορήματος είναι όλα τα λεφτά. Η έκπληξη που προκαλεί είναι καθηλωτική, η επίδρασή της ακαριαία. Τόσο στον κύριο Μάτσι όσο και στους αναγνώστες.

Η κ. Βερροιοπούλου έχει αποδώσει άριστα στη γλώσσα μας τον καταιγιστικό ρυθμό της γραφής του Φεράρι.

Ποιός είναι:

 

Ο Κίκε Φεράρι γεννήθηκε το 1972 στο Μπουένος Αϊρες. Κείμενά του δημοσιεύονται σε πολλά λογοτεχνικά περιοδικά και διάφορες ιστοσελίδες, σε Λατινική Αμερική και Ευρώπη.

Εχουν κυκλοφορήσει τα μυθιστορήματά του «Operación Bukofski», «Lo que no fue» (Πρώτη Διάκριση στο Premio Casa de las Américas το 2009), «Punto ciego», το οποίο έγραψε από κοινού με τον Juan Mattio, και η συλλογή διηγημάτων «Nadie es inocente».

Το 2012 με το «Από μακριά μοιάζουν με μύγες» απέσπασε το Βραβείο Silverio Cañada για το Καλύτερο Ισπανόφωνο Αστυνομικό Μυθιστόρημα (Ópera Prima) στην ετήσια φεστιβαλική Εβδομάδα Νουάρ Λογοτεχνίας (Semana Negra) της Χιχόν. Το βιβλίο έγινε αμέσως καλτ φαινόμενο με φανατικό κοινό.

Εγραψαν:

«Το “Από μακριά μοιάζουν με μύγες” είναι ένα εξαιρετικά συμπαγές έργο, που ρέει τέλεια. Και επιπλέον είναι γραμμένο με την ιδέα ότι το νουάρ μυθιστόρημα είναι η νέα κοινωνική λογοτεχνία της εποχής μας».

ΠΑΚΟ ΙΓΝΑΣΙΟ ΤΑΪΜΠΟ II

«Ο Κίκε Φεράρι είναι τόσο αληθινός, που μοιάζει με ψέμα. Τόσο ειλικρινής, που μοιάζει με φάρσα. Γράφει αλλάζοντας συνεχώς θέση, με γρήγορα πόδια και τρομερή γροθιά».

ΚΑΡΛΟΣ ΘΑΝΟΝ

«Ο Κίκε Φεράρι είναι ένας τύπος που κουβαλά τις ιδέες του μέσα κι έξω. Δεν τις κρύβει. Δεν τις τσιγκουνεύεται. Ποτέ δεν τις αρνείται. Αντιθέτως, τις κάνει τατουάζ στο δέρμα του για να μην προδοθεί από κάποια παράλειψη. Το βιβλίο του διαθέτει μια πρωτόγνωρη δύναμη».

ΚΑΡΛΟΣ ΣΑΛΕΜ

«Βραβευμένος συγγραφέας τα πρωινά, καθαριστής του μετρό τις νύχτες. Ενας εργάτης της λογοτεχνίας που κάθε τόσο βάζει άλλη στολή, αυτή του επιτυχημένου μυθιστοριογράφου».

El País

«Η λογοτεχνική αποκάλυψη της Αργεντινής».

The Wall Street Journal

 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Παιδεύει και απαιτεί πολλαπλές αναγνώσεις
Ο Κώστας Καλημέρης αποφάσισε να μας δώσει ένα παράδοξο, περίτεχνο, δυσκολοκατάκτητο, αλλιώτικα ενδιαφέρον μυθιστόρημα, ένα πολύπτυχο corpus της πλανεμένης και πλανεύτρας ζωής του.
Παιδεύει και απαιτεί πολλαπλές αναγνώσεις
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η εξουσία γεννά την ψευδαίσθηση της υπεροχής»
Το νέο μυθιστόρημα του συγγραφέα Δημήτρη Σωτάκη «Ο μεγάλος υπηρέτης» είναι ένα πρωτότυπο μυθιστόρημα για τη μάχη του ανθρώπου με τον εαυτό του και την ψευδαίσθηση της δύναμης της εξουσίας.
«Η εξουσία γεννά την ψευδαίσθηση της υπεροχής»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο μεγάλος ίσκιος του Ζάουμε Καμπρέ
Ο Ζάουμε Καμπρέ είναι ένας από τους πιο ιδιαίτερους συγγραφείς που έχω συναντήσει ποτέ. Γράφει εκπληκτικά, περίπλοκα και εξαιρετικά μυθιστορήματα όπως το βιβλίο του «Η σκιά του ευνούχου».
Ο μεγάλος ίσκιος του Ζάουμε Καμπρέ
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο ήρωας και ο εαυτός του*
Λογοτεχνικός ήρωας είναι ο άνθρωπος αυτός που είναι διαρκώς απών. Ακόμα και μέσα στην παρουσία του. Και ίσως τελικά όλοι αυτοί που φεύγουν να γίνονται λογοτεχνικοί ήρωες. Να αποχωρούν συνταξιοδοτημένοι από την...
Ο ήρωας και ο εαυτός του*
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο χρυσός αιώνας της ρωσικής λογοτεχνίας
Με τα διηγήματα «Η πιστολιά» και «Η χιονοθύελλα» του Πούσκιν αρχίζει τη μύηση του αναγνώστη ο Γιάννης Μότσιος στο πραγματικά εντυπωσιακό δίτομο έργο του «Ανθολογία Ρωσικού Διηγήματος» (από το 1830 έως το...
Ο χρυσός αιώνας της ρωσικής λογοτεχνίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ανατομία μιας κοινωνίας
Ο Μιχάλης Μοδινός, μολονότι βραβεύτηκε πρόσφατα (2019) με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για την επική «Εκουατόρια», περισσότερο επίκαιρος παρά ποτέ είναι με το βιβλίο του «Επιστροφή», που επανακυκλοφόρησε.
Η ανατομία μιας κοινωνίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας