Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χίλιες προσπάθειες, χίλιοι αγώνες!
ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ / ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χίλιες προσπάθειες, χίλιοι αγώνες!

  • A-
  • A+
Το βιβλίο «Χίλιες ανάσες» αποτελέι μία από τις παραστατικότερες απεικονίσεις της γιορτής του Πάσχα στον τόπο μας! Μια σύγχρονη καταγραφή της ελληνικής Λαμπρής, από τις καλύτερες στη νεοελληνική γραμματεία, που χωρά και αγκαλιάζει όλους: μόνιμους και περιστασιακούς κατοίκους, Eλληνες και ξένους!

Η Ιωάννα Καρυστιάνη επιλέγει ένα μικρό αιγαιοπελαγίτικο νησί, το φανταστικό Κουκούτσι, για να δημιουργήσει τις «Χίλιες ανάσες».

Οι ήρωές της πολλοί: η Πηγή και οι φίλες της, ο αινιγματικά χαμένος Στέλιος -παρών σε όλη τη διάρκεια του μυθιστορήματος-, οι δικοί του αδελφικοί συνοδοιπόροι, η κόρη τους Αμαλία και ο αγαπημένος της, η τραγική Νίνα.

Γύρω τους ένα πλέγμα ανθρώπων που συνιστούν τον δικό τους μικρόκοσμο. Ολοι όμως συνολικά είναι ένας κόσμος σε μικρογραφία.

Μολονότι «η ζωή σε ένα μικρό νησί δεν μπορεί να λάβει μεγάλες διαστάσεις» (σ.23), οι ήρωες, αποκτώντας επίγνωση της προσωρινότητας, ρουφούν τη ζωή.

Η συγγραφέας βλέπει στον άνθρωπο όχι μόνο την περατότητα, αλλά και την απεραντοσύνη. Εστιάζει στη λαχτάρα τού να βιώνεις την κάθε στιγμή και απεγκλωβίζει από το απόλυτο της αλήθειας.

Προσδιορίζει τη σχετικότητα των πραγμάτων, καθώς ούτε οι προηγμένες επιστημονικές τεχνικές (έλεγχος DNA) δεν μπορούν με πλήρη σιγουριά να συμβάλουν στη διαλεύκανση μυστηρίων. Προειδοποιεί: ο άνθρωπος κατακτά γνώσεις, όχι έλεγχο του Σύμπαντος.

Η τραγικότητά του προσδιορίζεται όχι τόσο από την αφέλεια νίκης επί παντός επιστητού, αλλά κυρίως από το σαράκι της αμφιβολίας για το «αδιαμφισβήτητο» των κατακτήσεών του, επιστημονικών και προσωπικών.

Η ζωή στο σύνολό της είναι προσπάθεια. Προσπάθεια επιβίωσης μετά τον θάνατο της μάνας, το ανεξιχνίαστο δυστύχημα που θα στερήσει τη ζωή του ξεχωριστού συντρόφου, τον απρόσμενο θάνατο του πατέρα, τον άδοξο χαμό της ιδεατής αγαπημένης.

Προσπάθεια ανασύνταξης δυνάμεων μετά το τέλος μιας σχέσης, μετά από μια επαγγελματική αποτυχία ή τη συνειδητοποίηση τελμάτωσης στην πληκτικά επαναλαμβανόμενη καθημερινότητα.

Προσπάθεια αποφάσεων που θα αλλάξουν την ίδια μας τη ζωή μετά από ηλικιακά ορόσημα.

Το Αιγαίο, μόνιμος παρατηρητής και σιωπηλός πρωταγωνιστής με πολλαπλή σημασία. Η ομορφιά και η δύναμή του μπορούν συνάμα να λειτουργούν και ως αιτία συντριβής.

Συνδέει τις μοίρες των ανθρώπων, αυτόχθονων και προσφύγων, ποικιλοτρόπως: «…δεν άντεχε να βλέπει σε ρόλο λάκκου ούτε το φαρδύ πέλαγος… Της έφταιγε η θάλασσα …το Αιγαίο την είχε καταστρέψει» (σ. 178).

Αποφεύγοντας τις υπερβολές, αλλά αφουγκραζόμενη τον πόνο, την απόγνωση και τη ματαίωση, η συγγραφέας αποτυπώνει το προσφυγικό με έντονα δραματικό τρόπο.

Ομως ακόμα και εκεί, στα νησιά «πρώτης γραμμής» και στους χώρους υποδοχής και φροντίδας των κατατρεγμένων συνανθρώπων, η ζωή, τα νιάτα, ο έρωτας, η αγωνιστικότητα πρωτοστατούν.

Αγαπώντας τον άνθρωπο, παρουσιάζει τα πρόσωπα της ιστορίας ηττημένα, αλλά όχι παραιτημένα, χτυπημένα από τη μοίρα, αλλά όχι γελοιοποιημένα.

Μπορεί να αναρωτιέται «…ποια ολομέλεια της Βουλής θα συνεδρίαζε για τα δεινά ενός άσημου πολίτη».

Μπορεί οι μη επώνυμοι να προχωρούν «…με λαβωμένα τα κορμιά, λαβωμένα τα εγώ και τα οράματα…» (σ. 257), αλλά η Καρυστιάνη αγωνίζεται μέσω των δημιουργημάτων της να μην υπάρχει «…ένας χαμηλωμένος κόσμος στο δεδικασμένο της υποταγής, αυτής της αλεπούς που παίρνει σβάρνα τα πάντα όλα της ζωής» (σ. 209).

Επιθυμεί ένα σκεπτόμενο κοινό που αναγνωρίζει «…Ελληνες και ξένους ποιητές, διαβάστε τους, όλοι αυτοί είναι φτερά και στα δεκαεφτά μας θέλουμε πτήσεις, μη χαραμιστούμε σαν ωδικά πτηνά σε κλουβί». (σ. 46).

Λόγος λιτός, βαρύνων, καίριος ακόμα και στις μεγάλες περιόδους. Ρητορικές ερωτήσεις, εσωτερικοί μονόλογοι, διάλογοι με ζωντάνια.

Το κείμενο της Καρυστιάνη, αεικίνητο και ανατρεπτικό. Η τέχνη γραφής της ισοδυναμεί με παραστατικότητα ζωής.

Η ιστορική πραγματικότητα της μεταπολίτευσης αλλά και πρόσφατων γεγονότων πλαισιώνει το μυθιστόρημα. Τα συμβάντα πολλά, οι ψυχισμοί των ηρώων συχνά δυσερμήνευτοι.

Η κεντρική ηρωίδα, η Πηγή, πληγωμένη αντιστέκεται, όταν χάνει προσωρινά τον πολυπόθητο Στέλιο.

Διεκδικεί και επαναπραγματεύεται, περιμένοντας τον χρόνο να λειτουργήσει υποστηρικτικά. Οταν μετά από χρόνια εκείνος πεθάνει ανεξήγητα, θα συνειδητοποιήσει πως ο χρόνος, που τον νόμιζε σύμμαχο, την έχει επανειλημμένως προδώσει.

Ο αναπροσδιορισμός μιας ολόκληρης ζωής που σύμβολο και αφετηρία του είχε την αγάπη και τη δοτικότητα και κατάληξη την αίσθηση του «ανήκειν», αποδεικνύεται επίπονος, αλλά όχι αδύνατος.

Γι΄αυτό οι «Χίλιες ανάσες», που αντικατοπτρίζουν χίλιες προσπάθειες, χίλιους αγώνες, χίλια μηνύματα, είναι ίσως το πιο αισιόδοξο μυθιστόρημα της Καρυστιάνη, μολονότι αναφέρεται στο πένθος. Το φως δεν είναι εκθαμβωτικό, είναι όμως υπαρκτό και διάχυτο.

Η αληθινή ζωή εν δράσει. Και μία από τις παραστατικότερες απεικονίσεις της γιορτής του Πάσχα (σ. 289-298) στον τόπο μας!

Μια σύγχρονη καταγραφή της ελληνικής Λαμπρής, από τις καλύτερες στη νεοελληνική γραμματεία, που χωρά και αγκαλιάζει όλους: μόνιμους και περιστασιακούς κατοίκους, Ελληνες και ξένους!

Η ανάσταση, θρησκευτικής ή άλλης ερμηνείας, υφίσταται ως τέτοια μόνο όταν δεν διαχωρίζει τους ανθρώπους. «...Τι όμορφα είναι τα πρόσωπα όταν έχουν ένα δίκαιο παράπονο…» (σ.237). Θα άξιζε λοιπόν «…οι πάντες να κυκλοφορούσαν με λουλουδένιο σήμα στο μέρος της καρδιάς» (σ.317)!

*Φιλόλογος, δρ Κοινωνιολογίας

ΝΗΣΙΔΕΣ
Γράφοντας για τη «σοφία των άλλων»
Ενα πολύτιμο βιβλίο είχα την ευκαιρία να διαβάσω –με την προσοχή που του αξίζει– τις μέρες των πασχαλινών διακοπών. Πρόκειται για το «Η σοφία των άλλων» του Θανάση Γιαλκέτση. Ο συγγραφέας...
Γράφοντας για τη «σοφία των άλλων»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η εποχή της υποκρισίας
Κρατώντας το καινούργιο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη «Η εποχή της υποκρισίας» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη, σκέφτομαι πως ήρθε επιτέλους η ώρα να ξαναμπώ στο σύμπαν του αστυνόμου Χαρίτου...
Η εποχή της υποκρισίας
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Αποδράσεις στην ανοιξιάτικη Ελλάδα
«Επρόβαλε η Ανοιξη! Ξέχνα τα περασμένα!» λέει ο Καρυωτάκης και καθώς φέτος το Πάσχα σχεδόν συμπίπτει με την Πρωτομαγιά, η «Λαμπρή» των Ελλήνων θα γιορταστεί όπως της πρέπει, με την αισιοδοξία της λιακάδας και...
Αποδράσεις στην ανοιξιάτικη Ελλάδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το Αιγαίο εμπνέει και ενώνει
Μαθητευόμενοι αλλά και καταξιωμένοι καλλιτέχνες από τη νησιωτική Ελλάδα εκδήλωσαν ενδιαφέρον, έπειτα από δημόσια πρόσκληση, να λάβουν μέρος σε μια διαδικασία συλλογικότητας, ώσμωσης και εικαστικής έκφρασης της...
Το Αιγαίο εμπνέει και ενώνει
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η συγκλονιστική ιστορία της Σύριας Ντουάα αλ Ζάμιλ
Το βιβλίο «Μια ελπίδα πιο δυνατή απ' τη θάλασσα» αφηγείται την περιπετειώδη ζωή της Σύριας Ντουάα αλ Ζάμιλ που είδε τον κόσμο της να ανατρέπεται το 2011, όταν ξέσπασε ο σκληρός εμφύλιος πόλεμος στην πατρίδα...
Η συγκλονιστική ιστορία της Σύριας Ντουάα αλ Ζάμιλ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μη φεύγεις, μείνε λίγο ακόμα
Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του Αλέξανδρου Σχισμένου, με τίτλο «Μικρή πραγματεία για τον ερωτικό χρόνο», διατρέχουμε την έννοια του έρωτα στον δυτικό κόσμο, διαμέσου των αιώνων μέχρι τη σύγχρονη ψυχολογία...
Μη φεύγεις, μείνε λίγο ακόμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας