• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.4°C / 12.3°C
    3 BF
    35%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.2°C / 10.0°C
    3 BF
    37%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.0°C / 15.0°C
    2 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    1 BF
    17%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    3 BF
    20%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.9°C / 9.8°C
    3 BF
    32%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.4°C / 6.8°C
    4 BF
    26%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 12.4°C / 14.6°C
    2 BF
    42%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.5°C / 14.9°C
    5 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 7.9°C / 8.9°C
    3 BF
    49%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.5°C / 14.1°C
    5 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.9°C / 10.7°C
    4 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    3 BF
    47%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.5°C / 11.0°C
    0 BF
    30%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 10.1°C / 12.2°C
    2 BF
    60%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.8°C / 12.8°C
    2 BF
    72%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.7°C / 12.5°C
    3 BF
    34%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.3°C / 10.5°C
    1 BF
    29%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.6°C / 10.5°C
    3 BF
    44%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.8°C / 4.8°C
    2 BF
    31%

Η «Κοκκινοσκουφίτσα» στη Γαλλία έχει πεντακόσιες παραλλαγές, ενώ στην Ελλάδα έχει μόνο τρεις. Τι σημαίνει αυτό; Οτι δεν «περπάτησε» ο μύθος της στην Ελλάδα.

Βασίλης Μαθιουδάκης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Τα παραμύθια χτίζουν γέφυρες»

  • A-
  • A+

Κάθε φορά που ένας παραμυθάς ανοίγει την καρδιά του, αρχίζει ο ουρανός και βρέχει. Δεν βρέχει νερό, δεν ρίχνει χιονόνερο, δεν πετάει χαλάζι. Ρίχνει διαμάντια, μπριλάντια, ζαφείρια και ρουμπίνια, φλουριά κωνσταντινάτα, πέφτει μαζί και ένα καρύδι. Το σπάει ο παραμυθάς και από μέσα τι βγαίνει; Βγαίνει ένα παραμύθι. Αυτό που περιμένει να ακούσει ο καθένας μας και αυτό που πρέπει να πει ο παραμυθάς.

Αυτό είναι το πιο σύντομο παραμύθι στον κόσμο, όπως μου είπε ένας από τους πιο γνωστούς και ακούραστους παραμυθάδες που έχουμε στην Ελλάδα, ο Δημήτρης Προύσαλης.

Δάσκαλος στο επάγγελμα, αγάπησε τόσο πολύ τα παραμύθια και την αφήγηση που έφτασε σήμερα να έχει ένα σημαντικό έργο από βιβλία και άλλες δράσεις που έχουν κεντρικό άξονα τη διάσωση και τη διάδοση των παραμυθιών της χώρας μας αλλά και άλλων χωρών των πέντε ηπείρων.

Καλεσμένος μας σήμερα εδώ, στην καρδιά του ελληνικού καλοκαιριού, μοιράζεται τις ιστορίες του μαζί μας.

Συνέντευξη

● Πώς έγινε και σε μάγεψαν τα παραμύθια, Δημήτρη;

Είχα την εμπειρία να ακούω τον πατέρα μου να συμβουλεύει εμένα και τον αδερφό μου όταν ήμασταν μικροί λέγοντας ιστορίες του Αισώπου.

Και τα καλοκαίρια στο Πήλιο είχα θείες που συνήθιζαν να μας λένε ιστορίες τα βράδια του καλοκαιριού κάτω από την κληματαριά.

Αργότερα, όταν έγινα δάσκαλος, αναζήτησα τρόπους για να κάνω τη σχέση μου με τα παιδιά πιο ενδιαφέρουσα, πιο λειτουργική και πιο δημιουργική, και μέσα στα υπόλοιπα εργαλεία, όπως είναι το θεατρικό παιχνίδι, το θέατρο σκιών, το κουκλοθέατρο, ανακάλυψα και τα παραμύθια.

Οταν ξεκίνησα να λέω παραμύθια μετά από κάποια εργαστήρια που έκανα, είχα μια πάγια θέση, έλεγα «εμένα δεν με ενδιαφέρει η αφήγηση, δεν πρόκειται να γίνω αφηγητής, μόνο ένα εργαλείο ψάχνω».

Οταν άρχισα όμως με κάποιες αφορμές και ευκαιρίες να αφηγούμαι και να καταλαβαίνω ποια ήταν η επενέργεια της προφορικής αφήγησης στο κοινό, το αποτέλεσμα δηλαδή, είδα ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη δύναμη που δημιουργεί δυναμικές και αποφάσισα σιγά σιγά να χτίσω μια πιο συνειδητή και έντονη σχέση με τα παραμύθια.

● Το παραμύθι δούλεψε τελικά ως εργαλείο σε δύσκολες περιπτώσεις παιδιών που συνάντησες ως δάσκαλος;

Το παραμύθι είναι ένα άυλο υλικό, θαυματουργό. Το χρησιμοποίησα όταν είχα παιδιά που αντιμετώπισαν μια δύσκολη στιγμή σε έναν θάνατο ή την επικείμενη απειλή μιας απώλειας αγαπημένου τους ανθρώπου, ή για να επιλύσω συγκρούσεις ανάμεσα σε παιδιά, και άλλες φορές απλά το χρησιμοποίησα ως μέσο για να κάνω το μάθημα πιο ενδιαφέρον.

Είναι ένα είδος προφορικού λόγου με τεράστια δυνατότητα και δύναμη, γι' αυτό και σήμερα χρησιμοποιείται τόσο στην κοινωνία όσο και στο σχολείο, όπως παραμύθια ενάντια στον σχολικό εκφοβισμό, ενάντια στον ρατσισμό και με ανοχή στη διαφορετικότητα του άλλου.

Τα παραμύθια χτίζουν γέφυρες όπου συναντιούνται οι πολιτισμοί. Χτίζουν επίσης μια περιβαλλοντική συνείδηση δημιουργώντας πολίτες που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν με μια άλλη ωριμότητα τα προβλήματα.

● Πάντα «ζουν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα»…

Αυτό είναι ένα μήνυμα που δημιούργησε ο λαϊκός άνθρωπος όλων των τόπων και όλων των εποχών για να μπορέσει να αντιμετωπίσει δυσκολίες που ορθώνονταν απειλητικά μπροστά του, σε καιρούς που τα πράγματα ήταν πιο σκοτεινά από ό,τι τη σημερινή εποχή. Ηθελε να δώσει μια χαραμάδα ελπίδας.

Είναι ένα διαχρονικό μήνυμα που χαρακτηρίζει τον λαϊκό άνθρωπο, η αισιοδοξία ότι μπορεί να τα καταφέρει και η συνειδητοποίηση ότι όλα έρχονται για να περάσουν και τίποτα δεν μένει για πάντα το ίδιο. Εκανε την υπέρβαση.

Ξεκίναγε να πάει στο χωράφι και δεν ήξερε αν θα γυρίσει πίσω, αν θα τον φάει κανένα θηρίο, αν θα του έχουνε στήσει καρτέρι οι ληστές, αν θα τον πληρώσουν για τον κόπο του, αν θα μπορεί να ορίζει τη ζωή του, την τιμή του και την περιουσία του.

● Σήμερα είσαι ένας από τους πιο γνωστούς αφηγητές παραμυθιών. Πώς έγινε αυτό;

Είμαι της άποψης ότι τρώγοντας έρχεται η όρεξη. Στην αρχή είχα αρχίσει να το μελετώ και να συλλέγω ιστορίες. Οσο ασχολείσαι με πράγματα που σε αφορούν, που μπαίνουν στην καρδιά σου, που σου δίνουν ιδέες και λύσεις και σου δημιουργούν ευχάριστη διάθεση τόσο περισσότερο αυτή η σχέση βαθαίνει, ωριμάζει και προχωράει.

Οσο περισσότερο έβγαινα μπροστά στο κοινό και καταλάβαινα, ανάλογα με τη συνθήκη, το πλαίσιο ή την ηλικία, τη δύναμη και τη λειτουργικότητα της αφήγησης τόσο περισσότερο καταλάβαινα πόσο σημαντικό είναι για αυτούς που ακούνε αλλά και για μας που αφηγούμαστε.

Είναι για μένα ένας τρόπος άτυπης συνομιλίας με την κοινωνία, τον περίγυρό μου, μέσα από ένα υλικό που το δοκίμασε ο χρόνος και φαίνεται ότι μπορεί να «μιλά» και στον 21ο αιώνα, αρκεί να μπορεί να βρει κάποιος την κατάλληλη ιστορία· και όχι πολύ παλιές ιστορίες που είναι πολύ απλοϊκές για τη σύγχρονη ζωή.

● Κάποια στιγμή άρχισες να εκδίδεις και βιβλία με διάφορες θεματικές παραμυθιών.

Ναι, και άρχισα να κάνω και κάποια δικά μου εργαστήρια απευθυνόμενος κυρίως σε ανθρώπους που απευθύνονταν με τη σειρά τους σε ομάδες.

Σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και θεραπευτές.

Εκανα και ένα μεταπτυχιακό στη λαογραφία με θέμα το παραμύθι και έχω αρχίσει και ένα διδακτορικό που αναζητά την ταυτότητα του αφηγητή.

● Πάντως για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα κόπηκε το νήμα της παράδοσης των παραμυθιών, ήταν κάτι πολύ γραφικό για τους ανθρώπους των πόλεων;

Η αφήγηση ήταν ένας τρόπος ζωής, να κρατήσουν την ταυτότητά τους κοινότητες ιθαγενών που χτυπήθηκαν αμείλικτα από την παρουσία των λευκών. Βλέπε, για παράδειγμα, τους Ινδιάνους στη Βόρεια Αμερική.

Ο πολιτισμός και ο ηλεκτρισμός, συγκεκριμένα, στη δυτική Ευρώπη και στο βόρειο ημισφαίριο έσπασαν αυτήν την κοινωνική συνοχή των κλειστών κοινοτήτων, σταμάτησε η ανάγκη να βρίσκονται συχνά οι άνθρωποι.

Κάποια στιγμή, βέβαια, επανήλθε από κάποιους ανθρώπους που ανακάλυψαν πάλι την αφήγηση ως σχέση επικοινωνίας.

Στην Ελλάδα αυτό έγινε καθυστερημένα γιατί μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960 η ελληνική επαρχία είχε τέτοιες σχέσεις, οπότε ουσιαστικά δεν δημιουργήθηκε η ανάγκη που είχε η δυτική Ευρώπη.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1960, με τον Γαλλικό Μάη, έγινε μια προσπάθεια να ξανα-ανακαλύψουμε ήπιες μορφές εναλλακτικής ψυχαγωγίας χωρίς εντυπωσιασμούς και ακρότητες. Μόνο η ανάγκη του ανθρώπου να ακούσει και να στοχαστεί με απλό τρόπο.

Δημιουργήθηκαν ρεύματα αφήγησης, αγγλόφωνη αφήγηση, γαλλόφωνη και άλλες τάσεις που εξελίχθηκαν και χαρακτηρίζουν συγκεκριμένες περιοχές.

Στα μέρη της Ανατολής εξακολουθούν να μαζεύονται οι άνθρωποι στις πλατείες και να λένε ιστορίες.

● Ξέρουμε ότι τα ίδια παραμύθια υπάρχουν σε πολλές παραλλαγές σε διάφορες χώρες, υπάρχει όμως ένα παραμύθι που δεν αλλάζει και είναι ίδιο;

Αυτό που χαρακτηρίζει το παραμύθι είναι μια υπόθεση κεντρική και όταν η ιστορία μεταφέρεται από τόπο σε τόπο παίρνει τα τοπικά χαρακτηριστικά και καθρεφτίζει τις συνήθειες και τις αντιλήψεις των λαών.

Αρα, μιλάμε για ένα είδος οικουμενικό, αλλά έχει εθνική ταυτότητα γιατί από τη μια υπάρχουν παραμύθια που αντανακλούν αντιλήψεις, θρησκευτικά «πιστεύω», φιλοσοφικές στάσεις, ήθη και έθιμα, αλλά και τον ίδιο καμβά.

Οι ιστορίες ταξιδεύουν παντού και άλλες από αυτές έχουν κάποια δημοφιλία και άλλες τις συναντά κανείς σε κάποιους πολιτισμικούς κύκλους.

Παράδειγμα: «Ο Αλή-μπαμπά και οι σαράντα κλέφτες» είναι η πιο διαδεδομένη ιστορία, όπως και η «Πεντάμορφη και το τέρας», δηλαδή η ιστορία της αρχαίας ελληνικής μυθολογίας «Ερως και Ψυχή».

Δεν υπάρχει λαός στον κόσμο που να μην έχει μια παραλλαγή του «Ερωτα και της Ψυχής».

● Ταιριάζουν όλα τα παραμύθια σε όλους;

Έγινε στην Ιταλία ένα συνέδριο όπου κεντρικό θέμα ήταν η «Σταχτοπούτα», δηλαδή ο ορισμός της σχέσης μάνας - κόρης.

Στην Ελλάδα, η «Σταχτοπούτα» έχει τετρακόσιες παραλλαγές. Η «Κοκκινοσκουφίτσα» στη Γαλλία έχει πεντακόσιες παραλλαγές, ενώ στην Ελλάδα έχει μόνο τρεις. Τι σημαίνει αυτό; Οτι δεν «περπάτησε» ο μύθος της στην Ελλάδα.

● Το προτελευταίο βιβλίο σου έχει τον τίτλο «Παραμύθια ενάντια σε δύσκολους καιρούς» (Εύμαρος), και επειδή εμείς στην Ελλάδα περάσαμε και περνάμε χρόνια κρίσης, μπορείς να μας πεις ένα τέτοιο παραμύθι;

Ενας ελέφαντας περπατάει μια μέρα σ’ ένα δάσος και σ’ ένα ξέφωτο βλέπει ένα κολιμπρί με την πλάτη στο χώμα και τα πόδια στον αέρα.

- «Τι κάνεις εκεί, βρε κολιμπρί;» το ρωτάει κι εκείνο του λέει: «Δεν έμαθες το μαντάτο, ελέφαντα;»
- «Ποιο μαντάτο;»
- «Θα πέσει ο ουρανός να μας πλακώσει».
«Και τι κάνεις εσύ με τα ποδάρια στον αέρα;»
-«Θέλω να κρατήσω τον ουρανό, να μη με πλακώσει».
«Ρε συ, κακομοίρη, με τέτοια λιανοπόδαρα θαρρείς πως θα κρατήσεις κοτζάμ ουρανό;»
- «Ακου να σου πω, ελέφαντα, εγώ αυτά τα ποδάρια έχω, μ’ αυτά θα τον κρατήσω».

Τα ποδάρια τα δικά μου είναι οι ιστορίες μου.

● Το τελευταίο βιβλίο σου είναι «Τα παραμύθια των μεταμορφώσεων» (Απόπειρα). Τι είδους μεταμορφώσεις είναι;

Είναι μια θεματική συλλογή που προέκυψε από την 20ή Μαρτίου που είναι η «Παγκόσμια Μέρα Αφήγησης», γίνεται ένα φεστιβάλ στην Αθήνα, λέγεται «Μια πόλη παραμύθια».

Σε πέντε ηπείρους και σε σαράντα χώρες βγαίνουν παραμυθάδες για να γιορτάσουν με ένα κεντρικό θέμα. Το θέμα του 2017 ήταν οι μεταμορφώσεις.

Κάθε χρόνο, βέβαια, όσοι παίρνουν μέρος σ’ αυτόν τον μαραθώνιο αφήγησης, με πρωτοβουλία δική μου, μαζεύουμε τα παραμύθια και βγαίνει μια θεματική έκδοση.

Η συγκεκριμένη έκδοση έχει παραμύθια με μεταμορφώσεις παροδικές, μόνιμες, αλλάζει η υπόσταση του πρωταγωνιστή και άλλες φορές είναι επώδυνες, άλλες φορές ευεργετικές.

● Είσαι ο εμπνευστής μιας πολύ ωραίας προσπάθειας που γίνεται εδώ και κάποια χρόνια κάθε καλοκαίρι στο χωριό σου, τον Αϊ-Γιώργη στο Πήλιο…

Είναι η όγδοη χρονιά. Ξεκίνησε από τον Πολιτιστικό Εξωραϊστικό Σύλλογο Αγίου Γεωργίου Νηλείας «Κένταυρος» με τίτλο «Παραμύθια στου Κένταυρου τη ράχη» ένα φεστιβάλ παραμυθιών και ένα χωριό ολόκληρο απέκτησε ταυτότητα.

Ερχονται φίλοι των παραμυθιών και συνδυάζουν τις διακοπές τους με τον πολιτισμό. Εχουμε ελεύθερη είσοδο σε όλες τις εκδηλώσεις και αναδεικνύουμε τις ομορφιές του πηλιορείτικου τοπίου, καλντερίμια, ξωκλήσια, λιοτρίβια, πλατείες, βρύσες, ανοίγουν αυλές ωραίων σπιτιών, σταθμοί του τρένου, για να υποδεχτούν ιστορίες και επισκέπτες από όλη την Ελλάδα. Φέτος, είναι από τις 5 έως τις 12 Αυγούστου.

Το χωριό είναι 21 χιλιόμετρα από τον Βόλο και στα 700 μ. του Πηλίου, στο κέντρο του Παγασητικού.

● Επίσης είναι ο τρίτος χρόνος φέτος που παρουσιάζετε μια σημαντική δράση που δημιούργησε το Εθνικό Θέατρο.

Είναι μια καταπληκτική ιδέα, μια πρωτοβουλία του καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, του Στάθη Λιβαθινού. Εδώ και τρία χρόνια μαζί με τον τραγουδοποιό και τραγουδιστή Φίλιππο Πλακιά, τα τελευταία δύο με συμπαραγωγή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, πηγαίνουμε σε δομές ευπαθών κοινωνικών ομάδων όλων των ηλικιών και λέμε ιστορίες με τραγούδια ανάλογα με τη δομή και τις ανάγκες της.

Εχουν διαμορφωθεί μέχρι τώρα γύρω στις 35 ιστορίες με πρωτότυπη μουσική και στίχους 140 τραγουδιών που έχει γράψει ο Φίλιππος.

Πήγαμε σε περιοχές που επλήγησαν από την οικονομική κρίση, άστεγους, πρόσφυγες, μετανάστες, ανθρώπους στην απεξάρτηση, σε μονογονεϊκές οικογένειες, σε κακοποιημένα παιδιά.

Το παραμύθι πηγαίνει εκεί για να απαλύνει λίγο τον πόνο τους και να τους κάνει να χαμογελάσουν.

● Από τα τρία χρόνια που πηγαίνετε σ’ αυτούς τους ανθρώπους έχεις κρατήσει κάποιες ιδιαίτερες στιγμές;

Αυτό που δεν θα ξεχάσω είναι τον Γενάρη του ’17, που βρεθήκαμε έξω από μια δομή στο Ψυχικό, σε μια Αθήνα χιονισμένη, που φιλοξενούσε έφηβες σε απεξάρτηση και, όταν αρχίσαμε να λέμε την ιστορία με «τα ρούχα της αλήθειας», ξαφνικά είδαμε το κοινό να δακρύζει και να κλαίει, ήταν πάρα πολύ συγκινητικό και για μας.

Οπως είπαμε με τον Φίλιππο, μετά, με δυσκολία κρατηθήκαμε για να μην κλάψουμε κι εμείς.

Κανονικά ο καλλιτέχνης, ο φορέας της δράσης, πρέπει να είναι ουδέτερος για να μπορεί να αντεπεξέλθει. Αυτή ήταν μία από τις πιο δύσκολες στιγμές. Μία από τις πολλές που θα μου μείνουν αξέχαστες.

● Δημήτρη, είναι εύκολο να επιβληθεί ένας παραμυθάς στο κοινό του;

Αυτό που πρέπει να έχει στο μυαλό του ο κάθε παραμυθάς είναι ότι είναι εκεί για να μπορέσει να φύγει η ιστορία από αυτόν και να ακουμπήσει έστω έναν άνθρωπο από το κοινό.

Αυτό που οφείλει κάθε φορά να κάνει είναι να υπηρετεί την ιστορία και να θυμάται ότι ο ίδιος είναι μόνο μια στιγμή από το ταξίδι της ιστορίας στον χρόνο.

Θα πρέπει να τιθασεύσει τους εγωισμούς του και να μη θεωρεί ότι αυτός έχει την κεντρική θέση.

Οταν είναι ειλικρινής και ανοίγει την καρδιά του, τότε το κοινό μπορεί να κερδηθεί.

● Ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ του παραμυθιού και του ψέματος;

Θα απαντήσω με τα λόγια του Ινγκμαρ Μπέργκμαν: «Τα ψέματα που λέμε στον εαυτό μας και στους άλλους μάς βοηθάνε να υπεκφεύγουμε από τις δυσκολίες της ζωής, ενώ τα ψέματα που λένε τα παραμύθια μας βοηθάνε να τις αντιμετωπίζουμε».

● Εσείς, οι σύγχρονοι παραμυθάδες, κλείνετε ακόμα τις ιστορίες σας με το «και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα»;

Αντέχει ακόμα στον χρόνο αυτό, αλλά ανάλογα με τον παραμυθά και το κοινό μπορεί η ιστορία να κλείσει αλλιώς.

Για παράδειγμα, την ιστορία όπου κάποιος ξεκίνησε να αναζητήσει το όνειρό του στην Ιερουσαλήμ και δεν έβλεπε τις λεμονιές στον κήπο του, εγώ την τελειώνω λέγοντας: «Οποιος έχει κήπο ή μια γλάστρα πιο μεγάλη στο μπαλκόνι του, ας φυτέψει μια λεμονιά, δεν ξέρει κανείς τι μπορεί να κρύβει από κάτω».

● Δημήτρη, τελειώνοντας θα μας πεις ποιο ήταν το πρώτο παραμύθι που άκουσες εσύ;

Γεννήθηκα τη δεκαετία του 1960 στην Ολλανδία, όπου είχαν πάει οι γονείς μου για να βρουν μια καλύτερη τύχη στο Ρότερνταμ, και θυμάμαι τη δασκάλα μας στο Δημοτικό να μας λέει πάντα για έναν μικρούλη ποντικό, ο οποίος οδηγούσε ένα ποταμόπλοιο, το «Ματζούρονταμ», που είναι μια περιοχή που έχει την Ολλανδία σε μικρογραφία, κανάλια, σπίτια κ.λπ.

Θυμάμαι να είμαι πάντα δίπλα του στο τιμόνι και να βλέπω τον κόσμο μέσα από εκείνα τα παραθυράκια του ποταμόπλοιου.

Δεν θυμάμαι ποια ήταν η πρώτη ελληνική ιστορία που άκουσα, αλλά μου λέγανε οι θειάδες μου στο χωριό τα καλοκαίρια: «Εσύ που γυρίζεις αργά από τις ντισκοτέκ τα βράδια, να έχεις τον νου σου μην τυχόν και γυρίσεις αν ακούσεις γυναικείες φωνές να φωνάζουν το όνομά σου, γιατί είναι αυτές οι ξωθιές, οι νεράιδες, και άμα απαντήσεις θα σου πάρουν το μυαλό και θα γυρίζεις τρελός στο χωριό, όπως γυρίζει σήμερα ο Γιώργος του Μπιγιάζη».

Ο Μπιγιάζης ήταν ένας άνθρωπος με συμπεριφορά περίεργη και ακατάληπτο λόγο, που λέγανε πως έχασε τα λογικά του από μια νεράιδα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Αμερική του Ντελίλο
Ενώ πρόκειται για το πρώτο βιβλίο που έγραψε το 1971 ο κορυφαίος Αμερικανός συγγραφέας Ντον Ντελίλο, ίσως είναι το πιο «λογοτεχνικό» με την κλασική έννοια του όρου.
Η Αμερική του Ντελίλο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άγνωστος Ελληνας της Εσπερίας
Τα τρία βιβλία που αποτελούν το «Ταξίδι στην Εσπερία» είναι αφιερωμένα σε πρόσωπα τα ονόματα των οποίων δεν μας προδίδει ο Ανδρόνικος Νούκιος.
Ο άγνωστος Ελληνας της Εσπερίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Είμαι το νούμερο 44886, μετά με είπαν Μαρία»
Η έρευνα της συγγραφέως φτάνει ακόμη και στα ταξιδιωτικά περιοδικά των αεροπορικών εταιρειών, με τα «παράτυπα» ή και «παράνομα» υιοθετημένα του Εμφυλίου.
«Είμαι το νούμερο 44886, μετά με είπαν Μαρία»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το διαμάντι του Καρταρέσκου
Ο συγγραφέας Μιρτσέα Καρταρέσκου στο έργο του είναι βαθιά επηρεασμένος από τον σουρεαλισμό και τον μαγικό ρεαλισμό.
Το διαμάντι του Καρταρέσκου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το μυστικό της Λυκόσουρας
Βιβλίο πολυπρόσωπο με ενδιαφέροντες χαρακτήρες καλά θωρακισμένους από τον συγγραφέα, Γιάγκος Ανδρεάδης. «Οι αρχαιοκάπηλοι» διαβάζονται απνευστί, χωρίς να σκαλώνουν σε λογοτεχνικές κακοτοπιές.
Το μυστικό της Λυκόσουρας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στη Μεσόγειο με ένα μολύβι
Στο τελευταίο βιβλίο του Κωστή Χατζημιχάλη ο αναγνώστης θα περιηγηθεί με 173 σκίτσα σε δεκάδες αστικά τοπία από δέκα μεσογειακές χώρες και τέσσερις της «ευρύτερης» Μεσογείου.
Στη Μεσόγειο με ένα μολύβι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας