Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Δεν μου αρέσει το σώμα μου...
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δεν μου αρέσει το σώμα μου...

  • A-
  • A+

Μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες που βιώνουν τα άτομα με διαταραχή βάρους είναι η σχέση με το σώμα τους. Ο υπέρβαρος δεν θέλει να βλέπει το σώμα του. Αυτός είναι εξάλλου και ο λόγος που δεν ζυγίζεται.

Αυτός είναι επίσης ο λόγος που δεν έχει πραγματική εικόνα του σώματός του (και αυτό αποδεικνύεται κάθε φορά που ξαφνιάζεται ή ακόμα και σοκάρεται βλέποντας σε μία φωτογραφία τις διαστάσεις του) ή επίσης και ο λόγος που δεν νιώθει τι συμβαίνει στο σώμα του (αν είναι «άδειο» ή «γεμάτο»).

Στις ερωτήσεις που του υποβάλλονται: «πώς αισθάνεστε αυτή την εβδομάδα το σώμα σας;» «νιώθετε να έχετε χάσει βάρος;» «αισθάνεστε να έχει αδειάσει το σώμα ή να είναι πρησμένο;», η συνήθης απάντησή του είναι: «Οχι, δεν έχω χάσει κάτι ιδιαίτερο, δεν αισθάνομαι το σώμα να έχει αδειάσει», «δεν αισθάνομαι τίποτα».

Κατ’ ουσίαν δεν απαντά στο ερώτημα που του έχει τεθεί, παρά απαντά στο αν είναι αρκετό το βάρος που έχασε σε σχέση με το βάρος που επιδιώκει να χάσει. Δείχνει να μην είναι ποτέ ευχαριστημένος από την απώλεια βάρους που έχει πετύχει. Δεν μπορεί να τη δει. Δεν έχει επαφή με το σώμα του, αρνείται να το αντικρίσει, γιατί αυτό που βλέπει του είναι αφόρητο.

Μην ξεχνάμε πως τα κιλά που τον βαραίνουν τα είχε ανάγκη, «ήθελε» να τα βάλει – ασυνείδητα φυσικά, γιατί δεν πάχυνε κανείς από επιπολαιότητα ή ανοησία· πάχυνε από πόνο, πιθανόν από θλίψη και πικρία, μοναξιά ή από έλλειψη συναισθηματικής σύνδεσης. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν έχει τις αντοχές να αντικρίσει ούτε το αδυνάτισμά του ούτε την πάχυνσή του.

Δύσκολο να εξηγηθούν επαρκώς οι ψυχικοί μηχανισμοί στη διαταραχή βάρους, αλλά ας προσπαθήσουμε: ο παχύσαρκος δεν αντέχει να είναι παρών ούτε στο αδυνάτισμά του ούτε στη διάρκεια της πάχυνσής του.

Στη μεν πρώτη φάση (αδυνάτισμα) δεν τολμά να το δει-αποδεχτεί ότι συμβαίνει, γιατί φοβάται πως αν δεν είναι πραγματικό ή πάψει να συμβαίνει δεν θα έχει τη δύναμη να ξαναβιώσει τον πόνο της απογοήτευσης.

Στη δε άλλη διαδικασία, της πρόσληψης βάρους, δεν τολμά να δει-αποδεχτεί τη «μεταμόρφωση», γιατί δεν αντέχει τον φόβο αυτής της αλλαγής. Λειτουργεί σαν να μην έχει υπόψη του πως αυτό που του συμβαίνει δεν γίνεται από μόνο του, παρά το δημιουργεί ο ίδιος, αθέλητα βεβαίως και υποσυνείδητα, μια και λειτουργεί ανακλαστικά, βάσει των μηχανισμών άμυνας που διαθέτει.

Η σχέση με το σώμα μας κατά έναν τρόπο αντιπροσωπεύει τη σχέση με τα συναισθήματά μας, τη σχέση με τον εαυτό μας. Η αυτοεικόνα του παχύσαρκου μοιάζει να έχει θολώσει: άλλη έχει και άλλη πιστεύει ότι έχει. Σαν να σκεπάζεται με ένα πέπλο ή, ακριβέστερα, ένα «πέπλο λίπους» για να κρύψει και για να κρυφτεί.

Η σπουδαία Γαλλίδα ψυχαναλύτρια Φρανσουάζ Ντολτό λέει πως η αυτοεικόνα μας δεν είναι αυτό που βλέπουμε ότι είμαστε αλλά αυτό που πιστεύουμε ότι είμαστε. Συνεπώς, παραμορφώνοντας το σώμα είναι σαν να ταυτίζεται το αφόρητο «μέσα μας» με το αφόρητο πια «έξω μας».

Ως επακόλουθο, εγκαθίσταται η απουσία. Ο υπέρβαρος απουσιάζει, όπως είδαμε και πριν, τόσο στη διάρκεια της πάχυνσής του όσο και στη διάρκεια του αδυνατίσματός του∙ σαν να κρατά αποστάσεις και από το έσω του –τα συναισθήματα που βιώνει για το ποιος είναι– και από το έξω του, την εξωτερική του εμφάνιση που έχει αλλοιωθεί (το σώμα που έχει παχύνει). Ολη αυτή η αλλοιωμένη συναίσθηση που έχει για τον ίδιο του τον εαυτό είναι δικαιολογημένα αφόρητη, αλλά και απόλυτα κατανοητή. Είναι όμως έτσι στην πραγματικότητα;

Αυτήν ακριβώς την πλάνη έχει να λύσει ο υπέρβαρος στη διάρκεια του αδυνατίσματός του, χρησιμοποιώντας τον χρόνο που χρειάζεται προκειμένου να ανακαλύψει τις πραγματικές του δυνατότητες σε μεγέθη και σε διαστάσεις. Πρέπει να καταλάβει ότι οι ικανότητες που θα αναπτύξει δεν βασίζονται στο να καταφέρει να ελέγξει την επιθυμία γεύσης –αυτό είναι αδύνατον, σαν να προσπαθεί κανείς να ελέγξει την αναπνοή του–, αλλά στο κατά πόσον θα ανακαλύψει, θα επινοήσει, θα εφαρμόσει τρόπους, μέσα από μακριά μαθητεία, για να κάνει κτήμα του τη διατροφική του φροντίδα.

Είναι πολύ πιο σημαντικό να εξασφαλίσει ότι θα φάει τα φρούτα της ημέρας, θα έχει τους απογευματινούς ξηρούς καρπούς του και δεν θα χάσει το γεύμα των οσπρίων, παρά να παλεύει βασανιστικά να συγκρατηθεί για να μη φάει μία σοκολάτα. Είναι η εκπαίδευση στην κάλυψη των πρωταρχικών διατροφικών του αναγκών.

Ο παχύσαρκος μόνο μέσα από την παρουσία του, σε διαρκή επαφή με το σώμα του (καθημερινό ζύγισμα), με νομιμοποίηση των πολυφαγιών του (τα μπερδεμένα συναισθήματα), με οργάνωση και εύρεση θρεπτικής διατροφής καθώς και συστηματική επαναληπτική κατοχύρωση διασκέδασης, προσωπικού χρόνου και κίνησης θα καταφέρει να αποκτήσει την κατάλληλη εικόνα για το σώμα του. Κάπως έτσι θα μεταμορφωθεί το αφόρητο «έξω», αφού θα μπορεί να ταυτιστεί με το επαρκές «έσω» πια.


Τα κύρια χαρακτηριστικά τού Εγώ είναι τα ακόλουθα: Σύμφωνα με τη σχέση που έχει ήδη καθιερωθεί μεταξύ της αισθητηριακής αντίληψης και της μυϊκής δράσης, το Εγώ ασκεί τον έλεγχο των εκουσίων κινήσεων. Επιτελεί το έργο της αυτο-συντήρησης.

Αναφορικά με τα εξωτερικά γεγονότα, ασκεί τη λειτουργία του με το να αποκτά επίγνωση των εξωτερικών ερεθισμάτων, με το να εναποθηκεύει εμπειρίες των ερεθισμάτων αυτών (στη μνήμη), με το να αποφεύγει υπερβολικά ερεθίσματα (με τη φυγή), με το να χειρίζεται μέτριας έντασης ερεθίσματα (με την προσαρμογή) και, τελικά, με το να μαθαίνει να επιφέρει τις κατάλληλες τροποποιήσεις στον εξωτερικό κόσμο για δικό του όφελος (με δράση).

Αναφορικά με εσωτερικά γεγονότα, σε συσχέτιση με το «αυτό», ενεργεί με το να αποκτά τον έλεγχο πάνω στις απαιτήσεις των ενστίκτων, να αποφασίζει κατά πόσον θα τους επιτραπεί να ικανοποιηθούν, να αναβάλλει την ικανοποίησή τους για την κατάλληλη ώρα και τις κατάλληλες συνθήκες στον εξωτερικό κόσμο, ή με το να καταπνίγει εντελώς τους ερεθισμούς τους.*

*Πηγή: «Βασικές Αρχές της Ψυχανάλυσης» του Σ. Φρόιντ, εκδόσεις Δίοδος.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Σήμερα ξεκίνησα δίαιτα…
Είχε αποφασίσει σήμερα να κινηθεί διαφορετικά από τις προηγούμενες ημέρες. «Τι θα φτιάξω για πρωινό;» αναρωτήθηκε· διάλεξε φρούτα και έβαλε σε ένα σακουλάκι αμύγδαλα και καρύδια για να φάει στο γραφείο. Η μέρα...
Σήμερα ξεκίνησα δίαιτα…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Για να μπούμε σε πρόγραμμα
Η εποχή του καλοκαιριού τελείωσε, ασχέτως αν ο καλός καιρός παραμένει. Ο Σεπτέμβρης έχει πλέον μπει και πολύ σύντομα ξεκινάνε τα σχολεία. Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, εκτός από τα παιδιά μπαίνει όλη η...
Για να μπούμε σε πρόγραμμα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επιστροφή στη βασική διατροφή μου
Το να αντικρίζεις ότι δεν καταφέρνεις να ακολουθήσεις το πρόγραμμα διατροφής που έχεις ξεκινήσει είναι η πρώτη πρόοδος που κάνεις για μια διαφορετική πράξη προσπάθειας αδυνατίσματος. Το να αντικρίζεις ότι δεν...
Επιστροφή στη βασική διατροφή μου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Παράταση της απόλαυσης...
«Καλά, εσύ προχθές δεν έλεγες “ξεκινάω δίαιτα και περπάτημα”;» Μία ώρα την ημέρα με βήμα γοργό, είχα βάλει και την εφαρμογή στο κινητό μου που με επιβραβεύει στο τέλος της προσπάθειας με μικρά πυροτεχνήματα...
Παράταση της απόλαυσης...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το τελετουργικό ενός γεύματος
Ενα πρωινό, στην πρωινή κίνηση της Αθήνας, γυρίζοντας αριστερά το κεφάλι μου, το βλέμμα μου σταμάτησε στον οδηγό του διπλανού αυτοκινήτου την ώρα που έτρωγε τις τελευταίες μπουκιές από το φαγητό του, τσαλάκωνε...
Το τελετουργικό ενός γεύματος
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εγώ κι εσύ μαζί»
Για να φτάσει κανείς να φροντίσει τον εαυτό του, να γεμίσει με φρούτα και λαχανικά, αντιοξειδωτικά και θρέψη έτσι ώστε να μπορέσει να αδυνατίσει, χρειάζεται μια ιδιαίτερη διαδρομή. Για να φτάσει στο...
«Εγώ κι εσύ μαζί»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας