Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας… του κ. Πίντσον
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας… του κ. Πίντσον

  • A-
  • A+

«Ενα ουρλιαχτό διασχίζει τον ουρανό. Εχει ξανασυμβεί, αλλά τώρα δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε». Ετσι αρχίζει ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και πιο «παράξενα βιβλία του κόσμου, «Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας» (εκδόσεις Χατζινικολή) του Τόμας Πίντσον.

Ποιος είναι ο μυστηριώδης κ. Τόμας Πίντσον που θεωρείται σήμερα ένας από τους σπουδαιότερους συγγραφείς του πλανήτη; Δεν τον ξέρει κανείς.

Ανέτρεξα στα κείμενα του Ελληνα μεταφραστή του, Γιώργου Κυριαζή, για να μάθω κάποια πράγματα για αυτόν τον μεγάλο «αόρατο» συγγραφέα.

Αυτά που μας μεταφέρει για τον Πίντσον είναι τα εξής: γεννήθηκε στις 8 Μαΐου του 1937 στο Λονγκ Αϊλαντ της Νέας Υόρκης. Το 1953 μπήκε στο Κορνέλ, στο τμήμα Εφαρμοσμένης Φυσικής, αλλά μεταπήδησε στην Αγγλική Φιλολογία. Από το 1955 ώς το 1957 έκανε τη θητεία του στο Αμερικανικό Ναυτικό. Το 1957 γνώρισε τον (αδικοχαμένο) Ρίτσαρντ Φαρίνια. Εγιναν στενοί φίλοι, ο Πίντσον ήταν κουμπάρος του Φαρίνια στον γάμο του με τη Μίμι Μπαέζ (αδελφή της Τζόαν) και αργότερα του αφιέρωσε το σπουδαιότερο βιβλίο του, «Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας».

Από το 1960 ώς το 1962 εργάστηκε στην Μπόινγκ, στο Σιάτλ, ως τεχνικός βοηθός. Φεύγοντας από την Μπόινγκ, πήγε για ένα διάστημα στο Μεξικό. Το 1965 μετακόμισε στην Καλιφόρνια και έμεινε αρκετά στο Λος Αντζελες. Στα τέλη της δεκαετίας του 1970 επέστρεψε στη Νέα Υόρκη.

Το 1981 γνώρισε την ατζέντισσα Μέλανι Τζάκσον, την οποία παντρεύτηκε το 1990 και απέκτησε ένα γιο, τον Τζάκσον. Σήμερα μένει στο Ανω Δυτικό Μανχάταν.

Διαδίδονται γι' αυτόν διάφορες περίεργες φήμες. Μια απ' αυτές, που κυκλοφόρησε από έναν αρθρογράφο το 1976, έλεγε ότι δεν υπήρχε κανένας Τόμας Πίντσον και ότι το όνομα αυτό ήταν ψευδώνυμο του Τζερόμ Ντέιβιντ Σάλιντζερ (διάσημου από το «Ο φύλακας στη σίκαλη»), ο οποίος είχε σταματήσει να γράφει από το 1965.

Χρειάστηκε να επέμβει ο ίδιος ο Πίντσον για να κοπάσει αυτή η φήμη· με επιστολή του προς τον αρθρογράφο τον διαβεβαίωνε πως ναι, είναι υπαρκτό πρόσωπο, και πως ναι, είχε γράψει ο ίδιος τα βιβλία του.

Φαίνεται πως ο Πίντσον είχε από νωρίς μια «αλλεργία» προς τις φωτογραφίσεις. Οι μοναδικές φωτογραφίες του που κυκλοφορούν σήμερα είναι από τα μαθητικά του χρόνια, το κολέγιο και τη θητεία του στο Ναυτικό.

Από τη δεκαετία του 1960 μέχρι και σήμερα η μορφή του δεν έχει αποτυπωθεί σε κανένα φιλμ ή, αν έχει αποτυπωθεί, αυτή η αποτύπωση δεν έχει φτάσει ώς εμάς. Οι φίλοι του σέβονται με αφοσίωση την επιθυμία του να μην έχει απολύτως καμία σχέση με τη δημοσιότητα.

Σύμφωνα με μια αφήγηση, το 1963 ένας φωτογράφος πήγε στο ξενοδοχείο όπου έμενε ο Πίντσον, στην πόλη του Μεξικού, για να τον φωτογραφίσει για το «αυτί» του πρώτου του βιβλίου, του «V». Ανοιξε κάποιος και είπε ότι ο Πίντσον δεν ήταν εκεί και θα επέστρεφε σε μία ώρα. Ο φωτογράφος ξαναπήγε μετά από μία ώρα και βρήκε το δωμάτιο άδειο.

Το 1997 ένας ρεπόρτερ από το CNN κατάφερε να τον εντοπίσει στο Μανχάταν και τον κατέγραψε σε βίντεο, το οποίο προβλήθηκε από το κανάλι, αλλά μετά από αίτημά του η παρουσιάστρια δεν αποκάλυψε ποιος από τους (πολλούς) εικονιζόμενους ήταν ο Πίντσον.

Το 1998 ένας δημοσιογράφος τον εντόπισε, ξανά στο Μανχάταν, τον κυνήγησε, προσπάθησε να τον φωτογραφίσει και μετά είχε την απαίτηση να του σφίξει το χέρι. Ο Πίντσον τον έβρισε.

Το 2004, όταν συναντήθηκε με τους δημιουργούς της σειράς κινουμένων σχεδίων «The Simpsons» για να τους δανείσει το όνομά του και τη φωνή του, του ζήτησαν την άδεια για μια αναμνηστική φωτογραφία. Αρνήθηκε. Οπως αρνείται πεισματικά να δώσει συνέντευξη -σε οποιονδήποτε. Και φαίνεται πως η άρνησή του να κάνει τέτοιου τύπου δημόσιες εμφανίσεις δεν περιορίζεται μόνο στους δημοσιογράφους και τους φωτογράφους.

Οταν το αμερικανικό Εθνικό Ιδρυμα Βιβλίου το 1973 τού έδωσε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου για «Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας», δεν πήγε ο ίδιος στην απονομή, αλλά έστειλε στο πόδι του τον κωμικό Εργουιν Κόρι. Επίσης λέγεται πως ο διάσημος συγγραφέας Νόρμαν Μέιλερ, αγανακτισμένος που ο Πίντσον αγνοούσε τις επανειλημμένες κρούσεις του να βρεθούν να πιούνε κάτι παρέα, βρήκε τη διεύθυνσή του, πήγε στο σπίτι του και άρχισε να κοπανάει την πόρτα. Μετά από λίγο τα παράτησε, αλλά καθώς έφευγε, κάποιοι γείτονες τού είπαν ότι είδαν έναν περίεργο ψηλό τύπο να πηδάει από το παράθυρο και να απομακρύνεται βιαστικά.

Κανείς δεν γνωρίζει περισσότερα στην Ελλάδα για τον Πίντσον από τον Γιώργο Κυριαζή. Τελειώνοντας -με κόπο είναι η αλήθεια- το αριστουργηματικό «Gravity's Rainbow» («Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας») -που μαθαίνω πως μετά τον θάνατο της εκδότριας Χατζηνικολή τα δικαιώματα έχει πάρει ο εκδοτικός οίκος Βασδέκη- σκέφτομαι πως θα ήθελα να του κάνω πολλές ερωτήσεις, αφού κάθε σελίδα του βιβλίου είναι ένα μάθημα λογοτεχνίας.

Το σπουδαιότερο έργο του Πίντσον κέρδισε το Εθνικό Βραβείο Βιβλίου το 1974 και την επόμενη χρονιά ήταν υποψήφιο για το Βραβείο Πούλιτζερ, αλλά η συμβουλευτική επιτροπή δεν το δέχτηκε, γιατί το θεώρησε «άσεμνο».

Το βιβλίο είναι γεμάτο ιστορικές, γεωγραφικές και πολιτιστικές λεπτομέρειες, με μπόλικες δόσεις συνωμοσίας, παράνοιας, χιούμορ και δράσης· συνδυάζει με μοναδικό τρόπο την τραγωδία με την κωμωδία και την ιστορία με τον λυρισμό, εστιάζοντας, παρ' όλα αυτά, στους καθημερινούς χαρακτήρες και σε όλους σχεδόν τους τομείς της ανθρώπινης εμπειρίας.

Η πλοκή: ακολουθεί διάφορους χαρακτήρες σε διάφορα μέρη του κόσμου, αλλά κυρίως στην Αγγλία και τη Γερμανία από το 1943 ώς το 1945. Οι νικήτριες δυνάμεις ανταγωνίζονται για το ποιος θα βάλει στο χέρι την προηγμένη πυραυλική γερμανική τεχνολογία μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου· αυτή η περιγραφή όμως δεν καταφέρνει να μεταφέρει το μέγεθος και την ευρύτητα του βιβλίου, γράφει ο Γιώργος Κυριαζής σε ένα άρθρο του.

Το διαπίστωσα και συνειδητοποίησα ότι δεν έχει νόημα να προσπαθώ να καταλάβω από την αρχή «τι θέλει να πει ο… συγγραφέας», ο οποίος συνεχώς παίζει με τον αναγνώστη του αλλά και τους ίδιους τους ήρωές του -που πότε είναι γήινοι με μεγάλες ανθρώπινες αδυναμίες και πότε παρανοϊκά ονειρικοί σαν θεοί- σαν τη γάτα με το ποντίκι.

Κάποια στιγμή όλα μπαίνουν στη θέση τους και αν δεν μπουν, σου αφήνουν τροφή για να σκέφτεσαι αφού η καθηλωτική γραφή του Πίντσον έχει τη μοναδική γεύση ενός ακριβού αναγνώσματος.

«Το ουράνιο τόξο της βαρύτητας», που κάποιοι κριτικοί το συγκρίνουν σε εύρος και σημασία με τον «Οδυσσέα» του Τζόις, εξακολουθεί να θεωρείται το καλύτερο έργο του Πίντσον και ένα από τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν ποτέ. Κάποιοι περιμένουν ότι σύντομα ο συγγραφέας του θα πάρει το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Αφήνω εδώ την πρώτη παράγραφο από το βιβλίο και ευχαριστώ νοερώς και δημοσίως τον μεταφραστή Γιώργο Κυριαζή για την πραγματικά σπουδαία δουλειά που έκανε, έτσι ώστε να έχουμε εμείς σήμερα στα ελληνικά αυτό το αριστούργημα:

«Ενα ουρλιαχτό διασχίζει τον ουρανό. Εχει ξανασυμβεί, αλλά τώρα δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε. Είναι πάρα πολύ αργά. Η Εκκένωση συνεχίζεται ακόμη, μα όλα είναι θέατρο. Δεν υπάρχουν φώτα μέσα στα αυτοκίνητα. Κανένα φως πουθενά. Από πάνω του υψώνονται σιδερένιοι δοκοί παλιοί σαν σιδερένια βασίλισσα, και γυαλί κάπου πολύ πιο πάνω του θα άφηνε να περάσει το φως της μέρας. Ομως είναι νύχτα. Φοβάται τον τρόπο που θα πέσει το γυαλί -σύντομα- θα είναι σπουδαίο θέαμα: η πτώση ενός κρυστάλλινου παλατιού. Που όμως θα γκρεμίζεται μέσα σε απόλυτη συσκότιση, χωρίς ούτε ένα λαμπύρισμα φωτός, μόνο μεγάλος αόρατος πάταγος».

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
Η εργογραφία του Νίκου Καζαντζάκη, αποσπάσματα μελετητών του, αναλύσεις για αρκετά βιβλία του, η ποίηση και τα θεατρικά του έργα, μας παρουσιάζονται όλα μαζί συγκεντρωμένα σε έναν εξαιρετικό τόμο.
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
Το «Εν Λαγκάδα» της Βίκυς Γεωργούλη είναι ένα βιβλίο που αφορά μια μακραίωνη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με την θάλασσα και τους ανθρώπους της.
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
Το «Περί της εν ύπνω κομψότητος» είναι αδύνατον να το αφήσετε από τα χέρια σας. Φημολογείται πως είναι το ημερολόγιο του μεγαλύτερου αδελφού του.
Ο παράξενος «Υποκόμης» της Αργεντινής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
Το «Ταξιδεύοντας σε ξένη γη» του Ιρλανδού συγγραφέα Ντέιβιντ Παρκ θα το διαβάσετε απνευστί. Και ελπίζω να αντέξετε να το τελειώσετε όσοι από σας είστε γονείς νέων ανθρώπων που προσπαθούν να συμβαδίσουν με τον...
Ταξιδεύοντας στη γη της απώλειας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς
Η ιστορία του κόσμου όπως την έγραψαν οι λαοί. Οπως την περιγράφει και την καταγράφει ο Βρετανός ιστορικός, αρχαιολόγος και πολιτικός ακτιβιστής Νιλ Φόκνερ στο βιβλίο «Μια ριζοσπαστική ιστορία του κόσμου».
Η ιστορία του κόσμου γραμμένη αλλιώς

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας