Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Η μαύρη γυναικεία δύναμη που ανέτειλε στο Χόλιγουντ

Εϊβα ΝτιΒερνέ

Rebecca Cabage / Invision/AP
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η μαύρη γυναικεία δύναμη που ανέτειλε στο Χόλιγουντ

  • A-
  • A+

Η πρωτοπόρος 45χρονη Αφροαμερικανή σκηνοθέτρια Εϊβα ΝτιΒερνέ άλλαξε καριέρα από τον χώρο δημοσίων σχέσεων στη σκηνοθεσία, αρχίζοντας με ντοκιμαντέρ και συνεχίζοντας με ταινίες μυθοπλασίας, πάντα γύρω από το θέμα των φυλετικών διακρίσεων.

Η ταινία της «Μiddle of Nowhere» (2012) κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας στο Σαντάνς, το πρώτο του φεστιβάλ στην κατηγορία αυτή που απονεμήθηκε σε Αφροαμερικανό σκηνοθέτη.

Ακολούθησε η μεγαλύτερη ταινία «Σέλμα» (2014) για τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, που την ώθησε με δύναμη στο προσκήνιο του Χόλιγουντ.

Απολαμβάνοντας την πρωτοφανή ευκαιρία να προβληθεί όχι μόνο για τη φυλή αλλά και για το φύλο της και με τη συνεχή στήριξη της Οπρα Γουίνφρεϊ, η οποία είναι μέντοράς της, η ΝτιΒερνέ κατάφερε να κλείσει συμβόλαιο με το Στούντιο της Ντίσνεϊ για την ταινία «Α wrinkle in time», πετυχαίνοντας έτσι ακόμα μια πρωτιά – τη σκηνοθεσία από μαύρο σκηνοθέτη ταινίας άνω των 100 εκατ. δολαρίων.

Η ταινία, που σημείωσε παγκόσμια επιτυχία, είναι βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο παιδικής φαντασίας της Μαντλίν Λ’ Ενγκλ από τη δεκαετία του ’60. Η υπόθεση αναφέρεται σε τρία μυστηριώδη πλάσματα που στέλνουν ένα νεαρό κορίτσι, τον αδελφό της και έναν φίλο τους στο Διάστημα, μετά την εξαφάνιση του επιστήμονα πατέρα της πρώτης. Πρωταγωνιστούν οι Οπρα Γουίνφρεϊ, Ζακ Γαλιφιανάκης, Ρις Γουίδερσπουν και Κρις Πάιν.

Ντυμένη με ένα έντονο πορτοκαλί φουστάνι και τα μαλλιά μακριά κοτσιδάκια, στην όμορφη και πληθωρική όψη της Εϊβα ΝτιΒερνέ προστίθενται ζεστασιά, φιλικότητα κι ένα γενναιόδωρο χαμόγελο.

Είναι φανερό πως, παρ' όλες τις επιτυχίες της, έχει διατηρήσει έναν απαραίτητο βαθμό μετριοφροσύνης - της μετριοφροσύνης που χρωστάει σίγουρα στη φυλή της, αυτής που της χάρισε όλο τον πόνο και όλη τη χαρά τού να ζεις στις ΗΠΑ του 21ου αιώνα παλεύοντας για τα δικαιώματα των μειονοτήτων.

Συνέντευξη

● Πότε αισθανθήκατε ότι βρήκατε τον δρόμο σας όσον αφορά το επάγγελμά σας;

Αυτό συνέβη σε μένα αργά στη ζωή. Οι περισσότεροι κινηματογραφιστές πάνε σε σχολές στα 20 τους, ενώ εγώ δεν σήκωσα κάμερα μέχρι τα 32 μου, όταν είχα ήδη άλλη δουλειά. Αλλά όταν έπιασα την κάμερα στα χέρια μου και άρχισα να φτιάχνω πράγματα, ήμουν σίγουρη ότι αυτό θέλω να κάνω στη ζωή μου.

● Εχετε επηρεάσει πολλούς στον χώρο σας και ιδίως γυναίκες. Μία από τις φράσεις στην ταινία σας που επαναλαμβάνεται είναι «να είσαι αγωνίστρια». Θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας αγωνίστρια;

Αρχισα στον κόσμο του ανεξάρτητου κινηματογράφου, οπότε δεν χρειάστηκε να ζητήσω την άδεια κανενός για τις ιστορίες που ήθελα να αφηγηθώ. Ηξερα ότι η θέση μου στο Χόλιγουντ δεν ήταν εύκολη, ότι κανείς δεν ήθελε να ασχοληθεί με τον εσωτερικό κόσμο μιας μαύρης γυναίκας. Οπότε δεν έχασα τον καιρό μου ζητώντας άδεια, έκανα ταινίες ανεξάρτητες που προωθούσα μόνη μου.

Μια από αυτές πήγε στο Σαντάνς, από εκεί με κάλεσαν να σκηνοθετήσω ένα επεισόδιο του «Scandal», μετά το «Σέλμα»...

Για μένα δηλαδή υπήρξε μια εξέλιξη, έμαθα βήμα προς βήμα. Οντας εκτός του συστήματος, ένιωθα αρκετή αυτοπεποίθηση ώστε να παίρνω ριζοσπαστικές αποφάσεις, όπως να έχω μόνο γυναίκες σκηνοθέτριες για το «Queen Sugar».

Ηταν η πρώτη μου τηλεοπτική δουλειά και ήθελα να δοκιμάσω κάτι διαφορετικό. Καμιά φορά είναι λυτρωτικό το να βρίσκεσαι έξω από το σύστημα κι αυτό είναι που μου επέτρεψε να γίνω λίγο πιο επαναστατική.

● Το άλμα όμως από την ταινία «Σέλμα» ώς το «Α wrinkle in time» είναι πολύ μεγάλο. Πού το αποδίδετε;

Εχετε δίκιο, είναι μεγάλο το άλμα αλλά και μεγάλη η αλλαγή του κινηματογραφικού είδους από τη μια ταινία στην άλλη. Κοιτάζω σκηνοθέτες σαν τον Μάικλ Μαν, τον Ρίντλεϊ Σκοτ, τον Στίβεν Σπίλμπεργκ ή τον Μάικ Νίκολς και παρατηρώ ότι όλοι αυτοί οι άνδρες έχουν μεγάλες καριέρες και έχουν δημιουργήσει τον κανόνα του σινεμά, γιατί είχαν τη δυνατότητα να κάνουν τέτοια άλματα όχι μόνο όσον αφορά τον προϋπολογισμό αλλά και το είδος του κινηματογράφου.

Με τον ίδιο τρόπο θέλω κι εγώ να κάνω αυτό που έκανε ο Ανγκ Λι με το «Hulk», ο Αλφόνσο Κουαρόν με τον «Χάρι Πότερ» ή ο Σπίλμπεργκ με τον «E.T.».

Δεν βλέπουμε πολλές γυναίκες να το κάνουν αυτό, και μάλιστα μαύρες γυναίκες. Για μένα λοιπόν το να κάνω μια ταινία για παιδιά αποτελούσε μεγάλο τόλμημα, αλλά και απόδειξη ότι υπήρχαν κάποια στοιχεία που μ’ έκαναν να πιστεύω στην ταινία.

Και αν το Στούντιο της Ντίσνεϊ με καλούσε να ανέβω από 20 στα 120 εκατομμύρια προϋπολογισμό, δεν θα άφηνα την ευκαιρία.

Μπορώ να περάσω από τη μία όχθη στην άλλη; Σήμερα αισθάνομαι καλά, ότι, εντάξει, τα καταφέραμε...

● Καθώς έβλεπα την ταινία είχα την εντύπωση ότι παρουσιάζει μια εικόνα ενός νέου κόσμου που ενστερνίζεται το καινούργιο και το διαφορετικό, έναν κόσμο αντίθετο του ανταγωνιστικού μοντέλου.

Συμφωνώ και σας ευχαριστώ που το λέτε. Η ταινία ενστερνίζεται όλα αυτά που είπατε αλλά και διαφορετικούς τρόπους αφήγησης. Συνήθως μια ταινία φαντασίας είναι φορτωμένη με δράση και επιθετικότητα.

Με την ταινία μου ήθελα να προσθέσω το θηλυκό στοιχείο. Ταινίες σαν το «Αβαταρ» ή «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών», που αγαπώ πολύ, ήταν οι πρώτες επικές αφηγήσεις μέσα από τη ματιά ενός άνδρα.

Ωστόσο ακόμα κι αυτές είναι εμποτισμένες με επιθετικότητα, πολέμους και μάχες. Το «Α wrinkle in time» έχει να κάνει επίσης με μάχη, αλλά εσωτερική. Ο λόγος είναι ότι η ιστορία είναι ιδωμένη με τα μάτια γυναικών.

Ποιος έγραψε το βιβλίο – η Μαντλίν Λ’ Ενγκλ. Ποιος έγραψε το σενάριο – η Τζένιφερ Λι. Ποιος σκηνοθέτησε – εγώ. Και μεταξύ μας συμφωνήσαμε ότι θα πάρουμε την πρώτη μισή ώρα της αφήγησης για να γνωρίσουμε τη μικρή πρωταγωνίστριά μας.

Εξάλλου, το πιο έντονο σημείο δράσης έχει να κάνει με δέντρα! Δεν υπάρχουν όπλα, τέρατα με δόντια, ο Νταρθ Βέιντερ ή πάλη με μπουνιές.

Και αναρωτιόμαστε: Μπορούμε να προσφέρουμε μια τέτοια εικόνα στον κόσμο; Θα μπορέσουμε εμείς οι ενήλικες, που είμαστε γεμάτοι κυνισμό, να ανακαλύψουμε το παιδί μέσα μας και να χαρούμε το κυνηγητό με τα δέντρα; Ναι, λοιπόν, σκηνοθέτησα σαν κορίτσι και το χαίρομαι!

● Για πολλά χρόνια το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε η ταινία σας εθεωρείτο ακατάλληλο για την οθόνη. Πώς ξεπεράσατε τις δυσκολίες;

Πολλοί με προειδοποίησαν ότι η διασκευή του βιβλίου για τον κινηματογράφο θα ήταν αδύνατο να γίνει επιτυχώς. Η ιστορία είχε διασκευαστεί μια φορά στο παρελθόν για την τηλεόραση και η συγγραφέας είχε απογοητευτεί.

Αυτό όμως που με έπεισε ήταν και το γεγονός ότι το Στούντιο Ντίσνεϊ μου επέτρεψε να έχω μια Αφροαμερικανή στον πρωταγωνιστικό ρόλο, μια Νοτιοασιάτισσα σε συμπρωταγωνιστικό ρόλο και μια διαφυλετική οικογένεια.

Τότε αποφάσισα να βρω τον τρόπο να τροποποιήσω την ιστορία παρά τις δυσκολίες, γιατί ήθελα να φέρω αυτές τις εικόνες στην οθόνη.

Φυσικά έπρεπε να κάνουμε κάποιες επιλογές που ίσως απογοήτευσαν κάποιους αναγνώστες, ωστόσο έχω ενθαρρυνθεί από αυτούς που με έχουν διαβεβαιώσει πως παρά τις διαφορές, η γενική αίσθηση που σου δίνει το βιβλίο κι αυτή που σου δίνει η ταινία παραμένουν συγγενικές.

● Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες δυσκολίες που συναντήσατε;

Η μεγαλύτερη δυσκολία βρισκόταν στο πώς να μεταφέρουμε το τέλος του βιβλίου όπου η Μεγκ συναντά το «It», το οποίο στο βιβλίο έμοιαζε με έναν εγκέφαλο που κρέμεται από ένα ράφι.

Αναρωτιόμουν πώς να χειριστώ τη μεγάλη αυτή σκηνή, πού να βάλω την κάμερα... Τελικά αποφασίσαμε να βάλουμε την κάμερα μέσα στον εγκέφαλο, στον σκοτεινότερο νου του Σύμπαντος, ώστε να δούμε τη Μεγκ παγιδευμένη εκεί να παλεύει με τις συνάψεις.

● Είστε φίλη με την Οπρα Γουίνφρεϊ και φαντάζομαι πως ήταν φυσικό για σας να την επιλέξετε για τον ρόλο της Σοφότερης Γυναίκας. Πώς ήταν η εμπειρία σας με την Οπρα στο γύρισμα;

Οπως ξέρετε, η Οπρα αποπνέει μια ξεχωριστή αύρα. Στην αρχή μπορεί να προκαλεί το δέος, στο τέλος όμως του γυρίσματος όλο το συνεργείο και οι τεχνικοί –άνθρωποι που έχουν δουλέψει στη βιομηχανία για πολλά χρόνια– την κοιτούσαν συγκινημένοι, με αγάπη.

Σε κάνει να νιώθεις χαλαρά και άνετα και να ξεχνάς ότι είναι δυο φορές δισεκατομμυριούχος.

● Μπορείτε να μιλήσετε για την πρώτη και την τελευταία μέρα του γυρίσματος;

Στην αρχή, όπως πάντα, έδωσα σε όλους από ένα βραχιόλι, στους ηθοποιούς και στο συνεργείο, στους τεχνικούς που φορούσαν τα εργαλεία γύρω από τη μέση τους και που, μασώντας τσίχλα, προσπαθούσαν να καταλάβουν ποια είμαι...

Τους είπα ότι αυτό το μαύρο δερματάκι μάς δένει όλους μαζί, όλων τα ονόματα είναι γραμμένα πάνω του... Και συνήθως τελειώνουμε με ένα μεγάλο πάρτι.

Χρειάστηκε να αποχαιρετιστούμε δυο φορές γιατί ένα μεγάλο μέρος του συνεργείου ήταν από τη Νέα Ζηλανδία μαζί με αρκετούς Μαορί.

● Πώς σκοπεύετε να εκμεταλλευτείτε την επιτυχία σας;

Θα ήθελα να βοηθήσω ώστε να ανοίξει η αντίληψη του κόσμου σχετικά με τις ικανότητες της γυναίκας. Ο κόσμος περιμένει μια «Σέλμα» στο Διάστημα με αυτήν την ταινία, θέλουν να ανιχνεύσουν τις ίδιες βαθύτερες αιτίες ακόμα κι αν κάνω ταινία για παιδιά. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζουμε ότι ο κινηματογράφος δεν είναι μόνο κοινωνική αναζήτηση αλλά και διασκέδαση…

Μπορούμε να σχεδιάσουμε ένα όμορφο λουλούδι που μιλάει; Ενα πλάσμα που μοιάζει με φύλλο; Θα ήθελα κι εγώ να πετάξω πάνω του, μπορώ να το κάνω; Μπορούμε να φτιάξουμε όμορφη μουσική; Μπορούμε να διασκεδάσουμε για λίγο;

Ζούμε σε μια πολύ σκοτεινή και διχαστική εποχή και είμαστε τριγυρισμένοι από αναταραχές. Αλλά το φως μπορεί να την ανατρέψει. Κι έτσι έχουμε την επιλογή να αφεθούμε στη σκοτεινότητα ή να διαλέξουμε τη θετικότητα.

Αυτό προσπαθώ να πετύχω με τη δουλειά μου και οποιαδήποτε επιρροή που μπορώ να εξασκήσω.

ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
Ο «Ιρλανδός» είναι η 6η ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε για το οργανωμένο έγκλημα. Η ταινία παίρνει το βάθος της από την επικοινωνία της με τις προηγούμενες ταινίες του Αμερικανού σκηνοθέτη. Δεν προστίθεται στις...
Ρέκβιεμ για ένα έγκλημα
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Γλυκό Φασόλι»
Ισως το πιο ταιριαστό που έχει γραφεί γι' αυτή την ταινία είναι πως «η κομψότητά της έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη βιαιότητα της κοινωνίας, όπως υπογραμμίζεται στην ταινία. Μια υπόκωφη βία σ' έναν ντελικάτο...
«Γλυκό Φασόλι»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τόπο στους μικρομηκάδες!
Τον επιτυχημένο κύκλο προβολών μικρού μήκους ταινιών με τίτλο «Τόπο στους μικρομηκάδες!», εγκαινιάζει η Ταινιοθήκη της Ελλάδος ● Κάθε μήνα θα πραγματοποιούνται αφιερώματα σε πρόσφατες και παλαιότερες ελληνικές...
Τόπο στους μικρομηκάδες!
ΣΙΝΕΜΑ
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά
Με μότο «Femi­nine, sunny & blue» ξεκινά την Τετάρτη, και θα καταλάβει για πέντε μέρες τον ιστορικό κινηματογράφο Babylon, στο Mitte του Βερολίνου, το 5o Hellas Filmbox Berlin, το φεστιβάλ ελληνικών ταινιών...
Θηλυκό, μπλέ και ηλιόλουστο ελληνικό σινεμά
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!
Θα ήθελα να μιλήσω κι εγώ για κάποιες ταινίες, κυρίως για να σας προτρέψω να τις δείτε. Είναι ταινίες χαμηλόφωνες, που δεν τις είδα στις διάφορες λίστες. Μίλησαν όμως κατευθείαν στην ψυχή μου, και όχι μόνο μια...
Μ’ ένα βιβλίο ή μ’ ένα τραγούδι!
ΣΙΝΕΜΑ
Το αντιπολεμικό δράμα με τις... Χρυσές Σφαίρες
Η νέα ταινία του Σαμ Μέντες «1917», που θα πρωταγωνιστήσει στα φετινά Οσκαρ, είναι ένα φιλμ ρηξικέλευθο. Σίγουρα δεν είναι εξίσου αριστουργηματική, σεναριακά, ως μια αντιπολεμική ταινία, ειδικά ως νέα προσθήκη...
Το αντιπολεμικό δράμα με τις... Χρυσές Σφαίρες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας