Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η κρίση πηγή προβληματισμού για 350 επιστήμονες

Οι χώροι διεξαγωγής του Συνεδρίου στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Μυτιλήνη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κρίση πηγή προβληματισμού για 350 επιστήμονες

  • A-
  • A+
Ενα τετραήμερο συνέδριο στη Μυτιλήνη με θέμα: «Οι Κοινωνικές Επιστήμες σήμερα: Διλήμματα και Προοπτικές πέρα από την κρίση» ανέδειξε αλήθειες, ερωτήματα αλλά και λύσεις.

Ας ξεκινήσουμε με ένα ερώτημα: πού ζούμε;

Ζούμε σε μια εποχή που οι ανθρωπιστικές επιστήμες υποχωρούν (ως συνέπεια μιας συντονισμένης προσπάθειας υποβιβασμού τους σε όλο τον κόσμο), σε μία Ευρώπη που αν και βάσισε τις αξίες και τα ανθρωπιστικά της προτάγματα στην εν λόγω παράδοση, φαίνεται πως απομακρύνεται συνεχώς από αυτά, σε μία Ευρωπαϊκή Ενωση στην οποία πλέον δεκάδες χώρες-μέλη φαίνεται πως ανακυκλώνουν τα λόγια της Θάτσερ (σ.σ. «Κοινωνία; Δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα!») και σε μία Ελλάδα που από τη μια βιώνουμε μία χρόνια κρίση και από την άλλη βουλευτές αρθρώνουν σε δημόσιο λόγο πως «η κοινωνιολογία δεν πρέπει να μπει στα σχολεία γιατί κάνει τα παιδιά μας αριστερά».

Σε αυτό το πλαίσιο, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου πήρε την πρωτοβουλία να διοργανώσει ένα μεγάλο, τετραήμερο Συνέδριο Κοινωνικών Επιστημών στη Μυτιλήνη, το 2ο στη σειρά, κάνοντας ουσιαστικά αυτό που κάθε σοβαρή επιστημονική κοινότητα (πόσω μάλλον πανεπιστημιακή) έχει χρέος να κάνει: να εγκύψει με επιστημονικό μεν, εξωστρεφή και ανοιχτό προς όλους δε τρόπο πάνω από τα θεμελιώδη σύγχρονα ζητήματα, από τους σημερινούς κοινωνικούς προβληματισμούς και ανάγκες.

Η Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Ελληνικής Δημοκρατίας, έκανε ακριβώς αυτό. Υπό τον γενικό αλλά και πολύ συγκεκριμένο ταυτόχρονα τίτλο «Οι Κοινωνικές Επιστήμες σήμερα: Διλήμματα και Προοπτικές πέρα από την Κρίση» συγκέντρωσε 250 ομιλίες από 350 καθηγητές, διδακτορικούς επιστήμονες, πανεπιστημιακούς διδάκτορες και ερευνητές από ευρύτατο φάσμα επιστημών.

Οι δε άξονες των ομιλιών προσέγγισαν επίσης ευρύτατο φάσμα θεμάτων: από σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα (οικονομία, λιτότητα, νεολαία, συνεργατικά δίκτυα, υγεία, κρίση και κοινωνικές ομάδες, κοινοτικούς τρόπους αυτοοργάνωσης, φύλο και υγεία, ο τοκετός και οι σύγχρονες πρακτικές ως στοιχείο της γυναικείας ταυτότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, έρευνες για τη Λατινική Αμερική κ.ά.) έως την κοινωνική θεωρία και κριτική, την κοινωνική ιστορία και εθνική ταυτότητα, τις εκπαιδευτικές πολιτικές, τις σχολικές πρακτικές, τον πολιτισμό και τις τέχνες μέσα από την ψηφιακή εποχή αλλά και τη μετανάστευση και τη στάση των τοπικών κοινωνιών, τις διεθνείς όψεις της μεταναστευτικής πολιτικής, την Ευρώπη ως τόπο της Κρίσης, την ευρωζώνη σε σχέση με τη νεωτερικότητα αλλά και την Ελλάδα, τις πολιτικές συνέπειες της Κρίσης κ.ά.

Παράλληλα, έγινε και ένα σημαντικό αφιέρωμα στο Μάη του '68 με επίκεντρο τη Γαλλία αλλά όχι μόνο, με δύο μεγάλες συνεδρίες και μία εξαιρετική έκθεση.

Μέσα σε 4 μέρες (6-9.06.2019), σε περισσότερες από 4 αίθουσες του Πανεπιστημίου, με πολλές παράλληλες συνεδρίες, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και συγκεκριμένα η Σχολή Κοινωνικών Επιστημών απέδειξε πως δεν έχει σχεδόν τίποτα να ζηλέψει από κάποιον αντίστοιχο ιδιωτικό φορέα και σίγουρα από άλλα αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα στο εξωτερικό. Ούτε είναι τυχαίο πως ένα τόσο σπουδαίο συνέδριο έγινε από ένα περιφερειακό Πανεπιστήμιο, αυτό του Αιγαίου.

Το Συνέδριο

«Οι κοινωνικές επιστήμες οφείλουν να αντιδρούν απέναντι στις κρίσεις, να καταγράφουν τις συνέπειές τους, να παρεμβαίνουν στις πολιτικοκοινωνικές εξελίξεις, να συμβάλλουν και οι ίδιες στον κοινωνικό μετασχηματισμό και να αναδεικνύουν, μέσω και της επιστημονικής έρευνας, τόσο τα ερωτήματα που πλανώνται στο δημόσιο διάλογο όσο και να προτείνουν, μέσω εκτενούς διερεύνησης, λύσεις και δραστικές παρεμβάσεις πάνω στη θεραπεία των αιτιών που προκαλούν τις κρίσεις» είπε ο κοσμήτορας της Σχολής, Νίκος Ναγόπουλος, θέτοντας από την αρχή πολύ σωστά το στίγμα και τον στόχο του Συνεδρίου.

«Με το σκεπτικό αυτό, οι κοινωνικές επιστήμες θα πρέπει να καταστούν πυξίδα σε μια κοινωνία με έλλειψη προσανατολισμού και εργαλείο αναστοχασμού σε εποχές όπου η επιφανειακή εντύπωση γίνεται αυτοσκοπός» συνέχισε, καταλήγοντας πως «τα αποτελέσματα αυτού του Συνεδρίου θα είναι προσιτά και αξιοποιήσιμα από τη διεθνή και ελληνική ακαδημαϊκή κοινότητα, αλλά και από φορείς της κοινωνίας!».

Με τη σειρά του ο καθηγητής Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Ευθύμιος Παπαταξιάρχης τόνισε πως «Οταν τον Μάρτη του 1985 ο τότε διευθυντής του ΕΚΚΕ Κωνσταντίνος Τσουκαλάς και ο ομιλών στο πλαίσιο της πρώτης εισήγησης προς την Διοικούσα Επιτροπή του Πανεπιστημίου Αιγαίου σχετικά με την ταυτότητα του Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και των προϋποθέσεων λειτουργίας του υποστηρίξαμε την αναγκαιότητα ίδρυσης μιας Σχολής Κοινωνικών Επιστημών στο ΠΑ δεν μπορούσαμε να φανταστούμε την σημερινή εικόνα –την εικόνα μιας Σχολής δυναμικής, με τέσσερα τμήματα και πολλά προγράμματα σπουδών όλων των επιπέδων, με πολλούς φοιτητές και με μεγάλη ερευνητική ενέργεια που αποτυπώνεται σε αυτό το συνέδριο. Είναι περιττό να υπογραμμίσω την μεγάλη ικανοποίηση ενός βετεράνου ανθρωπολόγου μπροστά σε αυτή την εικόνα. Και παρότι η κρίση υπήρξε μια μεγάλη δοκιμασία για τη δημόσια εκπαίδευση, τα περιφερειακά πανεπιστήμια και τις κοινωνικές επιστήμες, εμείς την είδαμε ως μια ευκαιρία για αυτενέργεια και μια επιστημονική πρόκληση».

Αυτό πράγματι φάνηκε ξεκάθαρα καθ' όλη τη διάρκεια του Συνεδρίου, αποδεικνύοντας πως ακόμη κι αν υπάρχουν πολύ περισσότερα που πιθανώς θα μπορούσαν να γίνουν (και σε οργανωτικό και σε επιστημολογικό επίπεδο), παρʹ όλα αυτά και το ειδικό βάρος των κοινωνικών επιστημών αναδείχθηκε και το πόσο τελικά επηρεάζουν όχι μόνο την επιστημονική σκέψη και δράση αλλά την ίδια την καθημερινότητα όλων μας -ακόμη και όσων μπορεί να μη γνωρίζουν καν τον όρο «κοινωνικές επιστήμες».

Ενα μορφωτικό στολίδι στο Αιγαίο

Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου φέρει μία μακρά πορεία, καθώς ξεκίνησε αρχικά ως όραμα του σπουδαίου Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή (Ελληνας μαθηματικός, συνεργάτης του Αϊνστάιν) ήδη από το 1919. Επανιδρύθηκε το 1984 και είναι ένα από τα νεότερα Πανεπιστήμια στην Ελλάδα. Σήμερα, σχεδόν τριάντα χρόνια μετά, με 18 Τμήματα, 38 Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, Θερινά Σχολεία και Μαθήματα Δια-βίου Μάθησης, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου κατατάσσεται ανάμεσα στα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια της χώρας.

Η διοικητική του έδρα είναι στη Λέσβο, ενώ Σχολές και Τμήματά του λειτουργούν σήμερα πέρα από την πόλη της Μυτιλήνης, στη Χίο, τη Σάμο, τη Ρόδο, τη Σύρο και τη Λήμνο, συγκροτώντας έτσι ένα πανεπιστημιακό δίκτυο που καλύπτει όλους τους Νομούς του Αιγαίου. Και ευχόμαστε, καμία πολιτική αλλαγή στην εξουσία να μην «διαβρώσει» αυτό το δίκτυο-μορφωτικό στολίδι στο Αιγαίο.

Μουσική και μουσικοί

Το Συνέδριο είχε συμπεριλάβει στο πρόγραμμά του και παράλληλες πολιτιστικές δράσεις. Δύο ήταν τα μουσικά σύνολα που κέρδισαν την προσοχή μας: η διαπολιτισμική χορωδία ενηλίκων «Cantaλαλούν» και η ορχήστρα «Connect by Music». Δύο σύνολα που έχουν πολύ χρώμα (σε ενδυμασίες, δέρμα και ήχο!), πολύ ταλέντο, πολλή αγάπη και κυρίως πολύ όρεξη για μουσική, ως μέσο επικοινωνίας λαών, επιθυμιών, πραγματικοτήτων αλλά και ονείρων. Μικρών και μεγάλων. Ντόπιων και ξένων.

Το μουσικό και χορωδιακό σύνολο Cantaλαλούν

◼ Η διαπολιτισμική χορωδία ενηλίκων Cantaλαλούν απαρτίζεται από εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους ντόπιους, πρόσφυγες και μετανάστες με ρεπερτόριο από όλο τον κόσμο. Ολοι τους συμμετέχουν απολύτως εθελοντικά. Ψυχή του εγχειρήματος είναι η Μαρίζα Βαμβουκλή και ο Γιώργος Γέργος. Η πολύχρωμη αυτή χορωδία έκλεισε με τα τραγούδια της τη μέρα έναρξης του συνεδρίου, δημιουργώντας τις καλύτερες προϋποθέσεις για τη συνέχεια.

Η επικεφαλής της, μουσικός και μαέστρος Μαρίζα Βαμβουκλή, γεννημένη και μεγαλωμένη στη Λέσβο, μετά από μουσικές σπουδές ανά τον κόσμο, επέστρεψε στο νησί και δημιούργησε (πέραν άλλων σχημάτων) και τη συγκεκριμένη χορωδία. Κύριος άξονας της φιλοσοφίας της (τόσο ως μουσική πράξη όσο και ως διδασκαλία) είναι ο αυτοσχεδιασμός και η ευαισθητοποίηση στους ήχους γύρω μας (soundscapes), που οδηγούν στη δημιουργία προσωπικών ηχητικών κολάζ και μουσικών συνθέσεων. Ακριβώς αυτό, ως οπτικοακουστικό βίωμα πλέον, ζήσαμε κι εμείς όταν τους ακούσαμε.

Το μουσικό σύνολο «Connect by Music». Στα αριστερά, η καθηγήτριά τους Αννίτα Μαντζουράνη

◼ Οσο για την ορχήστρα «Connect by Music», αυτό που είδαμε μας συνεπήρε. Δεκατέσσερις πρόσφυγες, κυρίως μικρά παιδιά, συνόδευσαν μουσικά με τις κιθάρες τους δεκάδες θεατές που τραγουδούσαν συνεπαρμένοι στο υπαίθριο θεατράκι του Πανεπιστημίου. Ολα τα μέλη του μουσικού αυτού συνόλου είναι πρόσφυγες μαθητές που ζουν στα κέντρα φιλοξενίας της Λέσβου: στη Μόρια, στον Καρά Τεπέ και στις δομές της «Ηλιακτίδας».

Με «αρχηγό» τους την καθηγήτρια κλασικής κιθάρας, Αννίτα Μαντζουράνη, οι μικροί αυτοί μαθητές με καταγωγή κυρίως από Αφγανιστάν, κάποιοι ακόμη και με δάκρυα στα μάτια αλλά πάντα χαμογελώντας, έπαιξαν τραγούδια και μουσικές απ' όλο τον κόσμο. Η οργάνωση «Connect by Music» είναι ένας ολλανδικός μη κυβερνητικός φορέας, που ξεκίνησε το 2017 στη Λέσβο, παρέχοντας στους συμμετέχοντες δωρεάν εξοπλισμό (έχουν δοθεί δωρεάν περισσότερα από 200 μουσικά όργανα) και παρέχει μουσική εκπαίδευση σε ενήλικους και ανήλικους πρόσφυγες και μετανάστες που έφτασαν (ζωντανοί) στο νησί.

«Σκοπός της οργάνωσης είναι να απαλύνει λίγο τον ψυχισμό τους, να τους δώσουμε τη δυνατότητα να γνωριστούν με τη μουσική καθώς η μουσική ως μουσικοθεραπευτικό μέσο λυτρώνει» μας λέει η κ. Ματζουράνη. «Ακόμη κι όταν τα άτομα αυτά φεύγουν από τη Λέσβο, τους δίνεται η δυνατότητα να πάρουν μαζί τους τις κιθάρες τους, δίχως να τις επιστρέψουν. Εχουν δεθεί τόσο πολύ μαζί τους που είναι γι' αυτούς κομμάτι τους πλέον».

Η ίδια μετά το τέλος της παράστασής τους στο πλαίσιο του Συνεδρίου, φίλησε και ευχαρίστησε ένα ένα τα παιδιά-μαθητές της, ζητώντας να συστηθούν επίσης ένα ένα στο κοινό... Κάπως έτσι, γίναμε κι εμείς κομμάτι τους.

Συνεργάτες της «Εφ.Συν.»

● Τρεις από τους ομιλητές του Συνεδρίου είναι και συνεργάτες της «ΕφΣυν». Είναι οι καθηγητές Κώστας Ζώρας, Θεόδωρος Γεωργίου και Αδαμ Αδαμόπουλος. Και οι τρεις μετείχαν σε αρκετές συνεδρίες, με ομιλίες και παρεμβάσεις τόσο αμιγώς κοινωνιολογικές όσο και διεπιστημονικές (ο Κ. Ζώρας συνδύασε την Ιστορία με την Κοινωνιολογία, ο Θ. Γεωργίου μίλησε σε περισσότερες από μία συνεδριάσεις θέτοντας σύγχρονα ερωτήματα που απασχολούν όλους μας και ο Α. Αδαμόπουλος, καθώς προέρχεται και από τμήμα Ιατρικής και Φυσικής, παρουσίασε σε μορφή εξίσωσης, στην οποία έχει καταλήξει ο ίδιος με τους συνεργάτες του, τη σχέση κοινωνικών συνόλων και κυττάρων του οργανισμού)

Πριν και μετά

● Το προηγούμενο και πρώτο αντίστοιχο Συνέδριο, πάλι με θέμα τις «Κοινωνικές Επιστήμες Σήμερα» είχε πραγματοποιηθεί το 2006, τον ίδιο καιρό, στις ίδιες αίθουσες, με την ίδια δομή. Κοσμήτορας τότε της Σχολής ήταν ο Κώστας Ζώρας, εκ των βασικών διοργανωτών του 1ου εκείνου Συνεδρίου.

● Την πρώτη μέρα, το Πανεπιστήμιο τίμησε τον ομότιμο πλέον καθηγητή πολιτικής επιστήμης Αναστάσιο-Ιωάννη Δ. Μεταξά, για τη συνεισφορά του στο 10τομο έργο «Πολιτική επιστήμη, Διακλαδική και συγχρονική διερεύνηση της πολιτικής πράξης» (εκδόσεις Σιδέρης) του οποίου φέρει την επιμέλεια.

● Τα αποτελέσματα του Συνεδρίου θα κυκλοφορήσουν σύντομα σε ένα σημαντικό δίτομο έργο.

Ενα ταξίδι στον Μάη του '68

Η καθηγήτρια Νάσια Χουρμουζιάδη μέσα στην έκθεση που η ίδια επιμελήθηκε

Δεν ήταν καν έκθεση. Τουλάχιστον δεν ήταν μία ακόμα έκθεση για τον θρυλικό Μάη του 1968 στη Γαλλία. Ισως από τα πλέον εξωστρεφή στοιχεία του συγκεκριμένου συνεδρίου, που κάλλιστα θα μπορούσε να σταθεί σε όποια χώρα στο εξωτερικό, καθώς έως σήμερα δεν έχει υπάρξει ένα εικαστικό ντοκουμέντο-εκθεσιακό αφιέρωμα για τον Μάη του '68, με αυτή τη δομή, την αρχιτεκτονική του χώρου, την πολυσχιδή διαδραστικότητα.

Και όλα αυτά έγιναν πραγματικότητα με ελάχιστα χρήματα, σε ακόμη πιο λίγο χρόνο εξαιτίας της καθηγήτριας Νάσιας Χουρμουζιάδη (μαζί με τον Αλέξη Τούρτα είχαν την επιστημονική επιμέλεια), του εργαστηρίου της (museolab) καθώς και δεκάδων προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών.

Η κ. Χουρμουζιάδη είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Με τους φοιτητές του εργαστηρίου της παρουσιάζει συχνά παρόμοια πρότζεκτ, που αφορούν όχι μόνο το παρελθόν αλλά και γεγονότα επικαιρότητας, όπως η προσφυγική κρίση την οποία έζησε έντονα το νησί της Λέσβου από το καλοκαίρι του 2015 έως και σήμερα. «Το ζήτημα με τις μουσειακές εκθέσεις αφορά εν τέλει το εξής ερώτημα: τι είναι αυτό που θέλουμε να θυμόμαστε;», μας λέει αναφερόμενη στη λογική που καθορίζει το βασικό πλαίσιο των δράσεων του εργαστηρίου.

Η συγκεκριμένη έκθεση για τον Γαλλικό Μάη ξεκίνησε να ετοιμάζεται λίγους μόλις μήνες πριν και με ένα πενιχρό για τα δεδομένα της προϋπολογισμό. Ωστόσο οι ικανότητες φοιτητών και καθηγήτριας ήταν τέτοιες που έκαναν όλους τους επισκέπτες της να μιλάνε για μια ολιστική προσέγγιση, μια πρωτότυπη και διαδραστική παρουσίαση και μια ιδιαίτερη δομή όσον αφορά τη χωροταξία της έκθεσης, η οποία ήταν τέτοια ώστε αξιοποιήθηκαν όλοι οι χώροι του υπογείου του κεντρικού κτιρίου του Πανεπιστημίου στην Μυτιλήνη - ακόμα και το αίθριο.

«Ο στόχος της έκθεσης, όταν αρχίσαμε, ήταν να δώσουμε κάτι που έχει νόημα στο παρόν και όχι να κάνουμε ένα καλαίσθητο μνημόσυνο» μας λέει η κ. Χουρμουζιάδη.

Πράγματι, η έκθεση μόνο «μουσειακή» δεν ήταν: «Ο Γαλλικός Μάης του '68 είναι παλιός, αλλά όχι αρκετά για να ανήκει στην εξωτική και απόμακρη χώρα του παρελθόντος στην οποία έχουν συνήθως στραμμένα τα μάτια τους τα μουσεία. Επίσης αρκετοί από τους "πρωταγωνιστές" του ζουν. Οπότε εκ των πραγμάτων δεν μπορούμε να μιλάμε, ακόμα, για "οριστική ιστορική αποτίμηση" ή για ένα "κλειστό ιστορικό γεγονός". Σε κάθε περίπτωση κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι η ιστορία του Μάη του '68 έχει κλείσει». Οσο για το πόσο δύσκολο είναι να προσεγγίσει κάποιος «εκθεσιακά» τον Μάη του '68, η ίδια απαντά: «Η αλήθεια είναι πως οι κοινωνικοί αγώνες, ως μοχλός κοινωνικής ανατροπής, είναι ένα θέμα που ελάχιστα έχει απασχολήσει τα μουσεία. Οταν δεν αποσιωπώνται εντελώς, συνήθως ανακαλούνται ως ουτοπικές απόπειρες που απευθύνονται στη νοσταλγική συγκίνηση αποσυρμένων επαναστατών. Γι' αυτό μια τέτοια έκθεση δεν πρέπει να αντιμετωπίζει το παρελθόν ως αντικείμενο ενασχόλησης μιας ομάδας ειδικών, χωρίς ιδιαίτερη σχέση με το παρόν, αλλά, αντίθετα, μιας έκθεσης που το θεωρεί δυναμικό στοιχείο του παρόντος, έναν ανοιχτό τόπο συνάντησης που συν-διαμορφώνεται από τους επισκέπτες του».

Με βάση τα παραπάνω, μόνο τυχαίο δεν είναι πως η συγκεκριμένη έκθεση στήθηκε εξ αρχής, βασισμένη σε μια αντίληψη μακριά από τις συνήθεις μουσειακές πρακτικές. Ουσιαστικά πρόκειται για μια τρισδιάστατη πολυμεσική αφήγηση με συγκεκριμένο άξονα τον οποίο εξυπηρετούν, σε συνδυασμό, όλα τα διαθέσιμα αφηγηματικά εργαλεία: ο λόγος, ο ήχος, η εικόνα, οι κατασκευές, ο ίδιος ο χώρος. Μια ήδη υπάρχουσα αίθουσα μαθημάτων μεταμορφώθηκε σε αίθουσα συζητήσεων κατά τη διάρκεια των γεγονότων του Μάη (με τις αφίσες, τα παλτό, τους χυμένους στα έδρανα καφέδες, τα συνθήματα). Ενας διάδρομος έγινε η λεωφόρος με τους κυβόλιθους και τα αυτοκίνητα που χρησιμοποιούνταν από τους φοιτητές για την κατασκευή οδοφραγμάτων με τις δυνάμεις καταστολής πάντα παρούσες, ένας τοίχος έγινε το Atelier Populair, υπάρχει η γωνιά των καφέ της μπουρζουαζίας, το γραφείο του Ντε Γκολ με τη φωνή του ν' ακούγεται αν σηκώσεις το τηλέφωνο, η ελληνική γωνιά με τα αντιδικτατορικά συνθήματα, σε έναν άλλο τοίχο ζωντάνεψε επίσης τρισδιάστατα το τότε Φεστιβάλ των Κανών, που εξαιτίας κυρίως των Γκοντάρ και Τρυφό ακυρώθηκε... Με δυο λόγια όλο το Παρίσι εκείνων των ημερών ήταν εκεί. Ζωντανό, του τότε, με την όποια ιστορική, συνθηματική, συμβολική ή και εννοιολογική συνέχεια του σήμερα.

Οι ομιλητές

Πέραν της έκθεσης, στο συνέδριο η ενότητα «Μάης του '68» ήταν από τις κύριες. Για τον Γαλλικό Μάη μίλησαν οι καθηγητές Αναστάσιος-Ιωάννης Δ. Μεταξάς, Μάκης Καβουριάρης και Μιχάλης Ψημίτης, που είτε μέσα από βιωματικές καταθέσεις είτε από επιστημολογικές προσεγγίσεις, κατόρθωσαν να περιγράψουν το πνεύμα του Γαλλικού Μάη, τα προτάγματα του τότε, την επίδρασή του στις μετέπειτα δεκαετίες, φτάνοντας στη διαμόρφωση του σήμερα. Και οι τρεις συμφώνησαν πως αυτό το «σήμερα» θα ήταν τελείως διαφορετικό αν δεν είχε προηγηθεί ο Γαλλικός Μάης -όπως κι αν θέλει ο καθένας να τον ονομάσει (γιορτή, εξέγερση, επανάσταση, κοινωνικό και πολιτιστικό γεγονός... ).

«Το "όλα μπορούν να αμφισβητηθούν" του Γαλλικού Μάη ήταν μια αιρετική, αν όχι σχεδόν βέβηλη φράση» είπε ο κ. Μεταξάς. «Αργότερα απέκτησε επιστημολογική διάσταση και πλέον ο "αιρετικός λόγος" αποτελεί πεδίο έρευνας». «Η αστική τάξη αναγκάστηκε να μοιραστεί κάποια από τα προνόμιά της τότε» είπε ο Μάκης Καβουριάρης, που ήταν παρών στα γεγονότα του Παρισιού. «Ωστόσο μην ξεχνάμε πως η αστική τάξη είναι πολύ γενναιόδωρη όταν είναι να δώσει πράγματα που πολύ εύκολα μπορεί να πάρει πίσω».

Νωρίτερα είχαν προηγηθεί εισηγήσεις για το τι έγινε σε παγκόσμιο επίπεδο εκείνον τον Μάη του ΄68. Οι Νίκος Σέργης (μεταδιδακτορικός ερευνητής) και Δημήτρης Παπαγεωργίου (καθηγητής Παν./μιου Αιγαίου) επικεντρώθηκαν στο κίνημα των «καταστασιακών», οι οποίοι στην εξέγερση του Μαΐου προσδιόρισαν την ομάδα τους ως «λυσσασμένη», θέλοντας να προσεγγίσουν το κοινωνικό φαινόμενο του Γαλλικού Μάη «ως μία οριακή κατάσταση κορύφωσης των μεταπολεμικών ζυμώσεων, η οποία καθόρισε εν πολλοίς σημαντικές κοινωνικές εξελίξεις και μεταβολές στις δεκαετίες που ακολούθησαν».

Με τη σειρά του ο καθηγητής Κώστας Ζώρας επικεντρώθηκε, σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ομιλία, στην Ελλάδα την ίδια περίοδο και παρουσίασε το πρώτο συνταγματικό κείμενο της χούντας το 1968, την πρώτη ουσιαστικά προσπάθεια συνταγματικής οργάνωσης του στρατιωτικού καθεστώτος 1967-1974, σημεία της οποίας φέρουν χαρακτηριστικά παρόμοια και στα όσα πρεσβεύουν αρκετά κόμματα στην Ευρώπη σήμερα, κάποια και στην Ελλάδα.

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Θεωρήματα 2: Περί Ιστορίας»
Για δεύτερη χρονιά η έκθεση-θεσμός διοργανώνεται από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης με θέμα την τέχνη ως εναλλακτικό εκπαιδευτικό εργαλείο με δυνατότητες δυναμικής παρέμβασης στον κοινωνικό ιστό.
«Θεωρήματα 2: Περί Ιστορίας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η περιπέτεια της προσφυγιάς και η ποιητική έκφρασή της
Ο Σύρος ποιητής Nouriel Jarrah με το αρχικό, πολύστιχο συνθετικό του ποίημα αλλά και τα άλλα ποιήματα που περιέχονται στην παρούσα συλλογή, καταθέτει, με δυνατό ποιητικό λόγο, ένα οδοιπορικό συμβάντων.
Η περιπέτεια της προσφυγιάς και η ποιητική έκφρασή της
ΝΗΣΙΔΕΣ
Περιοδικό Δρόμου «Σχεδία»: Εκθεση φωτογραφίας
«Τα Βαλκάνια και η βάρκα της συμφιλίωσης» ονομάζεται η έκθεση φωτογραφίας με έργα του φωτογράφου Θοδωρή Νικολάου, που πραγματοποιείται στο σπίτι της «Σχεδίας».
Περιοδικό Δρόμου «Σχεδία»: Εκθεση φωτογραφίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εκδοχές σε στυλ νουάρ
Από τη θεματολογία της αστυνομικής λογοτεχνίας και του φιλμ νουάρ εμπνέεται ο ζωγράφος Σπύρος Χειμωνάκης, στη νέα ενότητα της δουλειάς του που παρουσιάζεται στο αίθριο της Δημοτικής Πινακοθήκης Πειραιά.
Εκδοχές σε στυλ νουάρ
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Sea You!»
Το Ιδρυμα Ευγενίδου διοργάνωσε έναν διαγωνισμό φωτογραφίας με τίτλο «Sea You!» και θέμα τη θάλασσα και συγκεκριμένα τη ναυτιλία. Η έκθεση συνεχίζεται έως και τα τέλη Μαρτίου.
«Sea You!»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας