Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Μαίναλο, στα ίχνη των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων»

Μαίναλο, στα ίχνη των αγωνιστών

Βασίλης Μαθιουδάκης
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Μαίναλο, στα ίχνη των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων»

  • A-
  • A+

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε η διήμερη εκδήλωση «Μαίναλο, στα ίχνη των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων», αφιερωμένη στη μνήμη του ιστορικού Σπύρου Ασδραχά, την οποία οργάνωσαν τα Αρχεία Σύγχρονης Ιστορίας (ΑΣΚΙ) και ο Σύλλογος Αρκάδων Ορειβατών Οικολόγων (ΣΑΟΟ), στην Τρίπολη και στο Μαίναλο, το Σαββατοκύριακο 28-29 Απριλίου. 

Με ξενάγηση στα υπόγεια του Δικαστικού Μεγάρου της Τρίπολης, Σάββατο απόγευμα, ξεκίνησε η εκδήλωση.

Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε για να επισκεφθεί τους χώρους κράτησης των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, όπου στους τοίχους τους διασώζονται εγχάρακτες εικόνες, σημειώματα από τους ίδιους τους μελλοθάνατους.

Βασίλης Μαθιουδάκης

Ολοι ανεξαιρέτως με συγκίνηση άκουσαν τον Παναγιώτη Βέμο να διηγείται τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησης, το υψηλό φρόνημα και την αποφασιστικότητα των αγωνιστών να δώσουν ακόμη και τη ζωή τους για το ύψιστο αγαθό της ελευθερίας.

Βασίλης Μαθιουδάκης

Η ξενάγηση πραγματοποιήθηκε στις δύο αίθουσες που πρόσφατα παραχωρήθηκαν από το υπουργείο Δικαιοσύνης στον Δήμο Τρίπολης για τη δημιουργία μουσείου. 

Στη συνέχεια στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Τρίπολης ξεκίνησε η ημερίδα. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Ηλίας Νικολακόπουλος πρόεδρος των ΑΣΚΙ και ο Αθανάσιος Μπουζέτος, πρόεδρος του Δ.Σ. του ΣΑΟΟ.

Την εκδήλωση συντόνισε ο Κωστής Ζαχαριάς, μέλος του ΣΑΟΟ και τέως βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ Αρκαδίας. 

Ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης, γενικός γραμματέας των ΑΣΚΙ, με την ομιλία του «Ιστορική έρευνα και θεσμοί. Το παράδειγμα του Σπύρου Ασδραχά», αναφέρθηκε στο έργο του σπουδαίου Ελληνα ιστορικού και στην έμπρακτη συμβολή του στις κοινωνικές επιστήμες. 

Ο Σπύρος Ασδραχάς διετέλεσε επί σειρά ετών καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Paris I – Panthéon ‒ Sorbonne, επικεφαλής ή συνεργάτης διαφόρων επιστημονικών φορέων και ιδρυμάτων, όπως διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Νεοελληνικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, διευθυντής του ερευνητικού προγράμματος της Επιτροπής Ιστορίας της Εθνικής Τράπεζας (1977-1990), μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Ερευνας και Παιδείας της Εμπορικής Τράπεζας (1987-1991).

Ως αντιπρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιονίου Πανεπιστημίου (1985-1990), υπήρξε ο εμπνευστής και σχεδιαστής του Τμήματος Ιστορίας και του Τμήματος Αρχειονομίας-Βιλιοθηκονομίας.

Ο Σπύρος Ασδραχάς, μαζί με τους ιστορικούς Φίλιππο Ηλιού, Βασίλη Παναγιωτόπουλο και τον εκδότη Γιώργο Ραγιά, ήταν μέλος της διευθυντικής ομάδας του επιστημονικού περιοδικού «Τα Ιστορικά». Υπήρξε ένας από τους ιδρυτές των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), των οποίων επί σειρά ετών διετέλεσε πρόεδρος. 

Ο Θανάσης Χωματάς, πρ. πρόεδρος του ΣΑΟΟ, με την ομιλία του «Αρκαδία ‒ Μαίναλο: λίκνο της κλεφτουριάς ‒ ορμητήριο της νίκης», παρουσίασε την κλεφτουριά στα αρκαδικά βουνά και τη συμβολή της στον αγώνα για την ανεξαρτησία της πατρίδας μας από τον οθωμανικό ζυγό. Εδωσε έμφαση στην κλέφτικη οικογένεια των Κολοκοτρωναίων, στις ιδιαίτερες στρατηγικές ικανότητες και στον χαρακτήρα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. 

Βασίλης Μαθιουδάκης

Καταχειροκροτήθηκε από το κοινό η Ελένη Πόταγα, αδελφή του δεκαεπτάχρονου μαθητή Μάθιου Πόταγα, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος αντιστασιακός ήρωας της Ευρώπης.

Ο έφηβος αυτός, στις 2 Μαΐου 1941, όρθωσε το ανάστημά του μπροστά στα γερμανικά στρατεύματα που κατευθύνονταν προς τη Βυτίνα Αρκαδίας, φωνάζοντας «Σταθείτε! Δεν θα μας σκλαβώσετε. Είμαι εδώ μόνος, αλλά ολόκληρη η Ελλάδα ακολουθεί».

Οι Γερμανοί τον σκότωσαν επιτόπου και στη συνέχεια συνέθλιψαν το κεφάλι του. Η Ελένη Πόταγα έκανε έκκληση για ομόνοια και ομοψυχία μεταξύ όλων των Ελλήνων, γιατί η διχόνοια μόνο καταστροφικά αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει. 

Ο Κώστας Μπρούσαλης, εκπαιδευτικός-συγγραφέας, μίλησε για «Το Μαίναλο: καταφύγιο και ορμητήριο των ανταρτών του ΕΛΑΣ».

Αναφέρθηκε στη δράση του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ στο Μαίναλο και στις δύο νικηφόρες μάχες κατά των Γερμανών στα Κανελάκια και στη Γλόγοβα.

Περιέγραψε λεπτομερώς την είσοδο των ανταρτών στην Τρίπολη και την ομιλία του Αρη Βελουχιώτη από τον εξώστη του ξενοδοχείου «Μαίναλον». 

Ο Κωστής Καρπόζηλος, διευθυντής των ΑΣΚΙ, στην ομιλία του με θέμα «ΑΣΚΙ: Αρχείο και Ιστορία», αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα τεκμηρίωσης των ιστορικών γεγονότων, στον ρόλο που διαδραματίζουν τα Αρχεία για την ιστορία του τόπου μας.

Τόνισε ιδιαίτερα την αξία του εφήμερου υλικού (μπροσούρες, προκηρύξεις, φυλλάδια), που για τους περισσότερους δεν έχουν αξία και καταλήγουν στον κάλαθο των αχρήστων, ενώ αποτελούν σημαντικά τεκμήρια μιας εποχής.

Πάνω από 5 εκατ. τεκμήρια (έγγραφα, εικονιστικό υλικό, εφημερίδες, περιοδικά, βιβλία) έχουν συγκεντρωθεί στα ΑΣΚΙ. 

Η εκδήλωση πλαισιώθηκε με τραγούδια από μαθητές του Μουσικού Σχολείου Τρίπολης και από τη Χορωδία Ορφέας Τρίπολης. 

Στο φουαγιέ του Πνευματικού Κέντρου, η έκθεση, με εικονιστικό υλικό, φωτογραφίες, μπροσούρες, φυλλάδια, από τη συλλογή της Εταιρείας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Πελοποννήσου (ΕΔΙΑΠ) και των ΑΣΚΙ, και βιβλία για την Αντίσταση, εισήγαγε τους επισκέπτες στην ατμόσφαιρα της όλης εκδήλωσης. 

Η ημερίδα τελούσε υπό την αιγίδα του Δήμου Τρίπολης. 

Κυριακή πρωί δύο λεωφορεία με 84 ορειβάτες, μέλη και φίλοι του ΣΑΟΟ και των ΑΣΚΙ, ξεκίνησαν για να περπατήσουν στα μονοπάτια του Μαίναλου, στα χνάρια των αγωνιστών του ’21 και της Εθνικής Αντίστασης 1941-1944.

Τα μονοπάτια αυτά αποτελούν τμήμα ενός εκτεταμένου δικτύου μονοπατιών, τα οποία σχεδίασε και υλοποίησε ο ΣΑΟΟ. 

Στην τοποθεσία Χάνι Κουτρουμπή, έξω από τη Βυτίνα, στο μνημείο του Μάθιου Πόταγα, εκεί όπου οι Γερμανοί κατακτητές τον εκτέλεσαν εν ψυχρώ με βάναυσο τρόπο, μας περίμενε η Ελένη Πόταγα με την οικογένειά της, για να μας εξιστορήσει τα τραγικά γεγονότα. Με ένα μπουκέτο λουλούδια τιμήσαμε τον έφηβο ήρωα, μάρτυρα της ελευθερίας. 

Στη συνέχεια κατευθυνθήκαμε στην τοποθεσία Κανελάκια, κοντά στα χωριά Πυργάκι και Ελάτη, για να «αφουγκραστούμε» το Μαίναλο των αγώνων του ελληνικού λαού για την ελευθερία του.

Μετά από ενημέρωση για τη μάχη των Κανελακίων, ακολουθώντας το μπλε μονοπάτι, κατευθυνθήκαμε προς το Λιμποβίσι, τόπο καταγωγής των Κολοκοτρωναίων.

Βασίλης Μαθιουδάκης

Το ελατοσκέπαστο Μαίναλο, με τις μυρωδιές του ξύλου και των λουλουδιών του, με τους λειμώνες και τα ξέφωτά του, με τους ήχους του αγέρα που περνά ανάμεσα από τις φυλλωσιές, εντυπωσίασε κάθε περιπατητή. 

Μετά από μια τρίωρη πορεία, αφού επισκεφθήκαμε το σπίτι των Κολοκοτρωναίων, ξαποστάσαμε με αρκαδικό κρασί και αρκαδική μπίρα, ελιές, ψωμί και τυρί, με τον λιτό τρόπο των ιστορικών και των ορειβατών. 

Στην επιστροφή προς την Τρίπολη, επισκεφθήκαμε το Μουσείο Δασικής Ιστορίας στο Χρυσοβίτσι, για να γνωρίσουμε τον πολιτισμό του δάσους. 

Η ώσμωση δύο συλλογικών οντοτήτων, σε μια συνέργεια που σκοπό είχε να αναδείξει το όρος Μαίναλο ως φυσικό, ανθρωπογενές και πολιτισμικό περιβάλλον, απέφερε καρπούς σε όλους εκείνους που ενδιαφέρονται για τη διαφύλαξη και προβολή αυτής της ανεκτίμητης κληρονομιάς. 

*δρος οικονομολόγου-ιστορικού 

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο αφανής ήρωας της Αντίστασης
Ηταν μόλις 21 χρόνων και, όπως εκατοντάδες χιλιάδες πατριώτες, «διψούσε» για να πάρει μέρος στον μεγαλειώδη αντιστασιακό αγώνα του ελληνικού λαού ενάντια στον κατακτητή. Ετσι, στις 22 Δεκεμβρίου 1942, στο...
Ο αφανής ήρωας της Αντίστασης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ματωμένη 1η Μάη του 1944
Η Πρωτομαγιά που σφράγισε την ιστορία του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα και δικαίως θεωρείται το σύμβολο και το σημείο- σταθμός της ελληνικής Εργατικής Πρωτομαγιάς χρονικά τοποθετείται στον τελευταίο χρόνο...
Η ματωμένη 1η Μάη του 1944
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Αθήνα της Αντίστασης στη μεγάλη οθόνη
Από τα συσσίτια της Εθνικής Αλληλεγγύης, τα χωνιά και τα συνθήματα των ΕΠΟΝιτών στις γειτονιές της Αθήνας, στα φρουραρχεία και τις μάχες του ΕΛΑΣ... Το ντοκιμαντέρ «Oι Παρτιζάνοι των Αθηνών» γίνεται έναυσμα να...
Η Αθήνα της Αντίστασης στη μεγάλη οθόνη
ΝΗΣΙΔΕΣ
To δόλιο το Μικρό Χωριό και πάλι ανταριάζει
Η μάχη του ΕΛΑΣ για τα βουνά της Ρούμελης • Στις 18 Δεκεμβρίου του 1942, στο Μικρό Χωριό της Ευρυτανίας, τα ενωμένα Αρχηγεία Φθιώτιδας-Παρνασσίδας και Δομοκού του ΕΛΑΣ αντιμετωπίζουν για πρώτη φορά και με...
To δόλιο το Μικρό Χωριό και πάλι ανταριάζει
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η κατοχική Αθήνα στη Δημόσια Ιστορία
Η τεράστια συμμετοχή του κόσμου στους ιστορικούς περιπάτους που έκανα στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 2013 και του 2014, με αφορμή την επέτειο της απελευθέρωσης της πόλης, μου έδειξε στην πράξη το μεγάλο έλλειμμα...
Η κατοχική Αθήνα στη Δημόσια Ιστορία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Αρης κάνει πόλεμο
Μέσα από άγνωστες στο ευρύ αναγνωστικό κοινό ή αδημοσίευτες μαρτυρίες, θα παρουσιάσουμε όλο το σκηνικό και το παρασκήνιο του λόγου του Αρη Βελουχιώτη στη Λαμία, στον γιορτασμό της απελευθέρωσης της πόλης τον...
Ο Αρης κάνει πόλεμο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας