Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Η μαγεία όντως υπάρχει και μπορείς να τη χειριστείς»
Μάριος Βαλασόπουλος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η μαγεία όντως υπάρχει και μπορείς να τη χειριστείς»

  • A-
  • A+

Τη συναντήσαμε στον χώρο της. Στο μαγαζί-γραφείο-«μεταμορφωτήριο» (όπως της λέμε και γελάει) στο κέντρο της Αθήνας. Τη συναντήσαμε και στο θέατρο.

Το βιβλίο της «Οι μάγισσες της Σμύρνης», που έχει πουλήσει εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα, έγινε θεατρικό. Τώρα, η Μάρα Μεϊμαρίδη γράφει τη συνέχειά του. «Θα είναι η ζωή της Κατίνας στην Αίγινα πλέον, μετά την καταστροφή της Σμύρνης» μας εξηγεί.

Ολο αυτό της ζητούσαμε να κάνει. Οση ώρα μείναμε μαζί της, συνεχώς της ζητούσαμε να μας εξηγήσει... τ' ανεξήγητα. Πώς αυτό, γιατί εκείνο. Ζητούσαμε να μας εξηγήσει, αλλά και να μας πείσει. Ίσως γιατί η κ. Μεϊμαρίδη διαθέτει τις γνώσεις για να μιλήσει με στοιχεία τόσο για τα επιστημονικά όσο και για τα μεταφυσικά.

Εχει σπουδάσει ιατρική, κάνοντας σπουδαίο ερευνητικό έργο, αλλά και Αρχαιολογία, Αστροφυσική, Βιολογία και Ιατρική Ανθρωπολογία, πήρε μέρος σε ανασκαφές, σπούδασε και ψυχοθεραπεία και εργάστηκε στον χώρο για δεκαετίες. Μαζί με όλα αυτά, δηλώνει και «χαρτού». Διαβάζει την τράπουλα που βρήκε στα μπαούλα της θείας της, Κατίνας και κατορθώνει να προσεγγίσει το μεταφυσικό με επιστημονικό τρόπο.

Συνέντευξη

● Πόσο «Κατίνα» είστε;

Τι με ρωτάς ακριβώς; Πόση από την προσωπικότητα της θείας Κατίνας έχω ή αν είμαι κατιναριό; Η Κατίνα ήταν η Καντίν. Η μικρή από την Καππαδοκία, με μητέρα Ελληνίδα και πατέρα Τούρκο. Στη Σμύρνη το όνομα Κατίνα (σκέτο, όχι από Κατερίνα) ήταν πολύ διαδεδομένο. Μεγαλοκυρίες της εποχής αλλά και πιο απλές κοπέλες ήταν τρανές Κατίνες.

Ισως επειδή οι περισσότερες από αυτές κατόρθωναν να κάνουν αυτό που έβαζαν στόχο, χωρίς να τις σταματάει τίποτα, πατώντας και επί πτωμάτων αρκετές φορές, ίσως γι' αυτό το όνομα «Κατίνα» συνδέθηκε με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Εχουμε δηλαδή συνδυάσει το όνομα με τις ιδιότητες. Αυτό, βέβαια, δεν είναι λάθος. Κι εγώ το κάνω.

Το «Γιώργος» για παράδειγμα είναι ένα καλό, σταθερό όνομα. Το «Γιάννης» το φοβάμαι. Οσο για το «Κωνσταντίνος», αυτό είναι για κλοτσιές... Πάντως, στην ερώτησή σου θα απαντήσω τούτο: θα 'θελα να 'μαι περισσότερο.

● Πώς ήταν η θρυλική Κατίνα;

Αν δεις τον χαρακτήρα της, που είχε μια τρομακτική ισορροπία, χωρίς να έχει κάνει ποτέ ούτε μία ώρα ψυχανάλυσης, αυτό είναι κάτι το αξιοθαύμαστο... Ψέματα - κάνανε ψυχανάλυση: μαζεύονταν κάθε Παρασκευή -την έλεγαν «Παρασκευή των ψυχών» (όχι των νεκρών ψυχών, αλλά των δικών τους!)- και κάθονταν γύρω από τη γηραιότερη, μια γυναίκα κοινής αποδοχής που έπαιζε τον ρόλο του μέντορα.

Η εικόνα είναι ακριβώς όπως οι σημερινές ομάδες ψυχοθεραπείας. Αυτό έκαναν και τότε: έλεγε η μία στην άλλη τα προβλήματά της. Ενα άνοιγμα ψυχής, αυτό έκαναν... Γι' αυτό σου λέω, θα ήθελα να είμαι ακόμη περισσότερο Κατίνα Καραμάνου.

● Εσείς την προλάβατε ζωντανή. Πώς ήταν;

Α πα πα!

● Τι σημαίνει αυτό;

Ηταν άσχημη πολύ! Ασχημη και σκληρή. Με διαπεραστικό βλέμμα που σε κάρφωνε. Με τρόμαζε μικρή. Θα 'μουν 10, 11 ετών όταν συχωρέθηκε. Γεννήθηκε το 1878 και απεβίωσε το 1965.

Η αλήθεια ήταν πως με μένα είχε μια αγάπη. Ενώ τον αδελφό μου δεν τον ήθελε καθόλου! Είχε μια αποστροφή γενικά στα νεαρά αγόρια - τα θεωρούσε πιο ανόητα και προτιμούσε τα κορίτσια.

Η μητέρα μου την αγαπούσε πολύ. Ισως γι' αυτό και δεν πέταξε τα πράγματά της. Τα βρήκα όλα στο μπαούλο του σπιτιού της στην Αίγινα. Προσεκτικά διπλωμένα, γραμμένα σε δυο-τρεις γλώσσες - όλα εκεί ήταν.

● Κι εσείς αυτό θεωρείτε; Οτι η γυναίκα είναι κάτι άλλο;

Θα σου πω τούτο: η ψυχή δεν έχει φύλο. Ως ενέργεια που είναι, είναι άφυλη. Πάμε τώρα στα πιο... μεταφυσικά: όταν η ψυχή αποφασίσει να μετενσαρκωθεί, τότε η ίδια επιλέγει τι θέλει να βιώσει. Υπάρχει μία άσκηση θεραπευτική που λέγεται «αναδρομή ζωής». Το έχουν εφαρμόσει επιστήμονες κυρίως στο εξωτερικό, χρησιμοποιώντας την ύπνωση.

Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά: μια γυναίκα είχε τρομακτικούς πόνους στην πλάτη. Δεν υπήρχε θεραπεία και μέσω της συγκεκριμένης ύπνωσης βρήκε ότι σε μια άλλη ζωή την είχαν μαχαιρώσει στην πλάτη. Επίσης, ένας πολύ γνωστός καθηγητής παιδοψυχολόγος στην Αμερική, ο Ιαν Στίβενσον (έχει πεθάνει πλέον), είχε κάνει ένα πολύ ενδιαφέρον «πείραμα» και μάλιστα με μεγάλο στατιστικό δείγμα: Του πήγαιναν παιδάκια, 4-5 ετών, τα οποία δεν αναγνώριζαν τη βιολογική τους μητέρα και φώναζαν «θέλω την πραγματική μαμά μου». Ξεκαθάρισε όσες από αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορούσε να ερμηνεύσει διαφορετικά και κατέληξε στο εξής για τα υπόλοιπα: πως παιδιά μέχρι την ηλικία των 5 ετών θυμούνται εικόνες από την περασμένη τους ζωή. Γι' αυτό δεν αναγνώριζαν τη μάνα τους.

Το συμπέρασμα αυτό το δημοσίευσε μάλιστα σε ιατρικό περιοδικό (όσοι ασχολούνται με την επιστήμη επαγγελματικά γνωρίζουν πόσο δύσκολο είναι να δημοσιεύσεις σε σοβαρό επιστημονικό περιοδικό του εξωτερικού).

● Αυτό το δέχτηκε η ιατρική επιστημονική κοινότητα;

Επισήμως όχι. Είναι προς διερεύνηση. Αλλά εμάς ποσώς μας ενδιαφέρει αυτό!

● Και αυτό το λέει μια γιατρός!

Είμαι πράγματι διδάκτωρ της Ιατρικής Σχο­λής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έχω δημοσιεύσει κι εγώ σε ιατρικά περιοδικά και ήμουν η κύρια ερευνήτρια της έρευνας «Εθνικά Πρότυπα Ανάπτυξης Ελληνοπαίδων 6-18 ετών», που χρησιμοποιείται σήμερα σε όλα τα βιβλιάρια υγείας των παιδιών. Αν θέλετε τους τίτλους μου, σας τους δίνω.

Αυτό όμως που έχω μάθει καλά μέσα μου, μετά από 35 χρόνια που δούλευα ως ψυχοθεραπεύτρια και όσα είμαι χαρτού (γιατί είμαι και αυτό), είναι τούτο: όλοι οι άνθρωποι έχουν τα ίδια προβλήματα. Η κοινωνία μας δεν έχει αλλάξει εδώ και 10.000 χρόνια. Τα ίδια συναισθήματα έχουν οι άνθρωποι, τις ίδιες ανάγκες, τις ίδιες καταθλίψεις.

Το θέμα είναι πώς αποφασίζει κάποιος να θεραπεύσει την ψυχή του (άρα και το σώμα του). Πλέον, ακόμα και η δυτική ιατρική έχει αποδεχθεί πως σωματικές παθήσεις (όπως και ο καρκίνος) ξεκινούν από παθήσεις της ψυχής.

● Πώς τη μεταχειρίζεστε εσείς την ψυχή;

Σ' το ξαναλέω: η ψυχή είναι μία. Οταν κάποιος έρχεται σε μένα και κάθεται απέναντί μου, δεν βλέπω αν είναι όμορφος, άσχημος, ψηλός, κοντός ή ό,τι άλλο. Βλέπω μια ψυχή που ζητάει βοήθεια. Οι άνθρωποι έχουμε ένα-δυο προβλήματα μόνο. Νομίζουμε πως έχουμε τα χίλια δυο!... Ακου με: ο ανθρώπινος εγωισμός είναι τεράστιος. Τεράστιος και αξεπέραστος. Αυτός δημιουργεί πολλά εμπόδια. Η ζωή θα έπρεπε να είναι πολύ εύκολη. Εμείς τη δυσκολεύουμε ή και το αντίστροφο. Πώς γίνεται όμως αυτό το «αντίστροφο»; Πώς μπορούμε να διευκολύνουμε τη ζωή μας;

● Ελα ντε, πώς; Εσείς τι έχετε καταλάβει τόσα χρόνια ως ψυχολόγος;

Εχω καταλάβει πως το παρελθόν επαναλαμβάνεται. Πάντα! Και αν θες να το αλλάξεις, πρώτα θα πρέπει να το γνωρίσεις. Αυτό συμβαίνει σε όλα τα επίπεδα: ατομικά, κοινωνικά, ιστορικά... Ο άνθρωπος πάντοτε ήθελε να μαθαίνει τα μελλούμενα. Για να νιώσει ασφάλεια - να ξέρει πώς να προστατευτεί. Είναι αρχέγονη και αιώνια η ανάγκη αυτή της προστασίας, της ασφάλειας. Αυτό φυσικά γίνεται και αντικείμενο εκμετάλλευσης από πολλούς.

Αν ρωτήσεις οποιονδήποτε σοβαρό επιστήμονα στον τομέα της ψυχολογίας, ψυχανάλυσης κ.λπ., το ίδιο θα σου πει: η ψυχή έχει προαποφασίσει το ταξίδι της. Εμείς επιλέγουμε ακόμα και τον θάνατό μας. Τι γίνεται όμως: για να ζήσουμε, για να κάνει δηλαδή η ψυχή μας ένα νέο ταξίδι, δεν θα μπορούσαμε να το ευχαριστηθούμε (δεν θα μπορούσαμε να χαρούμε τη ζωή μας δηλαδή) αν συνέχεια σκεφτόμασταν το παρελθόν, τα προηγούμενα ταξίδια της ψυχής μας δηλαδή. Αυτό άλλοι το λένε «κάρμα» ή ότι άλλο.

● Σ' αυτό το ταξίδι, όπως λέτε, πώς μπορούμε να μη βάζουμε εμπόδια στον εαυτό μας; Με τη λογική ή... με μαγικά;

Η αριστοτελική λογική έχει ανατραπεί μυριάδες φορές από τη σύγχρονη επιστήμη. Προσωπικά, έχω απομακρυνθεί πάρα πολύ από αυτό που λέμε «ορθολογισμός». Αυτά τα «κουτάκια» του μυαλού δεν είναι τίποτε άλλο από μια «εγκεφαλική τάξη».

Οταν δρούμε με αυτά τα «κουτάκια», όταν δηλαδή έχουμε γύρω μας και μέσα μας μια «τάξη», τότε νιώθουμε ασφάλεια. Αρα και προστασία. Ξαναγυρίζουμε σε όσα προλέγαμε: αυτό ψάχνει ο άνθρωπος. Ασφάλεια και ανακούφιση. Γι' αυτό και κρατιέται από τη λογική με νύχια και με δόντια.

Αν τώρα σε έναν ορθολογιστή πας και του πεις πως υπάρχει και κάτι διαφορετικό που ξεφεύγει από τα κουτάκια σου, φοβάται. Γίνεται καχύποπτος. Αναμενόμενο. Δεν θέλουν να το ακούσουν αυτό γιατί τους βγάζει έξω από την ανακούφιση και την ασφάλειά τους.

● Αυτό το διαφορετικό, αυτό είναι «μαγεία»;

Θέλω να είμαι πολύ προσεκτική. Η μαγεία δεν έχει καμία σχέση (και δεν θέλω να την μπερδέψει κανένας) με όλη αυτή τη δαιμονολογία, τους σατανισμούς, τους διαβόλους και τους τριβόλους. Αν πάρουμε τις μεγάλες εξιστορήσεις στην παράδοση της ανθρωπότητας (από την ιστορία του Ιησού μέχρι τις λατρείες των Ινδών, την κινεζική φιλοσοφία κ.ά.), πάντοτε υπάρχει το πνεύμα του καλού και του κακού. Ακριβώς για να έχουν ενδιαφέρον να τις παρακολουθήσει κάποιος. Ποιος θα καθόταν να ακούσει την ιστορία κάποιου που όλα καλά έγιναν στη ζωή του; Ενώ όταν υπάρχουν εμπόδια και κυρίως όταν υπάρχει το υπερβατικό στοιχείο, τότε όλοι κάθονται και ακούν. Αυτό είναι το ένα κομμάτι. Το άλλο είναι πως η μαγεία όντως υπάρχει και μπορείς να τη χειριστείς.

● Δηλαδή;

Η μαγεία είναι η παλάντζα μεταξύ φόβου και επιθυμίας: θέλω - δεν μπορώ, φοβάμαι - επιθυμώ. Εάν ξεπεράσεις αυτόν τον ηλίθιο φόβο, που είναι βέβαια βαθιά ριζωμένος μέσα στον πίθηκο που είμαστε εμείς, τότε μπορείς να οδεύσεις προς την επιθυμία σου. Πάμε πάλι πίσω στις μάγισσες: τι έκαναν οι μάγισσες; Βοηθούσαν ώστε να εναρμονιστεί το υποσυνείδητο με τις επιθυμίες του συνειδητού.

Το υποσυνείδητο δεν καταλαβαίνει από λογική. Τίποτα δεν είναι υπερβολικό για το ίδιο. Αν πεις «θέλω να αποκτήσω 10 ευρώ» με το να πεις «θέλω 10 δισ.», το ίδιο το «ακούει». Σε τι καταλαβαίνει λοιπόν; Σε ενέργεια... Ολα αυτά ήταν κάποτε εμπειρικά. Μετά ήρθε ο Φρόιντ και τα εξήγησε.

Γι' αυτό δημιούργησε ο άνθρωπος και τους θεούς, με το που πάτησε στα δυο του πόδια. Γιατί έψαχνε κάποιον να τον βοηθήσει. Ε, η μάγισσα δεν το έχει ανάγκη αυτό. Ακριβώς γιατί το έχει ξεπεράσει.

● Πώς γίνεται αυτό;

Οι μάγισσες, από την αρχαιότητα ακόμα, τι έκαναν; Σου έλεγαν «θα κάνεις αυτό και θα γίνει εκείνο». Εκαναν ξόρκια. Δηλαδή τι ακριβώς; Η μάγισσα σε βοηθά να προγραμματίσεις το μυαλό σου από την αρχή. Αν ο άνθρωπος πεισθεί ότι αν κάνει αυτή τη μαγική τελετή θα έχει το τάδε αποτέλεσμα, πράγματι θα το πετύχει. Το υποσυνείδητο είπαμε δεν καταλαβαίνει από λογική. Χρειάζεται άλλα - ενέργειες, τελετές, λόγια, ψαλμούς... τότε ενεργοποιείται. Τότε αρχίζει να μειώνεται ο φόβος και να ισχυροποιείται η επιθυμία. Ο άνθρωπος νιώθει από μόνος του πιο σίγουρος και προγραμματίζει το μυαλό του να κινηθεί στην κατεύθυνση των θέλω του.

Προσοχή! Ακριβώς επειδή η μάγισσα είναι προγραμματίστρια, πρέπει να αγαπάει τους ανθρώπους. Μην τους προγραμματίζει για την καταστροφή τους. Θα πρέπει να είναι ένα άτομο ώριμο, γεμάτο εμπειρίες και καλοσύνη. Το ίδιο δεν συμβαίνει και με τους ψυχοθεραπευτές; Ποιον θα διαλέξουμε; Εναν 20 χρόνων, που ακόμα δεν ξέρει καν τι σημαίνει ζωή, ή έναν προβληματικό, σκοτεινό τύπο;

● Η εκμετάλλευση πάντως από «μάγισσες» ανθεί.

Γίνεται χαμός σε αυτό! Απομυζούν ολόκληρες περιουσίες. Εγώ τα έβγαλα βιβλίο αυτά τα ξόρκια και τα μαγικά. Να τα δουν όλοι. Αλλα δεν υπάρχουν. Αυτά είναι. Για να συντονιστεί το ασυνείδητο η μαγική αυτή τελετή είναι απαραίτητη. Απολύτως απαραίτητη.

● Εχετε δηλώσει πως η καλύτερη καριέρα για μια γυναίκα είναι να κάθεται και να της κάνουν αέρα. Και αυτό το λέει μια γυναίκα που έχει 40 πτυχία και δουλεύει ακόμα.

Αστείο δεν είναι; Μα για να φτάσεις σ' αυτό το επίπεδο (που εκεί πρέπει να φτάσεις - να μην ανησυχείς για τίποτα, να μην έχεις φόβους, να χαίρεσαι, να είσαι ξέγνοιαστος), πρέπει όλα τα άλλα να είναι τακτοποιημένα. Δηλαδή να έχεις υγεία, χρήματα (και για την υγεία), κοινωνικότητα (να έχεις φίλους), οικογένεια (βιολογία δηλαδή). Οταν γεμίσεις αυτά τα πηγάδια, τότε ναι. Μπορείς να κάθεσαι και να σου κάνουν αέρα.

Προσωπικά, σχεδόν το έχω καταφέρει. Ζω κατά βάση σε ένα χωριό που έχω «υιοθετήσει» στον Κορινθιακό, έχω γίνει πλούσια από τα βιβλία μου και συνεχίζω να κάνω πράγματα που μπορώ και βοηθούν εμένα και άλλους.

● Πώς συνδυάζεται το επιστημονικό σας υπόβαθρο με τις μεταφυσικές σας ανησυχίες;

Αυτό πού το πας τώρα; Να διαβάζω και να παρακολουθώ ακόμη την επιστήμη και ταυτόχρονα να μιλάω και για τη μεταφυσική; Η επιστημονική κοινότητα βασίζεται στην απόδειξη, και σωστά κάνει. Κι εγώ αυτό έκανα επί σειρά ετών. Ωστόσο, υπάρχει και κάτι άλλο. Η σπίθα. Η έμπνευση. Η θεία φώτιση αν θέλεις. Αυτή πηγαίνει όπου αυτή θέλει. Αρκεί να είσαι ανοιχτός να τη δεχθείς. Γι' αυτό πρέπει να έχουμε την εξής αρχή στη ζωή μας (που είναι και η θεμέλια βάση και της επιστήμης): Πράγματα που δεν ξέρω σήμερα, δεν τα απορρίπτω. Κάποια στιγμή, θα αποδειχτούν.

Μέχρι τότε, προσεγγίζω το "μη οικείο" με δεκτικότητα. Το ακούω, καταγράφω και μαζεύω αυτά τα περιβόητα "data" που θέλει η επιστήμη. Αυτό έκανα κι εγώ με τα μαγικά της Κατίνας. Γιατί και η μεταφυσική με επιστημονική μέθοδο προσεγγίζεται.

Για την παράσταση

«Η Κατίνα την ήθελε αυτή την παράσταση» μας είπε η κ. Μεϊμαρίδη. «Και γι' αυτό θα πετύχει στα σίγουρα. Είχα και παλαιότερα προτάσεις να γίνει θεατρικό, μα μόνο τώρα έγινε. Γιατί τώρα το θέλησε εκείνη». Ορκο για το αν είναι πράγματι έτσι δεν μπορούμε να πάρουμε. Αυτό που μπορούμε, όμως, να πούμε με σιγουριά είναι πως πράγματι η παράσταση σκίζει. Τρομάξαμε να βρούμε θέσεις, το θέατρο (πάνω από 1.200 θέσεις έχει το «Παλλάς») ήταν ασφυκτικά γεμάτο και ήταν καθημερινή. Οπως ήταν αναμενόμενο, η συντριπτική πλειονότητα των θεατών ήταν γυναίκες. Αλλά δεν ήταν αυτό το εντυπωσιακό.

Το εντυπωσιακό είναι η ίδια η παράσταση: πολύ καλύτερη απ' ό,τι περιμέναμε, σίγουρα η καλύτερη παράσταση του «Παλλάς», τουλάχιστον την τελευταία διετία. Ο Σταμάτης Φασουλής έχει δουλέψει πολύ και το κείμενο (ως θεατρική μεταφορά) και τη σκηνοθεσία και αυτό φαίνεται. Τρεις ώρες παράσταση, που δεν κουράζει, δεν κάνει «κενά».

Οι ηθοποιοί δίνουν το καλύτερό τους. Ξεχωρίσαμε τη Μαρία Καβογιάννη στον ρόλο της Ευθαλίας, της μητέρας της Κατίνας. Πήρε το έργο επάνω της.

Η θεατρική διασκευή ίσως να είναι πιο αστεία, πιο ανάλαφρη και πιο χιουμοριστική απ' ό,τι το ίδιο το βιβλίο, αλλά και η τηλεοπτική του μεταφορά, ωστόσο αν κάτι θυμόμασταν στο τέλος ήταν τα λόγια της Ευθαλίας: «Δεν είμαστε μάγισσες. Κυνηγημένες είμαστε!».

Info

Η παράσταση «Οι μάγισσες της Σμύρνης» ανεβαίνει στο θέατρο «Παλλάς» (Βουκουρεστίου 5, τηλ. 210 3213100).
Σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή, με πρωταγωνιστές, μεταξύ άλλων, τους: Μαρία Καβογιάννη, Σμαράγδα Καρύδη, Μέμο Μπεγνή, Μελέτη Ηλία, Νικολέτα Βλαβιανού και τη Μίρκα Παπακωνσταντίνου στον ρόλο της Μάγισσας Αττάρτης.
Κάθε Πέμ.-Σάβ. 20.30, Κυρ., Τετ. 19.00. Εισιτήρια: 10-80 ευρώ. Με υπέρτιτλους και για κωφούς, σε ελληνικά και αγγλικά.

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το βαλς των δέντρων και του ουρανού»
Πριν από έναν χρόνο μεταφράστηκε στα ελληνικά το εξαιρετικό βιβλίο του Ζαν-Μισέλ Γκενασιά «Το βαλς των δέντρων και του ουρανού» (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις). Ο Ζαν-Μισέλ Γκενασιά γεννήθηκε στο Αλγέρι το...
«Το βαλς των δέντρων και του ουρανού»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Τον κόσμο θα τον σώσουν οι ανίσχυροι»
​Oι περισσότεροι στο άκουσμα του ονόματος της Κυράς της Ρω σκεφτόμαστε μια ηλικιωμένη γυναίκα, πάνω σε ένα μικρό νησί, με μία ελληνικη σημαία στα χέρια. Και έτσι ήταν πράγματι. Ωστόσο οι περισσότεροι...
«Τον κόσμο θα τον σώσουν οι ανίσχυροι»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πέρα από τη «Μανταλένα» η πραγματική Αντίπαρος
Στο τελευταίο βιβλίο του Αγγελου Σινάνη «Τα μεταλλεία της Αντιπάρου - 19ος, 20ός αιώνας», μέσα από τη μη καταγεγραμμένη έως τώρα ιστορία των μεταλλείων του μικρού αυτού νησιού της Μανταλένας, ανασύρεται μια...
Πέρα από τη «Μανταλένα» η πραγματική Αντίπαρος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πώς πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους
Την ερχόμενη Πέμπτη, 27 Ιουνίου, στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων, ο συγγραφέας και ιστορικός Ντόνι Γκλουκστάιν θα μιλήσει για το βιβλίο του «Τα Σοβιέτ στη Δύση - Εργατικά συμβούλια απέναντι σε κοινοβούλια...
Πώς πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δύο «όψεις» θεατρικές - Ενα «νόμισμα»
Λίγο πριν το τέλος της θεατρικής περιόδου κάποιες παραστάσεις παίζονται ακόμη, για λίγες παραστάσεις. Οι συγκεκριμένες δυο θα μπορούσαν να αποτελούν τις δυο όψεις του ανθρώπινου ψυχισμού
Δύο «όψεις» θεατρικές - Ενα «νόμισμα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Αίτνα» – Ενα μυθιστόρημα
Είναι το δεύτερο μυθιστόρημά του και είναι ένα εντελώς διαφορετικό μυθιστόρημα. Μετά την «Ανατομία του κύματος», ο συγγραφέας και γιατρός Φώτης Βλαστός εξέδωσε –και πάλι από τις εκδόσεις Μικρή Αρκτος– την...
«Αίτνα» – Ενα μυθιστόρημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας