Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κοιτάσματα Ιονίου: Οι έρευνες άρχισαν το 1903
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κοιτάσματα Ιονίου: Οι έρευνες άρχισαν το 1903

  • A-
  • A+
H ιστορία των γεωτρήσεων στην Ελλάδα ξεκίνησε από τη Ζάκυνθο όταν παραχωρήθηκε δικαίωμα έρευνας στη βρετανική London Oil Development.

Η ανεύρεση κοιτασμάτων πετρελαίου στον ελληνικό χώρο έχει πάρει… κινηματογραφικές διαστάσεις.

Στη μεγάλη οθόνη κυριαρχεί η κωμωδία, με τον αξέχαστο Λάμπρο Κωνσταντάρα, στη ταινία «Ο φαντασμένος» (1973), να δημιουργεί εταιρεία πετρελαιοειδών μόνο και μόνο επειδή οι «Σπαταναίοι» έριξαν ένα βαρέλι πετρέλαιο στο πηγάδι του ή με τον Κώστα Χατζηχρήστο στη ταινία «Ο τετραπέρατος» (1966), για τον οποίο η ανεύρεση πετρελαίου εξασφαλίζει τη λύση σε όλα τα προβλήματά του ακόμα και για τον γάμο με την αγαπημένη του.

Στη πραγματικότητα, όμως, το θέμα έχει διαστάσεις πολιτικού-οικονομικού θρίλερ, με συγκρούσεις τεράστιων επιχειρηματικών συμφερόντων, που ξεπερνούν κατά πολύ τις… αντοχές των ελληνικών κυβερνήσεων.

Μάλιστα, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 είχε εντοπιστεί, ακόμα και από συντηρητικές εφημερίδες, ότι η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου δεν εξαρτάτο από τις έρευνες, αλλά από τα συμφέροντα των «7 αδελφών», όπως ονομαζόταν το καρτέλ των πολυεθνικών εταιρειών πετρελαίου.

Από διάφορες πηγές φαίνεται ότι η ιστορία των γεωτρήσεων στην Ελλάδα ξεκίνησε από τη Ζάκυνθο το μακρινό 1903, όταν παραχωρήθηκε δικαίωμα έρευνας στη βρετανική London Oil Development. Εκείνη άνοιξε, με ένα πρωτόγονο γεωτρύπανο, δύο επιφανειακές τρύπες σε περιοχή του νησιού κι έφυγε άπρακτη.

Οι έρευνες στη Ζάκυνθο επαναλήφθηκαν τη δεκαετία του 1920, ενώ το 1938 έγιναν γεωτρήσεις στη βορειοδυτική Πελοπόννησο και στον Εβρο.

Υπάρχουν αναφορές ότι ενδιαφέρον για την ανεύρεση πετρελαίου στην Ελλάδα είχαν δείξει και οι γερμανικές κατοχικές δυνάμεις.

Μάλιστα, έχει γραφτεί ότι οι Γερμανοί εντόπισαν αρχικά το κοίτασμα του Πρίνου. Η ίδια ιστορία θέλει να φτάνουν, ύστερα από πολλά χρόνια, με άγνωστο τρόπο, τα σχέδια της ναζιστικής Γερμανίας στην εταιρεία «Οσεάνικ», η οποία υπέγραψε, το 1971, μια σκανδαλώδη σύμβαση με τη χούντα παίρνοντας ουσιαστικά τον έλεγχο όλης της παραγωγής.

Η χορήγηση αδειών σε ξένες εταιρείες είχε αρχίσει από τις κυβερνήσεις της ΕΡΕ, με την BP να κάνει έρευνες στην Αιτωλοακαρνανία, την Texaco στον Θερμαϊκό και την An-Car Oil στη Ζάκυνθο και τη Λήμνο.

Ομως, στη δικτατορία οι παραχωρήσεις πήραν μορφή… χιονοστιβάδας. Μάλιστα, τον Ιούνιο του 1970, ο χουντικός «υπουργός» Βιομηχανίας Κυπραίος ανακοινώνοντας την υπογραφή μιας συμφωνίας «διά την παραχώρησιν του δικαιώματος ερεύνης και εκμεταλλεύσεως πετρελαίου εις την θαλασσίαν περιοχήν του Ιονίου πελάγους» ανέφερε ότι ήταν η έβδομη κατά σειρά σύμβαση! (Πηγή: εφημερίδα «Μακεδονία» 13.1.1970)

Στον ελληνικό χώρο έγιναν «περίπου 175 ερευνητικές γεωτρήσεις τις δεκαετίες του ’70 και του ’80». (Πηγή: Δρ Κωνσταντίνος Α. Νικολάου, «Αλήθειες και ψέματα για την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα»)

Ωστόσο, από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 είχε επισημανθεί ότι το αποτέλεσμα των ερευνών συναρτάτο με τα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών πετρελαίου!

Σε μεταγενέστερη δημοσιογραφική έρευνα ο «Ριζοσπάστης» (φ. 24.5.1981) είχε αναδείξει ένα αποκαλυπτικό σχόλιο, που δημοσιεύτηκε στις 9 Απριλίου 1960 στην «Καθημερινή», συνδέοντας ευθέως την αξιοποίηση των ελληνικών κοιτασμάτων με το εάν οι «7 αδελφές» (σ.σ. οι μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαιοειδών) συνέχιζαν να ελέγχουν τα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής.

Μάλιστα, στο σχόλιο χαρακτηριζόταν ιδιαίτερα θετικό το γεγονός ότι «η έρευνα αύτη θα γίνει εις μιαν εποχήν (1960) κατά την οποίαν οι εκ των Δυτικών κάτοχοι πετρελαίων της Μέσης Ανατολής δεν είναι πλέον βέβαιοι ότι θα τα έχουν εις την διάθεσίν των επί μακρόν».

Εκείνη την εποχή η κυβέρνηση της ΕΡΕ του Κ. Καραμανλή είχε συνάψει τουλάχιστον τέσσερις συμβάσεις με ισάριθμες ξένες εταιρείες για την πραγματοποίηση ερευνών σε περιοχές της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Πελοποννήσου και αναμενόταν η υπογραφή τουλάχιστον άλλης μίας για τη Ρόδο και την Κέρκυρα. (εφ. «Ελευθερία», φ. 15.6.1960)

Στη πορεία, όμως, φαίνεται ότι τα διεθνή δεδομένα άλλαξαν και οι έρευνες στην Ελλάδα… πάγωσαν ή πάντως ατόνησαν μέχρι την επόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή.

Ηταν την περίοδο της δικτατορίας, όταν ένας από τους πρωτεργάτες της χούντας, ο Νικόλαος Μακαρέζος, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου είχε χαρακτηρίσει «σοβαρά» την προσπάθεια για την ανεύρεση πετρελαίου στην Ελλάδα, «δεδομένου ότι έχουν μεταβληθή αι συνθήκαι εις τα αραβικά κράτη, τα οποία και πιέζουν τας εταιρείας πετρελαίου». (εφ. «Μακεδονία», 2.2.1972)

Το θέμα «φούντωσε» ξανά στις αρχές του 1981, οπότε ξεκινούσε μια μεγάλη πετρελαϊκή κρίση που βύθισε σε ύφεση την παγκόσμια οικονομία και η τότε κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θέλησε να εκμεταλλευτεί το θέμα των ερευνών και για προεκλογικούς λόγους.

Αρχικά, τον Οκτώβριο του 1980 υπήρξαν ανακοινώσεις περί πιθανής ύπαρξης πετρελαίου στο Κατάκολο («Ριζοσπάστης», 3.12.1980) και λίγους μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 1981, γίνεται γνωστό ότι υπήρξαν 17 προσφορές για τη διεξαγωγή ερευνών στο Ιόνιο, στη νότια Κρήτη και σε περιοχές του Αιγαίου.

Ομως, τότε προστέθηκαν και τα γεωστρατηγικά δεδομένα, με τις αμφισβητήσεις της Τουρκίας, που υπάρχουν μέχρι σήμερα.

«Εγκαταλείπεται οριστικά το ελπιδοφόρο για πετρέλαιο Αιγαίο, μετά τις πιέσεις που ασκήθηκαν στην κυβέρνηση από τους Αμερικανούς για να μη δυσαρεστηθεί η Τουρκία. Ο νέος πρόεδρος της ΔΕΠ, κ. Ζάχος, σε συνέντευξή του, απαντώντας στο ερώτημα, γιατί δεν γίνονται έρευνες για πετρέλαιο στο Β. Αιγαίο, ήταν σαφής: Παρέπεμψε τους δημοσιογράφους στο… υπουργείο Εξωτερικών», έγραφε, στις 5.6.1981, ο «Ριζοσπάστης».

Ολα τα παραπάνω δείχνουν, ξεκάθαρα, ότι η πορεία των ερευνών για τα κοιτάσματα πετρελαίου, διανθισμένη, πάντα, με τις κατάλληλες δόσεις (ελληνικής) υπερβολής, σχετιζόταν με τις συγκρούσεις των πετρελαϊκών πολυεθνικών με τα κράτη της Μέσης Ανατολής και αργότερα με τα γεωστρατηγικά συμφέροντα της περιοχής.

Αυτό αποτύπωνε, ουσιαστικά, σε σχόλιό της η εφημερίδα «Μεσημβρινή» (φ. 1.3.1963), γράφοντας ότι οι έρευνες στην Ελλάδα γίνονται «όχι διά την ανεύρεσιν, αλλά διά την παρεμπόδισιν ανακαλύψεως κοιτασμάτων».

Ισως, πάλι, όπως είχαν προβλέψει, τον Φεβρουάριο του 1981, οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ο Πρίνος θα έβαζε την Ελλάδα (απλώς) στα «τσικό» των πετρελαιοπαραγωγών, υπονοώντας ότι τα κοιτάσματά της είναι περιορισμένα.

Οπως φαίνεται, το θέμα παραμένει πάντα επίκαιρο…

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο φάκελος της τρομοκρατικής επίθεσης παραμένει ανοιχτός
Στις 11 Ιουλίου 1988 πραγματοποιείται στο ελληνικό κρουαζιερόπλοιο «Σίτυ οφ Πόρος» η μεγαλύτερη έως τώρα τρομοκρατική επίθεση πάνω σε πλοίο χωρίς να έχει ποτέ διευκρινιστεί ποιο ήταν το σχέδιο των δραστών.
Ο φάκελος της τρομοκρατικής επίθεσης παραμένει ανοιχτός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν η Αστυνομία δούλευε με μέντιουμ...
Τα χρόνια των πιο άγριων και αιματηρών διώξεων κομμουνιστών και δημοκρατικών πολιτών, οι διωκτικές αρχές του κράτους της Δεξιάς εμπιστεύονταν την εξιχνίαση διαφόρων υποθέσεων σε… μέντιουμ!
Οταν η Αστυνομία δούλευε με μέντιουμ...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επεισοδιακές εκλογές και αλαλούμ με 40 έδρες
Το πρώτο... πείραμα κοινοβουλευτισμού στην Ελλάδα «βούλιαξε» στη βία και τη νοθεία. Στις εθνικές εκλογές, που έγιναν 23 χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821 η έκφραση της λαϊκής βούλησης έμεινε μόνο στα......
Επεισοδιακές εκλογές και αλαλούμ με 40 έδρες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η «χρυσή γραμμή» που εξυπηρετούσε χιλιάδες κατοίκους
Το τραμ του Περάματος έχει τη δική του ιστορία στο πλαίσιο των αστικών συγκοινωνιών του λεκανοπεδίου. Παρά τις μεγάλες καθυστερήσεις στην κατασκευή του και στην έναρξη των δρομολογίων έγινε αμέσως περιζήτητο.
Η «χρυσή γραμμή» που εξυπηρετούσε χιλιάδες κατοίκους
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οταν οι Αθηναίοι έκαναν στο Πέραμα διακοπές...
Διακοπές στο Πέραμα; Κι όμως, στα χρόνια πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αυτή η πόλη ήταν «η κατ’ εξοχήν λαϊκή και ανέξοδη εξοχή, [...] ένα ωραίο “Πέρασμα” ανάμεσα απ’ τα πεύκα, το βουνό και τη θάλασσα».
Οταν οι Αθηναίοι έκαναν στο Πέραμα διακοπές...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Ιστορία των δημοτικών εκλογών: από τους δημογέροντες στους δημάρχους των Βαυαρών
Στο αφιέρωμα της «Εφ.Συν.» που καλύπτει περισσότερα από 100 χρόνια στην ιστορία της Αυτοδιοίκησης, αποτυπώνονται ανάγλυφα όλες οι παθογένειες του ελληνικού κράτους και κυρίως ο διχασμός, που στις διάφορες...
Η Ιστορία των δημοτικών εκλογών: από τους δημογέροντες στους δημάρχους των Βαυαρών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας