Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Με πρωτοπόρους τους κομμουνιστές στην Αντίσταση
Φωτ.: Σπύρος Μελετζής
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Με πρωτοπόρους τους κομμουνιστές στην Αντίσταση

  • A-
  • A+

«Ο καιρός περνούσε. Ο επισιτισμός του λαού είχε φτάσει σε πολύ κρίσιμο σημείο. Τα στάρια, τα κριθάρια και η σίκαλη άρχισαν σιγά σιγά να δίνουν το παρών. Οι προδότες, οι ζωοκλέφτες, οι ληστές και οι κακοποιοί οργίαζαν. Ο κύβος ρίχτηκε. Το πρωί πρωί ο Αρης Βελουχιώτης, Θάνος, ο Κωστούλας, Λέβας, και οι 10 ακόμα αντάρτες, εκεί στις ιστορικές καλύβες της Σπερχειάδας, ύψωσαν στις 26 προς 27 Μάη 1942 τη σημαία της ένοπλης εξέγερσης της Ελληνικής Εθνικής Αντίστασης. Ο πολύς κόσμος, σχεδόν όλος ο λαός της Ρούμελης, δεν γνώριζε ακόμη τίποτε. Το μόνο που είχε γνωρίσει ήταν οι τρομοκρατικές επισκέψεις στις πόλεις, στις κωμοπόλεις και χώρια, των προδοτών και των συνεργατών του εχθρού».

Eτσι περιγράφει το ξεκίνημα του Aρη Βελουχιώτη και της πρώτης ένοπλης ανταρτοομάδας του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, από την Καλύβα του Στεφανή στη Σπερχειάδα της δυτικής Φθιώτιδας, ο Κώστας Καραγεώργος στο βιβλίο του για την Εθνική Αντίσταση «Η Ρούμελη στις φλόγες 1941 - 1944» (Αθήνα, 1979).

Eνα αυτοβιογραφικό ιστοριογράφημα, μέσα από το οποίο ο συγγραφέας, προπολεμικό στέλεχος του ΚΚΕ στην Ξάνθη με καταγωγή από την Σπερχειάδα, μας δίνει αρκετά στοιχεία για τα όσα προηγήθηκαν της ένοπλης εξέγερσης κατά των ναζιστικών και φασιστικών δυνάμεων κατοχής, αλλά και για την προσωπική του συμμετοχή στην εξέλιξη των γεγονότων.

Μια διαφορετική μαρτυρία, σχετικά άγνωστη, από έναν άνθρωπο που ισχυρίζεται ότι διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις.

Το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας

Με την επίθεση του ιταλικού φασιστικού στρατού ο Κώστας Καραγεώργος στρατεύεται. Παραμονές της επίθεσης των ναζιστικών δυνάμεων του Χίτλερ, ο λόχος του βρίσκεται στην περιοχή της Χρυσούπολης Καβάλας.

Στην Ξάνθη στις 5 Απρλίου του 1941 θα συναντήσει κλιμάκιο της Περιφερειακής Επιτροπής Ανατολικής Μακεδονίας και Δυτικής Θράκης του ΚΚΕ, με επικεφαλής τον γραμματέα Γιάννη Κιούση με το ψευδώνυμο «Οδυσσέας».

Οργάνωση, ενεργό στέλεχος της οποίας ήταν και ο ίδιος.

Μοίραζαν προκηρύξεις για την οργάνωση της Εθνικής Αντίστασης και καλούσαν τον λαό της Ξάνθης να συγκεντρωθεί στην πλατεία της πόλης.

«Στη μεγαλειώδη και παλλαϊκή εκείνη συγκέντρωση μίλησε ο γενναίος κοινός πατριώτης και ηγέτης Οδυσσέας για την ανάγκη της εθνικής ενότητας, του αγώνα για την επιβίωση του λαού και την οργάνωση της ένοπλης αντίστασής του κάτω από τη σημαία του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας, ενάντια στις χιτλεροφασιστικές ορδές του άξονα. Την άλλη μέρα, οι φάλαγγες του Χίτλερ μπήκαν στην Ξάνθη. Οι ελληνικές αρχές, είχαν φύγει από τη Θράκη, λίγο πιο μπροστά, στις 4 - 6 - '41. Μετά τη συνθηκολόγηση του στρατηγού Τσολάκογλου, πήρε και ο λόχος μας διαταγή να καταθέσει τα όπλα».

Επιστροφή στη δυτική Φθιώτιδα

Λίγες ημέρες μετά την είσοδο των γερμανικών και βουλγαρικών δυνάμεων κατοχής ο Κώστας Καραγεώργος θα ξεκινήσει για τη γενέτειρά του Σπερχειάδα, εφοδιασμένος με δύο πλαστές ταυτότητες που του προμήθευσε ο γραμματέας της Π.Ε. του ΚΚΕ «Οδυσσέας». Εφτασε στη Σπερχειάδα στις 10 Μαΐου 1941.

«Για τους κομμουνιστές και τους πατριώτες δεν υπάρχουν περιθώρια, ούτε για ξεκούραση και πιο πολύ για συγκινήσεις, ιδιαίτερα σε τέτοιες συνθήκες υποδούλωσης της χώρας μας... Πήρα την απόφαση να παίξω στη Ρούμελη και ακόμα πιο πέρα, το ρόλο των ηγετών της Φιλικής Εταιρείας, να οργανώσω δηλαδή την Ελληνική Εθνική Αντίσταση» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Λειτουργώντας ως στέλεχος του ΚΚΕ και εκτιμώντας ότι έχει την έγκριση του γραμματέα του Μακεδονικού Γραφείου και μέλους της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, «Οδυσσέα» , ο Κώστας Καραγεώργος πιάνει αμέσως δουλειά.

Στις 11 Μαΐου 1941, μία ημέρα μετά την επιστροφή του στη Σπερχειάδα, καλεί σε συνάντηση τον αδερφό του Γιάννη Καραγεώργο, τον Νίκο Νικόπουλο, τον Σωτήρη Μπρώνη και τον Κώστα Μόκα, παλιούς κομμουνιστές της Σπερχειάδας, στους οποίους αναπτύσσει την ανάγκη οργάνωσης της Εθνικής Αντίστασης και της ανάπτυξης των κομματικών οργανώσεων.

Σε αυτούς θα προστεθούν τις επόμενες ημέρες ο Φώτης Μαστροκώστας (καπετάν Θάνος), ο Θύμιος Μπαλαγιάννης, ο Σπύρος Οικονόμου και ο Στέφανος Στεφανής.

Οι τέσσερις πρώτοι θα αποτελέσουν την αχτιδική επιτροπή του ΚΚΕ δυτικής Φθιώτιδας και όλοι μαζί τον αρχικό πυρήνα στην ανασυγκρότηση του ΚΚΕ στη Σπερχειάδα και τη βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθούν στη συνέχεια δεκάδες κομματικές οργανώσεις στη δυτική Φθιώτιδα. «Μέσα σε τέσσερις ημέρες, παρατηρήθηκε οργανωτικός οργασμός. Στη Σπερχειάδα οργανώθηκαν 10 τριάδες πυρήνες» αναφέρει χαρακτηριστικά ο συγγραφέας, ενώ αντίστοιχες αναφορές γίνονται και για τις γειτονικές κωμοπόλεις και χωριά.

Παράλληλα θα αποτελέσουν το πρώτο πυρήνα του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας και πρωτεργάτες του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ.

Το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας στη Λαμία

Εχοντας διαμορφώσει τις συνθήκες για την κομματική ανασυγκρότηση και τη βάση για την ανάπτυξη του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας στη δυτική Φθιώτιδα, ο Κώστας Καραγεώργος παίρνει σύνδεση μέσω του Κώστα Μόκα, με την οργάνωση του ΚΚΕ στη Λαμία.

Η σύνδεση γίνεται, σύμφωνα με τη διήγηση του συγγραφέα στις 14 Μαΐου 1941 μέσω του εστιάτορα Ανδρέα Δημόπουλου (μπαρμπα-Αντρέα ), ο οποίος θα τον οδηγήσει στον δικηγόρο Λαμίας Κώστα Νταμάτη.

«Ο Δημόπουλος τράβηξε για το μαγαζί του και εγώ μίλησα 1 ώρα με τον Νταμάτη, στον οποίον ανέπτυξα την ανάγκη οργάνωσης του ΚΚΕ στους νομούς της Ρούμελης και του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας στην περιοχή αυτή. Υστερα από δύο ημέρες κατέβηκα στη Λαμία από τη Σπερχειάδα, τράβηξα στο δικηγορικό γραφείο του Νταμάτη, όπου βρίσκονταν ο Λάμπρος Παπαλάμπρου, ο Γιώργος Χουλιάρας και ο Γιώργος Φράγκος».

Οι παραπάνω συγκρότησαν την Περιφερειακή Επιτροπή του ΚΚΕ Ρούμελης με Α' γραμματέα τον Κώστα Καραγεώργο, ο οποίος θα παραμείνει στη θέση αυτή μέχρι στις 12 Αυγούστου, οπότε αναλαμβάνει ο Ακροναυπλιώτης κομμουνιστής Γιώργης Γιαταγάνας.

Την οργάνωση του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας στη Ρούμελη αναλαμβάνει ο Κώστας Νταμάτης, ενώ ο Γιώργος Χουλιάρας (καπετάν Περικλής) θα σταλεί στη Λοκρίδα και τη Φωκίδα για να αναπτύξει οργανωτική δουλειά εκεί.

«Ο απολογισμός δουλειάς του κάθε υπεύθυνου μέλους της Π.Ε. που είχε αναλάβει στην προηγούμενη σύσκεψη του γραφείου του ΚΚΕ Ρούμελης ήταν πολύ ικανοποιητικός. Μέσα στη Λαμία είχαν οργανωθεί πολλοί κομματικοί πυρήνες, είχε συγκροτηθεί η Αχτιδική Επιτροπή και είχε αρχίσει ο συνδικαλιστικός αγώνας. Στην Α.Ε. των δημοσίων υπαλλήλων και διανοούμενων ο δραστήριος Λάμπρος Παπαλάμπρου είχε σημειώσει πολύ αξιόλογες επιτυχίες. Είχαμε επίσης σοβαρές επιτυχίες στην επαρχία Δομοκού με τον Βασίλη Μωραϊτόπουλο και τον αδερφό του φοιτητή τότε Δημήτρη και λίγο ύστερα, με το γενναίο αγωνιστή και παλαίμαχο ακροναυπλιώτη Νίκο Λέβα, 55 χρονών περίπου, αγρότη από το χωριό Δερελή. Μια καλή πρόοδο είχαμε και στην επαρχία Λοκρίδας, όπου είχε αναλάβει ο δραστήριος εργατοτεχνίτης της ηλεκτρικής εταιρείας Λαμίας και μέλος της Π.Ε., Γιώργος Χουλιάρας. Οργάνωση έγινε και στη Στυλίδα. Στην Α.Ε. δυτικής Φθιώτιδας, με έδρα τη Σπερχειάδα, είχαμε γρήγορες εξελίξεις. Μέλη δυναμικά και τίμια και δραστήρια, είχανε πλαισιώσει την κομμουνιστική οργάνωση και το Μέτωπο Εθνικής Σωτηρίας» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κώστας Καραγεώργος κάνοντας απολογισμό της αρχικής δραστηριότητας.

Πείνα και μαύρη αγορά

Ιδιαίτερα γλαφυρή είναι η αναφορά στο επισιτιστικό πρόβλημα που αντιμετώπιζε ο λαός.

«Σ' όλες τις πόλεις, τις κωμοπόλεις και τα χωριά γίνανε επιτροπές πεινασμένων, που ζητούσαν από τις αρχές τρόφιμα, γιατί είχε αρχίσει από τους Γερμανούς η απογύμνωση των αγαθών, με μάρκα που έκοβαν συνέχεια. Αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί το καλοκαίρι του 1941 στις πόλεις η πρώτη επικίνδυνη επισιτιστική κρίση... Η δραχμή άρχισε να χάνει την αξία της και τα μάρκα να την αντικαθιστούν. Η γερμανική διοίκηση έβαλε σε ενέργεια τον φόρο της δεκάτης, δηλαδή υποχρέωναν τους παραγωγούς να παραδίδουν το βιος τους στην αγροτική τράπεζα».

Στις αρχές του Ιούνη μάλιστα, στην πόλη της Λαμίας και μπροστά από το κτίριο της Νομαρχίας Φθιώτιδας, έγινε συγκέντρωση εργαζομένων με αιτήματα ζωτικής σημασίας για την καθημερινότητα, τα οποία, σύμφωνα με τον συγγραφέα, έγιναν δεκτά.

Σχέδια και σαμποτάζ

Παράλληλα με την οργανωτική δουλειά, οι πρώτοι αντιστασιακοί πυρήνες θα αρχίσουν τις σκέψεις για το πώς θα προκαλέσουν προβλήματα στον κατοχικό στρατό.

«Στις 12 Ιούνη 1941 κάλεσα τον οργανωμένο πολιτικό μηχανικό στη Λαμία, Γιάννη Κουτορό, και συζητήσαμε το θέμα της ανατίναξης της γέφυρας του Βοϊδορέματος, λίγο πιο πάνω από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό του Λιανοκλαδίου, για να προκληθεί μια καθυστέρηση στη μετακίνηση αξονικών στρατευμάτων και πολεμικού γενικά εφοδιασμού προς την Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η γέφυρα εκείνη τότε ήταν εντελώς αφύλακτη. Και ενώ ετοιμαζόμασταν μας πληροφόρησαν, από θετική πηγή, ότι για τη φύλαξη της γέφυρας αυτής στάλθηκαν 70 χωροφύλακες και Ιταλοί. Ετσι ματαιώθηκε η προσπάθεια μας εκείνη, που θα ανέβαζε νωρίτερα το ηθικό φρόνημα του λαού».

Το πρώτο σαμποτάζ πάντως στην περιοχή θα γίνει τον Σεπτέμβριο του 1941 από μια ομάδα αντιστασιακών στη Στυλίδα, ανάμεσα τους ο μετέπειτα καπετάν Μπεγνής, η οποία θα ανατινάξει ένα γερμανικό πλοίο που μετέφερε καύσιμα, έχοντας μάλιστα και έναν νεκρό, τον Πέτρο Τριανταφύλλου.

Μέλη της ίδιας ομάδας, πλαισιωμένη και από άλλους αγωνιστές, θα χτυπήσουν τον Νοέμβριο του ίδιου έτους, στην οδό Χαλκομάτας στη Λαμία, ένα ιταλικό αυτοκίνητο σκοτώνοντας τη στρατιωτική συνοδεία.

Συλλήψεις

Στο τέλος του καλοκαιριού του 1941 θα γίνουν και οι πρώτες συλλήψεις οργανωμένων αντιστασιακών.

Ανάμεσα στους συλληφθέντες στην πόλη της Λαμίας βρίσκονται: ο Κώστας Νταμάτης, που μεταφέρθηκε αιχμάλωτος στην Ιταλία, ο συνταγματάρχης Δημοκωστούλας, ο Γιώργος Κουτσοχιώνης, ο Θανάσης Χοντρόπουλος, ο Λεωνίδας Παληός, ο Βασίλης Δρυμωνίτης, ο Κώστας Ορφανός και ο Θανάσης Γρηγορόπουλος. Στην Σπερχειάδα συνελήφθησαν και κλείστηκαν σε στρατόπεδα ο Νίκος Νικόπουλος, ο Γιάννης Αθ. Κοκκαλιάς, βετεράνος κομμουνιστής, ο Μήτρος Βλαχογιάννης, ο δερματέμπορος Πέτρος Καϊμάκης και άλλοι.

Ο ίδιος ο συγγραφέας αφηγείται τουλάχιστον δύο περιπτώσεις που κατάφερε να αποφύγει τη σύλληψη την τελευταία στιγμή μετά από ειδοποίηση συγχωριανών του.

Η πρώτη επιδρομή των Ιταλών

Χαρακτηριστική είναι και η αφήγηση για την πρώτη επιδρομή των Ιταλών στο χωριό Μάρμαρα της δυτικής Φθιώτιδας.

«Οι αγώνες των πατριωτών, σε όλη τη Ρούμελη, συνεχίζονται, καθώς και οι συλλήψεις πατριωτών. Οι Ιταλοί οπλισμένοι σαν αστακοί, το Νοέμβριο του 1941, ήρθαν από τη Λαμία στη Σπερχειάδα και ανηφόρισαν προς το ορεινό χωριό Μαρμαρά... Αφού οι Ιταλοί ξεγύμνωσαν το σπίτι του πατριώτη Θανάση Πλατιά και τα υπάρχοντα και τα προικιά των κοριτσιών του τα φόρτωσαν σε ζώα των χωριανών, κάψανε το σπίτι του. Επιστρέφοντας δε στο χωριό Μούζντροβο (σ.σ. Περιβόλι) που είναι στη ρεματιά κοντά στα Μάρμαρα, σκότωσαν έξι νέους πατριώτες που κρύβονταν και τους οποίους κατάφεραν με ψευτοϋποσχέσεις να παραδοθούν». Μάλιστα πιο κάτω ο συγγραφέας αναφέρει ότι η οργάνωση της Σπερχειάδας, αν και αιφνιδιάστηκε από την επιδρομή των Ιταλών, έστειλε μια ένοπλη ομάδα, με επικεφαλής τον Φώτη Μαστροκώστα, η οποία ωστόσο δεν πρόλαβε να στήσει ενέδρα.

Το ΕΑΜ και ο Θανάσης Κλάρας στη Ρούμελη

Με την ίδρυση του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου στο τέλος Σεπτέμβρη του 1941 από το ΚΚΕ, το Σοσιαλιστικό Κόμμα Ελλάδας, την Ενωση Λαϊκής Δημοκρατίας και το Αγροτικό Κόμμα Ελλάδας θα σταλεί μερικές μέρες αργότερα στη Ρούμελη ο Τάσος Λευτεριάς (Βαγγέλης Παπαδάκης) για να αναλάβει την οργάνωση της περιοχής.

Ουσιαστικά η ανάπτυξη του ΕΑΜ στην περιοχή της Ρούμελης θα βασιστεί πάνω στις οργανώσεις του ΚΚΕ και του Μετώπου Εθνικής Σωτηρίας.

Προς το τέλος του Νοέμβρη του 1941 θα φτάσει στη Λαμία ο Θανάσης Κλάρας, έχοντας εντολή να διερευνήσει τις δυνατότητες ανάπτυξης ένοπλης αντίστασης.

Αφού θα συναντηθεί με τα στελέχη της οργάνωσης του ΚΚΕ στη Λαμία, όπου και θα παραμείνει για κάποιες ημέρες, και έχοντας ενημερωθεί για τη δράση που έχει αναπτυχθεί στην περιοχή το προηγούμενο διάστημα, ο Θανάσης Κλάρας θα μεταβεί στη Σπερχειάδα στις 5 Δεκεμβρίου 1941.

«Τον Κλάρα τον γνώρισα στην Ξάνθη, σαν καθοδηγητή της Π.Ε. ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης του ΚΚΕ, στα 1931 - 1932 και συνεργαστήκαμε μαζί εκεί» αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κώστας Καραγεώργος, σημειώνοντας παράλληλα ότι για τις έξι το απόγευμα της ίδιας ημέρας κανονίστηκε συνάντηση κοντά στο νεκροταφείο της Σπερχειάδας, εκεί που σήμερα βρίσκεται το κτίριο της πρώην βιβλιοθήκης.

Μάλιστα ο συγγραφέας αναφέρει ότι ο Θανάσης Κλάρας παρουσιάστηκε ως στέλεχος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ και ότι ο ίδιος δεν γνώριζε ότι είχε διαγραφεί από το κόμμα. Αυτό αναφέρει, το πληροφορήθηκε τον Σεπτέμβριο του 1942 στην Ευρυτανία.

Ο Θανάσης Κλάρας θα παραμείνει στη Σπερχειάδα για λίγες ημέρες. Στις 6 Δεκεμβρίου θα γίνει σύσκεψη της αχτιδικής επιτροπής στο σπίτι του Κώστα Μόκα, ενώ στη συνέχεια θα προχωρήσει στην ανασύνθεσή της.

Παράλληλα αναθέτει αρμοδιότητες για τη συγκρότηση επιτροπής του ΕΑΜ και της Εθνικής Αλληλεγγύης, όπου, σύμφωνα με τον συγγραφέα, το βάρος πέφτει στον ίδιο.

«Στις 8 Γενάρη 1942, συγκρότησα την επιτροπή του ΕΑΜ δυτικής Φθιώτιδας, από εξέχουσες προσωπικότητες, όπως τον γυμνασιάρχη Σπερχειάδας από τα Μάρμαρα, Περικλή Δοντά, τον αντισυνταγματάρχη του στρατού ε.α. Θεοχάρη Σπαθή, από το Κριάτσι Δωρίδας, τον πρόεδρο του εμπορικού συλλόγου Σπερχειάδας, Βασίλη Ν. Γάτο, τον γιατρό παθολόγο και παιδίατρο Βασίλη Δ. Καλαμαρά από το χωριό Καλλιθέα Σπερχειάδας, τον Γιάννη Λιάσκα, καθηγητή μαθηματικών από τη Μακρακώμη, και τον γράφοντα. Πρότεινα για γραμματέα τον γυμνασιάρχη, μα εκείνος αντιπρότεινε εμένα. Πρόταση που έγινε δεκτή από όλους».

Στις αρχές Φεβρουαρίου 1942 η επιτροπή του ΕΑΜ στη δυτική Φθιώτιδα θα βρεθεί μπροστά σε μια κρίση.

Οι εκπρόσωποι του Κόμματος των Φιλελευθέρων στη Σπερχειάδα και μέλη της τοπικής επιτροπής του ΕΑΜ , Βασίλη Γάτος και Νίκος Κρίκος, είχαν αμφιβολίες για τη συμμετοχή του κόμματος του Ηλία Τσιριμώκου στο ΕΑΜ και έβαλαν ζήτημα μέχρι να πάρουν ενημέρωση από την κομματική τους οργάνωση.

Η πρώτη ομάδα του ΕΛΑΣ

Παραθέτουμε αυτούσια την περιγραφή του συγγραφέα τις προσπάθειες για τη δημιουργία της πρώτης αντάρτικης ομάδας:

«Με την προσχώρηση του Φώτη Μαστροκώστα στη Σπερχειάδα, όπου για πολλές ημέρες έμεινε ο Κλάρας, αρχίζει η κίνηση των δύο για τη στρατολογία και άλλων ανταρτών. Ο Θάνος πήρε τον Σπερχειαδίτη Βασίλη Λαγό. Στο Δομοκό, ο Νίκος Λέβας προετοίμασε την τριάδα από τον ίδιο, τον αδερφό του Βαγγέλη, και τον Βάσο Ξυνοτρούλια... Από την περιφέρεια Υπάτης προσχωρεί λίγο αργότερα ο Κώστας Τσελέκας (Κίμων) και ο Κώστας Κατσαντώνης από το χωριό Λιάσκοβο. Σε αυτή την περίοδο στρατολογείται ο Σπερχειαδίτης Γρηγόρης Γρηγορίου... Πολλοί άλλοι στο νομό Φθιώτιδας είχαν δηλώσει στις πατριωτικές οργανώσεις προσχώρηση στον ΕΛΑΣ [...] ήταν όμως ένα μεγάλο εμπόδιο το θέμα της τροφοδοσίας. Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια από την πλευρά της Τμηματικής Επιτροπής της Εθνικής Αλληλεγγύης, για να εξοικονομήσουμε τρόφιμα για τους κλεισμένους αντάρτες στις Σπερχειαδίτικες καλύβες. Για αυτό ακριβώς το δύσκολο επισιτιστικό πρόβλημα γίνονταν ανακατατάξεις κι αλλαγές σε εκείνους που είχαν δηλώσει συμμετοχή στην ομάδα».

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι συγκρότηση της πρώτης ανταρτοομάδας ξεκίνησε στο τέλος Δεκεμβρίου με αρχές Ιανουαρίου του 1942, με αρκετές προσθαφαιρέσεις μέχρι το τέλος του Μαΐου που έγινε το ξεκίνημα.

Μάλιστα αρκετά από τα μέλη της πρώτης ομάδας αποχώρησαν μπροστά στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν τον πρώτο καιρό στο βουνό.

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται από τον συγγραφέα στο έργο της τοπικής επιτροπής εθνικής αλληλεγγύης για την εξασφάλιση τροφοδοσίας των ανταρτών για τους μήνες που έμειναν στις καλύβες της Σπερχειάδας.

Αναφέρει μάλιστα τα ονόματα των γυναικών: Κωνστάντω Σ. Μπρώνη, Ευαγγελία Αντ. Μπαλαγιάννη- Κονίδα, Ελένη Ν. Νικοπούλου, Αικατερίνη και Βαγγελιώ Στεφανή, καθώς και στη μητέρα τού Σπύρου Οικονόμου.

«Εδώ πρέπει να εξάρουμε την πατριωτική χειρονομία της γριάς Οικονόμου, μητέρας του Σπύρου, που μέσα σε σοβαρό κίνδυνο μετέφερε σοβαρά έγγραφα στον Βελουχιώτη, γιατί ήταν πολλοί οι Ιταλοί στη Σπερχειάδα και ήταν πολύ δύσκολη η μετακίνηση αγωνιστών. Ακόμα η ηρωίδα αυτή γριά φόρτωσε ψωμί στο άλογο της, πολλά καρβέλια, κι όταν στο δρόμο την συνάντησαν Ιταλοί και την ρώτησαν που τα πάει αυτά τα ψωμιά, εκείνη τους απάντησε: "Αχ παιδιά μου, έχω εργάτες στα χωράφια μου και τα πάω εκεί"».

Σύσκεψη γραμματέων και η έξοδος της πρώτης ομάδας

Στις 21 Μαΐου 1942 ο Θανάσης Κλάρας, πλέον Αρης Βελουχιώτης, θα συγκαλέσει σε σύσκεψη τους γραμματείς των ΕΑΜικών οργανώσεων της δυτικής Φθιώτιδας, προκειμένου να ρυθμιστούν λεπτομέρειες για το ξεκίνημα της πρώτης αντάρτικης ομάδας του ΕΛΑΣ.

«Η σύσκεψη ασχολήθηκε με θέματα ολοκλήρωσης της προετοιμασίας για το ξεκίνημα των ανταρτών. Ανάμεσα στα θέματα που συζητήθηκαν, αποφασίστηκε να πάει ο Θάνος στις Κομποτάδες Υπάτης για να παραλάβει από την οργάνωση ένα οπλοπολυβόλο Χότσκις, που είχε κρύψει από καιρό στο χωριό. Ο Θύμιος Μπαλαγιάννης να πάει στο Γαρδίκι Ομιλαίων για την προετοιμασία των συνδέσμων. Ο Αρης με τον Θάνο να περιμένουν στην ποταμιά κοντά στο χωριό Μάκρη - Μακρακώμη τους τρεις αντάρτες της περιοχής Δομοκού, Νίκο Λέβα, Βαγγέλη Λέβα και Βασίλη Ξυνοτρούλια. Την άλλη μέρα ήρθαν απ' τον Αη Γιώργη Τυμφρηστού ο Σωκράτης Γκέκας (Αθως) με τρεις άλλους αντάρτες».

«Στην κρίσιμη αυτή για το έθνος και τον ελληνικό λαό στιγμή, οι πρώτοι Ελληνες ένοπλοι αντάρτες δίνανε στο όνομα του λαού τον όρκο του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ.

Στις 27 Μάη 1942 η ομάδα άφησε χαράματα τις ιστορικές καλύβες της Σπερχειάδας και τράβηξε προς Καμπί, κοντά στο χωριό Δίλοφο, όπου περίμενε να γίνουν ρίψεις, οι πρώτες από το εγγλέζικο αεροπλάνο».

Αυτά είναι ορισμένα από το γεγονότα που προηγήθηκαν της έναρξης του ένοπλου αντάρτικου στη δυτική Φθιώτιδα, έτσι όπως τα έζησε και τα διηγείται στο βιβλίο του «Η Ρούμελη στις φλόγες» ο Κώστας Καραγεώργος, ο οποίος δίνει ακόμη αρκετά στοιχεία για τη δύσκολη συνέχεια.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Πέρα από τη «Μανταλένα» η πραγματική Αντίπαρος
Στο τελευταίο βιβλίο του Αγγελου Σινάνη «Τα μεταλλεία της Αντιπάρου - 19ος, 20ός αιώνας», μέσα από τη μη καταγεγραμμένη έως τώρα ιστορία των μεταλλείων του μικρού αυτού νησιού της Μανταλένας, ανασύρεται μια...
Πέρα από τη «Μανταλένα» η πραγματική Αντίπαρος
ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
Ενας τράγος στο κάτεργο!
Σήμερα έχουμε Ντοστογιέφσκι. Πρόκειται για ένα απόσπασμα απ' το βιβλίο του «Αναμνήσεις απ' το σπίτι των πεθαμένων», δηλαδή απ' το κάτεργο της Σιβηρίας, όπου είχε εξοριστεί απ' τον τσάρο για «ανατρεπτική δράση».
Ενας τράγος στο κάτεργο!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με όνομα βαρύ σαν Ιστορία...
Ο Νίκος Κυριαζής πήρε τον μίτο από εκεί που τον άφησε ο πατέρας του, δημοσιογράφος και συγγραφέας Κώστας Κυριαζής. Το 1994 κυκλοφόρησε το πρώτο του ιστορικό μυθιστόρημα και στο τελευταίο του βιβλίο «Τα...
Με όνομα βαρύ σαν Ιστορία...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η κόκκινη Ρόζα στην ελληνική βιβλιογραφία
Η παρουσία της Λούξεμπουργκ και του έργου της στον ελληνικό κοινωνικό σχηματισμό ακολουθεί την ίδια αντιφατική και αποσπασματική πορεία και χρήση που είχε, λίγο πολύ, η τύχη της ίδιας και των γραπτών της. Την...
Η κόκκινη Ρόζα στην ελληνική βιβλιογραφία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα μπεστ σέλερ από τον πολικό Βορρά βγάζουν σκελετούς από τα ντουλάπια
Τα μυθιστορήματα του Nordic Noir έφεραν στην επιφάνεια τις πληγές του λεγόμενου Πρώτου Κόσμου: των ανεπτυγμένων πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά χωρών, οι οποίες επαναπαύτηκαν στην ανάπτυξή τους και...
Τα μπεστ σέλερ από τον πολικό Βορρά βγάζουν σκελετούς από τα ντουλάπια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με οδηγό τα γεγονότα
Το βιβλίο του Γιάννη Γκλαρνέτατζη «Στιγμές Σαλονίκης εαρινές» επανεκδόθηκε από τις «Ακυβέρνητες Πολιτείες» τον περασμένο Μάιο και κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία. Ο Γιάννης Γκλαρνέτατζης ζει κι εργάζεται στη...
Με οδηγό τα γεγονότα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας