Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 12.2°C / 15.0°C
    1 BF
    82%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.9°C / 15.6°C
    3 BF
    25%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.7°C / 13.0°C
    1 BF
    88%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.0°C / 11.0°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.0°C / 9.0°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.0°C / 15.6°C
    2 BF
    33%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    33%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    10°C 7.2°C / 13.0°C
    1 BF
    88%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.1°C / 14.0°C
    3 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.0°C / 14.4°C
    3 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 14.0°C
    1 BF
    76%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.3°C / 13.3°C
    1 BF
    52%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    3 BF
    94%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    1 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    15°C 13.3°C / 16.1°C
    1 BF
    44%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 16.0°C
    4 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.2°C / 11.7°C
    1 BF
    81%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.3°C / 12.8°C
    1 BF
    100%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    2 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.0°C / 13.0°C
    2 BF
    33%
Χορεύοντας τανγκό με τον Λάζλο Κρασναχορκάι

Οταν όλα καταρρέουν, καταρρέουν και οι σωτήρες, που δεν είναι παρά άνθρωποι κι αυτοί

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χορεύοντας τανγκό με τον Λάζλο Κρασναχορκάι

  • A-
  • A+
Ακολουθήστε μας στο Google news

Κρατώντας στα χέρια μου το βιβλίο του Ούγγρου συγγραφέα Λάζλο Κρασναχορκάι «Το τανγκό του σατανά» (Πόλις) που πρόσφατα εκδόθηκε, σκέφτομαι: «τι παραπάνω έχει να μου πει το κείμενο όταν έχω δει το επταμισάωρο έπος του Μπέλα Ταρ που βασίζεται σ’ αυτό το βιβλίο;» Είναι ακόμα ζωντανές στο μυαλό μου οι εικόνες του «μάγου του ασπρόμαυρου πλάνου».

Τα παγωμένα τοπία, η μοναδική ατμόσφαιρα, οι ήρωες μιας παγωμένης πεδιάδας, η εκπληκτική μουσική του Mihály Vig, με παρέπεμψαν τότε σε ένα άλλο είδος κινηματογράφου, που δεν ήμουν σε θέση να καταλάβω ακριβώς, μπορούσα όμως να τον αισθανθώ. Με τον ίδιο τρόπο που διαβάζει κανείς Τζόις, Ντοστογιέφσκι ή Γκογκόλ. Ενας κινηματογράφος που κάθε πρόσωπο και πλάνο θα μπορούσε να είναι έμπνευση για ένα βιβλίο. Με αυτή λοιπόν τη σκέψη στο μυαλό άρχισα να διαβάζω.

Από τις πρώτες κιόλας γραμμές περίμενα πως θα ξεπροβάλει ένας ήρωας του συγγραφέα από το μέλλον. Κάπου κρυμμένος υπάρχει ο υπέροχος ονειροπόλος Βαλούσκα από το μεταγενέστερο και πολύ πιο «δύσκολο» τελικά βιβλίο του συγγραφέα «Η μελαγχολία της αντίστασης» (Πόλις). Μαζί του εισέρχονται ένας ένας οι «χορευτές του τανγκό» στην πίστα ενός εγκαταλειμμένου «κολχόζ», αποκομμένου από την αγροτική παραγωγή κατά την πτώση του Κομμουνισμού στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης.

Η μεταφράστρια του βιβλίου Ιωάννα Αβραμίδου έχει καταφέρει (και σε αυτό το βιβλίο) να μπει βαθιά στην ψυχή του Κρασναχορκάι. Νιώθεις, διαβάζοντάς το, τη σαρωτική αίσθηση της κρίσης και της αποσύνθεσης μιας κοινωνίας. Και πιστεύω ότι αυτό είναι κάτι πολύ δύσκολο. Είτε τον μεταφράζει κανείς κατευθείαν από τα Ουγγρικά είτε από τα αγγλικά ή τα γαλλικά. Το μεταφυσικό στην ουγγρική κουλτούρα είναι μια καθημερινή υπόθεση. Οι χαρακτήρες φτάνουν σε μας απόλυτα συνδεδεμένοι με αυτό τους το χαρακτηριστικό σε συνδυασμό με την άγνοιά τους για βασικά πράγματα της παγκόσμιας γνώσης.

Ωστόσο φαίνεται πως δεν νοιάζονται γι' αυτό. Υποβόσκει μια συνωμοσία που τους θέλει δέσμιους της μοίρας τους. Ωσπου φτάνει ένας Μεσσίας. Δεν έχει αγγελική όψη. Στην πραγματικότητα ο Ιερεμίας είναι κάποιος που όλοι νόμιζαν πως είχε πεθάνει. Ενας αναρχικός της εποχής του, με διαβολική όψη. Ο αναστημένος σωτήρας τους.

Και ενώ συνήθως ο συγγραφέας ασκεί έντονη κριτική στο κομμουνιστικά καθεστώτα, εδώ εμφανίζει πλαγίως τον Ιερεμία ως κοινωνό της μαρξιστικής θεωρίας, ο οποίος θέλει να ευημερήσουν οι συντοπίτες του και να ξεφύγουν από το άνυδρο τοπίο της φτώχειας.

«Η φτώχεια παραμένει φτώχεια κι αυτές οι δύο επιπλέον κουταλιές φαΐ που δεχόμαστε είναι μόνο σκέτος αέρας. Ολους αυτούς τους δεκαοχτώ μήνες συνειδητοποίησα ότι όλα όσα έχω κάνει μέχρι τώρα δεν ήταν τίποτα... Δεν θα πρέπει να αναζητήσουμε την απάντηση στα υλικά μικροπροβλήματα, πρέπει να βρούμε μια πιο ριζική λύση... Γι' αυτό αποφάσισα τελικά ν’ αδράξω την ευκαιρία: τώρα θα ήθελα να βρω λίγα άτομα, με στόχο να δημιουργήσω μια πρότυπη οικονομία, η οποία θα εξασφαλίζει ένα σίγουρο εισόδημα και θα συνενώνει και μια μικρή ομάδα απόκληρων, δηλαδή... με καταλαβαίνετε;... αυτό που θέλω είναι να δημιουργήσω μια νησίδα με λίγους ανθρώπους που δεν έχουν να χάσουν τίποτε, μια νησίδα όπου δεν θα υπάρχει εκμετάλλευση, όπου ο κόσμος θα δουλεύει ο ένας για τον άλλον κι όχι ο ένας ενάντια στον άλλον, όπου ο καθένας θα έχει πλούτο και ειρήνη και ασφάλεια και θα μπορεί να κοιμάται τη νύχτα σαν άνθρωπος... Κι όταν το νέο για μια τέτοια νησίδα διαδοθεί, ξέρω πως οι νησίδες θα πολλαπλασιαστούν σαν μανιτάρια: θα είμαστε όλο και περισσότεροι κι όλα όσα μέχρι τώρα έμοιαζαν να είναι μόνο ένα όνειρο, θα γίνουν ξανά πραγματικότητα, πραγματικότητα για σας και για σας, και για σας».

Αν αυτό δεν είναι η πεμπτουσία του «Κοινωνικού Συμβολαίου», τι άλλο θα μπορούσε να είναι στη σύγχρονη αδιέξοδη οικονομική κρίση που ζούμε; Η αξιοπρέπεια που αξιώνει για τους ήρωές του ο Κρασναχορκάι μοιάζει ουτοπική, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να προσπαθήσουμε. Σωστά λοιπόν τον χαρακτήρισε ο Theo Tait στην «Guardian» «οραματιστή συγγραφέα». Ανήκει σε εκείνη τη σχολή των συγγραφέων που δεν αποκόπτονται από το κοινωνικό τους περιβάλλον, ζουν τη ζωή των ηρώων τους και ελπίζουν μαζί τους. Πότε με σκληρό και τραγικό ύφος και πότε με την κωμική πλευρά που πολλές φορές ανακουφίζει τους αναγνώστες.

Τελειώνοντας το «Τανγκό του Σατανά» διαπίστωσα πως ο Μπέλα Ταρ έκανε μια αριστουργηματική ταινία βασισμένη σε ένα αριστουργηματικό βιβλίο. Οταν όλα καταρρέουν, καταρρέουν και οι σωτήρες, που δεν είναι παρά άνθρωποι κι αυτοί· και δεν μπορεί να μη συγκινηθεί κανείς διαβάζοντας -κάποτε τον Δον Κιχώτη να το λέει στον πιστό Σάντσο- εδώ τον Ιερεμία στον πιστό του σύντροφο Πετρίνα:

«Ολα είναι καθορισμένα εκ των προτέρων. Μην κουράζεσαι, άδικα. Καλύτερα να μην πιστεύεις αυτό που βλέπουν τα μάτια σου. Είναι παγίδα, Πετρίνα. Και κάθε φορά πέφτουμε μέσα της. Νομίζουμε πως πέφτουμε μέσα της. Νομίζουμε πως είμαστε ελεύθεροι, αλλά το μόνο που κάνουμε είναι να αναπροσαρμόζουμε τις κλειδαριές. Ολα είναι καθορισμένα εκ των προτέρων».

«Το τανγκό του Σατανά» είναι πράγματι σκοτεινό βιβλίο αλλά όμορφο και προσφέρεται για σχοινοτενή ανάγνωση. Ειδικότερα σήμερα, που η ζωή είναι πολύπλοκη και καθόλου εύκολη υπόθεση.

 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εντεκα παραμυθένιες μαργαρίτες
Στο χωράφι του βιβλίου σε χρώματα κίτρινο και κεραμιδί φύονται Μαργαρίτες χλωρές καλοκαιριάτικα; Κίτρινες, ολόφρεσκες, ζωηρές; Γιατί όχι, αν...
Εντεκα παραμυθένιες μαργαρίτες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι αόρατοι και περαστικοί στις μεγαλουπόλεις μας
Η Τζένι Ερπενμπεκ αφηγείται με τον ιδιαίτερα φιλοσοφικό τρόπο της μια ιστορία για την αποστροφή και την εστίαση του βλέμματος, τον θάνατο και τον πόλεμο, για την αιώνια αναμονή και για ό,τι κρύβεται κάτω από...
Οι αόρατοι και περαστικοί στις μεγαλουπόλεις μας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βιβλία-έργα τέχνης
Στα Εξάρχεια, σε μια «δύσκολη» γειτονιά για τα τηλεοπτικά κανάλια, οι μόνιμοι κάτοικοι προσπαθούν να κάνουν θετικές σκέψεις κι ακόμη θετικότερες πράξεις. Γι' αυτό στηρίζουν τους χειρώνακτες της βιβλιοδεσίας,...
Βιβλία-έργα τέχνης
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς συγγραφείς της γενιάς του, είτε σε πάει στα βουνά όπου έζησε ο Αρης είτε σε πάει μια βόλτα στα στενοσόκακα του Πειραιά είτε… σου θυμίζει με γλαφυρό...
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα «Καπνισμένα ερείπια» ενός αντι-ήρωα…
​Το ευαίσθητο θέμα της τρομοκρατίας ακόμα και ως μυθιστορία αντιμετωπίζεται συχνά με έναν ιδιαίτερο σκεπτικισμό. Διαβάζοντας τα «Καπνισμένα ερείπια» του Βασίλη Κουνέλη, σκέφτομαι πως δεν πρόκειται μόνο για ένα...
Τα «Καπνισμένα ερείπια» ενός αντι-ήρωα…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας