Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τροφές καλές για εμάς, καλές και για τον πλανήτη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τροφές καλές για εμάς, καλές και για τον πλανήτη

  • A-
  • A+
H διατροφή των ανθρώπων σε όλες τις κοινωνίες του κόσμου περιορίζεται σε μικρή ποικιλία τροφών. Το 75% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων βασίζεται και προέρχεται από μόλις δώδεκα είδη φυτών και πέντε είδη ζώων. Ομως αυτές οι περιορισμένης κλίμακας διατροφικές προτιμήσεις επιδρούν αρνητικά τόσο στην υγεία μας όσο και στην υγεία του πλανήτη, σύμφωνα με νέα μελέτη που εκπόνησαν από κοινού η εταιρεία Knorr και το WWF.

Στα χρόνια μας, που όλα πρέπει να αλλάξουν –ο τρόπος σκέψης αλλά και ο τρόπος διαβίωσής μας–, κάνοντας στροφή προς την αειφορική εκμετάλλευση και χρήση των πόρων του πλανήτη, αν θέλουμε να επιβιώσουμε, θα πρέπει να αλλάξουμε και μερικές από τις διατροφικές μας συνήθειες.

Η εταιρεία Knorr σε συνεργασία με το WWF και τον dr. Adam Drewnowski, διευθυντή του Center for Public Health Nutrition στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον, εκπόνησαν μια μελέτη με τίτλο «The Future 50 Foods Report», ήτοι, οι καλύτερες 50 τροφές του μέλλοντος που πρέπει να εισαγάγουμε στο διαιτολόγιό μας. Γιατί;

Ηδη γνωρίζουμε ότι οι αγροκαλλιέργειες και οι κτηνοτροφικές μονάδες ανά τον κόσμο είναι οι μεγάλες πληγές που συνεισφέρουν τα μέγιστα αρνητικά πρόσημα στο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

«Η έκλυση των αερίων θερμοκηπίου, είτε πρόκειται για το μεθάνιο, που προέρχεται από τις καλλιέργειες ορυζώνων και τις εκμεταλλεύσεις βοοειδών, είτε για το υποξείδιο του αζώτου, εξαιτίας της χρήσης τεράστιων ποσοτήτων αμμωνιακών ή αζωτούχων λιπασμάτων στη γεωργία, είτε για το διοξείδιο του άνθρακα, εξαιτίας της συνεχιζόμενης αποδάσωσης της γης προκειμένου να αυξηθούν οι καλλιεργούμενες και κτηνοτροφικές εκτάσεις, υπερτερεί από το συνολικό ποσοστό έκλυσης αερίων θερμοκηπίου που απελευθερώνονται στην ατμόσφαιρα από την κίνηση των αυτοκινήτων, φορτηγών, τρένων και αεροπλάνων σε ολόκληρο τον πλανήτη», αναφέρεται σε δημοσίευμα της Charlotte Edmond στην ιστοσελίδα του World Economic Forum.

Είναι ασύλληπτος αριθμός και δύσκολο να το αποδεχτεί κανείς ως πραγματικότητα, γιατί απλώς είναι τρομακτικής δύναμης. Από το ίδιο δημοσίευμα, όπου δίνονται συνοπτικά τα κεντρικότερα ευρήματα της μελέτης για τις πενήντα καλύτερες τροφές του μέλλοντος, μαθαίνουμε πως «τα τρία τέταρτα της παγκόσμια παραγόμενης τροφής προέρχονται από δώδεκα είδη φυτών και από πέντε είδη ζώων.

Μόνο οι τρεις από αυτές τις καλλιέργειες –το ρύζι, το στάρι και το καλαμπόκι– κρατούν περίπου το 60% των φυτικής προέλευσης θρεπτικών ουσιών που καταναλώνουν οι άνθρωποι. Από τα 400.000 είδη φυτών που φιλοξενούνται στη Γη, θα μπορούσαμε να καταναλώνουμε περί τα 300.000. Αντ’ αυτών, στη διατροφή μας χρησιμοποιούμε μόλις 200 είδη φυτών.

Αυτές οι φτωχής ποικιλίας διατροφικές συνήθειες έχουν αρνητικό αποτύπωμα στον άνθρωπο αλλά και στον πλανήτη. Οχι μόνο γιατί μειώνουμε δραστικά την πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων στη διατροφή μας, αλλά και γιατί επαφιόμενοι στην καλλιέργεια μόνο μερικών ειδών, ουσιαστικά και αναπόφευκτα καθιστούμε τις σοδειές ευάλωτες απέναντι σε φυτοπαθογόνα, ασθένειες αλλά και στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

«Κυβερνήσεις και διάφορες οργανώσεις ανά τον κόσμο αρχίζουν μόλις να συνειδητοποιούν την ανάγκη να αυξήσουμε την αγροβιοποικιλότητα*, σαν ένα εξαιρετικής σημασίας μέσο στην παγκόσμια προσπάθεια της βελτίωσης γενικά της βιοποικιλότητας».

Διατροφική μονοτονία σημαίνει απώλεια της ποικιλότητας ειδών

Αυτό ήταν άλλωστε και το αίτιο που οδήγησε στην εκπόνηση αυτής της μελέτης. «Η διατροφική μονοτονία συνδέεται άμεσα με τη φθίνουσα πορεία που καταγράφεται στην ποικιλότητα των φυτικών ειδών και ζώων που χρησιμοποιούνται στη γεωργία και σε όλα τα συστήματα γύρω από αυτήν (αγροβιοποικιλότητα), γεγονός που απειλεί την ανθεκτικότητα του συστήματος τροφίμων και ταυτόχρονα περιορίζει το εύρος της ποικιλίας των τροφών που μπορούμε να καταναλώσουμε», επεξηγείται στην έρευνα.

«Από το 1900 και μέχρι σήμερα δυστυχώς χάσαμε το πραγματικά τρομακτικό ποσοστό του 75% της γενετικής ποικιλότητας των φυτών στην αγροτική καλλιέργεια. Στις περισσότερες ασιατικές χώρες ο αριθμός των ποικιλιών ρυζιού που καλλιεργούνταν καταβαραθρώθηκε – από χιλιάδες σε μόλις μία δωδεκάδα. Αν πάρουμε για παράδειγμα την Ταϊλάνδη, θα δούμε ότι ενώ κάποτε καλλιεργούνταν 16.000 ποικιλίες, τώρα καλλιεργούνται μόλις και μετά βίας 37. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χάσει το 80% των ποικιλιών λάχανων, μπιζελιών και ντομάτας που κάποτε είχαν. Επομένως, έχουμε δημιουργήσει διατροφική εξάρτηση από μία περιορισμένης ποικιλίας ομάδα ειδών. Η καλλιέργεια τέτοιας μικρής ποικιλίας ειδών, και μάλιστα με εντατικές μεθόδους, μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στα ήδη εύθραυστα φυσικά οικοσυστήματα. Οι μονοκαλλιέργειες, που στην ουσία είναι οι συνεχόμενες συγκομιδές μιας και μόνο καλλιέργειας, όπως και η υπερβολική εξάρτηση από ζωικής προέλευσης τροφές, αποτελούν απειλή για την επισιτιστική ασφάλεια».

Γιατί συμβαίνει αυτό; «Οι μονοκαλλιέργειες μπορούν να εξαντλήσουν τα θρεπτικά συστατικά του εδάφους και να το αφήσουν ευάλωτο στις “αποικίες” παρασίτων και παθογόνων. Για την αντιμετώπιση όμως των όποιων παθογόνων, απαιτούνται εφαρμογές φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων που, εάν χρησιμοποιηθούν χωρίς περίσκεψη, αλόγιστα, έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην άγρια ζωή και εισέρχονται ακόμη και στα υδάτινα συστήματα. Πολλά είδη πουλιών, ζώων και άγριων φυτών δεν μπορούν να ευημερήσουν σε υποβαθμισμένης βιοποικιλότητας περιοχές.

»Η δε υπερβολική εξάρτηση σε ζωικής προέλευσης πρωτεΐνες ασκεί περαιτέρω πιέσεις στο περιβάλλον και οι καλλιεργητικές πρακτικές που μέχρι σήμερα εφαρμόζουμε δεν εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα και τη μακροβιότητα της Γης.

»Το ένα τέταρτο όλων των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου οφείλεται στην αγροκαλλιέργεια, ενώ το 60% αυτών προέρχεται από την κτηνοτροφία. Η παραγωγή κρέατος, γαλακτοκομικών προϊόντων και αυγών σημαίνει αυξημένες απαιτήσεις σε νερό και έδαφος αλλά και αυξημένη έκλυση αερίων θερμοκηπίου, σε αντιδιαστολή με τα αντίστοιχα δεδομένα της φυτικής παραγωγής. Επιπλέον, ανεβάζουν τα επίπεδα μόλυνσης μέσω των υγρών αποβλήτων που απορρίπτονται σε ποταμούς και θάλασσες».

Λύσεις υπάρχουν, αρκεί να τις υλοποιήσουμε

Ευτυχώς, όμως, πάντα υπάρχει η αισιόδοξη ματιά που συνοδεύεται βέβαια από πράξεις, σε άμεσο χρόνο. «Αυτά τα προβλήματα μπορεί να φαίνονται ανυπέρβλητα, αλλά πιστεύουμε ότι οι μεγάλης κλίμακας αλλαγές ξεκινούν από μικρές δράσεις», καταλήγει η μελέτη.

«Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2050 ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αγγίξει τα δέκα δισεκατομμύρια άτομα. Ολοι αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να σιτιστούν από πόρους που όμως είναι πεπερασμένοι. Εχει πλέον επιστημονικά αποδειχτεί ότι για να το πετύχουμε αυτό θα πρέπει να μεταμορφώσουμε το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων, από τον τρόπο που καλλιεργούμε κι αλιεύουμε μέχρι του τι επιλέγουμε να φάμε.

Είναι ένας πολυεπίπεδα πολύπλοκος στόχος, αλλά όταν όλοι πρέπει να έχουν πρόσβαση σε θρεπτική τροφή, τότε όλοι πρέπει να συμμετέχουν στην προσπάθεια του να γίνει πιο βιώσιμο το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων. Πρακτικές λύσεις μεγάλης κλίμακας είναι απαραίτητες έτσι ώστε να επιτευχθούν οι απαιτούμενες αλλαγές».

Ο από μηχανής θεός δεν είναι πάντα η λύση στο πρόβλημα, αν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί ως απλό εύρημα, ως ακόμη μία δικαιολογία ακηδίας.

Υγιείς άνθρωποι, Υγιής πλανήτης

Οι τροφές του μέλλοντος

Ποιες είναι αυτές οι τροφές που βοηθούν με θρεπτικά στοιχεία τον οργανισμό μας αλλά ταυτόχρονα προάγουν την αειφορία της Γης; Πολλές από αυτές τις γνωρίζουμε.

Λαχανικά σε μεγάλη ποικιλία, σιτηρά και δημητριακά, σπόροι, όσπρια και καρποί απ’ όλο τον κόσμο επιλέχθηκαν για να προσθέσουμε ποικιλία θρεπτικής τροφής στο πιάτο μας.

Αντικαθιστώντας, π.χ., το καλαμπόκι και το ρύζι με ένα καινούργιο για τον δυτικό κόσμο δημητριακό, όπως είναι το Fonio, συνεισφέρουμε θετικά στην αύξηση της αγροβιοποικιλότητας, επομένως διά της επιλογής μας συνεισφέρουμε και στην ανθεκτικότητα του συστήματος τροφίμων. Και δεν είναι μόνον αυτό. Η επιλογή μας πλέον καθορίζει και εξασφαλίζει το μέλλον των επόμενων γενεών, αφού εξασφαλίζει τη διατήρηση των τοπικών ποικιλιών.

Τα κριτήρια για την επιλογή των πενήντα προτεινόμενων τροφών της μελέτης «The Future 50 Foods Report», ήταν η υψηλή διατροφική αξία τους, το χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμά τους, η γεύση, η προσβασιμότητα και η ευκολία αποδοχής από τους καταναλωτές, όπως βέβαια και το χαμηλό κόστος. Τα κριτήρια διαμορφώθηκαν κατά τον ορισμό του FAO, του τι είναι βιώσιμη διατροφή.

Πολλές λοιπόν από τις προτεινόμενες τροφές έχουν υψηλότερες αποδόσεις ως καλλιέργειες, εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις ολοένα και μεταβαλλόμενες καιρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες και οι περισσότερες περιέχουν σημαντικά ποσοστά κρίσιμων θρεπτικών ουσιών. Παρουσιάζοντάς τα κατά ομάδες, έχουμε έντεκα τον αριθμό.

Και είναι τα: φύκια, φασόλια και όσπρια, κάκτοι, δημητριακά και καρποί, φρούτα και λαχανικά, φυλλώδη λαχανικά, μανιτάρια, καρποί και σπόροι, βολβώδη λαχανικά, φύτρα, κόνδυλοι.

1. Φύκια

Τα φύκια είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά και κρατούν σημαίνοντα ρόλο στην επιβίωσή μας στον πλανήτη. Είναι υπεύθυνα για το ήμισυ της συνολικής παραγωγής οξυγόνου της Γης και όλα τα υδάτινα οικοσυστήματα εξαρτώνται από αυτά.

Τα φύκια είναι πλούσια σε πρωτεΐνη και η γεύση τους μοιάζει λίγο με του κρέατος, οπότε στο μέλλον είναι πολύ πιθανό να αντικαταστήσουν το κρέας. Το πιο γνωστό και συχνό στην ιαπωνική κουζίνα είναι το Laver seaweed (Porphyra umbilicalis) μαζί με το Wakame seaweed (Undaria pinnatifida) που συνηθίζεται και στην κορεατική κουζίνα.

Τα φύκια είναι η πιο πλούσια φυτική πηγή Ω3 λιπαρών οξέων (EPA) που συνήθως παίρνουμε από τα λιπαρά ψάρια που τρέφονται από φύκια.

2. Φασόλια και άλλα όσπρια

Η δική μας φάβα, τα φασόλια αντζούκι, η σόγια, τα φασόλια Mung, οι φακές θα μπουν όχι μόνο στο λεξιλόγιο αλλά και δυναμικά στη διατροφή μας.

Μια ποικιλία της μεγάλης οικογένειας των οσπρίων που χαρακτηριστικό τους είναι η ικανότητα μετατροπής του αζώτου που παίρνουν από τον αέρα σε τέτοια «μορφή» έτοιμη προς κατανάλωση από τα φυτά.

3. Κάκτοι

Παρότι γνωρίζουμε τους κάκτους κυρίως ως διακοσμητικά φυτά, πολλά είδη τους είναι βρώσιμα και καλλιεργούνται για κατανάλωση.

Οι κάκτοι αποθηκεύουν νερό στο «σώμα» τους, χαρακτηριστικό που τους επιτρέπει να ευδοκιμούν σε ξηρά κλίματα και να αντέχουν στην ξηρασία. Γνωστά από τη μεξικάνικη κουζίνα, τα nopales είναι σημαντική πηγή βιταμινών C, Ε, καροτενοειδών και αμινοξέων.

4. Δημητριακά και καρποί

Αμάρανθος, κινόα, φαγόπυρο, ήδη τα έχουμε ακουστά. Ομως το φόνιο, το νεοεισαχθέν αντίστοιχου τύπου δημητριακό της Αφρικής σταδιακά θα μπει στη διατροφή μας. Οι επιστήμονες το προτείνουν ως καλή καλλιεργητική λύση σε μέρη που πλήττονται από την ξηρασία για να τραφούν οι εκεί πληθυσμοί.

Ακόμη ένα από τα βασικά είδη σιτηρών της Αιθιοπίας, το οποίο βρίσκεται σε πειραματική καλλιέργεια στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας, είναι το Teff. Εμφανίζει εξαιρετική προσαρμοστικότητα στις γεωργικές συνθήκες και ανταποκρίνεται θετικά στις απρόβλεπτες καιρικές συνθήκες που προκαλούνται εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

5. Φρούτα και λαχανικά: ντομάτα ή πορτοκάλι;

Εχει το χρώμα του πορτοκαλιού αλλά είναι ντομάτα. Και παρότι οι κόκκινες ντομάτες είναι αυτές που έχουν την προτίμηση των καταναλωτών, η πορτοκαλί ντομάτα, που έλκει την καταγωγή της από το Περού και τα νησιά Γκαλαπάγκος, είναι γλυκύτερη, λιγότερο όξινη και περιέχει δύο φορές περισσότερη βιταμίνη Α και φολικό οξύ.

Είναι τέτοια η γενετική ποικιλία τους που μπορούν να ενισχύσουν την αντίσταση των εδαφών απέναντι στις ασθένειες και τους παθογόνους οργανισμούς.

6. Μανιτάρια

Τα μανιτάρια εξαιτίας της γεύσης τους μπορούν να γίνουν καλή εναλλακτική επιλογή αντί του κρέατος. Πλεονεκτούν σε θρεπτικά συστατικά και μπορούν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν σε περιοχές που άλλα βρώσιμα φυτά δεν μπορούν.

Στη λίστα προτείνονται τα Enoki mushrooms (Flammulina velutipes) και Maitake mushrooms (Grifola frondosa).

7. Καρποί και σπόροι

Τα καρύδια, ο λιναρόσπορος, οι σπόροι κάνναβης, το σησάμι είναι η απόλυτη φυτική πρωτεϊνούχα τροφή, πλούσια σε Ω3, Ω6 λιπαρά οξέα και γι' αυτόν τον λόγο ανήκουν στα τρόφιμα που έχουμε μάθει να τα αποκαλούμε υπερτροφές.

Μπορούν να υποστηρίξουν τη μετάβαση σε μια μη κρεοφαγική κοινωνία διασφαλίζοντας ταυτοχρόνως τα βέλτιστα επίπεδα διατροφής.

8. Φύτρα

Τα φύτρα άλφα άλφα, τα φύτρα ρεβιθιών, τα φύτρα φασολιών μπορεί να είναι οι τροφές που μέχρι τώρα προτιμούσαν οι vegans και ετοίμαζαν οι ίδιοι στο σπίτι τους με κάποιο ρίσκο, καθώς εύκολα αναπτύσσονται βακτήρια κατά τη διαδικασία φυτρώματος, τώρα όμως αναδεικνύονται πράγματι από τους επιστήμονες ως εξαιρετική πηγή διπλάσιας και τριπλάσιας θρεπτικής αξίας απ’ ό,τι αν καταναλώναμε το ίδιο το φυτό.

Γι' αυτό και συγκαταλέχθηκαν στη λίστα βάζοντας στην άκρη το όποιο ρίσκο.


* Η έννοια της αγροβιοποικιλότητας είναι σχετικά πρόσφατη. Προέκυψε τα τελευταία 10-15 χρόνια από τη σύνθεση της έρευνας για τη βιοποικιλότητα και της έρευνας για τους γενετικούς πόρους. Το πλαίσιο αναφοράς της αγροβιοποικιλότητας είναι διεπιστημονικό και περιλαμβάνεται σε πολυάριθμα γνωστικά πεδία (αγρονομία, ανθρωπολογία, οικολογία, βοτανολογία, γενετική κ.λπ.). Αντανακλά τις σχέσεις μεταξύ ανθρώπινων κοινωνιών, καλλιεργούμενων φυτών και οικόσιτων ζώων στα οικοσυστήματα που αυτές αλληλεπιδρούν.
«Οι σχέσεις αυτές κάθε άλλο παρά απλές και στατικές είναι. Η διατροφική ασφάλεια, η υγεία, η κοινωνική ισότητα, η μείωση της πείνας και γενικά η ευημερία των ανθρώπων όπως και η περιβαλλοντική βιωσιμότητα και ειδικότερα η αγροτική βιώσιμη ανάπτυξη εξαρτώνται από τη διαχείριση των βιολογικών πόρων που είναι σημαντικοί για τη διατροφή και τη γεωργία. Ιστορικά, λοιπόν, η αγροβιοποικιλότητα έχει τροφοδοτηθεί και αναπτυχθεί από ποικίλους δρώντες. Αγρότες, κτηνοτρόφοι και αλιείς έχουν παραδοσιακά παίξει τον πιο κρίσιμο ρόλο στη διατήρηση και στον εμπλουτισμό της, σε συνδυασμό με το αποτέλεσμα διαδικασιών φυσικής επιλογής. Πιο συγκεκριμένα, η αγροβιοποικιλότητα, ως σημαντικό μέρος της βιοποικιλότητας, συνιστά όλα εκείνα τα στοιχεία που αλληλεπιδρούν στην αγροτική παραγωγή».
 
➢ Ιστορικά παραδείγματα
«Η Ιστορία προσφέρει πολλά παραδείγματα της εξάρτησης από μονοκαλλιέργειες. Μεταξύ των πιο γνωστών είναι η “Μεγάλη Πείνα” στην Ιρλανδία τον 19ο αιώνα, μια μεγάλη ασθένεια που προσέβαλε πολύτιμες ποικιλίες σταφυλιού τόσο στη Γαλλία τον 19ο αιώνα αλλά και στις ΗΠΑ το 1970 και το 1980. Η “Μεγάλη Πείνα” στην Ιρλανδία ήταν ένα δραματικό παράδειγμα των κινδύνων της γενετικής ομοιομορφίας. Ο ιρλανδικός πληθυσμός είχε ανέλθει στα 8,5 εκατομμύρια έως το 1845. Οι πατάτες ήταν η μόνη σημαντική πηγή φαγητού για περίπου το 1/3 του ιρλανδικού πληθυσμού. Οι αγρότες έφτασαν στο σημείο να βασίζονται σχεδόν εξ ολοκλήρου σε μία πολύ γόνιμη και παραγωγική ποικιλία γνωστή ως “AranBanner”. Δυστυχώς, η συγκεκριμένη ποικιλία ήταν ιδιαίτερα ευαίσθητη στη μυκητίαση από περονόσπορο, η οποία είχε διαδοθεί από τη Βόρεια Αμερική στην Ευρώπη. Η ασθένεια κατέστρεψε τη σοδειά του 1845 με συνέπεια να χαθούν ένα εκατομμύριο ζωές την περίοδο 1846-1850 από πείνα και αρρώστιες και να αλλάξει ριζικά η κοινωνική και πολιτισμική δομή της Ιρλανδίας. Η πείνα προκάλεσε επίσης κύμα μετανάστευσης 1,5 έως και 2 εκατομμυρίων Ιρλανδών». (Βλ. Hammer K., Teklu Y. (2008), «Plant Genetic Resources: Selected Issues from Genetic Erosion to Genetic Engineering», στο Journal of Agriculture and Rural Development in the Tropics and Subtropics, Volume 109, No. 1, σ. 24-25).
 
✳ Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από τη Μεταπτυχιακή Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος της Βασιλείας Νταμαδάκη: «Οι παραδοσιακές ποικιλίες στο διεθνές, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο – Θεσμική θεώρηση και εκτίμηση παραμέτρων υπό το πρίσμα της αγροβιοποικιλότητας και του τοπίου».

 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Πόσα μικροπλαστικά φάγαμε σήμερα;
Πρώτη στο είδος της έρευνα αποδεικνύει ότι ετησίως καταπίνουμε μαζί με το φαγητό που τρώμε, το νερό που πίνουμε αλλά και τον αέρα που αναπνέουμε από 39.000 έως 121.000 μικροπλαστικά σωματίδια.
Πόσα μικροπλαστικά φάγαμε σήμερα;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τι προτιμάμε; Αξιέπαινες προσπάθειες ή αποτρόπαια γεγονότα;
Η σκέψη του αποτρόπαιου μου γεννήθηκε ως χαρακτηρισμός για τις πράξεις ανθρώπων που βασανίζουν το ζωντανό «έδεσμα» που θα καταλήξει στον γκουρμέ οισοφάγο τους. Μου συνέβη όταν διάβασα το άρθρο με τίτλο...
Τι προτιμάμε; Αξιέπαινες προσπάθειες ή αποτρόπαια γεγονότα;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επιστροφή στη βασική διατροφή μου
Το να αντικρίζεις ότι δεν καταφέρνεις να ακολουθήσεις το πρόγραμμα διατροφής που έχεις ξεκινήσει είναι η πρώτη πρόοδος που κάνεις για μια διαφορετική πράξη προσπάθειας αδυνατίσματος. Το να αντικρίζεις ότι δεν...
Επιστροφή στη βασική διατροφή μου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φράουλες και γεύση
Η ελληνική λέξη για τη φράουλα είναι «χαμαικέρασος», το «φράουλα» έχει λατινική προέλευση. Στην αρχαία ρωμαϊκή γραμματεία βρίσκουμε αναφορές στη φράουλα, αλλά αφορούν τις υποτιθέμενες φαρμακευτικές της...
Φράουλες και γεύση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το τελετουργικό ενός γεύματος
Ενα πρωινό, στην πρωινή κίνηση της Αθήνας, γυρίζοντας αριστερά το κεφάλι μου, το βλέμμα μου σταμάτησε στον οδηγό του διπλανού αυτοκινήτου την ώρα που έτρωγε τις τελευταίες μπουκιές από το φαγητό του, τσαλάκωνε...
Το τελετουργικό ενός γεύματος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η διατροφή των χορτοφάγων
Υπάρχει ένα μέρος του πληθυσμού που επιλέγει να μην καταναλώνει κρέας ή ψάρι (vegetarian) και πολλές φορές ούτε καν προϊόντα αυτών όπως γάλα, γαλακτοκομικά, αυγά (vegan). Αυτή η επιλογή οδηγεί μερικές φορές σε...
Η διατροφή των χορτοφάγων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας