Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από πού κρατά η σκούφια μας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από πού κρατά η σκούφια μας

  • A-
  • A+

Η γνώση της προέλευσης, της καταγωγής, του υποβάθρου, επί του οποίου στεκόμαστε ως κοινωνικές υπάρξεις, είναι κάτι πολύ σημαντικό.

Εάν δεν ξέρουμε ποιοι είμαστε κι από πού ερχόμαστε, η πορεία και ο προορισμός μας, το τι θα γίνουμε και το πού θα πάμε, γίνεται περισσότερο ασαφή.

Ακόμα κι όταν θέλουμε να απορρίψουμε, να υπερβούμε την οικογενειακή, την τοπική ή την εθνική μας ταυτότητα, πρέπει πρώτα να τη μάθουμε – πρέπει να ξέρουμε από πού κρατά η σκούφια μας.

Ομως, πώς προέκυψε αυτή η έκφραση, από πού κρατά η σκούφια της σκούφιας; «Κρατάω» σημαίνει κατάγομαι, ενώ η «σκούφια», το πάνινο κάλυμμα της κεφαλής, προέρχεται, κατά μία εκδοχή, από το ιταλικό «scuffia», που με τη σειρά του προκύπτει από την αρχαία γερμανική λέξη «kupphja».

Πιθανόν αυτές οι λέξεις να κατάγονται από το αρχαιοελληνικό «σκύτος», που σημαίνει κατεργασμένο δέρμα ζώου και, συνεκδοχικά, κάλυμμα του κεφαλιού από το ίδιο υλικό.

Τώρα, στα κράτη που ίδρυσαν ή κατέλαβαν οι Λομβαρδοί, «scuphia» σημαίνει την κοινωνική προστασία που παρείχε ο ηγεμόνας στους υποτελείς του, για τη διατήρηση της δημόσιας τάξης.

Αργότερα, η λέξη σήμαινε και τους φόρους, ή τις αγγαρείες, που όφειλε ο υπήκοος στον άρχοντά του για να εξασφαλίσει αυτή την τάξη και την προστασία.

Πιθανώς, λοιπόν, η φράση «από πού κρατά η σκούφια σου» να σημαίνει «σε ποιον μονάρχη στηρίζεις την προστασία σου», άρα «σε ποιο βασίλειο ανήκεις», οπότε «από πού κατάγεσαι»...

Η σκούφια, ή ο σκούφος, βέβαια, έχει και υποκοριστικό – το σκουφάκι, δηλαδή το μικρό κάλυμμα του κεφαλιού, χωρίς γύρο, που εφαρμόζει τελείως, σύμφωνα με το Λεξικό Τεγόπουλου - Φυτράκη.

Ωστόσο, μια σημασία του, που δεν εμπεριέχεται στα λεξικά, αλλά ήταν ευρέως γνωστή ιδιαίτερα στους παλιότερους, είναι και αυτή του προφυλακτικού – το αναφέρω αυτό εντελώς εγκυκλοπαιδικά, για να δούμε όλο τον νοηματικό πλούτο που κρύβεται στη λέξη σκούφια.

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η επαφή
Λογοτεχνική κριτική για ένα βιβλίο που δεν γράφτηκε ποτέ από έναν συγγραφέα που ποτέ δεν υπήρξε.
Η επαφή
ART - ΝΕΑ
Δύο θολωτοί τάφοι με πολύτιμα κτερίσματα
Δεν παύουν να κόβουν την ανάσα οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην Πύλο. Οι ανασκαφείς του περίφημου τάφου του Γρύπα-Πολεμιστή (2015), Τζακ Ντέιβις και Σάρον Στόκερ, έφεραν στο φως, μάλιστα από συγκυρία, δίχως...
Δύο θολωτοί τάφοι με πολύτιμα κτερίσματα
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ερωτεύτηκα το αρχαίο ελληνικό ήθος»
Ο ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γουόργουικ, Τζέιμς Ντάβιντσον, δηλώνει «ερωτευμένος» με το αρχαίο ελληνικό πνεύμα και όλες του οι μελέτες είναι πάνω σ' αυτό. Η πρόσφατη, που μόλις κυκλοφόρησε...
«Ερωτεύτηκα το αρχαίο ελληνικό ήθος»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Και οι αρχαίοι το... έτσουζαν
Τα αμπελοτόπια και η οινοπαραγωγή στον ελλαδικό χώρο είναι μέρος της Ιστορίας, της κουλτούρας και του πολιτισμού, με την ιστορία του ελληνικού κρασιού να εκτείνεται από τον 7ο π.Χ. αιώνα μέχρι σήμερα.
Και οι αρχαίοι το... έτσουζαν
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το άγνωστο κάστρο της Δυτικής Αττικής
Κατηφορίζοντας από το όρος Κιθαιρώνα, τόπο φιλοξενίας των Ερινύων, το αττικό τοπίο σε αιχμαλωτίζει. Προορισμός, το Πόρτο Γερμενό και το αρχαίο κάστρο του. Σε μικρή απόσταση από τον γιαλό, βρίσκεται το Φρούριο...
Το άγνωστο κάστρο της Δυτικής Αττικής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εσωσαν τους κλασικούς με κίνδυνο της ζωής τους
Η επιστήμη της Βυζαντινής Κωδικολογίας, επικεντρωμένη στη μελέτη των χιλιάδων χειρογράφων της εξεταζόμενης εποχής, έχει αρχίσει να ανασυνθέτει, σε κάποιο βαθμό, την ιστορία της μετάδοσης και διάσωσης ενός...
Εσωσαν τους κλασικούς με κίνδυνο της ζωής τους

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας