Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το πασχαλινό τραπέζι δεν ήταν πάντα πλούσιο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το πασχαλινό τραπέζι δεν ήταν πάντα πλούσιο

  • A-
  • A+

Πάσχα ονομάστηκε αρχικά η μεγάλη γιορτή του ιουδαϊσμού, η οποία καθιερώθηκε ως ανάμνηση της Εξόδου που ελευθέρωσε τους Εβραίους από την αιγυπτιακή δουλεία. Μεταγενέστερα υιοθετήθηκε ως εορτασμός από τους χριστιανούς αναφορικά με τον θυσιαστικό θάνατο και την Ανάσταση του Ιησού Χριστού.

O όρος «Πάσχα» προέρχεται από τη λέξη πεσάχ (διάβαση στα εβραϊκά). Το Πάσχα αποτελούσε οικογενειακή εορτή των Εβραίων. Εορταζόταν νύχτα, στην πανσέληνο της εαρινής ισημερίας, τη 14η του μήνα Αβίβ, με προσφορά ενός νεαρού ζώου, χρονιάρικου, για να ευλογηθεί από τον Θεό όλο το κοπάδι.

Το σφάγιο ήταν αρνί ή κατσίκι, αρσενικό και αρτιμελές, δεν έπρεπε να σπάσει κανένα κόκαλό του, ενώ με το αίμα του, ως ένδειξη προστασίας, έβαφαν την είσοδο κάθε σπιτιού. Οι μετέχοντες στο δείπνο ήταν ντυμένοι σαν έτοιμοι για ταξίδι. Αυτά τα στοιχεία νομαδικής, οικογενειακής ζωής μάς υποδεικνύουν μια πολύ παλαιότερη προέλευση του Πάσχα. Παρ' όλα αυτά, η έξοδος από την Αίγυπτο ήταν το γεγονός που έδωσε στο Πάσχα την οριστική σημασία του.

Το αναμνηστικό γεύμα του ιουδαϊκού Πάσχα, το οποίο περιλαμβάνει -εκτός από το αρνί που προαναφέρθηκε- άγρια χόρτα, άζυμο ψωμί και κρασί, ονομάζεται σεντέρ. Τα άγρια χόρτα ονομάζονται χαζαρέτ ή μαρόρ και είναι πικρά σε ανάμνηση της πικρής ζωής που έκαναν οι δούλοι Εβραίοι στη διάρκεια της βασιλείας του φαραώ Ραμσή Β'.

Το χριστιανικό Πάσχα, κοινώς Πασχαλιά ή Λαμπρή, γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο που ακολουθεί την εαρινή ισημερία. Στην Καινή Διαθήκη δεν καταγράφονται πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο που τηρούσαν την εορτή της Ανάστασης τα μέλη της πρώτης χριστιανικής εκκλησίας. Ετσι μεταγενέστεροι χριστιανοί άρχισαν να επιχειρηματολογούν όσον αφορά τις πρακτικές των πρώτων χριστιανών.

Η πρώτη «πασχάλια έριδα» σχετικά με τον ετήσιο εορτασμό του χριστιανικού Πάσχα, δηλαδή της Ανάστασης, εμφανίστηκε κατά τον 2ο αιώνα.

Οι εκκλησίες της Μικράς Ασίας τηρούσαν σε ετήσια βάση τον «Μυστικό Δείπνο» την ίδια ημερομηνία με το Πάσχα των Εβραίων, δίνοντας έμφαση στη σταυρική θυσία του Χριστού. Οι αντίπαλοί τους επιχειρηματολογούσαν υπέρ της άποψης ότι η Ανάσταση θα έπρεπε να εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά το ιουδαϊκό Πάσχα.

Οι εκκλησιαστικές διαμάχες που αφορούσαν την ημερομηνία του εορτασμού του Πάσχα έληξαν με την Α' Οικουμενική Σύνοδο, το 325 μ.Χ., όταν αποφασίστηκε οριστικά κοινή ημερομηνία τέλεσης του εορτασμού του, που τηρείται μέχρι σήμερα με κάποιες παραλλαγές από τις διάφορες ομολογίες. Ταυτόχρονα δε με την εορτή άρχισε να τηρείται και η λεγόμενη «πασχάλια νηστεία», που σε κάθε τοπική εκκλησία είχε ορισμένο διάστημα άσκησης.[1]

Πολλές νοστιμιές ακολουθούν παραδοσιακά τις μέρες μετά την εορταστική λήξη της νηστείας. Ψητό αρνί, κοκορέτσι, μαγειρίτσα, σφιχτά αβγά (που βάφονται κόκκινα τη Μεγάλη Πέμπτη), τσουρέκια και άλλα γλυκά. Αν ωστόσο μπορούσε κανείς να παραμείνει σε εκείνη την αρχαία λιτή διατροφή, με το αρνί, τα πικρά χόρτα και το άζυμο ψωμί, δεν θα είχε ο οργανισμός του την επιβάρυνση που υφίσταται στη σύγχρονη εποχή, με όλη αυτή την πληθώρα εδεσμάτων που καταναλώνει από το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου και όλη τη γιορταστική εβδομάδα που ακολουθεί. Πολλά είδη τροφών μαζί που φορτώνουν το στομάχι με συνέπεια νυχτερινές δυσπεψίες και φουσκώματα.

Αναφερόμενοι στα πικρά χόρτα, στα ραδίκια παραδείγματος χάρη, αξίζει να θυμίσουμε τις πολύτιμες ουσίες που προσλαμβάνουμε με την κατανάλωσή τους: καροτενοειδή, ανόργανα στοιχεία, όπως σίδηρο, κάλιο, νάτριο, φώσφορο και μαγνήσιο, καθώς και βιταμίνες Β1, Β2, C, A.

Οι ευεργετικές ιδιότητες του ραδικιού είναι πολλές: είναι φυτό χολαγωγό, χωνευτικό, αποτοξινωτικό, υπακτικό και εξαιρετικά διουρητικό.

Το άζυμο ψωμί εξάλλου είναι το ψωμί που το ζυμάρι του δεν ζυμώνεται με τους μύκητες τους οποίους περιέχει το προζύμι∙ η απουσία λοιπόν της μαγιάς βοηθά στην καταπολέμηση των συχνών μυκητιάσεων. Σε αυτές τις περιπτώσεις (τις καντιντιάσεις) πρέπει να αφαιρούνται όλα τα προϊόντα ζύμωσης από τη διατροφή του πάσχοντος.

Ας μην ξεχνάμε, τέλος, πως μια καθημερινή διατροφή βασισμένη στα όσπρια, τα δημητριακά (κεχρί, καστανό ρύζι, φαγόπυρο), τα λαχανικά (ωμά-λαδερά), το ψάρι, το κοτόπουλο, τους ξηρούς καρπούς, τους σπόρους (σουσάμι, κολοκυθόσπορο, λιναρόσπορο), τα φρούτα, το ελαιόλαδο και το ταχίνι, αποτελεί την πιο υγιεινή μας επιλογή συμβάλλοντας στη διατήρηση ενός γερού ανοσοποιητικού, ώστε να μπορούμε, κατ’ εξαίρεση, να απολαύσουμε χωρίς δυσάρεστες επιπτώσεις τα πασχαλινά εδέσματα των γιορτινών ημερών που πλησιάζουν.

Καλό Πάσχα!

[1] Οι ιστορικές πληροφορίες έχουν αντληθεί διαδικτυακά από: el.wikipedia.org/wiki/Πάσχα |  tovima.gr | el.wikipedia.org/wiki/Πρώτη Σύνοδος και από το βιβλίο Ιστορίας της Α' Γυμνασίου.


* Σύμβουλος διατροφής | [email protected]

ΝΗΣΙΔΕΣ
Συνταγές και βότανα από τον Βοτανικό Κήπο Κρουσσίων
Κρίταμο με ούζο, ζυμαρικά με μελισσόχορτο, πεσκανδρίτσα με φασκόμηλο και φοκατσάκια με ματζουράνα είναι μερικές μόνο από τις συνταγές που... φέρνει ο Βαλκανικός Βοτανικός Κήπος Κρουσσίων στο πιάτο μας.
Συνταγές και βότανα από τον Βοτανικό Κήπο Κρουσσίων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από την προϊστορική Ευρώπη στο... πιάτο μας!
Στόχος της Τάνιας Βαλαμώτη είναι η αρχαιοβοτανική γνώση, που παράγεται σε ερευνητικό επίπεδο, να φτάσει στο ευρύ κοινό μέσα από τα ΜΜΕ, μέσα από συναντήσεις παραγωγών με ΜΚΟ, διαλέξεις και εκθέσεις.
Από την προϊστορική Ευρώπη στο... πιάτο μας!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ταΐζω με αγάπη
Οταν δεν υπάρχει η γνώση πώς να μεταδοθεί η αγάπη και πώς να εκφραστεί με ποικιλία τρόπων, τότε το φαγητό παραμένει η μοναδική μορφή μοιράσματός της. Οσο μεγαλύτερο πλήθος εδεσμάτων και μεγαλύτερη ποσότητα...
Ταΐζω με αγάπη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τροφές καλές για εμάς, καλές και για τον πλανήτη
Το 75% της παγκόσμιας παραγωγής τροφίμων βασίζεται και προέρχεται από μόλις δώδεκα είδη φυτών και πέντε είδη ζώων. Οι περιορισμένης κλίμακας διατροφικές προτιμήσεις επιδρούν αρνητικά τόσο στην υγεία μας όσο...
Τροφές καλές για εμάς, καλές και για τον πλανήτη
ΕΥΕΞΙΑ-ΔΙΑΤΡΟΦΗ
Νηστίσιμη διατροφή τη Μεγάλη Εβδομάδα
Οι νηστίσιμες τροφές της Μεγάλης Εβδομάδας προσφέρουν ιδιαίτερα οφέλη στον οργανισμό μας, μας γεμίζουν πολύτιμα θρεπτικά συστατικά ώστε να νιώσουμε πιο δραστήριοι και ξεκούραστοι.
Νηστίσιμη διατροφή τη Μεγάλη Εβδομάδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τι προτιμάμε; Αξιέπαινες προσπάθειες ή αποτρόπαια γεγονότα;
Η σκέψη του αποτρόπαιου μου γεννήθηκε ως χαρακτηρισμός για τις πράξεις ανθρώπων που βασανίζουν το ζωντανό «έδεσμα» που θα καταλήξει στον γκουρμέ οισοφάγο τους. Μου συνέβη όταν διάβασα το άρθρο με τίτλο...
Τι προτιμάμε; Αξιέπαινες προσπάθειες ή αποτρόπαια γεγονότα;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας