Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Αποχαιρετώντας τον Χρήστο Αγγελάκο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αποχαιρετώντας τον Χρήστο Αγγελάκο

  • A-
  • A+

Ηταν τέτοιες μέρες, δύο χρόνια πριν σε αυτές εδώ τις σελίδες που κρατάτε στα χέρια σας, στις Νησίδες μας, που ο Χρήστος Αγγελάκος, σε μια συνέντευξη που είχε πάρει από τον Σταύρο Ζουμπουλάκη, δημοσίευσε το πρόβλημα της υγείας του.

Γράφει ο ίδιος στον πρόλογο: «Οταν διαγνώστηκε ο καρκίνος μου, πρωτοπαθής και μεταστατικός, πρωτοχρονιάτικο "δώρο" του 2016 στο 2017 (και για πόσο ακόμη) το ανακοίνωσα πρώτα στην οικογένειά μου και τον αδερφό μου. Σύντομα και στον κύκλο των στενών μου φίλων. Θυμήθηκα τον στίχο του Σεφέρη "κι έσκυβες σαν το μυστικό που πάει να λυτρωθεί". Μου γεννήθηκε ξαφνικά η επιθυμία να συναντήσω τον Σταύρο Ζουμπουλάκη και να μιλήσουμε για την περιπέτεια της υγείας μας. Δεν ήξερα τι του γύρευα ακριβώς. Οχι απαραίτητα οδηγίες πλεύσης, ούτε να βάλει σε τάξη το κουβάρι του μυαλού μου. Κουβέντα γύρευα με τον δάσκαλο που δεν αξιώθηκα να έχω. Ο Ζουμπουλάκης δεν είναι διδακτικός».

Και όντως το πρώτο που είπε στον Σταύρο Ζουμπουλάκη ήταν: «Η Σούζαν Σόνταγκ στο βιβλίο της "Η νόσος ως μεταφορά" λέει πως ο καρκίνος είναι η μοναδική αρρώστια στον κόσμο χωρίς μύθο».

Και η απάντηση του Ζουμπουλάκη ήταν: «Είναι έτσι άραγε; Το γεγονός ότι οι άνθρωποι διστάζουν να πουν το όνομά του και λένε "η παλιαρρώστια", "το ξορκισμένο", "η επάρατος" δείχνει ότι κάτι ξεχωριστό έχει ο καρκίνος. Δεν ξέρω αν είναι μυθικό, αλλά αν δεν μπορείς να πεις απλά και ευθύβολα αυτό που σου συμβαίνει, όπως λες "έσπασα το πόδι μου, έπαθα κάταγμα", τότε κάτι την περιβάλλει αυτήν την αρρώστια».

Από εκείνη την σπουδαία συζήτησή τους σημειώνω και αυτό το απόσπασμα:

Χ.Α.: «Οι φίλοι μάς εμψυχώνουν να παραμείνουμε δυνατοί. Οι συμπεριφοριστικές θεωρίες μιλάνε για τη δύναμη της θετικής σκέψης. Ετσι θα επιστρέψουμε στην κοινωνία των υγιών. Αλλά οι υγιείς δεν είναι και φοβισμένοι;»
Σ.Ζ.: «Εγώ πιστεύω πως ο άνθρωπος είναι ένα πλάσμα που φοβάται και ελπίζει. Στην αρρώστια αυτές οι δύο διαστάσεις είναι πολύ πιο έντονες. Ο άρρωστος φοβάται πολύ ισχυρά και η ελπίδα του έχει μεγαλύτερη ένταση. Αλλά δεν υπάρχει άνθρωπος γενικώς που να μη φοβάται και δεν υπάρχει, πολύ περισσότερο, άρρωστος που να μη φοβάται. Αυτά που μας λέει το περιβάλλον "μη φοβάσαι" κ.λπ. είναι ανοησίες. Ας μου δείξει κάποιος έναν άνθρωπο στον πλανήτη που να μη φοβάται. Στον προθάλαμο του ιατρείου, βασιλείς και δούλοι γινόμαστε ένα, είμαστε το ίδιο».

Εμείς οι φίλοι λοιπόν, Χρήστο μου, δεν ξέραμε τι να πούμε. Και πώς να διαχειριστούμε τον δικό σου πόνο, τον δικό μας φόβο. Εδώ τώρα, πάνω στις ίδιες σελίδες που έγραφες, σου λέμε κάποιοι λίγοι, από τους πολλούς που είχες, ένα αντίο.

Μόνο στο χαρτί όμως. Γιατί θα εξακολουθείς να είσαι μαζί μας, μέσα μας.

Τίνα Μανδηλαρά
Ο Χρήστος δεν ζούσε: σκηνοθετούσε και έπαιζε

Οι μεγάλες ταχύτητες της φαντασίας που βγαίνουν από τον χάρτη και μειώνονται μόνο με τα χάδια και τις αμέτρητες αγκαλιές είναι αυτές που θα με με ταξιδεύουν πάντα με τον Χρήστο. Στο ταξίδι κάθεται δίπλα μου και τραγουδάμε εκείνα τα αμνημόνευτα, τα σεκλέτικα και τα ατιθάσευτα σταματώντας σε υπαίθριες καντίνες για ρετσίνα ενώ φανταζόμαστε ότι πίνουμε μεσκάλ σαν ήρωες από στίχους του Ρεμπό γιατί πάντα «υπάρχει ένας θίασος μικρών θεατρίνων με κουστούμια που διακρίνονται στον δρόμο ανάμεσα απ' το δάσος από άκρη σε άκρη» και αυτοί οι θεατρίνοι, αγαπημένε μου, είμαστε εμείς. Και γελάμε ασταμάτητα καθώς εγώ βάφω τα νύχια μου μοβ και εσύ με ανταγωνίζεσαι φορώντας ακόμα πιο πορφυρά φουλάρια σαν τα επικά μπλάντι μέρι που μας κερνούσε η Βαγγελιώ με το μπόλικο πιπέρι «με την καυτερή γεύση που έχει πάντα ο έρωτας», όπως έλεγες.

Θυμάμαι αυτές τις απρόσμενες συναντήσεις μας -ποτέ αγαπημένε μου δεν ρωτούσαμε τι κάνεις και πώς εσύ, παρά αρχίζαμε αμέσως τις μεταφορές, τις παρομοιώσεις, τα ασυνείδητα, τις παραβολές, τις αλληγορίες και τις εμμονές γιατί για εμάς ο εμπειρισμός της πραγματικότητας είχε και έχει κάτι ανυπόστατο. Αλλωστε εμείς είμαστε, όπως θα ήθελε και ο ποιητής, πάντοτε άλλοι.

Μέχρι που ενέσκηψε η αρρώστια αλλά και πάλι έκανες ότι δεν την έβλεπες, παρά την ξεγέλαγες με στιλ λανσάροντας το πιο στιλάτο σκαλιστό μπαστούνι -«σαν αυτό των σεξπιρικών βασιλιάδων» όπως σου έλεγα- γιατί δεν είχε νόημα να μιλάμε για αυτά που ποτέ δεν θα μας νικήσουν: την ψυχή μας, αυτό που είχαμε, αυτά που κρατούσες μέχρι τέλους σαν τις σκηνές από μια ταινία που δεν θα τελειώσει ποτέ..

Μου φυσάει ακόμα εδώ στην Καισαριανή ο άγριος αέρας από τον Αρχάγγελο, όπου είχαμε βρεθεί όλοι μαζί και ξεκινάω το επόμενο κεφάλαιο της ταινίας που θα πρωταγωνιστούμε όλοι με σκηνοθέτη εσένα: «Βάζουμε τη ζωή μας στις ταινίες, και οι ταινίες μάς γεμίζουν με σκηνές που δεν ζήσαμε και μετά ζούμε αυτά που φανταστήκαμε.

Μην κοιτάς που τελειώνουν και ψοφάμε σαν τα σκυλιά στην Εθνική κι αρπάζουμε την ντουντούκα και φωνάζουμε πάμε και cut» έγραφες στους «Ψεύτικους Δίδυμους», αλλά Χρήστο είμαστε εδώ, τα σενάρια είναι αμέτρητα και περιμένουμε την επόμενη εντολή.

Κανείς δεν πεθαίνει, αλλά συνεχίζει. Πάμε.

Δημήτρης Καταλειφός
Μάσκα αποδοχής στο μυστήριο της ύπαρξής μας

Με τον Χρήστο γνωριστήκαμε το 1983 στα γυρίσματα της τηλεταινίας «Το νερό της βροχής» της Φρίντας Λιάππα. Πολύ γρήγορα γίναμε φίλοι και παραμείναμε μέχρι σήμερα. Ηταν ένα από τα πιο άκακα, αθώα και ευαίσθητα πλάσματα που γνώρισα στη ζωή μου. Από τις πολλές μνήμες που αναβλύζουν μέσα μου από την πολύχρονη σχέση μας, θα σταθώ στις παραμονές των Χριστουγέννων που σχεδόν κάθε χρόνο περνούσαμε μαζί στο σπίτι της οδού Χίου , στην Καισαριανή. Ξεχωρίζω αυτές τις βραδιές γιατί θέλω να θυμάμαι κάτι γιορτινό και όμορφο παρά τη μεγάλη λύπη που αισθάνομαι για την απώλειά του. Η Τζένη, η γυναίκα του, μαγείρευε καταπληκτικά και κάθε χρόνο τής απένειμα το «Οσκαρ μαγειρικής».

Το πιο σημαντικό σε αυτές τις βραδιές ήταν η ζεστασιά, η θαλπωρή, η γλυκύτητα στην ατμόσφαιρα, η χαρά της συνάντησης σε ένα γιορτινό κλίμα. Τρώγαμε, ακούγαμε μουσική, μιλούσαμε για ταινίες, βιβλία, θέατρο, ανταλλάσσαμε τα σπουδαιότερα νέα της χρονιάς που όδευε προς το τέλος της.

Πάνω απ' όλα αυτό πουκυριαρχούσε ήταν η χαρά, αυτή η πολλές φορές ανεξήγητη χαρά που νιώθουμε για κάποιους ανθρώπους όταν τους συναντούμε. Χαίρομαι τόσο που γνώρισα και υπήρξα φίλος με τον Χρήστο.

Οταν δε αρρώστησε, πριν από δύο χρόνια, μεκατέπληξε με τη γενναιότητα και την αξιοπρέπεια με την οποία αντιμετώπισε τη μεγάλη του περιπέτεια. Ενα μάθημα αποδοχής για αυτό το μυστήριο της ύπαρξής μας στον κόσμο.

Σκέφτομαι πως η μεγαλύτερη παρηγοριά σε αυτό το μυστήριο είναι αυτές οι συναντήσεις που κάνουμε με κάποιους ανθρώπους που μας δίνουν χαρά και ζεστασιά. Αυτό μου έδωσε απλόχερα ο Χρήστος και ελπίζω πως μπόρεσα να του δώσω κι εγώ. Καλό του ταξίδι.

Κωστής Παπαϊωάννου
Ευωδιαστή γλυκύτητα

Μερικοί άνθρωποι αποπνέουν βαθιά γλυκύτητα και τρυφεράδα. Τέτοιος ήταν ο Χρήστος Αγγελάκος. Φεύγοντας αφήνει πίσω μια ελαφριά, αδιόρατη ευωδία. Ενας ευωδιαστός άνθρωπος. Δεν ήμουν παλαιός του φίλος, μας συνέδεσε η αμοιβαία εκτίμηση των τελευταίων ετών. Η γνωριμία έγινε μέσω του αγαπημένου Κυριάκου, του δίδυμου αδελφού του. Αφορμή της προσέγγισης μια όμορφη συνέντευξη για τις Νησίδες. Τελικά η συνέντευξη και η συζήτηση γύρω από αυτήν έγινε σε δύο δόσεις στο νοσοκομείο. Είχε οικοδομήσει ένα δικό του κάστρο μεταφέροντας εκεί τις ασχολίες τού έξω κόσμου. Την προσπέρασε γρήγορα τη νόσο στη συζήτηση, με τη δύναμη ωστόσο της βαθιάς επίγνωσης. Ακόμα και στον ιατρικό θάλαμο θαύμασα τον οξυδερκή και διακριτικό συζητητή που -χτίζοντας ατμόσφαιρα εμπιστοσύνης- έκανε τον συνομιλητή του να κοινωνεί προσωπικές διαδρομές.

Κρατώ επίσης τα Ημερολόγια που έκανε το 2015 στη Λέσβο. Με τι ορμή πήγε στο νησί για να καταγράφει καθημερινά τις βάρκες των προσφύγων, τα δράματα, τις απώλειες, τη νίκη της ζωής, την αλληλεγγύη. Ενας βαθιά ανθρώπινος άνθρωπος. Αποχαιρετώ με τον στίχο που τραγούδησε η αγαπημένη του τραγουδίστρια, η Στέλλα Χασκήλ, «μάγια σκορπάτε, όλους μεθάτε, μελαχρινές μου βαλεντσιάνες».

Χρήστος Χατζηπαναγιώτης
Ο πιο γενναίος

Σημείωμα για τον Χρήστο; Πώς να χωρέσω σε 100 λέξεις αυτόν τον άνθρωπο; Γνωριστήκαμε στις αρχές της δεκαετίας του '80 κι αμέσως τακιμιάσαμε. Κι από τότε, είτε μόνοι είτε με την Τζένη του και τον Αλέξη, κάθε συνάντησή μας, ήταν απόλαυση.Ο Χρήστος έγινε ένας σπουδαίος συγγραφέας. Ηταν μεγάλη τύχη που τον συνάντησα στη ζωή μου. Κι αυτό για όλα αυτά που ήταν, που έφερε.

Ηταν τρυφερός, ευγενικός, βαθιά ερωτικός, γενναιόδωρος και, όπως μας αποκάλυψε η αρρώστια, γενναίος. Ο πιο γενναίος άνθρωπος που γνώρισα. Στο καλό, φίλε μου.Θα είσαι πάντα παρών. Σ’ ευχαριστώ.

ΥΓ. Κρατάω σαν φυλαχτό την τελευταία εκδρομή μας στη Μάνη. Ενα διήμερο που έγινε ανασκόπηση των 35 χρόνων της σχέσης μας. Γέλια, αναρωτήσεις, τα είπαμε όλα... Και μέσα σ’ όλα το τραγούδι του Μάνου, «αυτές οι ξένες αγκαλιές» που μου έβαλε να ακούσω σε μια μαγική εκτέλεση από τη Χριστίνα Μαξούρη, το Μαξουράκι όπως έλεγε.

Θωμάς Τσαλαπάτης
Αντίο φίλε

Ο αποχαιρετισμός δεν είναι ένα αντίο που τελειώνει και εξημερώνεται. Είναι κάτι που σαλεύει μέσα διαρκώς. Απροσδόκητη και δύσκολη παρουσία και όχι απουσία. Τη γενναιοδωρία σου, τη ζεστασιά σου, τη θέαση ενός κόσμου που πάντοτε έχει χώρο για τον άλλο. Μια εσωτερική ομορφιά σε εγρήγορση. Τα βιβλία και τα θεατρικά σου, τις υποδειγματικές συνεντεύξεις, τα κείμενά σου από τη Μυτιλήνη των προσφύγων, την αξιοπρέπεια και τη γενναιότητά σου απέναντι στην αρρώστια. Ολα μαζί. Ταυτόχρονες παρουσίες μέσα μας. Και κείνος ο καφές που όλο κανονίζαμε, αλλά δεν προλάβαμε να πιούμε.

Τώρα τα συνειδητοποιώ. Μέχρι χθες όλα αυτά δεν υπήρχαν, ήταν όλα τους ταυτόχρονα απλώς ο Χρήστος. Τώρα το καθένα ξεχωριστά θα κουρδίζει την ανάμνησή σου. Φως δακρυσμένο για τα μέσα σκοτάδια. Αντίο, φίλε μου.

Μιράντα Τερζοπούλου
Τώρα σιωπή

Εφτασες μέσα στην ψυχή μου εκείνο το αδιόρατο και του έδωσες υπόσταση και μέγεθος. Σ’ εκείνη την καλοκαιριάτικη συνάντηση με την αναπάντεχη βροχή που ζήτησα, και που όταν ήρθε, τη θεώρησες αυτονόητα μαγική. Είναι ένα δώρο αυτό, ν’ αγγίζεις και να πλάθεις χωρίς να διαπλάθεις. Απέρρεες τη φιλότητα προς το σώμα και το πνεύμα του διπλανού, που με ανεξιχνίαστους τρόπους σε κινητοποιούσε. Το έκανες γράφοντας, διδάσκοντας, μιλώντας, τηλεφωνώντας. Πίνοντας, γελώντας ή γκρινιάζοντας.

Οταν σε ρώτησα, παίζοντας, αν μπορούσαμε να διαιρέσουμε και να διαλέξουμε, σώμα ή πνεύμα, τι θα διάλεγες. «Σώμα κεφάτο», μου απάντησες. Το εγκατέλειψες όταν κατάλαβες ότι χάνει το κέφι του, και πέταξες ανάλαφρα προς το πνεύμα. Τώρα σιωπή. Και άπειρες λυπημένες πενιές για σένα, από κείνες που σου άρεσαν.

Ολια Λαζαρίδου
Το μούδιασμα

Χρήστο, η απώλεια συνοδεύεται πολύ συχνά από μουγκαμάρα. Η ψυχή κλείνει μπουκαπόρτες, για να μπορέσει ανενόχλητη να μαζέψει, να τακτοποιήσει και να φυλάξει τις μνήμες της. Μοιάζει σαν ένα μούδιασμα αυτό, σαν απάθεια, λίγο όμως να ταρακουνήσεις αυτό το κλειστό σχήμα, θα ξεχειλίσει από δάκρυα.

Δεν μπορώ να γράψω κάτι για σένα, είναι πολύ νωρίς. Μόνο μία εικόνα. Να κάθεσαι στο καφενείο στην Αίγινα, αυτό πάνω στο τρίστρατο, μόνος με το κομπιούτερ σου. Λεγόταν «Κέντρο διερχομένων». Ηταν το αγαπημένο σου.

Αγαπημένε, μια στιγμή είναι το πέρασμά μας από τα τρίστρατα εδώ κάτω. Ολα περνούν και φεύγουν και μόνο η αγάπη μένει. Και ναι. Αγαπάμε τα κλισέ, δεν τα φοβόμαστε.

Νίκος Γ. Ξυδάκης
Μ’ ένα τραγούδι του Τσιτσάνη

Πρώτα γνώρισα τον Χρήστο, κατόπιν τον δίδυμό του, τον φίλο μου τώρα Κυριάκο. Γενιά. Τον γνώρισα σαν φιλόλογο και ποιητή, άνθρωπο των γραμμάτων, και σαν κειμενογράφο και creative, άνθρωπο της διαφήμισης -υπήρξε κάποτε τέτοιο είδος ανθρώπου, υπήρξαν ο Καραγάτσης, ο Γκούφας, ο Νεγρεπόντης, ο Γκανάς…

Συναντιόμασταν αραιά, πάντα θερμά, με την υπόγεια συνενοχή μεταξύ μοιχών της γραφής, διαφημιστής και δημοσιογράφος. Μου είχε στείλει ραβασάκι για ένα κείμενό μου δερβισικό που του άρεσε. Μου έλεγε για τα γραψίματα που σκάρωνε και τις επαγγελματικές ταλαιπωρίες. Ευρυμαθής. Ανθρωπος των αισθημάτων και των βαθέων υπόκωφων δεσμών. Λεπταίσθητος, ρομαντικός, ψυχανεμισμένος.

Εξεπλάγην όταν μου ζήτησε να παρουσιάσω το μυθιστόρημά του «Το δάσος των παιδιών». Αδιαχώρητο στον Ιανό, ποπ συναυλία, με τραγουδιστές τον Δημήτρη Καταλειφό, την Ολια Λαζαρίδου, τη Σοφία Σεϊρλή. Και η Κατερίνα Σχινά. Βιβλίο σκοτεινό, για την επιθυμία και τους πνιγμούς, τις ματαιώσεις, με πολύμορφες χοϊκές γυναίκες, με αντηχήσεις ρεαλισμού και ρομαντισμού, με πρωταγωνίστρια μια ψυχογλώσσα. Οταν παρουσίασε το τελευταίο του μυθιστόρημα στο Κολωνάκι, πάλι συνωστισμός, αδιαχώρητο, προς το τέλος ακούστηκε ένα τραγούδι του Τσιτσάνη. Αβάσταχτα ωραίο. Γύρισα στον Θάνο πλάι μου, του είπα: Αυτό το τραγούδι είναι ο αποχαιρετισμός του.

Βασίλης Μαθιουδάκης
Πάνω απ’ όλα ο άνθρωπος

Μόνο μερικά δευτερόλεπτα χρειάστηκαν για να δημιουργηθεί μια ουσιαστική φιλία, κάπως έτσι γνωριστήκαμε με τον Χρήστο. Το να τον ακούς να ενορχηστρώνει τον λόγο του με μια μουσική απαλότητα, αυτόν τον απέριττο και ουσιαστικό λόγο, ήταν μια απόλαυση.

Κοινός τόπος, το προσφυγικό, ο Χρήστος εκείνο το καλοκαίρι βοηθούσε εθελοντικά στη Μυτιλήνη, γιατί πάνω απ' όλα ήταν άνθρωπος.

Κοινός τόπος η Αριστερά, η πορεία της, η απογοήτευση, μα και τα όνειρα. Το Παρίσι, ο Αρης Αλέξάνδρου, η Φρίντα, «Το δάσος των παιδιών», τα βιβλία του, τροφή για ατελείωτες κουβέντες.

Κοινός τόπος η δημοσιογραφία. Βαθυστόχαστες συνεντεύξεις με υπέροχους ανθρώπους. Φωτογραφία εγώ, κείμενα αυτός. Μετά η αρρώστια. «Συνεχίζουμε» λέει. Συνεχίζουμε, απαντάω.

Κενός τόπος, το έπειτα. Ενα κενό βαρύ, μα συνηθίζεις να το κουβαλάς γιατί θες να κρατήσεις αυτή τη φιλία μακριά από τον θάνατο.

Γεια σου, Χρήστο.

Διονύσης Μαρίνος
Καίει η απουσία

Ο ίλιγγος του παρατατικού. Οταν πρέπει να μιλήσεις για κάτι που δεν θα ξανασυμβεί. Κι όμως, ήταν τόσο προφανές μέχρι πριν από λίγες ημέρες. Ο Χρήστος είναι. Καρτερώ αυτή η ασυμφωνία με τη μη ύπαρξη να τον φέρει πίσω. Να εγγυηθεί, με κάποιον τρόπο, πως θα με πάρει ξανά τηλέφωνο να μιλήσουμε με τις ώρες. Προσδοκώ όλα τα επόμενα Σάββατα να βρεθούμε (όπως κάναμε ανελλιπώς εδώ και έξι χρόνια) στο μάθημα, να διδάξουμε τους μαθητές μας. Η οντολογία δεν βοηθάει. Πρώτη φορά ανοίχτηκε μεταξύ μας χάσμα αγεφύρωτο. Του άρεσε να λέει πως «καίει η φωτιά, αλλά καίει κι ο πάγος».

Τώρα έμαθα πως πιο πολύ καίει η απουσία. Σαν φωτιά και πάγος στο δέρμα και την ψυχή. Ομως ο Χρήστος πάντα θα είναι.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι «Ορνιθες»… με την υπογραφή του καθηγητή Φάνη Ι. Κακριδή
Κρατώ στα χέρια μου ένα έργο πολύτιμο. Τους «Ορνιθες» του Αριστοφάνη στην ανανεωμένη ερμηνευτική έκδοση του Φάνη Ι. Κακριδή, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Είναι το τελευταίο...
Οι «Ορνιθες»… με την υπογραφή του καθηγητή Φάνη Ι. Κακριδή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα «Ελαφρά Ελληνικά Τραγούδια» του Αλέξη Πανσέληνου...
Στην αρχή της δεκαετίας του ’50 τίποτα δεν ήταν «ελαφρύ». Η Ελλάδα ζούσε ένα από τα μεγαλύτερα δράματα της νεότερης Ιστορίας της. Οι νεκροί του Εμφυλίου, και από τις δυο πλευρές, στοίχειωναν τα σπίτια και τα...
Τα «Ελαφρά Ελληνικά Τραγούδια» του Αλέξη Πανσέληνου...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας… του κ. Πίντσον
«Ενα ουρλιαχτό διασχίζει τον ουρανό. Εχει ξανασυμβεί, αλλά τώρα δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε». Ετσι αρχίζει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και πιο «παράξενα βιβλία του κόσμου, «Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας»...
Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας… του κ. Πίντσον
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Στο χείλος της αβύσσου»… 88 χρόνια μετά
Το σπουδαίο βιβλίο του Γερμανού συγγραφέα Εριχ Κέστνερ «Στο χείλος της αβύσσου, Η πλήρης έκδοση του Φάμπιαν» πρωτοκυκλοφόρησε το 1931 σε μια Γερμανία όπου οι εθνικοσοσιαλιστές καταλάμβαναν με μεγάλη ταχύτητα...
«Στο χείλος της αβύσσου»… 88 χρόνια μετά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς
Αν ισχύει αυτό που κάποτε είχε πει ο Οδυσσέας Ελύτης πως η ποίηση είναι μια πηγή αθωότητας γεμάτη από επαναστατικές δυνάμεις, τότε βιβλία σαν αυτό του Στρατή Πασχάλη «Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς» είναι μια...
Ποίηση σε μικρόψυχους καιρούς
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς συγγραφείς της γενιάς του, είτε σε πάει στα βουνά όπου έζησε ο Αρης είτε σε πάει μια βόλτα στα στενοσόκακα του Πειραιά είτε… σου θυμίζει με γλαφυρό...
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας