Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
« H Ευρώπη είναι το κύριο πεδίο μάχης για τα δικαιώματα»

Tο όραμα δεν είναι θαύμα. Είναι στόχος που τον προσεγγίζεις με συνεχή αγώνα. Και θα κουραστείς και τον δρόμο σου μπορεί να χάσεις στην πορεία.Το θέμα είναι να συνεχίζεις, αναγνωρίζοντας το τι έχει γίνει

ΕΦ.ΣΥΝ. / ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

« H Ευρώπη είναι το κύριο πεδίο μάχης για τα δικαιώματα»

  • A-
  • A+

Ως υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής ανέλαβε ίσως την ευθύνη διαχείρισης της μεγαλύτερης προσφυγικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών. Δεν ήταν ωστόσο η πρώτη φορά που ο Γιάννης Μουζάλας ήρθε σε επαφή με αυτό το τόσο σοβαρό ζήτημα.

Ηδη ως γιατρός (είναι χειρουργός γυναικολόγος-μαιευτήρας) αλλά και ως παρατηρητής των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε πάρει μέρος σε ανθρωπιστικές αποστολές σε Ασία, Αφρική και Μέση Ανατολή, σε εμπόλεμες ζώνες και όχι μόνο (Παλαιστίνη, Αφγανιστάν, Ιράκ, Σομαλία, Ουγκάντα, Σρι Λάνκα, Κομπάνι κ.α. - στον πόλεμο στο Κομπάνι ήταν και η τελευταία του αποστολή πριν αναλάβει καθήκοντα υπουργού).

Στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της επιστημονικής του δράσης, συνέβαλε στο να καθιερωθούν πτέρυγες φυσιολογικού τοκετού στα ελληνικά μαιευτήρια, ήταν ο πρώτος γιατρός που σύστησε τον τοκετό σε νερό και τον τοκετό σαν στο σπίτι στα μαιευτήρια, ίδρυσε την Εταιρεία Μελέτης της Ανθρώπινης Σεξουαλικότητας, της οποίας ο ρόλος ήταν καίριος καθώς για πρώτη φορά τέθηκαν ζητήματα ελευθερίας της σεξουαλικότητας στην ελληνική κοινωνία με επιστημονικούς όρους, καθώς και το Ιατρείο Γυναικείας Σεξουαλικότητας.

Για όλα αυτά που έχει κάνει (ο ίδιος συνεχίζει ως γιατρός) έχει δεχτεί τόσο τα εύσημα όσο και κριτική, ειδικά μετά τη θητεία του στο υπουργείο Μετανάστευσης.

Ο ίδιος έχει συγκεκριμένες θέσεις που υπερασπίζεται με επιχειρήματα και αυτές πρόκειται να υποστηρίξει και ως πιθανός μελλοντικός ευρωβουλευτής, καθώς κατεβαίνει υποψήφιος με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Γιάννης Μουζάλας σε μία από τις αποστολές του σε καταυλισμούς προσφύγων ανά τον κόσμο, ως γιατρός. πριν κάποια χρόνια

Δεν ξέρω πώς αισθάνεστε (δικαιωμένος ή αδικημένος) από την κριτική που σας έχει γίνει για τη θητεία σας ως υπουργού, αλλά σίγουρα έχετε αντοχές και θέληση να συνεχίσετε - ως υποψήφιος ευρωβουλευτής πλέον.

Εάν ασχολείσαι σοβαρά με το μεταναστευτικό και το προσφυγικό είσαι θλιμμένος. Από τα πρώτα πράγματα που είπα στη Βουλή ως υπουργός ήταν πως έχω βαθύτατη γνώση ότι όποιος ασχολείται με το μεταναστευτικό, στο τέλος το μεταναστευτικό θα τον ταπεινώσει. Εχοντας αυτή τη γνώση, έφυγα από το υπουργείο, αν μπορούμε να πούμε «πολύ ευχαριστημένος».

Αν πάλι με ρωτάτε, γιατί ανέλαβα, ήταν ακριβώς γιατί η μετανάστευση, η προσφυγιά και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι κάτι με το οποίο ασχολούμαι τα τελευταία 35 χρόνια.

Κάθε χρόνο κλείνω ένα μήνα το ιατρείο μου και πηγαίνω σε εμπόλεμες ζώνες. Τους ξέρω αυτούς τους ανθρώπους, έχω φάει μαζί τους, έχω κοιμηθεί στα σπίτια τους, έχω ζήσει στα χωριά τους.

Γι' αυτό και πίστευα ότι μπορούσα να προσφέρω. Πιστεύω ότι πρόσφερα. Και θα πω και τούτο: είναι πιο εύκολο να κάνεις κριτική ότι αυτά τα 500 σπιτάκια δεν στηθήκανε σωστά από το να στήσεις 500 σπιτάκια.

Ωστόσο, ναι. Με πίκρανε κάποια κριτική που μου ασκήθηκε από τ' αριστερά. Επειδή, όμως, είναι σαφείς οι θεωρητικές μου απόψεις, είναι σαφής η πρακτική μου ενασχόληση, γι' αυτό και μπόρεσα να διαχειριστώ αυτή την κριτική. Ορισμένες φορές με βοήθησε να δω και λάθη.

Αρα έχετε βρει τα λάθη σας.

Θα το ξαναπώ: η μετανάστευση θα σε ταπεινώσει. Ποτέ δεν μπορείς να κάνεις κάτι επαρκώς. Μπορείς να σταματήσεις τον πόλεμο, τον θάνατο, την αδικία και μάλιστα «επαρκώς»;

Οταν έχεις 10.000 αφίξεις τη μέρα, εξήγησέ μου τι θα κάνεις επαρκώς; Δεν γίνεται. Εγώ ακόμα έχω εφιάλτες - βλέπω βάρκες. Ενα Σαββατοκύριακο στη Λέσβο μέτρησα 103 βάρκες! Μέσα σε δυο μέρες...

Τι επαρκώς να κάνεις γι' αυτούς τους ανθρώπους; Αυτό που κάναμε και συνέβαλα κι εγώ είναι πως έχοντας μηδέν στα χέρια μας, τους δώσαμε, σχετικά πολύ γρήγορα, στέγη (ακόμα και αν στην αρχή αυτή ήταν τα γήπεδα), ζεστό νερό, καθαρά ρούχα, εμβολιάζαμε τα παιδιά από την πρώτη μέρα, ανοίξαμε τα νοσοκομεία, τους περιθάλψαμε...

Αυτά μπορούσαμε, αυτά κάναμε. Και κάναμε και παραπάνω απ' ό,τι μπορούσαμε. Παραλάβαμε μηδέν θέσεις φιλοξενίας και φτιάξαμε 40.000 θέσεις, κακές στην αρχή, αλλά όπως πρέπει στη συνέχεια.

«Στη θητεία του ως υπουργός Μετανάστευσης δεν προώθησε τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα». Αυτή ήταν η κριτική μεταξύ άλλων για τη θέση σας υπέρ των επαναπροωθήσεων, των απελάσεων, των δομών στα νησιά κ.λπ. Πώς το σχολιάζετε;

Είμαι ακόμη υπέρ των επαναπροωθήσεων. Αυτοί που θα πρέπει να απαντήσουν είναι όσοι κατηγορούν τη Συμφωνία Ευρώπης - Τουρκίας. Η συμφωνία αυτή δεν είναι τέλεια, μα έδωσε μία λύση για τη χώρα μας και μία μικρή ανάσα στους μετανάστες και τους πρόσφυγες.

Οσο για το ότι δεν έχω δείξει σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, νομίζω ότι έχω κάνει ακριβώς το αντίθετο. Οσοι υποστηρίζουν αυτό που λέτε, θεωρώ πως βασίζονται σε μία λανθασμένη (κατ' εμέ και όχι μόνο) αρχή: αυτή των «free borders», των ανοιχτών συνόρων.

Οσοι νομίζουν ότι ο μετανάστης και ο πρόσφυγας είναι το ίδιο έχουν την αίσθηση ότι με τη λογική των «ανοιχτών συνόρων» επεκτείνουν τα δικαιώματά τους. Ουσιαστικά αυτό που κάνουν είναι πως αφαιρούν τα δικαιώματα του πρόσφυγα.

Αν πεις πως πρόσφυγας και μετανάστης είναι το ίδιο καταργείς την έννοια του «πρόσφυγα». Αλλα είναι τα κατοχυρωμένα δικαιώματα του ενός, άλλα του άλλου. Ωστόσο συνεχίζω ν' αναρωτιέμαι: με κλειστά τα σύνορα, τι μπορεί να περιμένει κανείς;

Θα θέλατε να είναι ανοιχτά;

Θα ήθελα, ναι. Ε και; Γίνεται; Δεν γίνεται! Εγώ και τα σύνορα θα ήθελα να είναι ανοιχτά και όλοι να έχουμε τον ίδιο πλούτο και να μεγαλώνουμε με τις ίδιες ανέσεις και όλοι να τρεφόμαστε σωστά και να πηγαίνουμε στα μουσεία. Ε, και που το θέλω, γίνεται; Τα σύνορα δεν γίνεται να είναι ανοιχτά και δεν έχει να κάνει με το δικό μου «θέλω» αυτό.

Επομένως, με κλειστά σύνορα πρέπει να δουλέψεις με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Αυτό ορίζει πως πρέπει να υπάρχει νόμιμος δρόμος για τους πρόσφυγες. Οχι για τους μετανάστες. Για τους μετανάστες τώρα έγινε συνδιάσκεψη του ΟΗΕ και δημιουργήθηκαν κάποιες νόρμες που ίσως γίνουν νομοθεσία.

Οπως και να 'χει, έως και σήμερα αντίστοιχη νομοθεσία για τους μετανάστες δεν υπάρχει. Επομένως, ως Ευρώπη είσαι υποχρεωμένος να φτιάξεις νόμιμο δρόμο για τη μετανάστευση, σωστά;

Η Συμφωνία Ε.Ε. - Τουρκίας θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κάτι τέτοιο, υπό την έννοια ότι δίνεται η επιλογή σε τρίτη χώρα στον πρόσφυγα. Σίγουρα πάντως δεν είναι νόμιμος δρόμος να περνάς με δουλέμπορο τα σύνορα, με κίνδυνο της ζωής σου.

«Αν δεν υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού προβλήματος, εμείς ως Ελλάδα δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα καλύτερο απ' όσα έχουν γίνει έως τώρα», έχει πει ο κ. Βίτσας που σας διαδέχτηκε στο υπουργείο. Ετσι είναι;

Εχει δίκιο. Βέβαια, πάντα μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο. Και απ' όσο ξέρω τον κ. Βίτσα, ξέρω ότι μπορεί. Αλλά εγώ θέλω να σας πω το εξής: εμείς έχουμε μια σαφή πολιτική για το τι προτείνουμε στην Ε.Ε. και είναι τα εξής 4 πράγματα:

Καταρχάς, κοινό ευρωπαϊκό άσυλο. Δεν γίνεται κάθε χώρα να έχει διαφορετικούς κανόνες χορήγησης ασύλου.

Αυτή είναι η πρώτη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού.

Η δεύτερη είναι η κοινή ευρωπαϊκή υποδοχή. Τόσους ανθρώπους μπορεί να δεχτεί η Ελλάδα, τόσους η Γερμανία, τόσους οι υπόλοιπες χώρες.

Τρίτον, πρέπει να υπάρξει ένας κατάλογος ασφαλών τρίτων χωρών. Είναι η Τουρκία ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες; Αν ναι, τότε να πάνε εκεί. Αν όχι, είναι παράνομο.

Αλλά αυτός ο κατάλογος να είναι κοινός! Και τέλος, πρέπει να φτιαχτεί ένας ευρωπαϊκός μηχανισμός επιστροφών, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και τη Συνθήκη της Γενεύης.

Αν σας πικραίνει το γεγονός πως άνθρωποι πρέπει να επιστρέψουν στις χώρες τους όπου πιθανώς μπορεί να κινδυνεύει η ζωή τους, έχετε δίκιο. Και μένα με πικραίνει. Αλλά και δω κινδυνεύουν.

Αυτό που θέλω να πω είναι πως πρέπει να έχεις κάποιους κανόνες για να ορίσεις μία κατάσταση.

Η συμπόνια είναι κύριο χαρακτηριστικό της Αριστεράς. Αλλά συμπόνια έχουν και οι καθολικές καλόγριες... Δεν θα συνιστούσα να λειτουργήσουμε όπως αυτές στη μετανάστευση.

Από την άλλη, δεν μπορείς σαν Ευρώπη να λες «καταπατάμε τα ανθρώπινα δικαιώματά σου στο Αφγανιστάν, σου αφήνουμε έναν πόλεμο, αλλά έλα στην Ευρώπη παράνομα και εκεί θα σου κατοχυρώσουμε τα δικαιώματά σου».

Κατανοώ πως στέκεστε κριτικός προς την Ε.Ε. και τις αποφάσεις που δεν έχει πάρει ως προς το μεταναστευτικό. Αν ισχύει αυτό, σε συνδυασμό ότι ο ρόλος της Ευρωβουλής είναι κατά βάση συμβολικός και συμβουλευτικός, γιατί είστε υποψήφιος ευρωβουλευτής;

Στην Ευρωβουλή θέλω να πάω ακριβώς γιατί πιστεύω πως, παρότι είναι όπως τα λέτε, η Ευρώπη είναι το κύριο πεδίο μάχης για τα δικαιώματα, το κοινωνικό κράτος, τα εισοδήματα. Και όλα αυτά ενάντια στο γεγονός πως τα παραδοσιακά δεξιά κόμματα που απαρτίζουν το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα όλο και σε μεγαλύτερο βαθμό ενσωματώνουν τον λόγο και την πρακτική της Ακροδεξιάς.

Το θέμα είναι γιατί γίνεται αυτό στην Ευρώπη; Γιατί θέλουν να μειώσουν κι άλλο τα εισοδήματα, να συρρικνώσουν κι άλλο το κοινωνικό κράτος, αν δεν έχεις να πληρώσεις να μην μπορείς να μπεις σε νοσοκομείο, αν δεν έχεις να πληρώσεις να μην μπορείς να σπουδάσεις;

Θέλουν να καταργήσουν το κοινωνικό κράτος και το κράτος Δικαίου. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πως εκεί στην Ευρώπη είναι το βασικό πεδίο μάχης. Δυστυχώς και στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες, το υποτιμούμε αυτό.

Γι' αυτό και είναι κρίσιμες αυτές οι ευρωεκλογές. Προσωπικά, θεωρώ πως μπορώ εκεί (σ.σ. στην Ευρώπη) να μεταφέρω την πάλη που χαρακτηρίζει όλη μου τη ζωή - τη μάχη για τα δικαιώματα, για τον άνθρωπο. Και αν θέλεις να αλλάξεις αυτό στο οποίο ασκείς κριτική, πρέπει να είσαι εκεί... Μια πάλη διαρκής - αυτό είναι το «ευρωπαϊκό κεκτημένο».

Το ότι ο κ. Μητσοτάκης φώναξε στη Βουλή «Ναι, είμαστε με τον Βέμπερ», πώς το σχολιάζετε;

Αρκεί να δει κάποιος ποιες είναι οι θέσεις του Βέμπερ. Ο ίδιος θέλει οι μετανάστες και οι πρόσφυγες να μένουν στις χώρες όπου φτάνουν. Ακόμα χειρότερα λέει πως δεν πρέπει να μπαίνουν καν σε αυτές τις χώρες.

Αρα εμείς που έχουμε θάλασσα, θα πρέπει να τους πνίγουμε συνειδητά σε αυτή. Λέει πως δεν πρέπει ν' αυξηθούν οι μισθοί, να μην υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις, να μην υπάρχει κοινωνικό κράτος, να μη φτιαχτεί ομόλογο για την ανεργία...

Και μην ξεχνάμε πως ο κ. Βέμπερ που στηρίζει ο κ. Μητσοτάκης ήταν υπέρ του Grexit - είχα συγκρουστεί πολλές φορές μαζί του. Είναι όνειδος αυτή η συμπόρευση της αξιωματικής αντιπολίτευσης μαζί του.

Εχετε πει πως δεν μπορεί μια χώρα να αντικαταστήσει μία ήπειρο. Να την αλλάξει μπορεί; Κι αν όχι, τι μπορεί;

Μπορούν οι άνθρωποι της ηπείρου ν' αλλάξουν τις ηπείρους τους. Και οι άνθρωποι της χώρας ν' αλλάξουν τη χώρα τους. Και όλοι μαζί να ενώνονται...

Ξέρετε, πολλές φορές εμείς στην Αριστερά έχουμε έναν ναρκισσισμό οράματος. Κι εγώ θα μπορούσα να σας μιλάω για το όραμά μου για έναν κόσμο που αγαπιέται και επαναστατεί και φτιάχνει κάτι νέο. Αυτό ως όραμα χρειάζεται, ακριβώς γιατί αυτό σε στηρίζει.

Αλλά υπάρχουν και πρακτικά ζητήματα που πρέπει να λύσεις πριν. Και αυτό είναι ένα και βασικό: πρέπει να ζήσεις! Και μετά θα σκεφτείς πώς θα φτάσεις στο όραμά σου.

Δεν μπορώ, ας πούμε, ν' ακούω αυτό που λένε κάποιοι που αυτοπροσδιορίζονται πιο αριστεροί από μένα, ας πούμε, πως «100 ευρώ αύξηση τον μήνα είναι κοροϊδία». Γιατί υπάρχει κι αυτή η κριτική και απ' τ' αριστερά.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν καταλάβει πως αυτά τα 100 ευρώ παραπάνω είναι η διαφορά ανάμεσα στο να είσαι αξιοπρεπώς ή αναξιοπρεπώς φτωχός. Εγώ την ξέρω αυτή τη διαφορά, την έζησα στην οικογένειά μου. Είναι ένα βήμα, ναι. Αυτό να το δεχτώ: δεν είναι ο στόχος.

Αλλά το όραμα δεν είναι θαύμα. Είναι στόχος που τον προσεγγίζεις με συνεχή αγώνα. Και θα κουραστείς και τον δρόμο σου μπορεί να χάσεις στην πορεία. Το θέμα είναι να συνεχίζεις, αναγνωρίζοντας το τι έχει γίνει.

Εμείς δεν σταματήσαμε ποτέ - ούτε να μαθαίνουμε (και από τα λάθη μας) ούτε να προχωράμε προς το όραμά μας.


 

 


 


 

 


 

 

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ασκήσεις απανθρωποποίησης
Αποτρεπτική, ρατσιστική και ακροδεξιά, η πολιτική της Νέας Δημοκρατίας στο προσφυγικό περιγράφει ένα όριο που καλούμαστε να ξεπεράσουμε ως κοινωνία. Αυτό που έγινε ξεκάθαρο είναι πως η ζωή δεν αποτελεί...
Ασκήσεις απανθρωποποίησης
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Διεύρυνση του προγράμματος μετεγκατάστασης προσφύγων ζητά ο Γ. Μουζάλας
Να συνεχιστεί και να διευρυνθεί το πρόγραμμα αναλογικής μετεγκατάστασης προσφύγων από την Ελλάδα στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη ζήτησε ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας σε εκδήλωση της Υπηρεσίας...
Διεύρυνση του προγράμματος μετεγκατάστασης προσφύγων ζητά ο Γ. Μουζάλας
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Ανεξήγητες αποκλίσεις στα στατιστικά Μουζάλα
Ερωτήματα εγείρουν τα στοιχεία για την προσφυγική ροή που επικαλέστηκε ο υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής την Τετάρτη. O Γ. Μουζάλας είπε πως από από 1/4 μέχρι 30/9 η Ελλάδα πέρασε στην πρώτη θέση σε σχέση...
Ανεξήγητες αποκλίσεις στα στατιστικά Μουζάλα
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Plan B με πλωτά hot spot για τον χειμώνα
Για το ζήτημα των προσφύγων τοποθετήθηκε μιλώντας σε ραδιοφωνική εκπομπή ο υφυπουργός Μεταναστευτικής πολιτικής. Ο Γιάννης Μπαλάφας, αφού ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει θέμα Μουζάλα, μίλησε για τις εξελίξεις στο...
Plan B με πλωτά hot spot για τον χειμώνα
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Πιο γρήγορα και πιο ασφαλής η άδεια διαμονής
Η νέα ηλεκτρονική άδεια διαμονής, που θα έχει τη μορφή κάρτας και θα απλοποιήσει τις διαδικασίες για εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες στη χώρα μας, εναρμονίζοντας τα ισχύοντα με το αντίστοιχο...
Πιο γρήγορα και πιο ασφαλής η άδεια διαμονής
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Με τα λεφτά των προσφύγων
Για την αποζημίωση των ζημιών που προκλήθηκαν στην Ειδομένη και σε άλλες περιοχές του δήμου Παιονίας Κιλκίς θα κατευθυνθούν τα παράβολα που καταβάλλουν οι μετανάστες για τη χορήγηση και ανανέωση των αδειών...
Με τα λεφτά των προσφύγων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας